اخبار آرشیوی
سیدحسین موسوی تبریزی در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: امام(ره) اسلام آمریکایی را در واکنش به نظرات لیبرالها مطرح کردند/ دوستانمان هم میگویند که مجمع محققین به یک حزب سیاسی بدل شده است/ امام در واکنش به مقاله ملیگراها درباره "حکم قصاص" فرمودند این قلمها را بشکنید و جلوی اینها را بگیرید
مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم مجموعهای است که در سال 76 با مجوز رسمی وزارت کشور وارد کار حزبی و سیاسی شد؛ در این مجمع مجموعهای از افراد حوزوی حضور دارند که بنای تاسیس تشکیلات خود را به دلیل وجود تنوع تفکرات در حوزه و اختلافات متعدد با تشکیلات موازی خود یعنی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم بیان میکنند. سیدحسین موسوی تبریزی که بسیاری وی را به عنوان دادستان کل انقلاب در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی میشناسند امروز دبیرکل مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم است و همچنین دو دوره رئیس خانه احزاب بود در گفتگویی تفصیلی با «نسیم» عقبه تشکیلاتی مجمع محققین را در تاسیس دفتر تبلیغات اسلامی قم دانست که در اوایل انقلاب با مجوز امام(ره) شروع به فعالیت میکرد. وی فعالیتهای سیاسی در مجمع محققین را ترکیب شده با تحقیقات و اندیشه سیاسی فقهی میداند و در پاسخ به این انتقاد که «باتوجه به اولویت کار مجمع محققین که بر مدار فعالیتهای علمی و حوزوی قرار دارد، چرا این تشکیلات در حد یک حزب تنزل پیدا کرده است؟»، میگوید؛ «بعضی از دوستان خودمان هم این را میگویند؛ ولی در اساسنامه ما فعالیت مجمع در راستای مسائل حوزوی و تقویت نظام و
قانون اساسی تعریف شده است». موسوی تبریزی در این گفتگو شبهه افکنی برخی درخصوص حکم ضروری "قصاص" را در ادامه شبهه افکنیهای کسانی چون "حسن نزیه" ار جبهه ملی در ابتدای انقلاب دانست و گفت: «دگراندیشان در بیان نظرات خود باید چارچوبهای نظام را رعایت کنند بخصوص چارچوب هایی که برای اکثریت مردم ما مقدس است». وی همچنین خانه احزاب را یک NGO دانست ولی در پاسخ به این سوال که «چرا شورای مرکزی خانه احزاب به تمدید اعتبار خانه احزاب اقدام نکردند؟»، گفت: خانه احزاب تمدید اعتبار نمیخواهد بلکه کافی است که وزارت کشور تائید کند و حضور داشته باشد؛ خانه احزاب قانونی است و به تمدید احتیاجی ندارد. ما در این گفتگوی یک ساعت و سی دقیقهای با دبیرکل مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم تنها به سه موضوع؛ "چرایی تاسیس مجمع محققین و عملکرد و خروجی دو دههای آن"، "علت انفعال خانه احزاب و چگونگی حل مشکلات این مجموعه صنفی" و "تبیین ضرورتهای وجود حکم ضروری قصاص در جامعه و چرایی ایجاد شبهه در این حکم توسط برخی دگراندیشان" پرداختیم که مشروح این گفتگوی تفصیلی بدین شرح است: *نسیم: در ابتدای بحث میخواهم بدانم که دلیل تأسیس مجمع محققین و مدرسین حوزه
