اخبار آرشیوی
مصطفی کواکبیان در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: اعتدال یک گفتمان نیست؛ یک روش است/ اتحاد اصولگرایان باعث پیروزی قالیباف در انتخاب شهردار شد/ باید از خط مقاومت در سوریه دفاع کنیم؛ موضع نظام را نباید تضعیف کنیم/ هاشمی و روحانی قبل از ۸۸ اصولگرا بودند و بعد از آن اصلاحطلب
مشروح گفتگوی تفصیلی «نسیم» با مصطفی کواکبیان دبیرکل حزب مردمسالاری به شرح زیر است: • تحلیل شما از آرایی که به آقای روحانی داده شد چیست و چه اتفاقی افتاد که ایشان با رای لب مرزی پیروز انتخابات ریاست جمهوری شدند؟ اول اینکه حدود 28 درصد مردم در انتخابات حضور نداشتند. بنده در حدوداً 50 دانشگاه به هدف ایجاد مشارکت حداکثری و تحقق حماسه سیاسی به شکل کامل، حضور یافتم و سخنرانی کردم. . با این حال شورای نگهبان با اختیار قانونی که داشت برخی افراد ماننده بنده را تائید صلاحیت نکرد؛ مسأله ای که برای آقای هاشمی هم اتفاق افتد و این امر تاثیر زیادی در شکل گیری آرایش جدیدی در فضای سیاسی کشور داشت. ما در حزب مردم سالاری پس از اینکه شورای نگهبان اسامی تائید صلاحیت شده ها را اعلام کرد سه هفته کاری داشتیم؛ هفته اول تلاش کردیم که دو نفری که تایید شدند یعنی آقای عارف و روحانی ائتلاف کنند؛ در هفته دوم به صورت غیررسمی برای آقای روحانی کار کردیم و نظرسنجی انجام دادیم و در هفته سوم نیز رسما به نفع آقای روحانی اطلاعیه دادیم و وارد عرصه حمایت از ایشان شدیم. در بین احزاب مدعی هستیم که بیشترین کمک را به آقای روحانی کرده ایم. خود آقایان
هاشمی، خاتمی و عارف هم بسیار تاثیرگذار بودند. حتی کمک ما بیشتر برای فضاسازی برای مشارکت مردمی بود. طرح مناسک را هنگامی برگزار کردیم که بسیاری از گروه ها و احزاب اصلاح طلب حاضر به حرف زدن درباره موضوع انتخابات نبودند و این طرح بسیار موثر بود. شرایطی پیش آمد که آقای هاشمی 92 دیگر هاشمی 84 هم نبود یعنی محبوبیت کاریزماتیک برای ایشان ایجاد شده بود و نظر ایشان بسیار تاثیرگذار شده بود. • به نظر شما آیا نحوه کنار زدن آقای عارف در شأن ایشان بود؟ آقای عارف به نظر من یک نوع فداکاری کرد و میتوانست ایستادگی کند اما معلوم نبود خودش هم نتیجه ای بگیرد؛ حداقل حادثه 84 ممکن بود پیش بیاید، لذا ارزیابی که ایشان داشت این بود که باید منجر به پیروزی این جریان شود و لذا در سفرهایی که به استان ها داشتند بیشترین شعارهایی که داده می شد این بود که "روحانی عارف ائتلاف ائتلاف"، یعنی شما را دوست داریم اما ائتلاف کنید. آقای عارف یک تعهدی به آقای خاتمی داشت یعنی به ایشان قول داده بود که اگر به جمع بندی رسیده شد که باید کنار کشیده شود آن را انجام دهد که بر اساس آن قول هم عمل کرد. نظرسنجی ها هم در این امر موثر بود چراکه در همان نظرسنجی هایی
هم که ما انجام دادیم آقای روحانی حدود هشت یا نه درصد از آقای عارف جلوتر بود و در مناظره ها آقای روحانی بهتر توانست در اقبال عمومی جلوه کند. ولی در مجموع آقای عارف بهترین کاری که میتوانست انجام بدهد انجام داد. • همسر آقای عارف یکی دوبار اظهار گلایه کردند درخصوص کناره گیری آقای عارف؛ برای رفع این کدورت کاری میتوان کرد؟ اگر دوستان در طرح مناسک ما شرکت می کردند و کاندیداها در مجمعی عمومی حرفهای خودرا می زدند و رای گیری دموکراتیک انجام می شد دیگر حرف ها و حدیث ها و کدورت ها پیش نمی آمد اما برخی از دوستان استقبال نکردند اما به نظر من ما الان باید خوشحال باشیم چراکه اگر قرار بود روش احمدی نژادی استمرار پیدا کند ما در بسیاری از زمینه ها مشکلاتمان بیشتر میشد از جمله مسائل اقتصادی و بین المللی و حتی مسائل فرهنگی؛ لذا ما بسیار خوشحال هستیم و معتقدیم حماسه سیاسی محقق شده وحالا نوبت حماسه اقتصادی است. • با توجه به اینکه بخشی از تندروهای اصلاح طلب به دنبال چسباندن خود به آقای روحانی هستند، آیا تضمینی وجود دارد که مشی اعتدال آقای روحانی تا آخر کار ادامه پیدا کند؟ در مورد اعتدال سه رویکرد است؛ یکی اینکه خود افراد آدمهای
معتدلی باشند و از جهت رفتاری و روش ها خود فرد معتدل باشد؛ تفسیر دوم این است که بین دو جریان اصولگرا و جریان اصلاح طلب طرف روش اعتدالی داشته باشد یعنی نه وابسته به جریان اصولگرا باشد و نه وابسته به جریان اصلاح طلب باشد و بالاخره روش میانه روی و اعتدالی را پیش بگیرد؛ تفسیر سوم اعتدال که به نظر به دیدگاه آقای روحانی نزدیک است این است که فرد ممکن است اصلاح طلب باشد اما درون خود اصلاح طلبی روش اعتدالی داشته باشد یا اینکه اصولگرا باشد و درون جریان اصولگرایی منش اعتدالی داشته باشد. من نمیپذیرم که اعتدال یک گفتمان باشد و اعتدال بیشتر یک روش است و این روش در وجود فرد یا در وجود دو جناح بصورت اعتدالی است. من معتقدم که کابینه ای که شکل گرفته بیشتر نزدیک به تفسیر سوم است یعنی افرادی آمده اند که اصولگرا هستند اما اصولگرای افراطی نیستند بلکه اصولگرای معتدل هستند و این را در جنبه اصلاح طلبی هم می توان مثال زد. ما نمیتوانیم بگوییم بین اصلاح طلب ها و اصولگراها باید یک جریان جدیدی تشکیل شود به اسم اعتدالیون چراکه جمعیت کشور همین هستند و یا اصلاح طلب بوده اند و یا اصولگرا و اگر جریان جدیدی به اسم اعتدال وجود داشته باشد باید در
سوابق این سی و چهار سال انقلاب اسلامی رگه هایی از آن را میدیدم؛ آقای روحانی همیشه به عنوان یک شخص اعتدال گرا مطرح بوده است • حالا آقای روحانی در کدامیک از این دسته بندی ها قرار میگیرند؟ معتدل اصلاح طلب یا معتدل اصولگرا؟ فکر میکنم اگر بخواهیم تفسیر بهتری داشته باشیم؛ آقای روحانی تا قبل از حوادث 88 حتما اصولگرا بود و در جلسات جامعه روحانیت مرتب حضور داشت کما اینکه آقای هاشمی رفسنجانی هم همینگونه بود و کسی نمیگفت آقای هاشمی اصلاح طلب است و برخی از افراطیون اصلاح طلب هم حتی با ایشان درگیر بودند، اما حوادث 88 به این طرف یک مقداری آقای هاشمی رفسنجانی دیگر آن هاشمی رفسنجانی نبود و آقای روحانی هم دیگر آن روحانی قبلی نبود و گرایششان به سمت اصلاح طلبان بیشتر شد. من اعتقادم این است که ما جریان یا گفتمانی به اسم اعتدالگرایان نمی توانیم متصور بشویم و اعتدالگرایی روش است. بعضی ها تصورشان این است که بین دو جریان اصلاح طلب و اصولگرا ما جریان جدیدی به اسم اعتدالگرایان داریم! البته من معتقدم که شما میتوانید اصولگرایی در بعضی از دیدگاه ها داشته باشید و در برخی دیگر از دیدگاه ها اصلاح طلب باشید، لذا آقای روحانی هم میتواند
