اخبار آرشیوی
محسن مهرعلیزاده در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: نباید شرایطی ایجاد شود که حل همه مشکلات جامعه در گرو موفقیت مذاکرات باشد/ من صد در صد به فرمایش رهبر انقلاب در مورد تقویت ساخت درونی ایمان دارم/ دولت میتواند روشنتر، شفافتر و صادقانهتر با مردم حرف بزند/ آمریکاییها به دفعات موجب بیاعتمادی مردم ایران شدهاند
در ایام نزدیک به انتخابات ریاستجمهوری یازدهم تعداد زیادی از اصلاحطلبان قصد حضور در عرصه رقابتهای انتخاباتی را داشتند که برخی از آنها در انتخابات ثبت نام کردند و برخی دیگر به نفع دبگری حتی قبل از ثبت نام از عرصه رقابت کنار رفتند. محسن مهرعلیزاده یکی از فعالین اصلاحطلب و معاون دولت اصلاحات است که تا قبل از شروع ثبتنامهای انتخابات ریاستجمهوری از قصدش برای حضور در عرصه رقابتهای انتخاباتی خبر داده بود ولی در همان اثنا کنار کشید و میدان رقابت به دیگران واگذار کرد. مهرعلیزاده در گفتگویی تفصیلی با «نسیم» از دلایل عدم حضورش در انتخابات ریاست جمهوری گفت و سپس به ارائه تحلیلی از انتخاب افراد در کابینه دولت یازدهم پرداخت و بیان داشت که احتمال شکننده بودن این کابینه به دلیل عدم انسجام و تجانس موجود در آن زیاد است. از مهرعلیزاده درخصوص رویکردها و مشی دولت آقای روحانی، سهم تاثیر مذاکرات هستهای بر حل مسائل و مشکلات اقتصادی، چگونگی بررسی طرح هدفمندی یارانهها در دولت اصلاحات، عملکرد و بایدهای عملی تیم اقتصادی دولت، نحوه برخورد دولتمردان با منتقدین، اعتماد یا عدم اعتماد به تعهدات غرب و عملکرد اخیر برخی روزنامههای
اصلاحطلب سوال کردیم که مشروح گفتگوی یک ساعت و بیست دقیقهای ما با این فعال اصلاحطلب که امروز ریاست فدراسیون بینالمللی ورزشهای زورخانهای را عهدهدار است، بدین شرح است: *نسیم: مدتی مطرح شد که مهندس مهر علیزاده، معاون دولت اصلاحات قرار است برای دوره یازدهم ریاست جمهوری کاندیدا شود و شما در تأیید این اخبار گفته بودید که نظر آقای خاتمی بیشتر روی من است. این اظهارات در زمانی بود که گفته شد اصلاحطلبان برای انتخابات ریاستجمهوری روی سه نفر از جمله آقایان جهانگیری، عارف و شما اجماع میکنند. چه شد که در نهایت شما انصراف دادید در صورتی که ستاد های انتخاباتی شما تقریبأ فعال بود؟ مهر علیزاده: اگر خاطرتان باشد آن موقع توافقی شده بود که در نهایت از بین دو یا سه نفر، بر روی یک نفر اجماع شود که متاسفانه توافق حاصل نشد و قرار شد که هر کدام از کاندیداها که مایل هستند، خودشان ثبت نام کنند. من به این موضوع اعتقاد نداشتم که با افرادی که با من همسو و همجهت هستند رقابت کنم به همین دلیل در ثبتنام نکردم زیرا در آخرین ساعات رو ز ثبت نام آقای هاشمی برای ثبتنام به وزارت کشور رفت و معادلات را بهم زد. *نسیم: در واقع شما فقط به
خاطر حضور کسانی که همفکر شما بودند کنار رفتید؟ کنار رفتن شما خلاف میل باطنیتان بود؟ مهرعلیزاده: دقیقا به دلیل حضور همفکرانم کنار رفتم؛ دلم میخواست که شرایط به گونهای باشد که یکی از همفکرها مسئولیت داشته باشد و نقش ایفا کند. *نسیم: یعنی از رقابت میان اصلاح طلبان جلوگیری کردید تا عرصه میان آنها تقابلی نباشد؟ مهر علیزاده: بله؛ شما دیدید که این مسأله منجر به آمدن آقای عارف شد. در مرحله بعدی هم آقای روحانی اعلام کردند که اصلاحطلب نیستند و گفتند که نه اصلاحطلبم و نه اصولگرا بلکه معتدلم؛ سپس باز به این رسید که بین این دو نفر هم اجماعی حاصل شود و یکی از این دو نفر انتخاب شوند. *نسیم: شما به عنوان یک فعال سیاسی و کسی که در دولت اصلاحات حضور فعال داشتید علت پیروزی آقای روحانی را در چه چیزی میبینید؟ مهر علیزاده: این پیروزی دلایل بسیار متعددی دارد، از جمله برنامه و تبیین مواضع و افکار آقای روحانی بود که وی مسأله اعتدال و پرداختن به دغدغه های اصلی و اساسی مردم را مطرح کرد. اگر یادتان باشد در نظر سنجی که قبل از انتخابات انجام شده بود 65%مردم گفته بودند که توقع ما از رئیسجمهور آینده پرداختن به اقتصاد، معیشت، رفاه
مردم و اشتغال اعلام کردند و 20% روابط بینالملل، مسأله آمریکا، تحریم ها و امنیت ملی را بیشتر مورد نظر داشتند. آقای روحانی بیشتر، واقعیتر و علمیتر از کاندیداهای دیگر روی این نکات دست گذاشته بود و شخصیت و گذشته وی و اشخاص طرفدار او به شکلی عینی به مردم نشان داد که سابقه این کار را بیشتر دارند؛ یعنی نه فقط ادعا بلکه سابقه فردی مانند آقای روحانی و دوستان و طرفدارانش نشان میداد که به این مسائل به شکل عملی و اجرایی خواهند پرداخت. *نسیم: شما برنامههایتان را در قالب دولت رفاه اعلام کرده بودید، دولت آقای روحانی نیز دولت تدبیر و امید است، چقدر از آن اهداف دولت رفاهی که مد نظرتان بود را در قالب این دولت میبینید؟ مهرعلیزاده: دولت رفاه یک تعریف علمی و مشخصی دارد. دولت رفاه دولتی است که شیوههای اجرایی آن بعد از جنگ جهانی دوم تقریبا به تدریج در اغلب کشورهای اروپایی صورت گرفت؛ به عبارتی مشی اقتصادی و رفاه و معیشتی که امروز در کشورهای اروپایی میبینیم عمدتا ناشی از به کار گرفتن این تئوری است. دولت تدبیر و امید و دوستانی که در این دولت بویژه در زمینه های مختلف اقتصادی و معیشتی کار می کنند، به نحوی شیوه تفکری نزدیک به