علمیه قم که تقریبا دو دهه از تشکیل آن میگذرد، چه بوده و شما چه خلاهایی را احساس کردید تا مجمع را تاسیس کنید و همچنین اعضای اولیه تشکیل دهنده این مجموعه چه کسانی بودند؟ موسوی تبریزی: بسم الله الرحمن الرحیم. نیاز و تاسیس مجمع محقیق و مدرسین حوزه علمیه قم به خاطر تنوع افکار در حوزه بود و چون افکار متنوع بود و یک گروه خاص نمیتوانست همه افکار را با تنوعی که داشت نمایندگی کند به همین دلیل الزام آور بود که یک گروه دیگری هم در قم باشد که فکر دیگری را بیان کند. این قبل از آن است که مجمع تشکیل شود و این موضوع در اول پیروزی انقلاب هم خود را نشان داد. اوایل پیروزی انقلاب، سال 58، گروهی به نام جامعه مدرسین در مسائل مختلف انقلاب کار میکردند و مسئولیت داشتند و حتی مبلغ هم اعزام میکردند. بعدا مسائلی پیش آمد که در خاطراتم گفته ام که امام(ره) به شخص خود من دستور داد که دفتر تبلیغات اسلامی قم را راه اندازی کنم. اولین پول و بودجه دفتر تبلیغات را خود امام به من دادند و من قبض آن را نگه داشتم -بانک ملی شعبه صفائیه که 960هزار تومان بود-. .وقتی امام این حکم را به من داد دیگر اعزام مبلغ از جامعه مدرسین گرفته شد و در اختیار ما
قرار گرفت و من هم رفقایی را دعوت کردم که مرحوم ایت الله عبایی، شهید حقانی و آیتالله ری شهری و دوستان دیگری چون آقای جعفری از جمله آنها بودند. جمع شش نفرهای بودیم و این حرکت را شروع کردیم و آن موقع اسم آن دایره تبلیغات امام شد و پول را به آن اسم واریز و اسم را هم خودم انتخاب کردم. چند ماه بعد از این که کار شروع شده بود نظر امام این بود که نهادی به نام ایشان نباش، مثل کمیته امام... . لذا ما اسم آن را دفتر تبلیغات اسلامی قم گذاشتیم. جای دیگری هم داشتیم به نام دارالتبلیغ که متعلق به آقای کاظم شریعتمداری بود که بعد از آن جریان کودتا با اجازه امام دفتر تبلیغات در این جا مشغول شد. ربط این مباحث به سوال شما این است که آن موقع ما افرادی را دعوت کردیم که هم از نظر اندیشه و برداشتهای حوزوی و دینی و هم در رابطه با مسائل سیاسی با یکدیگر تفاوت داشتند که البته نمیگویم تضاد بلکه با اندیشههای اکثر اعضای محترم جامعه مدرسین تفاوت داشت. در رابطه با برخوردهای اقتصادی و سیاسی و برداشت های فرهنگی حتی مثلا درباره مساله شطرنجی که امام مطرح کردند و چیزهای دیگر، مسائلی بود که برداشت این جمع با آن دیگر افراد تفاوت میکرد. جمعی که
در دفتر تبلیغات بودند و ما از آنها دعوت کردیم اهل قلم بودند؛ اولین مجله فرهنگی بعد از پیروزی انقلاب در این دفتر منتشر شد. دفتر تبلیغات، موسسه فرهنگی-هنری تاسیس کرد که مسئول مستقیم بخش فرهنگی و هنری آن خودم بودم، در این زمینه در رابطه با مسائل مختلف اولین باری که کتاب ها را فیش برداری کرده و اینترنتی کردیم ما بودیم. به عنوان مثال در اولین انتخابات خبرگان رهبری، هم جامعه مدرسین هم کاندیدا معرفی کرد و هم ما کاندیدا دادیم. در بعضی شهرها ما برنده بودیم و در برخی شهرهای دیگر جامعه مدرسین پیروز بود. این اختلاف فکری در رابطه با مسائل مختلف از جمله انتخابات موجود بود و امام هر دو را تایید میکرد. *نسیم: در این زمان هنوز قانونا دفتر تبلیغات اسلامی قم تشکیل نشده بود؟ موسوی تبریزی: نه؛ ما در آن زمان آنجا جمع بودیم و با هم درخصوص مسائل مختلف اقتصادی و سیاسی و فرهنگی همکاری می کردیم. اعزام مبلغ دست دفتر تبلیغات بود و مسئول آن دو-سه سال خودم بودم - آن موقع که دادستانی نبودم و سرم شلوغ نبود- ولی وقتی کارم در تهران بیشتر شد کمتر به دفتر می رفتم. البته زمانی که دادستان کل شدم هفته ای یکی- دو روز تا سال 71 برای مشورت دادن در
