موذنی: شیوههای اجرایی نادرست جایزه جلال باعث ناامیدی نویسندگان میشود
این نویسنده در گفتگوی تفصیلی با «نسیم» افزود: توجه به سلیقه جامعه در اعمال داوریهای جایزه جلال بسیار ضروری است/ اثر منتخب این جایزه باید به چاپهای چندم برسد و مورد اقبال خواننده قرار بگیرد
علی موذنی، نویسنده در گفتگوی تفصیلی با «نسیم» در خصوص جایزه جلال آل احمد با بیان این که شیوه اجرا سبب می شود که شرکت کنندگان احساس بی عدالتی کنند اذعان داشت: صرف نظر از مسائل شخصی فکر می کنم که هر برنامه ای بتواند کمک کند به اینکه کتاب در این جامعه مطرح بشود ذات و نفس خوبی دارد. اما مشکل بنده با برگزاری هر برنامه ای که در این حوزه صورت می گیرد شیوه اجرایی آن است. در اصل شیوه اجرا است ک مشکلاتی را بوجود می آورد و ایجاد نارضایتی می کند و جماعتی که در این جوایز از جمله جایزه جلال شرکت می کنند احساس عدالت نمی کنند.
این فعال فرهنگی نارضایتی شرکت کنندگان را ناشی از احساس بی عدالتی دانست و اظهار داشت: این ها نکاتی است که برگزار کنندگان می بایست به آنها توجه داشته باشند. شیوه های انتخاب به چه صورت است و چه اهدافی در نظر گرفته می شود و بعد از آن شیوه های انتخابی داوران به چه صورتی است؟ اینها مسائلی است که تعریف نشده باقی می ماند و آن احساس ناخوشایند در جماعت شرکت کننده ایجاد می شود. البته نه به دلیل اینکه جایزه را تصاحب نکرده اند بلکه احساس بی عدالتی است که در نویسندگان بوجود می آید.
موذنی در ارتباط با جایگاه جایزه جلال در جامعه بیان کرد: جایزه جلال باید بتواند جایگاهی پیدا کند که بتواند حداقل در سال یک نویسنده جوان و موفق را به جامعه معرفی کند. و نکته دیگر این است که کتابی که انتخاب می شود طبیعتا می بایست مورد استقبال مخاطب قرار بگیرد. یعنی این جایزه در نظر مخاطبان آنقدر اهمیت پیدا کند تا برسند به اینکه کتابی که انتخاب شده است حتما باید کتاب خواندنی و خوبی باشد و کتاب ظرف چند ماه بتواند به چندیدن چاپ برسد.
وی ادامه داد: در واقع این یکی از اشکالات است. چطور جوایزی که در کشورهای دیگر به آثار داستانی می دهند نویسنده اثر با همان اتفاق می تواند تا آخر عمر به راحتی زندگی کند و آثار دلخواه خود را بنویسد اما در کشور ما و در این جایزه اینگونه است که نویسنده تعدادی سکه می گیرد اما اثرش از نظر تعداد چاپ تغییر چندانی نمی کند.
نویسنده دفاع مقدس توجه به سلیقه جامعه را در اعمال داوری ها بسیار ضروری دانست و گفت: باید دید که اهداف جایزه و سلیقه داورانی که آثار برگزیده را انتخاب می کنند چقدر با سلیقه حاکم با جامعه همخوانی دارد. اگر کتاب هایی که تا کنون انتخاب شده اند به چاپ های متعدد نرسیده اند پس این داوری با سلیقه جامعه فاصله دارد. اما اگر کتاب های منتخب به چاپ چندم رسیده اند توفیق بسیاری است.
موذنی با تاکید بر این که برگزاری جایزه جلال تنها برای برگزاری تشریفات نیست عنوان کرد: برگزاری جایزه جلال فی النفسه که تنها بخاطر برگزاری جایزه و تشریفات نیست بلکه این جایزه برگزار می شود تا یک جشنی برای کتاب برپا شود و شور و شوقی در حوزه کتاب در جامعه ایجاد شود و خانواده ها و جماعت کتاب خوان با دل قرص بتوانند کتاب های برگزیده را انتخاب کنند و بخوانند و اینکه با خیال راحت به دیگران معرفی کنند و بروند در کتاب فروشی ها با شناخت کامل کتاب مورد نظر خود را تهیه کنند.
این فعال فرهنگی با اشاره به تعریف موفقیت در ارتباط با جایزه جلال تصریح کرد: اگر این اتفاق ها نمی افتد و جایزه جلال هم برگزار می شود بدون آنکه هیچ تکانی به جامعه کتاب خوان بدهد و آن سایه دولتی بودن همچنان روی جایزه جلال باشد و باعث شود که جامعه کتاب خوان همچنان نسبت به آن گارد داشته باشد می توان گفت که موجب می شود که جایزه جلال جایزه موفقی نباشد. موفقیت از نظر من یعنی اینکه اثر منتخب بتواند در جامعه جا باز کند و به چاپ های چندم برسد و مورد اقبال خواننده قرار بگیرد.
