"مشفق کاشانی" بی‌تردید یکی از وارثان گنجینه هزار ساله شعر فاخر فارسی است

به گزارش «نسیم»، مشفق کاشانی بی تردید یکی از وارثان امین و بلامنازع گنجینه هزار ساله شعر فاخر فارسی است.

عباس کی منش ملقب به «مشفق کاشانی» در سال 1304 شمسی در شهر کاشان دیده به جهان گشود.

تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خود به پایان برد و سپس برای ادامه‏ی تحصیل به دانشگاه تهران راه یافت و با اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشته زبان و ادبیات فارسی در این دانشگاه فارغ التحصیل شد.

پس از پایان تحصیلات، در آموزش و پرورش استخدام شد و مدت ۳۷ سال در آموزش و پرورش به‌کار مشغول بود.

مشفق کاشانی از سنین کودکی علاقمندی خود به شعر را نشان داد و سرودن شعر را آغاز کرد. وی در ارتباط با مشوق خو د و اولین تجربه شعری خود گفته است: «اولین مشوق من مادرم بود که در سنین کودکی غزل های حافظ را برایم زمزمه می کرد و من با علاقه ای عجیب گوش می دادم و وقتی احساس کرد که در این زمینه استعدادی دارم و می توانم پیشرفت کنم، توجه او بیشتر جلب شد. در کلاس چهارم ابتدائی با کمک مادرم شعر کمی ابتدائی برای معلم سرودم. همین موضوع و تشویق معلم ادبیات باعث شد تا به عالم شعر و ادب روی آورم».

سبک و سیاق آثار مشفق آمیزه ای از سبک هندی و عراقی می باشد و با این که در اکثر قوالب شعر فارسی از جمله غزل، قصیده، مثنوی، رباعی و از همه مهمتر اخوانیات طبع آزمایی کرده است، قالب غزل قالب مورد علاقه وی بوده است.

تا کنون چندین مجموعه شعر از آثار وی توسط ناشران مختلف به بازار شعر و ادب عرضه شده است که برخی از آنان عبارتند از:

1. 1.«صلای غم» تضمین ۱۲ بند محتشم کاشانی
2. 2.«خاطرات» (سال ۱۳۲۴)
3. «سرود زندگی» (سال ۱۳۴۲)
4. «شراب آفتاب» (سال ۱۳۴۲)
5. «آذرخش» (گزینه اشعار)
6. «آینه خیال» (سال ۱۳۷۲)
7. «بهار سرخ سرود» (سال ۱۳۷۳)
8. «هفت بند التهاب» (سال ۱۳۷۵)
9. «نقشبندان غزل» (سال ۱۳۶۵)
10. «انوار ۱۵خرداد» (سال ۱۳۶۵)
11. «خلوت انس» (سال ۱۳۶۸)
12. تصحیح «دیوان حاج سلیمان صباحی بیدگلی» با همکاری پرتو بیضایی (سال ۱۳۴۰)
13. «مجموعه شعر جنگ»
14. تذکره‌ی شاعران معاصر
15. راز مستان

از مشفق کاشانی، علاوه برسلسله مقالات ادبی و تحقیقی و عرفانی که در برنامه‏ های صدای جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار گرفته، کتابهای متعدد دیگری نیز در زمینه‏های مذهبی و ادبی و سیاسی منتشر شده است که بعضا عبارتند از:

مجموعه شعر انقلاب از شاعران معاصر؛ سه مجموعه شعر درباره‏ی دفاع مقدس از شاعران معاصر؛ مجموعه شعر شهید با همکاری استاد شاهرخی؛ محمد(ص)در آیینه‏ی شعر فارسی، مدایح و مراثی درباره‏ی حضرت محمد (ص) با همکاری استاد شاهرخی؛ آیینه‏ی عصمت، مجموعه‏ی مدایح و مراثی درباره‏ی حضرت زهرا علیهاالسلام با همکاری استاد شاهرخی؛ قبله‏ی هشتم آیینه‏ی رجاء، مدایح و مراثی درباره‏ی حضرت رضا (ع) با همکاری استاد شاهرخی؛ آیینه‏ی جمال، مجموعه‏ی دوم مدایح و مراثی درباره‏ی حضرت محمد(ص) و سلم با همکاری استاد شاهرخی و دیگر آثار که در حدود سی مجموعه شعر از آثار گذشتگان و شاعران معاصر در زمینه های مختلف می باشد.