همینطور باشد. بعد از حوادث انتخابات 88 گرایشات اصلاح طلبانه بیشتری از آقای روحانی دیدیم؛ آقای روحانی الان یک اصولگرای اصلاح طلب هستند میشود این دو تا با هم جمع بشود اما اینکه ما یک جریان جدید به اسم اعتدال داریم را قبول ندارم. • چه شروطی لازم هست که آقای روحانی در همین جایگاه بمانند؟ اگر واقعا عملکرد مثبتی دولت تدبیر و امید از خودش بتواند بروز دهد قطعا دلیلی برای تغییر وجود ندارد؛ همین عمل به وعده هایی که ایشان در شرایط انتخابات مطرح کردند و حل مشکلات معیشتی مردم که بسیار مهم است و ایشان گفتند که در صد روز گزارش میدهیم. وعدهها را عمل کردن یکی از دلایلی است که میتواند نشان دهد روش همچنان استمرار دارد و با مردم باید صداقت داشت چون اگر ما بخواهیم طرز دیگری بعد از اینکه رای آوردیم با مردم رفتار کنیم، آنها خوب می فهمند و قشنگ میتوانند این مسائل را حلاجی کنند. لذا بر سه نکته تاکید میکنم و آن تحقق وعدههای داده شده، صداقت با مردم و همچنین این است که خود جایگاه افراد را تغییر ندهد. • در زمانی که آقای احمدی نژاد رئیس جمهور بودند شما چندین بار مطرح کرده بودند که بخشی از اصولگرایان سبب این شدند که احمدی نژاد به قانون
بی اعتنا شود و همیشه هم میگفتید که ما اگر از کسی هم طرفداری میکنیم باید اشتباهات او را اعلام کنیم، درخصوص آقای خاتمی هم به نوعی از سال 80 به بعد انتقاد از ایشان در میان برخی اصلاح طلبان رونق گرفت؛ فکر میکنید چطور باید اصلاح طلبان رفتار کنند که اتفاقاتی که برای خاتمی و احمدی نژاد افتاد برای آقای روحانی تکرار نشود؟ بیشتر باید به این بپردازیم که واقعا اصلاح طلبان اگر بخواهند جنبه های افراطی را در کارنامه نداشته باشند و واقع بینی در کارشان باشد اصلا نباید در برابر ناملایماتی که برای مردم پیش می آید و اشکالاتی که هست سکوت کنند یعنی الان هم اگر ما ببینیم جایی مشکلاتی است باید حتما بحث های خود را مطرح کنیم و این به نفع خود دولت است؛ کسانی که در برابر مشکلات سکوت می کنند فکر نکنند که دارند به جامعه خدمت می کنند چرا که بزرگترین خدمت این است که آدم بصورت دلسوزانه نقادی کند و هدفش هم اصلاح جامعه باشد؛ اصلاح به معنای تخریب نیست بلکه بکار گرفتن روش های سازنده برای حل مشکلات مردم است. ما در حزب مردسالاری اگر اشکالاتی ببینیم سکوت نخواهیم کرد اما اینکه بخواهیم روش های افراطی در پیش بگیریم و بیشتر قدرت مبنای تفکرات ما باشد
تا خدمت اینطور نیست. تصورم این است که بچه مسلمان، هرجا منکری را دید باید فریاد بکشد و هرجا ترک معرفی را دید حتما باید تذکر بدهد و ما واقعا در این یک ماه و نیم که از روی کار آمدن دولت جدید گذشته دو سه جلسه در دفتر سیاسی داشتیم و برخی موارد هم به نظر ما اشکال آمده اما گفتیم حداقل چند ماهی از دولت بگذرد و بعد انتقاد کنیم که به ما نگویند که اینها تازه آمده اند و لذا فکر میکنم اصلاح طلب واقعی هیچوقت سکوت نمیکنند. ما اساسا در آموزه های دینی خود مکلف به امر به معروف و نهی از منکر هستیم. • به نظر شما همه اصلاح طلبان این مشی را دارند؟ من نمیتوانم از طرف اصلاح طلبان سخنگویی کنم اما به نظر من طیف وسیعی از اصلاح طلبان اینگونه فکر میکنند که باید مشکلات مردم را بیان کرد و در صدد راه حل های آنان برآمد. یک ماهه آخر آقای احمدی نژاد چه کارهایی که ایشان نکرد اما ما ندیدیم خیلی سر و صدایی ایجاد شده باشد و اگر اینطرف قصه بود حتما کفن پوشان به خیابان میریختند و جنجال به پا میکردند؛ مثلا شما ببینید یکدفعه شانزده میلیارد تومان پول بیت المال به حساب یک دانشگاه ریخته شود و بعد که همه بفهمند بگویند آن را برگردانده ایم و مشکلی نیست!
