محمدسرور رجایی: به شاعران و نویسندگان افغان التماس می كنم به ادبیات كودك توجه كنند
رجایی در مراسم جشن سه سالگی مجله "باغ" ویژه ادبیات كودك و نوجوان افغانستان این مطلب را بیان كرد
به گزارش خبرنگار «نسیم»، جشن سه سالگی مجله باغ ویژه كودكان و نوجوان افغانستان شب گذشته با حضور اهالی ادبیات افغانستان و ایران در تالار مهر حوزه هنری برگزار شد.
مدیر خانه ادبیات افغانستان: سه میلیون کودک در افغانستان به آموزش و پرورش دسترسی ندارند
محمد صادق دهقان مدیر خانه ادبیات افغانستان در این مراسم با اشاره به این كه نسل فعلی كودكی و نوجوانی نكرده است گفت: بسیاری از بچه های دیروز و ما و شما در کوچه پس کوچه های تابستان و زمستان افغانستان و در عالم غربت بزرگ شدیم و با بازی ساده کودکانه خود غوطه ور بودیم که ناگهان جنگ و آورارگی ما را از این دنیا جدا کرد ما دنیای زیبای کودکی خود را به جنگ و آوارگی باخته بودیم و با دستان پینه بسته پدر و نگاه همیشه نگران مادر آشنا شدیم.
دهقان در ادامه با اشاره به اینكه حالا سه میلیون کودک در افغانستان به آموزش و پرورش دسترسی ندارند و با پدیده کودکان کار و خیابان روبروییم افزود: شماری از کودکان مهاجر و نوجوانان از تحصیل بازمانده اند. در این میان اگر وضعیت ادبیات کودک نوجوان را بررسی کنیم از اینها هم دردناک تر است. باید کارگزاران مجله باغ را ارج نهیم امیدواریم برگزاری این جشن نقط عطفی باشد برای اینکه ادبیات کودک نوجوان بطور جدی تری دنبال شود.
مدیر خانه ادبیات افغانستان در پایان سخنان خود، تلاش برا راهاندازی بخشهایی مانند ادبیات زنان، طنز و ترجمه و پژوهش در خانه ادبیات را از جمله طرحهای پیش روی این خانه عنوان كرد.
محمدسرور رجایی: به شاعران و نویسندگان افغان التماس می كنم به ادبیات كودك توجه كنند
محمد سرور رجایی نیز از دیگر سخنرانان این مراسم بود. وی با بیان اینكه بسیار خوشحالم مجله باغ به سه سالگی خود رسیده و یكی از حسرت های كودكی ام گل كرد، افزود: وقتی درسال 85 بعد از 13 سال به کشورم باز گشتم تصمیم داشتم وارد رودخانه شوم و سنگهایی که در کودکی انداخته بودم بردارم. تصمیم داشتم به باغ بالا بروم اما در آشوب روز های پر شور و شر بازهم اینها را گم کردم.
رجایی در ادامه افزود: متاسفانه در كشور افغانستان مسئولان فرهنگی ما همانطور كه كودك را بی ارزش حساب می كنند ادبیات كودك را هم بی ارزش می دانند. در حالی كه ادبیات كودك زیرساختی برای ادبیات بزرگسال ماست. به شاعران و نویسندگان افغان التماس می كنم به ادبیات كودك توجه كنند چرا كه اگر فرزندانمان به ادبیات توجه كنند در بزرگسالی علاقه مند به ادبیات می شوند.
جواد محقق: امیدوارم باغ كوچك سرور رجایی به باغی بزرگ تبدیل شود
جواد محقق نیز در این مراسم به بیان دیدگاههای خود پرداخت و گفت: ادبیات کودک و نوجوان در ایران هم شاید سابقه خیلی دور و درازی نسبت به ادبیات کودک افغانستان نداشته باشد ،نخستین ادبیات کودک نوجوان ایران از دوره مشروطیت و با تک کارهایی که عمدتا برای بزرگترها کار می کردند آغاز شد ولی به مرور جلوتر که می آید تابین از سالهای 30 تا 40 به بعد و با شکل گرفتن بعضی از جریانها و سازمانها و محافلی برای این کار جدی تر شده و جلوتر آمده است. مجلات رشد یکی از آن مجموعه ها بودند که باعث رشد شدند وشاگردان و شاعرانی هم تربیت کردند و نمونه آثار هم تولید کردند و بعد با تاسیس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ادبیات کودک نوجوان شکل جدی تری به خود گرفت.