مشفق کاشانی از جمله شاعرانی است که در مصیبت سید و سالار شهیدان، امام حسین(ع) اشعار پر سوز و گدازی دارد. ترجیع بندی در مرثیه‏ی سیدالشهداء(ع) از او بجای مانده است که مشفق کاشانی در این ترجیع بند به استقبال ترجیع بند محتشم کاشانی رفته و از او پیروی نموده که بند اول آن چنین سروده شده است:

از موج فتنه چشم جهان غیرت یم است / وز تندباد حادثه پشت فلک خم است‏

رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام به همایش نکوداشت استاد عباس کی‌منش (مشفق کاشانی) درباره این شاعر اظهار داشتند: «یک خصوصیت مهم شعر آقای مشفق، قرار گرفتن در خدمت اهداف دینی و انقلابی است».

استاد مشفق کاشانی، همچنین نقشی در زمینه ادبیات آهنگین و موسیقی و ترانه داشت. ترانه‌هایی که استاد در دهه ۷۰ ساخت هنوز نوعی معیار در ادبیات آهنگین به شمار می رود و می‌تواند الگویی برای جوانان باشد.

می توان «استاد مشفق کاشانی» را پدر معنوی شعر انقلاب و شاعران معاصر، دانست چراکه بسیاری از شاعران با هر خلق و خو و گرایشی، خود را به نوعی شاگرد استاد مشفق می‌دانند و دست پرورده ایشان هستند. وی به شاگردان خود نه تنها ادبیات، زبان و شعر را، بلکه انسانیت، اسلامیت، اخلاق، فروتنی و بزرگواری را آموختند.

پرویز بیگی حبیب‌آبادی شاعر، خود و سهراب سپهری را از شاگردان استاد مشفق کاشانی می داند و درباره ایشان بیان می کند: «تاکنون شعری از استاد مشفق ندیده‌ام که نکته‌ای آموزنده در آن نباشد. ایشان در آستانه 90 سالگی، کلمه را مانند موم در دستان خویش داشتند و غزل‌سرایی می‌کردند و اگر تشویق استاد نبود، سهراب شاید نقاش یا منتقد می ‎ شد».

استاد مشفق کاشانی در دومین همایش چهره های ماندگار در سال 1381 به عنوان چهره ماندگار در عرصه شعر و ادب برگزیده شد.

عضویت در شوراهای علمی و شعر و ادب از جمله عضویت و ریاست دوره ای شورای عالی شعر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین عضو شورای عالی شعر در صدا و سیما و عضویت در شورای شعر و ادب فارسی از فعالیت های وی محسوب می شود.

چندی پیش در هجدهمین «شب شاعر» پاسداشت استاد مشفق کاشانی با حضور سیدعلی موسوی گرمارودی، محمدرضا سنگری، پرویز بیگی حبیب‌آبادی، پرفسور امین، علیرضا قزوه، حجت‌الاسلام دعایی، عباسعلی براتی‌پور، یاور همدانی، ناصر فیض، محمد گلریز، محمدرضا سهرابی‌نژاد، حسین اسرافیلی، شیرین‌علی گل‌مرادی و جمعی از اهالی شعر و ادبیات عصر امروز در نخلستان اوج برگزار شد.

محمدرضا سنگری از اعضای هیئت علمی گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پاسداشت مشفق گفت:‌ «مشفق پرورش‌دهنده نسلی از شاعران انقلاب است و در رابطه با وی نمی‌توان گفت که مشفق کاشانی کیست. واقعاً مشفق همه را در نوردیده و مسافر بزرگ شهر شعر ما است».

شب گذشته در مراسمی که با حضور جمعی از شاعران پیشکسوت ایران برگزار شد، استاد مشفق کاشانی در پی حمله قلبی دار فانی را وداع گفت.