جلسات دفتر شرکت میکردم. سال 71 دیگر چون دوره نمایندگیام در مجلس سوم تمام شد به قم بازگشتم، از دفتر تبلیغات بیرون آمدم و مشغول تدریس شدم. بعد از سال 71 تقریبا گروه های مختلفی با اندیشه های مختلفی در کشور پیدا شده بودند، مثلا گروه های چپ و یا خط امام و در برابرش گروه های راست و اصولگرا و اصلاح طلب شروع بکار کردند. در آن زمان یک نهاد انقلابی نمی توانست کار انقلابی کند و کاندیدا دهد و این مسأله تقریبا قبل از سال 68 قانون شده بود که نهادها نباید در انتخابات دخالت کنند زیرا نهاد رسمی محسوب میشد و بودجه آن از دولت بود *نسیم:یعنی این نهادها در انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان هم نمی توانستند کاندیدا بدهد؟ موسوی تبریزی: نه خیر نمیتوانستند. در آن زمان هم سازمان تبلیغات اسلامی و هم دفتر تبلیغات اسلامی داشتیم. سازمان تبلیغات تقریبا دست آقایان جامعه مدرسین بود و مسئول آن اقای جنتی بودند. در شورای عالی تبلیغات که امام(ره) تعیین کرده بوده هر دو طرف حضور داشتند؛ هم من بودم و هم آقای عبایی و قبل از من مرحوم شهید حقانی بود و از آن طرف آقای جنتی و آقای امامی کشانی بودند و زمانی هم آقای مهدوی کنی در این شورا بودند.
از این جهت که کار ما از نظر سیاسی و اقتصادی با گروه جامعه مدرسین تفاوت داشت لذا ما گروهی به عنوان مجمع محقیق و مدرسین حوزه علمیه قم را تشکیل دادیم که اولا قصدمان این بود که در رابطه با تحقیقات حوزوی جایگاهی باشیم و نظرات مختلفی را مثلا در امور بانکها، قانون کار و یا مالکیت تبیین کنیم. این نظرات چون بین مجلس و شورای نگهبان مورد اختلاف بود، امام مجبور میشد دخالت کند و به خاطر همین هم امام(ره) دستور تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام را دادند. *نسیم: اولویت فعالیت شما در مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم تبیین نظرات فقهی و حوزوی بود؟ موسوی تبریزی: بله. در رابطه با مسائل سیاسی هم همینطور، یعنی سیاست با تحقیقات و اندیشه سیاسی فقهی و اندیشه سیاسی اجتماعی ترکیب شده است، همه اینها در اساسنامه ما نیز هست و ما این را تدوین میکنیم. بالاخره دیدگاههای مختلفی از جمله دیدگاه حاکم بر جامعه مدرسین وجود داشت، ما هم دیدگاه های خود را داشتیم حتی در مسائل فقهی، بنابراین ما این کار را انجام دادیم. جامعه مدرسین از اول پیروزی انقلاب بود و تشکیلات ما به عنوان مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم در سال 74 شروع شد که البته تا این مجموعه
