شاکری: امروزه جریان نقد ادبی از جهات مختلف در کشور جدی گرفته نمی‌شود

به گزارش خبرنگار «نسیم»، نخستین نشست تخصصی نقد کتاب دفاع مقدس عصر امروز با نقد و بررسی کتاب "نامه سفید" به نویسندگی "سید هاشم حسینی" در سرای اهل قلم و با حضور احمد شاکری، حجت الاسلام و المسلمین مهدی جهان و نویسنده این کتاب در خانه کتاب برگزار شد.

احمد شاکری نویسنده ادبیات داستانی در این نشست خبری در سخنانی گفت: کتاب "نامه سفید" نوشته "سید هاشم حسینی" است و توسط انتشارات سروش منتشر شده است. این جلسه آغازی بر سلسله جلسات نقد تخصصی کتاب های دفاع مقدس است.

وی افزود: متاسفانه امروزه جریان نقد ادبی از جهات مختلف در کشور جدی گرفته نمی شود. اگرچه آثاری که منتشر می شود بعضا با واکنش مخاطبان روبرو می شود منتهی انگونه که باید پیرامون آن جریان نقد به راه نمی افتد.

شاکری ادامه داد: البته ناشران و نویسندگان بسیار مایل هستند که آثارشان توسط منتقدان نقد و بررسی شود. نکته دیگر عقب ماندگی محافل دانشگاهی نسبت به آثار منتشر شده در زمان معاصر است و دیده می شود که آثاری که در قبل از انقلاب منتشر شده اند بیشتر مورد توجه قرار می گیرند.

این نویسنده خاطرنشان کرد: متاسفانه میزان توجه و نقدی که از سوی محافل ادبی نسبت به کتاب های حوزه دفاع مقدس صورت می گیرد کم است که ما درنظر داریم با برگزاری این قبیل جلسات توجهات بیشتری را نسبت به ادبیات دفاع مقدس جلب کنیم.

وی اضافه کرد: امروزه نیازمند جریانی هستیم که از ادبیات دفاع مقدس حمایت کند. در حقیقت قصد داریم تا این جلسات نقشی حمایت کننده از حوزه ادبیات دفاع مقدس داشته باشد.

شاکری ادامه داد: اگر بخواهیم تخصصی به بررسی این کتاب بپردازیم باید عرض کنیم که عناصر زمان و زاویه دید به خوبی در داستان درنظر گرفته شده و داستان در حقیقت به دو بخش زمان حال و گذشته تقسیم می شود.

این نویسنده یادآور شد: در زمان حال این کتاب، شخصیت پروانه به طور کاملا اتفاقی بالای سر مزار شهیدی به نام رحمت سلمانپور قرار می گیرد و در آن زمان به یاد همسر خود که اتفاقا نامی مشابه دارد می افتد. این زمانی که در داستان سپری می شود 30 دقیقه ولی به دنبال ان با فلاش بکی روبرو می شویم که خواننده را به 20 سال قبل یاز می گرداند.

وی افزود: پروانه ای که در بخش گذشته داستان می بینیم دختری چشم و گوش بسته است و از جنگ و مسائل پیرامون آن بی خبر بوده و حتی علاقه ای هم به شنیدن آن ندارد. اما در انتهای داستان با زنی روبرو می شویم که به خاطر جنگ ضربه خورده و آسیب دیده است.

شاکری گفت: زاویه دیدی که داستان روایت می شود از طرف اول شخص مفرد است و پروانه داستان در طول ماجرا زاویه دید خود را پیگیری و دنبال می کند.

حجت الاسلام والمسلمین مهدی جهان کارشناس مذهبی که در این نشست تخصصی کتاب حضور داشت در سخنانی گفت: نقد ادبی یکی از ارکان پیدایش اثر هنری است. اثر هنری نیز فقط از جانب نویسنده و یا فاعل پدید نمی آید بلکه به سه عامل نویسنده، خود اثر و مخاطب آن بستگی دارد. این سه عامل درکنار هم هستند و اینگونه هست که داستان شکل می گیرد.

وی افزود: رمزگشایی یک کتاب یعنی شناخت جهان بینی بین سه بخش نویسنده، خود اثر و مخاطب و نقد ادبی یک اثر تلاش برای کشف یک اثر هنری است. کتاب "نامه سفید" زندگی زنی به نام پروانه را روایت می کند که در آستانه 40 سالگی دارای 3 فرزند و شوهری در خانواده ای نسبتا مرفه است. اما پروانه از این رفاهی که دارد صد در صد راضی نیست.

جهان ادامه داد: پروانه داستان از چند چیز در قصه اعلام نگرانی می کند. نخست اینکه نتواند فرزندی به دنیا بیاورد. دوم اینکه از شکل و شمایل جوانی در حال فاصله گرفتن است. سوم اینکه از نداشتن آرمان خوبی در زنج و عذاب است. چهارم اینکه او از مرگ و از دست دادن شوهر خود می ترسد. پنج اینکه دل شهیدی را شکسته و این را در دیالوگ های خود در داستان بارها بیان می کند.

این کارشناس مذهبی خاطرنشان کرد: پروانه داستان دختری متولد دهه 60 است که از آرمان های آن دهه گریزان است و به دنبال آن وارد دهه 70 و 80 زندگی خود شده است. در داستان پروانه در زمانی که هنوز در عقد رحمت است به فردی به اسم سهیل آشنا می شود. سهیل داستان پروانه را وارد فضای جدیدی از زندگی می کند.

وی تصریح کرد: در داستان به وضوح مشاهده می کنیم که پروانه در مصاف بین رحمت و سهیل از سهیل تاثیر می پذیرد. آن هم پروانه ای که در زندگی خود گرفتار تجدد است. پروانه قصه در ابتدا از بودن در کنار رحمت خیلی خوشحال نمی شود اما از بودن در کنار سهیل لذت می برد. حتی در داستان در شرایطی که در عقد رحمت است نگاه عاشقانه به سهیل می کند و با او به برف بازی می پردازد.

جهان گفت: در داستان می بینیم که سهیل قبل از نامزدی با پروانه در دریا کشته می شود و پروانه دچار خلائی در زندگی می شود. بعد از ان پروانه با فردی به نام نادر آشنا شده و با او ازدواج می کند. در انتهای داستان پروانه را می بینیم که روبروی مزار رحمت ایستاده و در یک دوگانگی فکری و عقیدتی قرار گرفته است.

این کارشناس مذهبی تصریح کرد: این مسئله را باید بدانیم که پروانه داستان هیچ تفاوتی با دختر خود نسرین ندارد و درست همانند او نیز بی سواد است. پروانه داستان دهه 60 را بسیار تلخ و سیاه می داند و از روی ناچار هم هست که وارد دنیای تجدد می شود.