واقعا مردم کوچه و بازار این را برای خود حلاجی می کنند! من خودم صاحب دانشگاهی غیردولتی هستم؛ به ما می گفتند شما حق ندارید در تهران شعبه داشته باشید و نمی توانید دانشجوی خارجی بگیرید؛ خب آقای احمدی نژاد چه امتیازی نسبت به من دارد که هم می تواند در تهران شعبه داشته باشد و هم دانشجوی خارجی داشته باشد! خب این رانت است دیگر. یا یکدفعه اموال موزه ریاست جمهوری را چند وانت بزنند و ببرند، این کار درستی نیست چون این هدایا به شخص حقوقی آقای احمدی نژاد داده شده و نه شخصیت حقیقی؛ یا همین که ساختمان لادن را برای خودشان بگیرند! یادم هست که به آقای خاتمی یک ساختمان همراهان در سعدآباد داده بودند آقای احمدی نژاد آن را هم تحمل نکردند. آقای احمدی نژاد الان عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند و خیلی ها می گویند که گذشته های را رها کنید و در صدا و سیما برای ایشان برنامه تقدیر می گذارند و یا اینکه ایشان شماره حساب اختصاصی خود را می دهند و از مردم میخواهند برای کمک به دانشگاه پول بریزند اینها هم قابل تامل و توجه است . • تعامل دولت و مجلس موضوعی بوده که شما همیشه بر آن تاکید کرده اید. این روند را در دولت یازدهم چطور ارزیابی می کنید؟
ببینید این بحث دو سویه است؛ من معتقد هستم که مجلس نهم بالاخره به سه نفر از وزرای پیشنهادی رای نداد و دولت انتظار داشت همه وزرایش رای بیارند اما ما می گوییم این حق مجلس بود و مجلس از حق خودش استفاده کرد. یا اینکه مجلس به لایحه دوفوریتی اصلاح بودجه رای نداد که دولت هم خیلی دوست داشت که زودتر مشکلات اقتصادی را حل کند اما بالاخره مجلس رای نداد و ما باز هم می گوییم که حق مجلس بود که رای داده شود یا نه. در جریان رای اعتماد خیلی حرفها زده شد و خیلی از نماینده ها حرف هایی را مطرح می کردند که معلوم نبود خیلی هم معتقد باشند مثلا یک نفر می آمد بعنوان مخالف صحبت می کرد ولی رای موافق می داد و یک نفر هم بعنوان موافق صحبت می کرد ولی رای نمی داد! می خواهم بگویم اینطرف ماجرا هم یک چیزایی بوده و ما باید تعامل مثبت دوجانبه را از هر دو سو ببینیم؛ دولت واقعا آنطور که آقای روحانی گفته است نهایت همکاری را با مجلس دارد و مجلس هم گفته که می خواهد به دولت کمک کند و رهبر معظم انقلاب هم توصیه کرده اند که همه به دولت کمک کنند و ل لذا اعتقاد من این است که اگر یک نفر یک جایی چیزی گفت بعنوان حرکت کلی دولت و مجلس نیست. • پیام انتخاب آقای
قالیباف بعنوان شهردار تهران چیست؟ من معتقدم که عملکرد اصلاح طلبان باعث روی کار آمدن آقای قالیباف شد و ما از یک سال پیش بعنوان حزب مردم سالاری به خیلی از اصلاح طلبان می گفتیم که بیایند روی برنامه شوراها کار کنند اما خیلی از آقایان حاضر نبودند. تقریبا شش هفت روز آخر کار بود که لیست نهایی بسته شد و بخشی از آن هم بخاطر رد صلاحیت های برخی افراد بود و اگر ما زودتر برنامه ریزی می کردیم نباید رای لب مرزی و شکننده