تئوری دولت رفاه را دارند، گرچه هیچ وقت دولت تدبیر و امید چارچوب کلی خود را متأثر و الهام گرفته از تئوری دولت رفاه اعلام نکرده است. آنچه که در گفته ها و ابراز عقیده ها و ایده های بخش اقتصادی دولت تدبیر و امید عنوان می شود با آنچه که در دولت رفاه مد نظر است نزدیکی زیادی دارد. *نسیم:یعنی شما دولت تدبیر و امید را یک دولت اصلاحطلب میدانید؟ مهرعلیزاده: اگر شیوههای اصلاحطلبی را در پرداختن هرچه بیشتر به دغدغههای واقعی مردم در انطباق با چارچوب های اساسی نظام و انقلاب بدانیم من فکر میکنم دولت تدبیر و امید هم همین حرفها را میزند و انطباق بسیار زیادی با این موارد دارد. آقای روحانی بارها گفتهاند که اصلاح طلب نیستند؛ یعنی به عنوان فردی که متصل به جناح اصلاح طلب باشند مطر نیستند، همین طور اصولگرا هم نیستند. آقای روحانی یک شخصیت مستقلی است که از شیوه های سیاسی و اجرایی برخوردار است و آنچه را که اجرا می کنند آن چیزی است که یک فرد اصلاحطلب هم اگر سر کار میآمد همان را اجرا میکرد. *نسیم: تعدادی از کارشناسان سیاسی معتقدند که چینش کابینه بیشتر به متمایل به دولت سازندگی و آقای هاشمی است در حالی که آقای روحانی میگوید
من مستقل آمده ام و نه اصلاح طلبم و نه اصولگرا. به نظر شما دولت آقای روحانی را میتوان یک دولت ائتلافی نامید؟ مهر علیزاده: دولت ائتلافی یعنی این که احزاب مشخصا بنشینند و درصدی از خود را برای دولت تعیین کنند و دولت بر اساس این سازوکار تشکیل شود؛ بنابراین ما میتوانیم بگوییم این دولت، دولت آقای روحانی با مشی استراتژیکی که وی دارد است. به هر حال بایستی از مدیران موجود در جامعه استفاده میکردند، مدیرانی که سی یا بیست سال بعد از انقلاب سابقه دارند و به هر کسی مراجعه کنید هر کدام سبقه و گذشته و عقبه ای دارند، عقبه بعضی ها اصلاح طلب است و بعضی سازندگی و برخی افراد مستقل و بعضی اصولگرا هستند ولی بدیهی است که بخش اعظمی از دولت آقای روحانی افرادی باشند که از جبهه اصلاح طلبان و سازندگی بوده اند و این به خاطر این است که آقای روحانی دولت های پیشین (خاتمی و هاشمی) را بیشتر قبول داشت و از افرادی فعال آنها استفاده کرد. حالا نسبت چقدر است بسته به میزان استعداد و تصمیم آقای روحانی است. *نسیم: آقای روحانی در گفتگوهای تلویزیونی خود از دولت نهم و دهم انتقادات زیادی داشتند، از سیاست گذاری های اقتصادی و داخلی و غیره... با این حال
کارشناسان مسائل اقتصادی میگویند از آغاز این دولت تا کنون هیچ اقدام اثرگذاری در حل مشکلات اقتصادی دیده نشده است. آیا طرح و بیان مکرر انتقادها از دولت گذشته میتواند در حل مشکلات سیاسی و اقتصادی درون کشور تاثیرگذار باشد؟ مهرعلیزاده: الان نمی توانیم قضاوت کنیم، هنوز 6ماه نیست که از دولت آقای روحانی میگذرد، این قضاوت عجولانه و نادرست است که بگوییم که هیچ قدم اساسی برداشته نشده است.گزارش صد روزهای که آقای روحانی ارائه دادند نشان داد که حرکتهایی اساسی در زمینه های مختلف انجام شده است. درباره اینکه انتقاد از دولت گذشته می تواند مشکل را حل کند یا نه باید گفت که شناخت مشکلات و ضعفهای گذشته به هر برنامهریزی این امکان را می دهد که بتواند آینده را ترسیم کند. انتقاد از گذشته اگر به این معنی باشد که نقاط ضعف را دربیاوریم و آن ها را تکرار نکنیم و کاری کنیم که آن نقاط ضعف برطرف شود و یا شیوه هایی اتخاذ کنیم که هیچ وقت دچار آن ضعفها نشویم، از این نظر بسیار مثبت است ولی ماندن در آن فضای نقد خودش ضعف محسوب میشود و اصولا آن را هیچکس تأئید نمیکند. قطعا باید به طرف جلو حرکت کرد و آن هم مستلزم این است که شناخت گذشته و