پایهگذاری و پروانه کار اخذ شد به سال 76 رسیدیم. *نسیم: در زمینه مسائل سیاسی با جامعه مدرسین اختلاف داشتید؟ و بنای تاسیس مجمع محققین و مدرسین براساس اختلافات با جامعه مدرسین بود؟ موسوی تبریزی: بله، هم در مسائل سیاسی و هم مسائل اقتصادی و فکری با آن ها اختلافات فکری داشتیم، الان هم این اختلافات وجود دارد. در حوزه تنوع افکار وجود دارد ولی بعضیها بلندگو دارند و بعضی ندارند. اگر شما به سایت مجمع محققین و مدرسین مراجعه کنید، بیشتر افکار علمی-تحقیقی است. ما بعدا گفتیم که مجمع را رسمی کنیم و در این زمینه پروانه گرفتیم. با دوستانی که میتوانستند در رابطه با مسائل فقهی-سیاسی با ما هم اندیشی داشته باشند این کار را انجام دادیم؛ یعنی نه من بلکه گروهی که تشکیل دادیم. *نسیم: آیا یک کارنامه فقهی و علمی از مجمع دارید؟ یا به عبارتی فعالیت هایی که در این دو دهه انجام دادید، چه تاثیری در فقه پویای شیعه داشته است؟ موسوی تبریزی: اصلا عبارت "فقه پویا"را دفتر تبلیغات درست کرده است؛ یعنی این عبارت از دفتر تبلیغات و مجله های مختلف ما درآمد. در آن زمان و در رابطه با "فقه پویا" بسیار بحث شد و حتی درباره مجلس و احکام حکومتی امام(ره) که
آیا احکام حکومتی میتواند جلوی احکام ثانویه را بگیرد یا خیر نیز در این مجله مطرح شد. *نسیم: تنها فعالیت و خروجی مجمع محققین و مدرسین در مجلاتش بود؟ موسوی تبریزی: دوستان کتابهای زیادی نوشتند. افراد مختلف اعضای مجمع، کتاب های مختلفی درباره مسائل قضا و برداشت های قرآنی و مساله جهاد ابتدایی و غیره نوشتهاند. *نسیم: یعنی این کتابها در راستای وظایف و بحثهای مجمع منتشر میشد؟ موسوی تبریزی: بله، البته به اسم اشخاص بود و در مجمع نیز عنوان می شد. ما کمیته های مختلفی اعم از کمیته تحقیقی، سیاسی و فرهنگی که عمده آنها در راستای این است که فقه سنتی و پویا در زمان امام به جایی رسید که ایشان برای جمع کردن این دو فرمودند که ما همان فقه پویایی را قبول داریم که از طریق سنت جواهری استخراج شده است،یعنی روش استدلال جواهری باشد ولی فقه ما زمان و مکان و شرایط خاص را رعایت کند. این مسألهای که امام(ره) در نامهای که برای منشور روحانیت حوزه نوشته شده به خاطر همین مسائلی بود که بین شورای نگهبان و مجلس پیش آمده ابود. اخیرا آقای هاشمی اشاره کرده بود که 90% قوانین در مجلس خاک میخورد و امام(ره) این اختلافات را حل کرد و تشکیل تشخیص
مصلحت نظام از این باب بود که این مسائل حل شود. یادم هست که سال 63 یا 64 در دوره دوم مجلس بود که بحث مالیات پیش آمد، عده ای مخالف بودند و آقای آذری قمی در جامعه مدرسین به امام(ره) نامه نوشت که مالیات گرفتن حرام است و خمس و زکات کفایت می کند؛ آقای امامی کاشانی در خبرگان بود و در مجلس گفت که ما جلوی مالیات را میگیریم. در آن موقع من یک مقاله 7-8 صفحهای نوشتم و به مجلس دادم و آن را هنوز دارم، در این زمینه مفصلا بحث کردم که مالیات گرفتن از این جهات اشکال ندارد و مساله زکات و خمس هم در همین مسیر مصرف مالیات میتواند باشد. همان وقت امام(ره) موضع گیری کرد و گفت که مالیات میتواند در این زمینه کمک کند و از احکام اولیه محسوب میشود. شورای نگهبان هم حرف امام را قبول کرد، آن موقع هنوز مجمع تشخیص مصلحت نبود و برخی از شورای نگهبانیها هم نتوانستند این فقه را بپذیرند مانند آیتالله صافی گلپایگانی. *نسیم: شما به منشور روحانیتی که امام صادر کردند اشاره کردید؛ قاعدتا امام(ره) مطالباتی را از روحانیت داشتند که در سخنان امام(ره) وجود دارد؛ مجمع محققین چه اقداماتی را در راستای تحقق مطالبات امام طبق منشور روحانیت انجام داده است؟