محقق با بیان اینكه در عرصه شعر كودك، قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در فعال ترین روزها تنها سه چهره شاخص مانند عباس یمینی، پروین دولت آبادی و محمود كیانوش در این زمینه به طور جدی كار كردند، افزود: اشعار عباس یمینی نظم های ساده ای بود كه برخی از آن ها هم دارای اشكالات شعری بود. آثار پروین دولت آبادی نیز از قوت شعری و تخیل بالا برخوردار بود اما به دلیل زبان كهن و سختی كه داشت مخاطب كودك به راحتی با این آثار ارتباط برقرار نمی كرد. اما محمود كیانوش آثار خوب و درستی در حیطه كودك و نوجوان سرود كه بعدها این آثار تبدیل به قاعده ای برای شاعران كودك و نوجوان شد.
محقق در ادامه افزود: در حوزه ادبیات داستانی نیز به همین شکل است اگرچه عده و عده شاگردانش بیشتر هستند بیشترین آثار ادبیات داستانی پیش از انقلاب متعلق به صمدبهرنگی و کسانی که تاسی از او مثل داریوش عبادلهی کارکردند و بعضی تک چهره ها که برای بزرگسالان هم کارکرده بودند و کم و بیش براکودکان هم اثر تولید کردند. البته به دلیل سیطره ادبیات ماركسیستی و روشنفکران و شبه روشنفکران محتوا ی آثار متاثر از آن فضا و گرایش های ایدئولوژیک آن مجموعه است .به دلیل فضای دیكتاتوری و خفقانی كه در آن دوران وجود داشت برخی شاعران آثار بزرگسال خود را با عنوان كودك و نوجوان و در فضای كودكانه منتشر می كردند.
محقق در ادامه به تشریح وضعیت ادبیات كودك و نوجوان در دوره بعد از انقلاب پرداخت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی ادبیات كودك در ایران به صورت یك جریان جدی در كنار ادبیات بزرگسال مطرح شد و بیش از 50 شاعر مطرح كودك و نوجوان پدید آمدند. عمده آثار كودك و نوجوان پیش از انقلاب اسلامی به بازنویسی متون كهن محدود می شد، اما پس از انقلاب ، به همراه بازنویسی ها، داستان های كوتاه، بلند و رمان كودك و نوجوان نیز شكوفا شد به صورتی كه امروزه انجمنی به نام انجمن نویسندگان كودك و نوجوان داریم و این انجمن حدود 300 عضو دارد.
وی با تاكید بر این نكته كه درعالم واقع نمی توانیم جلوی جریان تنومند ادبیات كودك و نوجوان را بگیریم و در عین حال دیگر زمان آموزش به شیوه مكتب خانه های قدیم گذشته است، افزود: تصورم این است كه می توان از افراط و تفریط پرهیز كرد و ادبیاتی بین ادبیات كلاسیك همچون اشعار سعدی و ادبیات كودكانه امروز شكل داد تا كودكان با خواندن آن در بزرگسالی مخاطب جدی ادبیات شوند.
این شاعر با تاكید بر این كه ادبیات كودك و نوجوان در كشورهایی مانند افغانستان و ایران باید جدی گرفته شود، عنوان كرد: برای كشورهایی مانند افغانستان كه نیاز به خواندن در آن ها احساس می شود ادبیات كودك می تواند بسیار راهگشا باشد. امیدوارم باغ كوچك سرور رجایی به باغ بزرگی تبدیل شود. وقتی مجله باغ با تمام مشكلات 3 سال دوام آورده است قطعا می تواند 30 سال دیگر هم ادامه داشته باشد.
شعبانی: دوست دارم برای بچه های افغانستان در كشورشان شعر بگویم
اسدالله شعبانی شاعر كودك و نوجوان نیز ضمن ابراز خوشحالی از ارتباط با نشریه كودك و نوجوان باغ، گفت: شاعران كودك و نوجوان ایران دوست دارند روزی به افغانستان بیایند و برای كودكان افغان شعر بگویند. تفاوتی نمی كند در كجای جهان زندگی كنیم. تنها امیدوارم همه مردم دنیا به زبان انسان سخن بگویند و كینه ها از بین برود و شادی برای همه كودكان فراهم شود. ما شاعران كودك از آسیب دیدن یك كودك در هر گوشه ای از جهان دلمان به درد می آید.
شفیعی: كاش می توانستم به بچه ها صلح هدیه كنم
كمال شفیعی شاعر كودك و نوجوان نیز با بیان این كه آرزو دارم به بچه ها كلمه هدیه كنم، اظهار كرد: كاش صلح، دوست داشتن و مهربانی كلمه بود و می توانستم به بچه ها هدیه كنم.
وی افزود: فرقی نمی كند برای كجا باشیم، مهم این است كه انسان باشیم و صلح و آرامش داشته باشیم.
افسر رهبین رایزن فرهنگی افغانستان در ایران و محمد صادق دهقان مدیر خانه ادبیات افغانستان نیز سخنان كوتاهی بیان داشتند.
همچنین كودكان افغان در این مراسم به اجرای سرود پرداختند و در پایان نیز از گردآورندگان مجله باغ تجلیل و تقدیر به عمل آمد.