وضعیت موجود این امکان را میدهد که برای آینده برنامه ریزی کنیم، منتهی مشکلی که همیشه با آن مواجه بوده ایم این است که برای هر حرکتی بایستی یک آرمان، استراتژی و توسعهای بلندمدت داشته باشیم گرچه همه بر شعار تکیه می کنیم باید فراتر از آن، به یک برنامه توسعه استراتژیک برای کشور تکیه کنیم. و دولت بایستی برنامههای عملیاتی خود را ذیل یک برنامه استراتژیک برای 20سال آینده طراحی کند و بر اساس آن برنامه 4 ساله اول و دوم خودش را در8 سال برنامهریزی کند. از طرف دیگر در خصوص مسائل جاری هم باید به این نکته توجه داشته باشیم که مردم و جامعه با دقت تصمیمات دولت را زیر نظر دارند و فعالیتهای جامعه نیز بر اساس روند تصمیمات دولت تنظیم میشود؛ به عنوان مثال اینکه در جامعه شرایطی ایجاد شود که حل همه مشکلات در گرو موفقیت در مذاکرات باشد هم درست نیست، مذاکرات بخش جزئی از کارها است و ما با نگاه به درون، اتکا به توانمندی مردم چه قبل از پیروزی انقلاب چه در حین اداره جنگ و چه بعد از جنگ و در حین سازندگی و در دوران اصلاحات همواره نگاهمان به پتانسیل و توانمندیهای مردم بوده است که توانسته نظام را سر پا نگه دارد. در نتیجه این که فکر کنیم
- چه در فضای مطبوعات و چه در فضای واقعی سیاسی و اجتماعی- اگر مسأله مذاکرات حل شد دیگر همه چیر حل میشود، فکر درستی نیست چون اولا در هر مذاکرهای طرف مقابل رصد میکند که شما چه میگویید، چه میخواهید و چه میکنید و پشتیبانی مردم را تا چه میزان دارید و سپس بر ساس آن مواضع خود را تعیین میکند. باید خیلی با دقت روی این مسائل دقت شود و بعد هم درصدی بگذاریم برای این احتمال که به هر دلیلی نتوانیم به تفاهمی برسیم. مذاکره هم بخشی از کار است که انجام می شود و ما همیشه گفتهایم که دوست داریم با تمام دنیا آشتی باشیم و همیشه در دنیا با انهایی که با مردمشان سازگارند و با رشد و توسعه همراهند همراه باشیم.کشور متمدن و بزرگی هستیم و هر جا احساس کنیم که زور می گویند باید در مقابل زور بایستیم و مقاومت کنیم؛ فرهنگ مقاومت در کشور ما نهادینه شده است و این فرهنگ ما را در جنگ پیروز کرد، بنابراین باید به سمت و سویی حرکت کنیم که اگر به هر دلیل مذاکرات به نتیجه نرسید با خودمان بگوییم که نشد ولی ما کار خود را انجام و حسن نیت خود را نشان دادیم. *نسیم: شما از انتقاد گفتید و اینکه یک جا ماندن در فضای انتقاد درست نیست و هم این که انتقاد
باید باشد چون پیشبرنده است. ما دیدیم که آقای روحانی در سخنان اخیر خود منتقدین به توافقنامه ژنو را افراد کم سواد خواندند؛ این برای دولت تدبیر و امید از دید شما یک نقطه ضعف نیست؟ و یا اینکه ما مشاهده میکنیم هر کسی انتقاد میکند با برخورد دولتمردان مواجه میشود، در صورتی که انتقادپذیری یکی از مؤلفههای قدرت است و برخی از کارشناسان مسائل سیاسی میگویند عدم نقدپذیری نشانهای از ضعف محسوب میشود؟ مهرعلیزاده: اگر بخواهیم درباره این قضیه به طور واقعی قضاوت کنیم، در فضای رسانه ای متأسفانه معمولا این گونه است که برخی رقبای سیاسی منتظر هستند یک کلمه از دهان طرف مقابل بیرون بیاید و آن را بزرگ کنند . اگر هر انتقادی برپایه یک سری دلایل مستدل علمی و واقعی اتفاق بیفتد، طبیعتا قابل دفاع است اما انتقاد همراه با جنجال هر قدر هم انتقاد کننده باسواد باشد به روش بی سوادی انتقاد کرده است. من فکر می کنم که منصفانه این است که برای هر کاری انتقادی است؛ هیچ وقت هیچ انسانی هم عاری ازخطا نیست؛ آیه شریفهای داریم که می فرماید: «ان الانسان لفی خسر»: انسان همیشه در خسران و ضرر است. این یک واقعیتی است. نمیگویم انسان لزوما باید خطا کند ولی
بلاخره ممکن الخطا است دولت، دولت تدبیر و امید و اعتدال است و جامعه هم اگر اعتدال را قبول داشته باشد که به این دولت رأی داده است پس نخبگان جامعه هم باید اعتدال را رعایت کنند حتی منتقدین هم باید با یک دیدگاه معتدل و اعتدال گرایانه انتقاد کنند که بتوانیم در جامعه نتیجه بگیریم. سوال قبلی که شما پرسیدید درباره این که چرا آقای روحانی رای آوردند، من دو دلیل را گفتم و یک دلیل هم این که مردم از فضای تند و تخریب خسته اند و بعد از سی و چند سال که از انقلاب گذشته دیده اند این گروه آن گروه را محکوم کرده و تا زمانی که این 8 سال این گروه حاکم است "به به و چه چه" برای این گروه است و زمانی که از کار می افتد سیل انتقادها و تخریب ها شروع میشود. ما نمی توانیم بگوییم یکی تمامأ خوب بوده و دیگری تماما بد بوده؛ ولی وقتی اعتدال باشد همه کمک می کنند و همه در جهت نظام و مردمند؛ لذا امیدواریم که منتقدین هم با همین نگاه معتدل و اعتدال گرایانه، انتقاد بکنند تا این ادبیات هم شایسته باشد. *نسیم: آقای مهندس شما گفتید ما باید به نیروها و توانمندی های داخل کشور تکیه داشته باشیم؛ با توجه به مسئولیت هایی که شما در طول انقلاب تا الان داشته اید