موسوی تبریزی: ما از هیچگونه امکانات دولتی استفاده نمیکنیم؛ همه چیز از خودمان است البته جز دو سال که در زمان آقای خاتمی، که کمکهایی به ما شد و غیر از آن هیچ کمک دولتی به ما نشد؛ هر چه امکانات داریم یا از خودمان است یا از از جانب دوستانمان کمک میشود. لذا ما امکانات زیادی نداریم که در رابطه با منشور روحانیت حرکتهای فوق العاده داشته باشیم اما در حد خودمان با نوشتن و سخنرانی و امثال این ها توانستیم مطالبات منشور روحانیت و مقداری از نظرات امام را انجام بدهیم. اما از آنهایی که امکانات عمده در دست دارند توقع میرود که کاری انجام دهند؛ من نمیگویم که کاری انجام ندادهاند، ولی به اندازه توقع و به موازات امکاناتی که دارند در این زمینه کمتر حرکت کردند. *نسیم: امام مطالبات زیادی دارد و من فقط یک موضوع خاص را انتخاب کردم. البته اشاره امام فقط معطوف به روحانیت نیست بلکه توصیههای ایشان به آحاد ملت است. برای شناساندن اسلام ناب و اسلام آمریکایی مجموعه محقیق و مدرسین چه کرده و برای جلوگیری از تسری اسلام آمریکایی به جامعه دینی کشور و شناساندن آن برای مردم چه فعالیتهایی انجام داده است؟ موسوی تبریزی: خود این عنوان که
اسلام ناب چیست و اسلام آمریکایی چیست باید محل بحث باشد. به عنوان مثال حضرت امام در جواب آقای محمد علی انصاری در سال 67 به مناسبت جدا شدن مجمع روحانیون از جامعه روحانیت مبارز تهران، صحبتی داشتند و اقای انصاری به ایشان گفته بودند که شما هر دو را مجموعه تائید میکنید ولی این ها جدا از هم هستند و افکارشان فرق میکند؛ امام نیز میفرمایند که من هر دو طیف را تائید می کنم چراکه که همه مخالف آمریکا هستند و از نفوذ سلطه آمریکا جلوگیری میکنند ولی درخصوص راههای جلوگیری از نفوذ استکبار نظرات مختلف دارند. حال در این مورد باید بپرسیم که نظرات امام درباره اسلام ناب چیست؟ این بحثی خیلی مفصل، تحقیقی و علمی است که در این زمان اندک فرصت نمیشود تا بیان کرد؛ من حاضرم وقتی دیگر در این باره صحبت کنیم. *نسیم: حضرت امام(ره) عباراتی در این زمینه دارند مانند اسلام سازش یا اسلام مقدس نماها... موسوی تبریزی: احسنت؛ عبارات زیادی در این رابطه هست دارد. همین دو عبارت را وقتی کنار هم میگذاریم، میبینیم که خیلی امروز با فرمایش امام فاصله داریم. به همدیگر خوب تهمت می زنیم ولی نمی توانیم فرمایش امام را به خوبی پیاده کنیم. مراد از سازش و تحجر
چیست؟ مقدس نماها چه کسانی هستند؟ من معتقدم که امام(ره) اسلام ناب را یعنی آن چیزی که پیغمبر به دنبال آن بوده یعنی مبارزه، جهاد، اجرای عدالت، صلح، گذشت و عفو را مدنظر داشتند و معتقد بودند اگر یک گوشه آن را بگیریم و گوشه دیگر آن برای ما مغفول باشد و به آن توجه نکنیم، این اسلام دیگر از ناب بودن خارج میشود. *نسیم: معتقدید این بحثی که امام مطرح کرند در واکنش به برخی نظرات جریانهای لیبرال که در اوایل انقلاب مطرح میکردند بوده است؟ موسوی تبریزی: بله، واکنش به همانها است و البته دیگران. امام مثلا درباره شطرنج صحبت کردند و برخی سریعا به امام نامه نوشتند که اینطور که شما جلو می روید چند سال بعد، دیگر از دین خبری نخواهد بود - ترسیدند که بگویند زنده نمیمانید- عده ای هم به قول شما با این مخالف بودند که ما مثلا درباره آمریکا حرفی بزنیم و استقلال کامل داشته باشیم و میگفتند که شعار مرگ بر آمریکا را نگویید، عده ای با جنگ و عده ای با صلح مخالف بودند و عده ای تند و عده ای دیگر کند بودند. *نسیم: در آن مقطع تفکرات لیبرالی تا چه اندازه در فضای سیاسی کشور مطرح بود؟ موسوی تبریزی: در فضای سیاسی کشور مطرح بود ولی غالب نبود؛ غالب
فضای سیاسی کشور همان خط و فرهنگ امام بود. یک عده به فرهنگ امام منتقد بوده و آن را قبول نداشتند مثلا امام به خاطر مساله مبارزه با آمریکا و غیر آمریکا نبود که با ملیگراها برخورد کرد بلکه زمانی با آن ها برخورد کرد که با اسلام مخالفت کردند و اولین برخوردشان با مقاله "حسن نزیه" بود که میگفت "قصاص" مربوط به هزار سال پیش است و نمی تواند اجرا شود. امام هم در واکنش به این مقاله بود که فرمودند که این قلم ها را بشکنید و جلوی اینها را بگیرید، ولی از جبهه ملی یا نهضت آزادی اسم نبرد و همواره میفرمودند که اینها باید از این مسأله تبری کرده و آن را محکوم کنند وگرنه اینکه امام بگویند فلانکس نخست وزیر باشد یا فلانکس نباشد، نبود. *نسیم: یعنی امام درواقع خیلی مصداقی وارد نمی شدند و جریانی برخورد میکردند؟ موسوی تبریزی: برخورد جریانی بیشتر در رابطه با مسائل اعتقادی بود، ولی امام حرف خودش را می زد. مثلا برخی معتقد بودند که اگر جریان سفارت آمریکا پیش نمیآمد، جنگ هم پیش نمیآمد اما امام معتقد بود که دشمنان در هرصورت بهانههای جنگ را پیدا می کردند. *نسیم: مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم از آن جایی که از اسم آن بر میآید
گروهی از محققین هستند که به علوم اسلامی اهتمام دارند، رهبر معظم انقلاب که در سال 89 به قم سفر کردند به چند نکته تاکید داشتند؛ "اسلامیسازی علوم، علوم انسانی اسلامی و تفکیک آن با علوم انسانی غربی". حال از آن جایی که مجمع محققین اهتمام ویژهای بر این دست مسائل دارد و اولویت کار این مجموعه هم بیشتر بر مسائل حوزوی و فقهی است، در بحث علوم انسانی اسلامی و اسلامی سازی علوم با تناسب با امکانات خود چه اقداماتی انجام دادید؟ موسوی تبریزی: با اینکه مجمع بودجه ندارد ولی دوستان ما تقریبا دو سوم اعضای شورای مرکزی هم استاد حوزه هستند و هم استاد دانشگاه و همچنین کتابهای مختلفی هم در این زمینه نوشتهاند، مثلا یکی از آنها امسال به عنوان "کتاب سال" انتخاب شد. دوستان دیگر ما در مسائل مختلف کتابهای زیادی دارند، در رابطه با اعتدال، درآمد، شهادت زن، حقوق زن و دیگر مسائل که برای برداشت از اصل اسلام که مطابق روز هم باشد، در حوزه علوم انسانی خوب کار کردهاند. *نسیم: در تفکیک آن با علوم انسانی غربی چطور؟ موسوی تبریزی: اینکه اسلام چه میگوید مهم است، گاهی تطبیق داده اند، بعضی از دوستان در جلسه کمیسیون فقهی-تحقیقی که هفتهای دو روز