موذنی در ارتباط با کم و زیاد شدن سکه های این جایزه گفت: قرار است که یک شور کتاب خوانی از طریق این جایزه در جامعه ایجاد بشود اما عده ای به نام متولی با تصمیمات خود دل اهالی فرهنک و ادب را خون می کنند. من واقعا متاسف شدم وقتی شنیدم که جایزه جلال از 110 سکه به 30 سکه رسیده است با این تصور که 110 سکه زیاد بوده است.
وی ادامه داد: امروز با توجه به قیمت سکه مثلا 110 میلیون تومان به اثر برگزیده می رسد و سوال من این است که با این مبلغ جایزه در این جامعه تورم زده و افسار گسیخته چه اتفاق اساسی می تواند در زندگی این نویسنده رخ بدهد؟ الان تله فیلم های بی محتوایی که غیر قابل دیدن هستند در تلویزیون با 170ـ180 میلیون برای هر یک تولید می شود. یا مثلا سینمای ما باید چنان بودجه ای داشته باشد اما در بازار کتاب که مدام هم در طی سال شعارهای کتاب خوانی و مطالعه سر می دهند و نویسندگان را متهم می کنند به اینکه اثر خوب تولید نمی کنید که مردم کتاب نمی خوانند باید چنین مسائلی وجود داشته باشد.
موذنی با بیان اینکه وقتی به مقوله کتاب می رسند مشت ها بسته می شود اظهار داشت: این در حالی است که دست نویسنده برای این که اثر خوب بنویسد همه جوره بسته است. چه در انتخاب موضوع و چه هنگامی که موضوع را انتخاب می کند و با هزار اما و اگر روبه رو می شود که به شاخ سانسور گیر نکند. افق های دید بسیار محدود است و وقتی به مقوله کتاب می رسند مشت ها بسته می شود و با خست به قضیه نگاه می کنند.
نویسنده کتاب «دلاویزتر از سبز» با تاکید بر اینکه برخوردهای دفعی نویسندگان را می رنجاند تصریح کرد: همین برخوردهای دفعی و برخوردهای سخیف است که جماعت نویسنده را می رنجاند و همه در لاک خود فرو می روند و بعد هم همه دنبال این هستند که چرا کتاب خوب تولید نمی شود. یعنی شور و شوق از نویسنده گرفته می شود و بعد از او انتظارات بیهوده می رود. نویسنده بواسطه برخوردهای دفعی که با اثارش می شود تحقیر می شود و بعد در جامعه به دنبال تاثیرات مثبت هستیم. مثلا همین امسال از یک طرف می آیند جایزه را به 30 سکه کاهش می دهند و از طرفی دیگر با وساطت یک ارگان دیگر دوباره به همان 110 سکه بر می گردد و این برای جامعه نویسنده یعنی تحقیر اندر تحقیر.
وی افزود: شیوه های اجرایی نادرست در این زمینه و بخصوص در زمینه های فرهنگی باعث رماندن نویسندگانی می شود که حتی از نظر اعتقادی با انقلاب و تفکر دینی همسو هستند.
این فعال فرهنگی با تاکید بر اینکه قصد تقطعه جایزه جلال را ندارد گفت: البته گفته ها و انتقادات بنده در جهت روشنگری و ارتقاء این جایزه است و قصد تقطعه کردن و کوبیدن جایزه جلال را ندارم و شیوه های اجرایی را درست نمی دانم. بنده فکر می کنم باید بین جامعه نویسندگان و سیاسیت مداران یک تعامل دوسویه وجود داشته باشد و از این طریق است که می توانیم به نتایج مثبت برسیم به جای آنکه برخوردهای دافعانه داشته باشیم.
موذنی در پایان نویسندگان را فرهیخته ترین قشر جامعه فرهنگی دانست و خاطر نشان کرد: عمده ترین بار فرهنگ بر دوش نویسندگان است و این نویسندگان هستند که می توانند در جامعه ایجاد تعادل کنند و جامعه را از افراط ها و تفریط ها دور نگه دارند. نفس جایزه جلال برای ترویج کتاب خوانی و ایجاد انگیزه در اهالی قلم بسیار مناسب و خوب است اما می بایست در شیوه های اجرایی بازنگری صورت بگیرد تا به فرهیخته ترین قشر جامعه فرهنگی که نویسندگان هستند توهین نشود.
مصاحبه از حدیثه سوختانلو