و در دوره سازندگی خیلی ها ممکن است هنوز شما را با همان "نیسان وانت" بشناسند. نظرتان درباره فرموده رهبر معظم انقلاب که نگاه به درون و تقویت ساخت درونی برای حل مشکلات اقتصادی مفید است، چیست؟ مهر علیزاده: من 100%به فرموده ایشان ایمان دارم؛ شما سیر تاریخی پیروزی انقلاب را ببینید. در مبارزات علیه رژیم شاه، مبارزین عده ای محدود و بی پناه بودند و شاه با همه حمایت های غرب و امکانات و قدرتی که در داخل داشت قوی ایستاده بود؛ همین اتکا به درون و توان محدودی که داشتیم ما را پیروز کرد، در 19 دی قم که آن حرکت اولیه شروع شد و شاه می خواست آن حرکت را سرکوب کند، 29 بهمن چهلم آن شهدا در تبریز و چهلم های بعدی در شهرهای مختلف برگزار شد تا بالاخره 22بهمن سال 57 رژیم شاه در اثر مقاومتها و اتکا به درون و اتکا به توان مردم سقوط کرد. در این یک سال اگر مردم نگاه به آنچه داشتند نمیکردند نمیتوانستند رژیم تا بن دندان مسلحی که امریکا به شکل صریح از آن حمایت می کرد را ساقط کنند. بعد از پیروزی انقلاب هم 8 سال جنگ را به ما تحمیل کردند و اگر نگاه ما به توانمندی داخلی و بسیج کردن نیروهای مردم نبود قطعا نمی توانستیم موفق شویم. در دوران
سازندگی و اصلاحات کدام کشور خارجی کمک کرد که ما خودکفا شویم. در دوره اصلاحات با تولید 11میلیون تن در سال در تولید گندم خود کفا شدیم و در صنعت نفت و پتروشیمی و سدسازی شرکت های بسزایی داشتیم. در خیلی از زمینههای تولیدی در منطقه تک هستیم، آن موقع که خطوط تولید خودروهای جدید را طراحی کردیم فقط نگاه به درون و توانمندیهای داخلی بود که به ما این قدرت را میداد. امروز از نظر سیاسی هم موضوع بع همین منوال است؛ ما هیچ وقت موافق تحریم ها نبوده و نیستیم و تحریم ها ظلم علیه ملت ایران است و باید برداشته شود، ما می گوییم که ملت ایران تحریم و زورگویی را نه برمی تابد و نه اهمیتی ربای آن قائل است و جلوی این تحریم ها می ایستد. غرب باید متوجه باشد که تحریم ها نمی توانند ایران را به زانو دربیاورد و باید در مقابل منطق ملت ایران تسلیم شوند و آنهایی که اهل منطقند باید بر اساس منطق صحبت کنند. *نسیم: در دولت اصلاحات، خیلی وقت ها در جلسات دولت در مورد هدفمندی یارانه ها با عناوین مختلف بحث شد حتی آقای خاتمی بارها گفته بود که آرزوی من این است که هدفمندی یارانه ها محقق شود. میخواهم ناگفته های دولت اصلاحات را در ارتباط با همین موضوع
بدانم. بالاخره شما به عنوان معاون رئیس جمهور وقت در جلسات هیأت دولت حضور داشتید؛ امروز هدفمندی یارانه ها چطور ارزیابی میکنید؟ مهرعلیزاده: هدفمندی یارانه ها برای انجام و اجرا، جزو ایده ها و برنامه های دولت اصلاحات بود و چندین بار به شکل یکی از جدی ترین مباحث در دولت مطرح شد. من خاطرم هست که حداقل سه بار به شکل خیلی کامل و دقیق ابعاد کار برای اجرای آن مطرح شد و در مجموع شرایطی که بایستی فراهم می شد که هر سه قوه با هم هماهنگ بوده و آمادگی های لازم در جامعه باشد تا این مهم اجرایی شود، فراهم نشد؛ یعنی دولت آن موقع احساس کرد که اگر این کار را انجام دهد شاید برخی پشتیبانیهای لازم را نداشته باشد و این حالت ممکن بود که نه فقط دولت را خراب کند بلکه ناکامی را القاء میکرد که این ناکامیها می توانست عواقب نامناسب اجتماعی، سیاسی و بیشتر اقتصادی داشته باشد؛ این شد که دولت اصلاحات نتوانست هدفمندی یارانه ها را اجرا کند. آقای خاتمی همیشه میگفت که آرزوی من این بود که این کار را بتوانم انجام دهد. کاش به همان شیوه و با همان روحیه دقیق علمی که در اصلاحات پخته شده بود، اجرا می شد، مثلا اگر یادتان باشد در خصوص افزایش قیمت ها در
برنامه چهارم شیوه هایی دیده شده بود که در مورد افزایش قیمت بنزین که 40یا 50 تومن بود الان به 400 یا 700توامان رسیده و فکر کنم همان 50 تومان بود که 100 تومان شد. هدف ما در طول برنامه چهارم این بود که قیمت بنزین و سایر فرآورده های نفتی سالانه مقداری افزایش یابد.یادم هست که بلافاصله بعد از مجلس ششم در مجلس هفتم فضایی ایجاد کردند که "آقا نمیشود" و آمدند همان سال متوقف کردند و آن توقف افزایش قیمت تدریجی باعث شد که ناگهان همه چیز چندین برابر شود. متاسفانه بعضی ها اعتقاد دارند حافظه تاریخ کور و کند است در حالی که چنین نیست، خاطرم هست که بعضا در دولت آقای خاتمی سر این که قیمت پرتقال از 350 تومان 400تومان شود کلی بحث می شد و آقای خاتمی با مسئولین در جلسات دعوا می کردند که چرا این اتفاق افتاده، یعنی اختلاف 50تومان افزایش .الان بعد 10 سال قیمت آن چقدر است. این افزایش بی رویه قیمت ها و چند برابر شدن آنها در این سه-چهار سال اخیر، ناشی از آن فضای برخورد غیر علمی و بعضا احساسی و غیر منطقی با افزایش تدریجی قیمت ها بود در آن فضای محاسبات علمی که در دوره اصلاحات با مساله حذف تدریجی یارانه ها و جایگزین کردن یارانه ها در زندگی