داریم که گاهی هم در سایت مجمع گزارشات آن را منتشر میکنیم مسائل مختلف را بررسی میکنیم. ما به اندازه امکانات خود در این زمینه کار کردیم، گاهی تحقیقی و گاهی هم فقط فقهی که با مسائل روز تطبیق داده شده است. *نسیم: مجمع محققین در دوران آقای خاتمی درخواست مجوز حزب داشته است؟ موسوی تبریزی:بله، حدود یک سال و خردهای هم طول کشید. *نسیم: آیا درخواست مجوز را ابتدا کمیسیون ماده 10 احزاب قبول نکرده بوده و در نهایت با نظر آقای موسوی لاری مجوز برای مجمع محققین صادر میشود؟ موسوی تبریزی: خیر، ارتباطی به آقای موسوی لاری نداشت، به هیچکس مربوط نیست، ما قانون مجلس داریم و این قانون در سال 59 در مجلس اول تصویب شده است. قانون این است که وقتی هر حزبی به کمیسیون ماده 10 تقاضا میدهد، اساسنامه خود را باید ارائه داده و اسامی هیأت موسس را بدهد و کمیسیون سه ماه وقت دارد تا درخواست مجوز را بررسی کند، اگر در این مدت کمیسیون نتیجه داد که هیچ وگرنه وزیر کشور موظف است که این پروانه را بدهد. هیچ اشکالی نداشت جز این که آقای بادامچیان از طریق بعضی از دوستان فشار می آوردند که چون در قم جامعه مدرسین هست، نباید گروه دیگری از مدرسین وجود داشته
باشند. این حرف غیر قانونی و بی منطق بود؛ بنابراین مجوز را دادند؛ این امرو تکلیف قانونی وزارت کشور است. *نسیم: من جایی خواندم که در استعلامی که از حوزه علمیه قم شده بوده، گفته بودند که نباید به احزاب سیاسی منتسب به حوزه علمیه قم مجوز بدهند... موسوی تبریزی: خب اگر هم این را گفتهاند این حرف خلاف قانون است. هرکس گفته برای خودش گفته است؛ البته من نیز این مطلب را شنیدهام که برخی از آقایان گفتهاند. *نسیم: قضیه استعلام از حوزه علمیه قم را میفرمایید؟ موسوی تبریزی: بله، در قانون هیچگاه نباید که از فلان آقا استعلام کنند. *نسیم: البته کمیسیون ماده 10 احزاب درخصوص نام مجمع محققین و مدرسین استعلام کرده بوده است. موسوی تبریزی: با همه این توجیهات کسی حق ندارد غیر قانونی حرف بزند. فرض کنید آقایی بگوید که چون ما در قم دانشگاه تاسیس کردهایم دیگر هیچ کسی نباید دانشگاه تاسیس کند. ما قانونی حرکت میکردیم و البته آنها حرف خلاف قانون می زدند و درنهایت نیز پروانه دادند. *نسیم: انتقاد دیگری که به مجمع محققین وارد میشود این است که اولویت کاری مجمع فعالیتهای سیاسی شده است و مواضع سیاسی آن از مواضع فقهی آن بیشتر است و در واقع
مجمع بیشتر به یک حزب سیاسی تبدیل شده است تا یک مجموعه فقهی و حوزوی. آیا این انتقاد را قبول دارید؟ موسوی تبریزی: خب امروز نماد جامعه مدرسین هم مسائل سیاسی است؛ شما غیر از سیاست چیزی در جامعه مدرسین میبینید؟ *نسیم: آنچه از جامعه مدرسین مشهود است این است که بسیاری از مراجع تراز اول حوزه در جامعه مدرسین حضور داشتند. موسوی تبریزی: خیر، مراجع تراز اول نداریم. عده ای از علما بودند که بعدا مرجع شدند، این دلیل نمی شود؛ ولی در آن مجموعه غیر از کار سیاسی کار دیگری نمیکنند، حتی کار سیاسی خوب هم نمیکنند و با هم دچار مشکل هم میشوند؛ امسال برای انتخابات ریاستجمهوری یازدهم سه کاندیدا داشتند. البته آزادادند که این اختلافات را داشته باشند ولی حیف نیست؟ اما وقتی گروهی سیاسی و تحقیقی تشکیل میشود و کار سیاسی میکنند و چون در کار سیاسی تبلیغات بیشتری است و در روزنامهها و رسانهها میآیند نمود کارشان بیشتر میشود. *نسیم: شما در محوریت تشکیل و تاسیس خانه احزاب بودهاید؟ موسوی تبریزی: خیر، محوریت تاسیس خانه احزاب با من نبوده بلکه با آقای خاتمی بود و مجمع تشخیص مصلحت و وزارت کشور نماینده داشتند؛ 7 تا 8 ماه طول کشید؛ در زمان