داشته باشیم و می توانستیم اکثریت شوراها را بگیریم. من معتقدم که ما بدون برنامه لیست بستیم و اگر برنامه ریزی می کردیم میتوانستیم بهتر جواب بگیریم. در هر حال انسجام اصولگراها در این مقطع خوب عمل شد و با هم اتحادی داشتند و این اتحاد قبلش طور دیگری تصور می شد ولی توانستند که موفق باشند. • اقداماتی که درخصوص خانم راستگو انجام شد را قبول دارید با توجه به اینکه طبق گفته آقای مسجد جامعی اگر ایشان هم رای می دادند باز هم در نتیجه نهایی تغییری حاصل نمی شد ؟ من معتقد نیستم که باید برخورد شلاقی با خانم راستگو صورت می گرفت و اگر حزب ما بود شاید ما همچین کاری نمی کردیم اما معتقدم خانم راستگو کار خیلی زشتی کرده چرا که قول
داده بود و وقتی کسی به یک جمعی قول می دهد باید بر سر قول خود بایستد؛ حداقل به دوستان خودت می گفتی من باید حرف های دو طرف را بشنوم و بعد تصمیم بگیرم و فعلا طرف شما نیستم اما ایشان چندین جلسه شرکت کرده و قول داده به آقای هاشمی رای بدهد. ما وقتی می گفتیم دوستان بیایید دوستان در انتخابات مجلس شورای اسلامی شرکت کنید دوستان هیچیک از آقایان نیامدند و دیدید که آقای نجفی بخاطر یک رای وزیر نشد. در همین لیست اصلاح طلبان کسی بود که او هم به آقای قالیباف رای داد اما کسی به او چیزی نمی گوید. • خب دلیل این چیست؟ روزنامه آرمان هم در گزارشی نوشته بود لیست بستن کلا اشتباه بوده است. من هم همین را می گویم ؛ ما افراد بسیار قوی تر هم داشتیم اما بد عمل شد؛ به ما گفتند حزب مردمسالاری لیست جداگانه ندهد تا اتفاق نظر وجود داشته باشد و ما وقتی لیست نهایی را دیدیم گفتیم اگر قرار بود لیست این باشد ای کاش مستقل عمل می کردیم اما حالا گذشته ها گذشته دیگر؛ اما به نظرم خانم راستگو کار خوبی نکرد. • افرادی که برای وزارت در دولت یازدهم مطرح شدند و درخصوص آنها ابهاماتی درباره نقششان درباره فتنه وجود داشت در جلسه رای اعتماد تلویحاً و یا صراحتا
اعلام کردند که تقلبی نشده است؛ چرا این افراد تا این لحظه سکوت کرده بودند؟ بنده از جمله کسانی بودم که بارها گفتم دو روز بعد از انتخابات 88 موضع گرفتم و تا روز آخر هم تکه کلام بنده بود که تا بخواهی تخلف شد اما هیچ تقلبی نشد؛ لذا اگر این بحث را خیلی از دوستان می توانستند همان موقع مطرح کنند و تکرار هم میشد مجبور نبود که بیایند در مجلس و بگویند ما موضعمان از اول این بوده است ولی ماها می گفتیم اما آنها شاید به هر دلیلی سکوت کرده بودند و نگفتند و ما باید خوشحال باشیم از اینکه همه بالاخره به این اتفاق نظر رسیدند که تخلف بوده اما تقلبی نبوده است.حالا برخی برخوردها جنبه سیاسی و عاطفی به خود می گیرد بیش از آنکه جنبه اعتقادی و مبنایی پیدا کند وگرنه چه فرقی بین آقای نجفی و زنگنه وجود دارد؟ • برخی معتقدند با توجه به اینکه نمایندگان به آقایان نجفی و میلی منفرد رای ندادند و آقای روحانی در مقابل آقای نجفی را رئیس سازمان میراث فرهنگی کرد و آقای توفیقی را بعنوان سرپرست وزارت علوم معرفی کرد ممکن است در فضای همکاری آینده بین مجلس و دولت تاثیر منفی بگذارد؛ شما موافق با این نظر هستید؟ من اعتقادم این است که در سطح کلی یک چنین