مردم به نحوی که محل مصارف آن هم در نظر گرفته شده، هیچ جا مساله پرداخت یارانه به مردم دیده نشده بود، نه به این معنا که نمی خواهیم به مردم پولی بدهیم بلکه نمی خواهیم به مردم افزایش قیمت ها و تورم را تحمیل کنیم. ما اعتقاد داشتیم نه ما بلکه همه آنهایی که اقتصاد خوانده اند و بر اساس مطالعات اقتصادی روی این قضیه اظهار نظر می کردند، می گفتند وقتی شما به جامعه ماهی 45هزار تومان می دهید ماهی 400هزار تومان به مردم تحمیل خواهید کرد چون اثرات تزریق این پول در جامعه تورم ایجاد می کند و این تورم اصلا قابل مهار نخواهد بود . شما تاریخچه قیمت پرتقال خوب را دربیاورید و ببینید که قیمت میوه بسیار خوب در شمال شهر500تومان بود ولی الان میوه با کیفیت بد آن 2500 تومان است؛ میوه خوب 6000یا 7000کم تر ندارید. چند برابر؟ ده-پانزده برابر. این پولی که به مردم داده می شود چقدر است؟ فقط 45 هزار تومان! من دقیق آمار نمی دهم ولی می گویند که 40تومان به جیب مردم می آید ولی 400تومان از جیب مردم بیرون می آید. ما می خواستیم هدفمندی یارانه ها به این ترتیب انجام نشود تا به شکل غیر شعاری و علمی زندگی مردم با حذف یارانه ها راحتتر شود. تورم به مردم
تحمیل نشود که متاسفانه نشد و الان هم دولت ناگزیر است از تا اطلاع ثانوی این شیوه را ادامه دهد که از بعد علمی شیوه پسندیده ای نیست. جالب است که 42500میلیارد تومان در سال پول پرداختی یارانه نقدی به مردم است بودجه کلان کشور در سال 92 هم در حالت خوشبینانه آن 120هزار میلیارد تومان است یعنی یک چیزی نزدیک به نصف؛ درست است که کل حجم مبلغ مورد نیاز برای پرداخت یارانه نقدی داخل بودجه کل کشور نیست ولی نصف این مبلغ، یعنی حدود نزدیک 20هزار میلیارد تومان از دل بودجه سالانه و درآمد عمومی درمی آید. این یک تهدید است در حالی که این مبلغ که صرف خرید کالاهای مصرفی میشود میتوانست به چرخه تولید تبدیل شود، اگر از این 120هزار میلیارد تومان کل بودجه کشور سهم بودجه عمرانی را 20 هزار میلیارد تومان بگیریم میبینیم که دو برابر بودجه عمرانی را در اختیار مصرف قرار میدهیم که این مطلب از نظر اقتصاد کلان کار پسندیدهای نیست. *نسیم: اصلاحاتی که امروز دولت یازدهم بر روی هدفمندی یارانه ها انجام می دهد از نظر شما چگونه است؟ مهرعلیزاده: فکر کنم نقش ضعیفی در اصلاح وضعیت چگونگی پرداخت یارانه ها داشته باشد، نمی تواند نقشی اساسی داشته باشد.
*نسیم:یعنی شما شیوه دولت یازدهم را هم شیوه درستی نمی دانید؟ مهرعلیزاده:شیوه صد در صد علمی نیست ولی دولت چارهای جز اتخاذ این شیوه ندارد باید شیوه تدریجی را در اصلاح وضعیت ایجاد شده رعایت کند. *نسیم: توزیع سبد کالا شیوه درستی نبود، شما هم در واقع به اختصاص سبد کالا یا شیوه توزیع آن، نقدی دارید؟ مهرعلیزاده: به نظر من شما بخواهید اشتباهی را تصحیح کنید در عین حال که محدودیتهایی هم دارید خود آن کار هم لزومأ صد در صد صحیح نیست و ممکن است درصدی خطا هم در آن باشد و ممکن است اشتباه آن از اصل کار کمتر باشد ولی نهایتا بار منفی دارد، اگر دولت می توانست- که نمی تواندچون فضای عمومی اجازه نمی دهد چراکه جوی ایجاد شده که جمع کردنش مشکل است- به گونه دیگری عمل کند، می توانست مشکل را برطرف کند، ولی دولت ناگزیر است که یارانه ها را بپردازد ولی به شکل دیگری که اشکالات آن کمتر باشد و وضعیت رو به بهبود باشد. *نسیم: برخی از منتقدین اصلاح طلب رفتارهای پوپولیستی دولت نهم و دهم را شدیدا نقد کردند ولی ما شاهد بودیم در دولت اعتدال هم همین رفتارها همچنان ادامه داشت، مثل مسائلی که در سفر استانی خوزستان بود یا در نحوه توزیع سبد کالا. نظرتان
در اینخصوص چیست؟ مهرعلیزاده: عرض کردم که اگر شما بخواهید کار اشتباه را رفع و رجوع کنید باید فضا برایتان فراهم باشد که کار را از ریشه اصلاح کنید که این امر به دلیل نوع کاری که انجام شده و گروههای مختلف مردم را با این کار درگیر کرده است و از آن به عنوان رفتار پوپولیستی یاد میشود امکان پذیر نیست و ممکن است پاسخ منفی داشته باشد و نمی تواند چنین حرکتی انجام دهد و باید رعایت خیلی از موارد را بکنند و لذا دولت کاری را انجام میدهد که روی آن قضاوت مشابه دولت گذشته میشود. *نسیم: یعنی شما همین سیاست دولت یازدهم را نقد می کنید که نباید باشد؟ مهرعلیزاده: نه من اعتقاد دارم دولت یازدهم ناگزیر است این روند را ادامه دهد و به تدریج امور را اصلاح کند *نسیم: دولت یازدهم یک سری برنامه را در اولویت داشت، می خواهم نظر شما را درباره اولویت ها دولت یازدهم بدانم که انجام چه کاری را بهتر میدانید که در اولویت و به نفع مردم و جامعه و بتواند کمی حالت فیلتر داشته باشد و مشکلات را کم کند؟ مهرعلیزاده: من فکر می کنم که اولویت ها را خود مردم تعیین کرده اند، یک نظر سنجی قبل انتخابات بود که از رئیس جمهور چه توقعاتی دارید که 65%مردم مساله
