"شعر" و همه مظلومیتهایش در ارشاد
۱۲ سال نامگذاری روز شعر و ادب در حد شعار/ «نسیم» در گزارشی به بررسی اتفاقات حوزه شعر در دولتهای دهم و یازدهم پرداخته است
به گزارش خبرنگار «نسیم»، 12 سال از انتخاب روزی به نام «روز شعر و ادب فارسی» همزمان با سالروز درگذشت استاد شهریار میگذرد، 12 سالی که فقط از آن همین نام باقی مانده است؛ و هر سال با رسیدن این روز بزرگداشتی گرفته می شود و شعارها داده می شود اما در نهایت هیچ کاری برای این حوزه مظلوم انجام نمی گیرد.
در این گزارش نگاهی داریم به اتفاقاتی که معاونت فرهنگی ارشاد در دولت های دهم و یازدهم در حوزه شعر گذشت:
**وقتی که احمدینژاد دستور شکل گیری قائم مقامی شعر داد
۲۹ فروردین ۱۳۸۹ بود که محمود احمدینژاد در نخستین همایش بین المللی شاعران ایران و جهان بنا بر درخواست عباس سجادی، شاعر و مجری برنامه که ایجاد اداره کلی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه شعر و ادب فارسی را خواستار شده بود، به محمد حسینی، وزیر ارشاد سابق دستور ایجاد سمت قائم مقامی شعر را در وزارت ارشاد داد و چند ماه بعد یهنی در اول تیر ماه همان سال این سمت به ریاست یحیی طالبیان، مدیر وزارت علوم دولت نهم ایجاد شد. البته این انتصاب در حالی انجام شد که وظایف «قائم مقام شعر» در وزارت ارشاد دقیقا مشخص نبود.
**قائم مقامی که هیچ وقت وظایفش شفاف نشد
این عدم شفافیت در وظایف قائم مقام شعر وزارت ارشاد از ابتدای شکل گیری این سمت وجود داشت و تا زمانی این سمت منحل و به جای آن دفتر شعر و ادب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایجاد شد نیز ادامه داشت. البته طالبیان درطول مدت ریاست خود در مسند قائم مقامی دفتر شعر تجمیع و سامان دادن به نهادهای موازی در حوزه شعر و ادب، ارتباط تنگاتنگ نزدیک با کانونها و محافل ادبی و شعری ، برگزاری همایشهای علمی با کیفیتی بالا در حوزه شناخت و بررسی آثار بزرگان ادب فارسی و تعامل با محافل بینالمللی شاعران مسلمان و غیرمسلمان را از جمله برنامههای خود اعلام کرده بود که می توان گفت اقدام درخوری در هیچ یک از برنامه های مذکور انجام نشد.
**سمتی که بیشتر جنبه تشریفات داشت تا کاربردی!
البته انتصاب طالبیان از سوی وزیر ارشاد سابق به عنوان رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نیز مزید بر علتی شد با قائم مقامی شعر بیشتر جنبه نمایشی و تزئینی داشته باشد؛ به گونه ای که طالبیان در زمان حضور در مسند بیشتر به دادن پیام تبریک و تسلیت بسنده کرد.
**تشکیل دفتر شعر و کوتاه بودن عمر قائم مقامی
عمر قائم مقامی شعر وزارت ارشاد کوتاه بود، چرا که در سال 1391 دفتر شعر و ادب وزارت ارشاد به ریاست قادر طراوت پور و با هدف تجمیع و ساماندهی کلی فعالیتهای شعر و ادب و جشنواره شعر فجر ایجاد شد؛ با این حال این دفتر نیز نتواند فعالیت جدی و تاثیرگذاری در حوزه شعر داشته باشد و شاید بتوان گفت تنها فعالیتی که در دوران مسئولیت وی و پیشتر در دوران طالبیان به عنوان قائم مقام شعر انجام میشد، برگزاری جشنواره شعر فجر بود.
**روی کار امدن دولت یازدهم و جمع شدن دفتر شعر و قائم مقامی شعر
نکته جالب اینجاست که بعد از روی کار آمدن دولت جدید و حضور علی جنتی در وزارت ارشاد به عنوان وزیر، بحث های زیادی درباره تداوم فعالیت قائم مقام شعر و دفتر شعر و ادب این وزارتخانه به وجود آمد. به گونه ای که جنتی درباره حضور فردی به عنوان قائم مقام شعر و ادب گفته بود: قرار نیست در این دوره کارهایی با هدف موازیکاری انجام شود؛ اینگونه اظهارات درباره حوزه شعر ادامه داشت تا اینکه در آذر ماه 1392 همایون امیرزاده، مشاور علمی و فرهنگی سیدعباس صالحی از پیوستن حوزه شعر و جشنواره شعر فجر به بنیاد ادبیات داستانی خبر داده بود.
**واگذاری همه مسئولیت های شعر به بنیاد شعر و ادبیات داستانی
بالاخره در فروردین ماه 93 وظیفه برگزاری جشنواره شعر فجر و به نوعی حوزه شعری کشور به بنیاد ادبیات داستانی ایرانیان واگذار شد و بعد از مهم نام این بنیاد، به بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان تغییر یافت و شرح وظایف تقریبا طولانی برای این بخش تازه تاسیس در بنیاد تعریف شد و ایجاد و تقویت شبکه ارتباطی گسترده میان شاعران کشور از طریق حمایت از تشکلهای رسمی و غیررسمی ادبیـشعری، ایجاد و تقویت شاخههای استانی، سفرهای دورهای شاعران به مناطق مختلف کشور، راهاندزی باشگاه شاعران ،اهتمام به موضوع آموزش شعر و نقد شعر در سطوح مختلف، طراحی و حمایت از پژوهشهای بنیادین و کاربردی در عرصه شعر و ادب، توسعه روابط بینالملل در عرصه شعر و ادب و تسهیل ارتباط شاعران ایران و جهان، و .... از جمله آنها به شمار می رود.
**بنیاد ادبیات داستانی هم کاری برای شعر انجام نداده است!
نکته قابل تامین اینجاست که حوزه شعر در کشور یکی از حوزه های مغفول مانده است و کسی رغبت چندانی برای فعالیت مستمر و تاثیرگذار در آن ندارد، چرا که بعد از گذشت 6 ماه از اضافه شدن حوزه شعر به وظایف بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان، هنوز مهدی قزلی، مدیرعامل این بنیاد فردی را به عنوان معاون شعر خود معرفی نکرده است.
مهدی قزلی با توجه به نزدیک شدن به روز ملی شعر و ادب عنوان کرد: در حال حاضر نمی توانم درباره بخش شعر بنیاد ادبیات داستانی ایرانیان حرفی بزنم و بعد از برگزاری جایزه ادبی جلال درباره این موضوع صحبت می کنم؛ چرا که در حال حاضر تمرکز این بنیاد بر روی برگزاری این جایزه ادبی است.
**کاش توجه ویژه به شعر از سوی مسئولان صورت بگیرد
امیدواریم امسال و در استانه این روز ادبی بزرگ اتفاقات خوبی برای این حوزه مظلوم بی افتد و مسئولان برنامه های ویژه کاربردی برای این روز داشته باشند.