تلقی نباید وجود داشته باشد بالاخره رئیس جمهور اختیار دارد هر کسی را که میخواهد بعنوان معاون خود منصوب کند همچنان که مجلس هم این اختیار را دارد که به هرکدام از وزرا رای اعتماد بدهد و اگر هم دوست نداشت رای ندهد. • فکر نمی کنید این مسأله به نوعی منجر به تکرار فضای بین مجلس و دولت احمدی نژاد در دولت جدید شود؟ نه بعید میدانم؛ نه آقای لاریجانی در این فاز حرکت میکنند و نه آقای روحانی؛ آقای احمدی نژاد یک پدیده خاصی بودند که برای بررسی های عمیقی درخصوص ایشان انجام شود و ایشان خیلی مایه مشکلات بودند ولی الان اینطوری نیست. • در انتخابات به شما گفتند اصلاح طلب قلابی و بدلی! به آقای عارف هم میگویند • خب به چه دلیل این حرف را به شما میزنند؟ تصورم این است که ما هیچوقت نخواستیم افراطی عمل کنیم و معتقدیم که شورای نگهبان حق داشت که نظر بدهد و هرچند که من نظر آن را اصلا قبول ندارم ولی ما تمکین کردیم ولی بعضی ممکن است نخواهند اینگونه تمکین کنند؛ در مجلس نهم بعضی از سایت ها گفتند که شماره صندلیام هم معلوم شده یعنی اینقدر توهین میکردند اما ما معتقد بودیم که هیچگاه نباید با صندوق های انتخاباتی قهر کرد و همه کارهای خود را باید از
طریق قانون پیش ببریم. • در دولت جدید پیشنهادی به شما داده نشده است؟ من از روز بعد از اعلام نتایج هیچ دیداری نداشته ام و هیچ پیگیری هم نکرده ام. • یک فایل صوتی و تصویری از آقای هاشمی درخصوص سوریه در روزهای اخیر پخش شد که بازتاب گسترده ای در رسانه های منطقه داشت؛ شما اطلاعاتی در آن مورد دارید؟ وقتی هم خود آقای هاشمی و هم دفتر ایشان این فایل را تکذیب میکنند ما باید قبول کنیم. • متن تکذیبیه خیلی صریح نبود و از سوی دیگر مطالب دیگری در سایت شخصی ایشان منتشر شد که موید مطلب تکذیب شده بود. من معتقدم موضع نظام را نباید تضعیف کرد و گرنه ممکن است من حرف های دیگری هم داشته باشد و بزنم؛ در مجموع ما باید از خط مقاومت در سوریه دفاع کنیم و برای ما شخص بشار مهم نیست. • آقای ربیعی وزیر کار یک صحبتی را مطرح کرده اند ظاهرا و گفته اند در یکی از جلسات اخیر هیأت دولت آقای زنگنه تا مرز استعفا پیش رفتهاند؛ شما اطلاعاتی در اینخصوص دارید؟ بحثی که بنده اطلاع دارم این است که مشکلات عدیده اقتصادی آنقدر در کشور حاد هست همانطور که آقای روحانی در گزارش خود اعلام کرد که بیشتر بحث کارشناسی بوده تا بحث اختلاف شخصی و شنیدهام ایشان گفته اند که
اگر این کار نشود ما نیستیم. • یعنی ایشان بدون اطلاع از وضعیت کشور، وزارت را قبول کردهاند؟ نه من فکر میکنم آقای نجفی یا آقای زنگنه قطعه با دولت هماهنگ هستند و کاملا در حال کار هستند. • می توانند کار کنند؟ این بستگی به عملکرد بعدی ایشان درحوزه نفت و گاز دارد.