اقتصادی و اشتغال و کار را انتخاب کرده بودند، مشخص است که برنامه ریزی های دقیق اقتصادی و ایجاد اطمینان برای سرمایه گذاری و ایجاد فضای مطمئن کسب و کار و توسعه اشتغال و سرمایه گذاری چیزهایی است که باید در جامعه باشد که اولا اخلاق کسب و کار و اخلاق اقتصادی مثبت در جامعه حاکم باشد و ثانیأ مردم بتوانند به دولت و قوانین اطمینان پیدا کنند و سرمایه گذاری کنند و در پی سرمایه گذاری رشد، تولید و فرصت های شغلی داشته باشیم که مردم به زندگی خود برسند، اینها بخشی از اولویت های اصلی هستند. *نسیم: از آغاز دولت تا به امروز چقدر دولت یازدهم توانسته به این موارد توجه کند؟ مهرعلیزاده: من فکر می کنم فعلا دولت یازدهم با اصلاح و رفع و رجوع مشکلاتی که از قبل برای آن مانده دست و پنجه نرم می کند. *نسیم: شما گفتید که در نظر سنجی قبل از انتخابات مردم حل مشکلات اقتصادی را در اولویت کاری دولت جدید قرار دادند اما ما دیدیم که دولت جدید تمام حم و غم خودش را روی حل مسائل سیاست خارجی و مذاکرات هسته ای گذاشت، نتایج آن را هم دیدیم که چند تا از مراکز ما تقریبا تعطیل شد در صورتی که خواسته مردم در حل مسائل اقتصادی این نبود، دولت یازدهم تا چه حد
توانست رضایت مردم را در 6 ماهه اول همراه خود داشته باشد؟ مهرعلیزاده: باید این را با دقت کافی در سطح جامعه و نخبگان نظر سنجی کنیم و از دولتمردان بپرسیم. من به عنوان فردی که هم سابقه اجرایی بسیار طولانی دارم و هم کار مدیریت کرده ام و رشته مدیریت و مهندسی خواندم، می گویم که در وهله اول پاک کردن خیلی از مشکلات و مسائلی که از گذشته مانده و بعد ایجاد فضای مناسب برای حرکت های اساسی زمان خیلی خوبی را می خواهد. نباید از هیچ دولتی چه آقای روحانی چه هر کس دیگر توقع داشته باشیم که در مدت 6ماه تمام مشکلات اقتصادی را حل کرده باشد و تمام توقعاتی که در مردم ایجاد شده را جواب داده باشد و بیاید با فکر و ایده های جدید در ارتباط با مردم متناسب با توقعات مردم حرکت اساسی و علمی را طراحی کند، این کار مشکلی است. اینکه در بخش اقتصادی دولت واقعا چقدر توانسته کار کند و این که چقدر توجه خود را به مساله مذاکرات و امنیت ملی و فضای بین المللی تخصیص داده، جای بحث دارد، من فکر می کنم تیم اقتصادی دولت می توانست قوی تر عمل بکند بویژه در خصوص انتقال مشکلات اقتصادی و عدد و رقم های واقعی اقتصاد به مردم، با اعتمادی که مردم به دولت دارند , دولت
میتواند روشن تر و شفاف تر و صادقانه تر با مردم حرف بزند و در این صورت دقیقأ مردم می پذیرند و همراهی میکنند. برای مثال مشمول شدن بیش از 60میلیون نفر از جمعیت برای دریافت یارانه نقض غرض است، ما گفتهایم هدفمند کردن یارانه؛ اگر هدفمند کردن این است که شما بر بودجه نفتی دست دراز کنید و از آنجا مبلغی بردارید و مبلغی هم به آن اضافه کنید و 42هزار و 500میلیارد تومان پول جمع کنید و به همه اقشار مرفه و غیر مرفه بدهید که هدفمندی یارانهها نمیشود. این رقم ها در زندگی بعضی از مردم رقمی نیست ولی در زندگی افرادی که درآمد بالای یک میلیون دارند این رقم تأثیری ندارد ولی این رقم ها وقتی جمع زده میشود یک پتانسیل قوی برای سرمایه گذاری و زیربنایی ساخته و ایجاد اشتغال میکند. دولت می تواند به همان میزان که در ابعاد امنیتی و مذاکرات شفاف سازی کرده و روشن حرف میزند در مباحث اقتصادی هم برای مردم باز کند و واقعیت ها را بگوید و پرداخت یارانه را به درصد مشخصی از جامعه که واقعأ نیازمند هستند محدود کند و حتی دو برابر کرده و میزان پرداخت یارانه نقدی را بالاتر ببرد ولی بقیه منابع را آزاد کرده و بیاورد برای همان قشر محروم ایجاد اشتغال
کند. قطعا دولت هم در این جهت قرار دارد ولی فکر کنم مشکلات مانده از گذشته به قدری زیاد است که تصمیم گیری را قدری مشکل کرده است. *نسیم: از رابطه با غرب گفتید که ما با همه کشورهایی که با مردم خود سازگارند سعی میکنیم در حالت آشتی و صلح باشیم. ما مذاکرات داشتیم و در جامعه بحثی ایجاد شد که ایران می خواهد با امریکا رابطه برقرار کند و قرار است مشکلات بین این دو حل شود. آیا اختلافات و تقابل بین ایران و آمریکا با توجه به سابقه و تاریخ و تمام اتفاقاتی که از 60سال قبل در کشور رخ داده اصلا حل شدنی است؟ مهرعلیزاده: هیچ چیز در دنیا نشدنی نیست، همه چیز شدنی و قابل حل است، فقط بسته به ملاک ها و شاخص هایی که دو دولت، یا دو فرد در جامعه حتی دو برادر در یک خانه ،تعریف می کنند و براساس آن شاخص با طرف مقابل رفتارهایشان را تنظیم می کنند، دارد. بارها چه حضرت امام(ره) و چه مقام معظم رهبری و چه مسئولین دیگر نظام این مطلب را عنوان کردند که ما با کسی دشمنی نداریم ولی کسی با ما دشمنی داشته باشد، ما هیچ وقت کوتاه نمی آییم و زور نمیشنویم. ما چه قبل از پیروزی انقلاب چه در زمان بعد از انقلاب و تحمیل جنگ از طرف قدرت های دنیا، نشان دادیم که
