شکارسری: ادبیات هر جامعهای، متأثر از حوادث آن است
این شاعر در سومین نشست ادبیات دفاع مقدس گفت: جنگ تحمیلی عراق علیه ایران از مهمترین حوادث تاریخ معاصر ایران به شمار میرود که بر ادبیات ایران تاثیر گذاشته است
به گزارش «نسیم»، روز چهارشنبه 9 مهر، سومین نشست ادبیات دفاع مقدس با موضوع «تطبیق و مقایسه شعر دورهی 8 ساله جنگ و پس از آن» با حضور جمعی از مخاطبین جوان و دانشگاهی در استودیو شماره یک ساختمان شهدای رادیو رسانه ملی برگزار شد.
این نشست که به همت کانون اندیشه جوان و همکاری بنیاد ادبیات داستانی ایرانیان برگزار شد به موضوع شعر «تطبیق و مقایسه شعر دورهی 8 ساله جنگ و پس از آن» پرداخت.
میهمانان کارشناس این برنامه؛ دکتر سپیده یگانه، شاعر و استاد دانشگاه و حمیدرضا شکارسری، شاعر و منتقد ادبی بودند که با پرسش های مجری برنامه به موضوع جلسه و پرسش های مخاطبین پرداختند.
یگانه: شعر دفاع مقدس برآمده از یک فرامتن تاریخی است
ابتدای نشست دکتر یگانه در پاسخ به تاریخ شروع شعر دفاع مقدس و توازن آن با زمان شروع جنگ تحمیلی، ضمن تاکید بر این نکته که شعر دفاع مقدس برآمده از یک فرامتن تاریخی است و آن فرامتن تاریخی چیزی است به نام آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران گفت: شعر دفاع مقدس، کاملاً برابر با این فرامتن شکل گرفته است. جالب است بدانید که اولین شعر دفاع مقدس یک رباعی است بنام «سلاح را بردار» که 24 ساعت بعد از شروع جنگ، یعنی شعر 1مهر 59، توسط آقای حمید سبزواری سروده شده است.
وی در ادامه توضیح داد: مطلع این رباعی، «بردار صلاح رزم را و بر دشمن زن» موجب تقویت جنبهی انگیزشی شعر می شود که با تهییج و تحریک مخاطب برای پرداختن به مبارزه مهمترین نقش را دارد.
یگانه در ادامه تقسیم بندی جزئیتری از شعر سالهای جنگ ارائه داد که شعر دوران هشت ساله به دوبخش «سال59 تا پایان سال 63» و «سال 64 تا نیمه دوم سال 67، که پذیرش قطعنامه است» تقسیم کرد.
شکارسری: ادبیات هر اجتماعی، متأثر از از حوادثی است که برای آن اجتماع رخ میدهد
شکارسری نیز، ضمن تایید حرفهای یگانه، نگاه گفتمانی را برای شرح بهتر این تقسیم بندی مناسب دانست.
وی با بیان اینکه همیشه ادبیات هر اجتماعی، متأثر از از حوادثی است که برای آن اجتماع رخ میدهد، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را یکی از مهمترین حوادث تاریخ معاصر ایران دانست که بر ادبیات ایران، اثر گذاشته است.
او توضیحات خود در مورد نگاه گفتمانی در تقسیم بندی شعر 8سالهی دفاع مقدس را اینگونه مطرح کرد: در سالهای اول جنگ ما گفتمان صراحت را داریم، گفتمان شعار و گفتمان ژوزنالیستی -که نوعی روزآمد بودن شعر جنگ را به نمایش میگذارد- اما در سالهای پس از آن نگاه تعقلیتر به جنگ و نگاه رمانتیکتر و انسانگرایانتر به جنگ و حوادث آن.
شکارسری علت این نامگذاری این عناوین را، این می داند که؛ «وقتی میگویند که پدیدهها بر سرایش شعر جنگ مؤثر بوده است، به این معنا است که حالا که عملیاتی انجام میشود شعر حالت حماسیتر و تهیجیتر پیدا میکند و زمانیکه عملیاتی افول میکند و جنگ در مرحلهی فرسایشی قرار میگیره وزن حماسی کمتر میشود و بیشتر وجه رمانتیک و انسانگرایانه اثر، همچنین رجوع به چهرهی تلخ جنگ و اون وجه ضدجنگی در شعر دفاع مقدس دیده میشود»
بنابر همین گزارش نشست در بخش دوم به بررسی شعر دفاع مقدس در سالهای پس جنگ پرداخته شد که بیشتر به وجه انتقادی شعر دفاع مقدس اشاره و اشعار آن دوره مورد بررسی قرار میگرفت. شکارسری شروع این جریان شعری را از شعر بلند رضا براهینی به نام «اسماعیل» دانست که پس از آن اشعار قزوه در ادامه با همان وزن سروده شد.
این نشست با پرسش و پاسخ مخاطبین جلسه پایان یافت.
لازم به ذکر است، این سلسه نشست، با هدف بررسی ادبیات دفاع مقدس در حوزه شعر و داستان، با مشارکت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و بنیاد ادبیات داستانی ایرانیان توسط کانون اندیشه جوان برگزار می شود که سومین جلسه ی آن روز چهارشنبه 9مهرماه در ساختمان شهدای رادیو سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی برگزار میشود. صوت این نشست های در برنامه ی هفتگی «نقطه عطف» در شبکه رادیویی گفتگو پخش می شود که علاقه مندان می توانند مشروح آن را در این برنامه اطلاع پیدا کنند.