مختارپور: گفتمان کتابخوانی در کشور، دیده نمی‌شود

به گزارش خبرنگار «نسیم»، علیرضا مختارپور، دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور در نشست هم اندیشی صمیمی با اهالی رسانه که شب گذشته در هتل انقلاب برگزار شد، گفت: از بنده سوال شده بود که وضع کتابخوانی در کشور چگونه است ؟ که گفتم بسیار بد و تاسف آور و باز سوال کردند که آیا تحقیقی در این زمینه صورت گرفته که بنده جواب دادم هیچ روش علمی و دقیقی برای اینکه سرانه مطالعه در کشور بررسی شود وجود ندارد.

وی با اشاره به دلایل پایین بودن مطالعه در کشور اظهار داشت: دلیل اول شمارگان پایین کتاب است به گونه ای اگر که مجموع کتاب های را نیز حساب کنید شمارگان امروز کتاب 750 نسخه یا کمی بیشتر و کمتر است؛ در حالی که در سال 75 شمارگان کتاب 5 هزار نسخه بود. دلیل دیگر این مهم تعداد کم مراجعه کنندگان به کتابخانه ها برای امانت گرفتن کتاب است؛ به عبارت دیگر ما دو و نیم میلیون نفر عضو کتابخانه داریم که حالی که باید این رقم 15 میلیون نفر باشد.

دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور تصریح کرد: سومین نشانه پایین بودن مطالعه در کشور این است که گفتمان کتاب و کتابخوانی در فضای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور مشهود نیست و حتی یک سریال درباره کتابخوانی ساخته نشده است، در واقع در محصولات رادیو و تلویزیونی و گفتمان مسئولان نشانه ای از وجود کتابخوانی نیست و دیروز در نشست خبری خود در شبکه خبر نیز عنوان کردم که امروزه جوانان ما از اینکه مدل گوشی موبایل شان پایین تر از دیگران باشد، خجالت می کشند در حالی که از ومطالعه نکردن شرم سار نمی شوند.

مختارپور با بیان اینکه باید بررسی کنیم که جامعه به خصوص نسل جوان و کودک و نوجوان ما چگونه دوباره به کتاب و کتابخوانی روی می آورند، اظهار داشت: در جلسه امروز به هیچ عنوان وارد مشکلات نهاد کتابخانه های عمومی کشور نشدیم؛ البته این نهاد از لحاظ مالی و بودجه ای با مشکلات زیادی همراه است که باید آنها را حل کنیم .

وی گفت: قطعا کتابداران باید مختصص این حوزه باشند؛ ولی نباید فراموش کنیم که نزدیک به 500 کتابخانه در کشور ما به صورت تک کتابدار اداره می شود، یعنی نگهبان، نظافت چی، کتابدار و .... یک نفر است و علاوه بر آن بیش از 60 درصد کتابداران کشور خانم ها هستد که قطعا هم تک کتابداران و هم کتابداران خانم نمی توانند از مرخصی های استحقاقی خود استفاده کنند.

دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور افزود: کتابداران روستایی ما تا ماه گذشته تنها 250 هزار تومان حقوق می گرفتند و برای این مهم به آنها گفته شده بود 3 ساعت در روز در کتابخانه بمانند؛ در حالی که شاید برخی روزها به دلیل حضور دانش آموزان در کتابخانه مجبور می شدند تمام 8 ساعت را در آنجا سپری کنند.

مختارپور با بیان اینکه از ابتدای سال 93 تاکنون نهاد کتابخانه های عمومی یک کتاب هم خریداری نکرده است، تصریح کرد: چرا که بودجه نهاد حتی برای حقوق و مزایای کارکنان خود نیز کافی نیست؛ از سوی دیگر بیش از 75 درصد کتاب های کتابخانه های ما مورد استفاده قرار نمی گیرد و با وجود مجموعه سازی بر اساس بضاعت نهاد ولی مولفه هایی مانند سطح سواد منطقه، قومیت و .... مورد توجه قرار نگرفته، به گونه ای که در مناطقی که سطح سواد مردم آنجا زیر دیپلم است کتاب هایی درباره روشنفکری و ... وجود دارد.

وی ادامه داد: از ابتدای امسال از همان کتاب هایی که در انبارهایمان موجود بود، استفاده کردیم و از این پس برای خرید کتاب ها بررسی های لازم انجام می گیرد.

دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی با بیان اینکه شبکه سامان که نبض لحظه ای کتابخانه های کشور است، راه اندازی شد، گفت: دو رشته ادبیات عامه پسند ایرانی و کتاب های روان شناسی بیشترین مراجعات را در کتابخانه ها داشته اند و با وجود اینکه طی 10 سال اخیر از سوی ارگان های مختلف تلاش هایی برای دیجیتال کردن کتاب ها صورت گرفته چون این فعالیت ها با یکدیگر مرتبط نبوده است، چندان موثر نبود.

مختارپور گفت: هنوز برخی کتابخانه های ما در کشور اینترنت ندارند و قطعا در چنین کتابخانه هایی مسئله دیجیتال کردن کتاب ها چندان اهمیت ندارد.

وی با اشاره به واگذاری درآمد شهرداری ها به نهاد کتابخانه های عمومی گفت: در سال 1344 که اولین قانون نهاد کتابخانه های عمومی کشور تصویب شد، مقرر شد تا یک و نیم درصد از درآمدهای شهرداری ها به این نهاد واگذار شود که این اتفاق تا سال 1354 و 1355 انجام می شد ولی بعد از انقلاب این مبلغ به نیم درصد رسید که با این وجود نیز تا سال 1392 تنها 7 درصد از این نیم درصد محقق شد.

دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور خاطر نشان کرد: بعد از هفته کتاب در نظر داریم تا در تمام کتابخانه های کشور به صورت فیزیکی و یا حتی رسانه های به مادران آموزش مهارت کتابخوانی و قصه گویی ارائه کنیم.