در مقابل ظلم و زور گویی می ایستیم. سبقه خیلی از این دولتها شاید به 200-300 سال بیشتر نمیرسد، در حالی که ما تمدن هزاران ساله داریم و باورهای اجتماعی و دینی ما اصیل هستند دلیلی ندارد کوتاه بیاییم. ما بایستی روی مواضع منطقی خود بایستیم, مواضع ما انسان دوستانه و طرفدار دوستی انسانهاست لذا دولت هایی که با مردم خود - البته دولت رسمی نه دولت غاصب- خوباند و به مردمانشان ظلم نمی کنند و با مردم دنیا هم می خواهند با تعامل زندگی کنند با آنها دشمنی نداریم، اگر انها نخواهد با ما دشمنی کنند ما با آنها دشمنی نداریم، فکر می کنم که اگر آنها هم شاخص ها و دید خود را عوض کنند و بر اساس منطق و رعایت حقوق طرفین و احترام به حقوق و جایگاه و شأن ملت ها وارد تعامل بشوند و نخواهند از مواضع استکبار و خودخواهی با دیگران برخورد کنند ما حرفی نداریم ، اگر این دید را که می خواهند از موضع بالا با مردم ایرن برخورد کنند را عوض کنند، مطمئنا می توانند با ما صحبت کنند و ما هم همین طور . *نسیم: می توان به آنها اعتماد کرد؟ مهرعلیزاده: با توجه به سابقه نباید اصل را بر اعتماد گذاشت، بایستی هوشیاری خودمان را حفظ کنیم. بارها گفته ام که هر دولت و
ملتی منافع ملی خودش را به منافع دیگران ترجیح می دهد؛ هر دولتی اول مراقب منفعت ملی خودش است. بعضی از دولت ها به دلیل ماهیتشان منصفند و منافع ملی جهان و انسان ها را در هم نظر میگیرند ولی برخی این طور نیستند و با روحیه استکباری منافع ملی خود را در استضعاف دیگران و زورگویی به سایر ملت ها می بینند، بایستی حواس ما جمع باشد که در تعامل با آنها منفعت خود را از دست ندهیم، حتی در تعامل با کشورهایی که با آنها روابط خوبی داریم نیز باید حواسمان را جمع کنیم. *نسیم: بارها مقام معظم رهبری در سخنرانی ها گفته اند که من به مذاکرات خوشبین نیستم و ما نباید به امریکا اعتماد کنیم، با تمام این اتفاقاتی که طی مذاکرات افتاد و اظهاراتی که دولت مردان امریکا درباره ما داشتند، اصلا قابل اعتماد هستند که ما بخواهیم مشکلات خود را با آن ها حل کنیم؟ مهرعلیزاده: من هم معتقد هستم کارهایی را به دفعات تا کنون انجام داده اند که موجب بی اعتمادی بیشتر مردم ایران شده است و کاملا از این نظر حق با شماست. باید امریکا سعی کند که رفتارهایی را به کار بگیرد که این جو موجود تاریخی بی اعتمادی را بشکند و حسن نیت خودش را در عمل ثابت کند. رهبری نیز فرمودند که
خوشبین نیستند ولی راه مذاکره و صحبت را نبستند, نباید به هیچ وجه با اعتماد به طرف مقابل، جلو برویم باید دقت و هوشیاری لازم را داشته باشیم و با آن سابقه ای که آمریکا دارد باید فرض را بر این بگذاریم که ممکن است باز هم در جهت فزون خواهی های خود بخواهد حرکت کند. *نسیم: آقای مهرعلیزاده، دوباره به موضوع دولت برگردیم؛ نظرتان در مورد چینش کابینه آقای روحانی چیست، این که کابینه تا چه حدی با افردی که به عنوان وزرای دولت انتخاب شده اند، می تواند در حوزه های مختلف موفق عمل کند؟ مهر علیزاده: این که این چینش تا چه اندازه می تواند موفق باشد، چون این ترکیب از قبل در قالب یک حزب و مجموعه متجانس با هم کار نکرده است طبیعتأ نباید اتنظار داشته باشیم که از آن انسجام کاملی که ایده آل هست برخوردار باشد. با وجود این افرادی که دارند کار می کنند چون همه با یک نگرش مثبت و امیدوار به آینده در حال فعالیت هستند و اشتراکات فکری نسبتا بالایی دارند لذا امیدوار به موفقیتشان هستیم. با این همه عدم تجانس و نبودن انسجام اولیه شکنندگی را محتمل میکند. *نسیم : آقای مهرعلیزاده چقدر احتمال دارد در آینده بین آقای روحانی و بدنه اصلاح طلبان اختلاف نظر یا
تقابلی پیش آید؟ مهرعلیزاده: تصور من این است که به مشکل جدی با اصلاحطلبان بر نمیخورند چرا که آقای روحانی بارها اعلام کرده است که من با بخش معتدل اصلاح طلب ها همراه و همفکر هستم و از سوی دیگر عملا افرادی که در دولت کار می کنند و یا در بیرون دولت پشتیبانی و هواداری می کنند اغلب از نیروهای اصلاح طلب هستند و یا از افراد و گروههای نزدیک به اصلاح طلبان محسوب میشوند و دولت آقای روحانی عملأ در یک تعامل متقابل با اصلاح طلبان پیش میرود. به نظر نمی آید که مشکل خاصی پیش بیاید،گرچه ممکن است که درعمل انتقاداتی را داشته باشند که آن هم قطعا باید سازنده و اصلاح کننده باشد. *نسیم: طبیعتا اصلاح طلبان انتظاراتی از دولت یازدهم دارند که بعضا در بخشهایی این انتظارات برآورده نشد. مهرعلیزاده: به نظر من اینها چیزهای مهمی نیستند چون مسائل سیاسی در کلان و برای اداره کشور خیلی وسعت دل و نظر میخواهد. *نسیم: آقای مهندس، مدتی اسم شما برای استانداری استان آذربایجان شرقی اعلام شد که دیدیم بعدا آقای جبار زاده این سمت را عهده دار شدند، چه شد که در نهایت ایشان انتخاب شدند؟ مهرعلیزاده: خب،چندین نفر کاندید بودند و در نهایت ایشان انتخاب شدند
که قطعأ اصلح بودند. *نسیم:چرا شما انتخاب نشدید؟ مهر علیزاده: نمی دانم، به هر حال چندین نفر مطرح بودند ولی یک نفر باید به عنوان استاندار انتخاب میشد و آن یک نفر میبایست نسبت به بقیه اصلح میبود و قطعأ انتخاب اصلح صورت گرفته است. *نسیم: هرکسی که به نوعی نسبتی با آقای خاتمی دارد برای هر پستی که معرفی میشود کنار گذاشته می شود، آقای عارف از ریاست جمهوری کنار رفتند و شما هم که برای استانداری و شهرداری معرفی شدید بعد از معرفی آقای هاشمی کنار گذاشته شدید، آیا این مطلب را قبول دارید؟ مهرعلیزاده: من این مطلب را که هر کسی با آقای خاتمی نسبتی دارد کنار گذاشته میشود را مطلب دقیقی نمیدانم . نسیم: ما این موضوع را در مجلس هفتم شاهد بودیم که کسانی که با لیست "یاران خاتمی" کاندیدا شده بودند و در پوسترهای تبلیغاتی آنها نیز این عنوان دیده شد نتوانستند به مجلس راه پیدا کنند؛ به عبارتی چرا کسانی که منسوب به آقای خاتمی بودند به نوعی توسط مردم کنار گذاشته شدند؟ مهرعلیزاده: میخواهید جزو یاران آقای خاتمی نباشیم؟یا اگر هستیم نگرانید؟ *نسیم: ما برای همه احترام قائلیم. مهرعلیزاده: من برای همه آرزوی موفقیت دارم. هر مقطعی از زمان
شرایط خاص خودش را دارد البته من این مطلب را که یاران خاتمی رای نیاوردند را به یاد ندارم و بر عکس بخش عمده ای از یاران ایشان رای آوردند. *نسیم:منظور من این نیست که این ها اسم آقای خاتمی را می آورند و یاران خاتمی رای نمی آورند، منظورم این است که چرا کسانی که به نوعی به صورت مستقیم متصل به جریان اصلاح طلب هستند و برای پست هایی معرفی می شوند،کنار گذاشته می شوند؟ مهرعلیزاده: این نتیجه گیری اگر درست باشد باید به دنبال چرایی آن بود. من به این نتیجه نرسیدهام، مگر دور میز دولت چند نفر جا می شوند، 23 نفر که بیشتر نیستند، طبعأ تعدادی از آنها انتخاب می شوند و بقیه میمانند. *نسیم: آقای مهندس به عنوان سوال آخر؛ ما امروز برخی از مطبوعات و رسانه ها یکسری از احکام و ارزشهای دینی را زیر سوال میبرند و به فضای افراطی مطبوعات دوم خرداد برمی گردند - نمی خواهم بگویم همه آنها افراطی بودند ولی خب برخی از مطبوعات دوم خردادی خیلی افراطی عمل کردند- امروز مطبوعات منسوب به جریان اعتدال هم دارند روی یک سری از احکام دینی دست می گذارند. آیا این رسانه ها و مطبوعات با پوشش آزادی بیان و تحت انتساب به جریان اعتدال میتوانند اجازه داشته
باشند به ارزش های دینی و برخی از احکام ضروری اسلام توهین کنند؟ مهرعلیزاده: سوالتان کلی است من هم کلی جواب می دهم. البته فقط یک نمونه اخیرأ اتفاق افتاده بود و نمیتوان آن را تعمیم داد. *نسیم:نه ما روزنامه بهار را داشتیم و بعد روزنامه و آسمان که چند وقت پیش توقیف شد. ما میگوییم برخی از روزنامه های منسوب به جریان اعتدال. مهرعلیزاده:سوال شما کلی است و جواب آن هم کلی است. افراط در هر زمینه ای بد است، کسی با روحیه افراطیگری حرفی میزند جای دیگری هم کسی نشسته که به محض این که فردی سهوا و یا عمدا حرفی زد شروع کند به ایجاد فضا و جو سازی علیه او؛ هر دو طرف اهل افراط هستند. مردم ایران فرهیختهاند و رشد فکری، اجتماعی و فرهنگی آنها روز به روز بیشتر می شود و اصلا مساله افراط را برنمی تابند، از هر طرف که می خواهد باشد. دین ما هم دین اعتدال است، دین رحمت است و خشونت و تندی و توهین زیر سوال بردن این و آن جایی ندارد، دین حفظ اعتبار و اعتماد و توسعه انسان هاست و باید این رویه را داشته باشیم. اینکه روزنامه ای این مطلبی را بگوید و بنویسد و بعد اعلام کند اشتباه کردیم، ولی ما اعتراف به اشتباه را رها کنیم و بخواهیم تا جایی که می
شود آن را پی گیری کنیم این هم تندی و افراط است تا زمانی که اعتدال در جامعه نباشد همه دچار آن مسائلیم و وقت آن رسیده رویه را کنار بگذاریم و کار کنیم و برای آینده برنامه ریزی کنیم. *نسیم: می توان این ها را جزو نقاط ضعف و قوت دولت یازدهم شمرد؟ مهرعلیزاده: این ها جزو نقاط ضعف و قوت فرهنگی این اجتماع به ویژه در سطح نخبگان است. *نسیم: نقاط قوت و ضعف دولت یازدهم از نظر شما چیست؟ مهرعلیزاده: همه نقاط ضعف و قوت دارند ولی به طور کلی نقطه ضعف بیشتر به جای این که در مردم باشد در ما نخبگان است؛ تند کردن فضا از هر دوطرف باید از بین برود. -------------------------- گفتگو از "آرزو نوروزجم"