اقای موسوی لاری جلسات آن در وزارت کشور برگزار میشد. در آن زمان نمایندههای نهادها گفتند که خانه احزاب تشکیل شود تا احزاب در کنار هم باشند، حرف هم را بشنوند و در این صورت است که اختلافات کمتر میشود و به نفع کشور است. آن موقع من از دو جهت در خانه احزاب شرکت می کردم، یکی از طرف مجمع نمایندگان ادوار و یکی هم از طرف مجمع محققین. مجمع نمایندگان ادوار قبل از جامعه اسلامی نمایندگانی ادواری بود که امروز هست، جامعه نمایندگان ادوار بعدا تشکیل شد. در خانه احزاب عدهای را دعوت کردند که حدود 40 حزب بودند که جلسات مختلفی گذاشتیم و به اینجا رسیدیم که خانه احزاب تشکیل شود و این به نفع ما است؛ اساسنامه پیشنهادی را همین نمایندههای احزاب مطرح کردند و وزارت کشور هم بررسی کرد و چیزی را پیشنهاد داد؛ وزارت اطلاعات هم در ان جلسات نماینده داشت. اینها اساسنامههای پیشنهادی را بررسی کردند و بعد از چند جلسه، جلسهای عمومیتر را که حدود 80 تا حزب در آن شرکت داشتند برگزار شد که در آن جلسات از احزاب اصولگرا، اصلاحطلب و مستقل نیز حضور داشتند؛ درنهایت هیأت رئیسه انتخاب و اساسنامه تصویب شد و بعد از آن بر اساس آن حرکت شد. بر اساس همان
اساسنامه جلسه ای برگزار و شورای مرکزی انتخاب شد که من هم عضو شورای مرکزی انتخاب شدم. در شورای مرکزی که آن موقع 15 نفر بودند، 5، 6 نفر هم عضو علی البدل بودند و من با نظر اکثریت اعضا به عنوان رئیس خانه احزاب انتخاب شدم. این دوره اول بود، دوره دوم هم باز من به نمایندگی از مجمع محققین به عنوان عضو شورای مرکزی انتخاب شدم که در آن زمان حدود 130، 140 تا حزب بودند. در دوره دوم آقای غفوریفرد رئیس خانه احزاب شد، در آن زمان رأی طیف اصولگراها بیشتر بود و دوره سوم و چهارم هم باز من انتخاب شدم و رئیس بودم، البته باز هم آقای غفوری فرد در شورای مرکزی حضور داشتند که با هم همکاری میکردیم. پس در چهار دوره خانه احزاب، من سه دوره رئیس بودم و یک دوره آقای غفوری فرد که من با ایشان همکاری می کردم و خودش هم معترف به این مساله است که مشکلی باهم نداشتیم. در دوره پنجم کاندیدا نشدم چون رفت و آمد برای من سخت بود ولی در آن زمان هم انتخابات خوبی انجام شد که از تمام گروهها نیز در آن حضور داشتند. *نسیم: غالب بودن مواضع سیاسی بر مسائل فقهی و حوزوی در مجمع محققین را از این بابت مطرح کردم که آیا فکر نمیکنید جایگاه مجمع محققین و مدرسین حوزه
علمیه قم به یک حزب سیاسی تنزل پیدا کرده است؟یک نمونه همین حضور در خانه احزاب به عنوان یک حزب... موسوی تبریزی: بعضی از دوستان خودمان هم این را میگویند؛ ولی در اساسنامه ما این هست که فعالیتهای خودمان را راستای مسائل حوزوی و تقویت نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی انجام میدهیم و با طرفداری از راه امام(ره) به دنبال این هستیم که در نظام موثر بوده و تقویت جمهوری اسلامی را دنبال کنیم. سیاستمان را از دیانت و حوزه جدا نمی دانیم و تاثیر این در جاهای دیگر زیاد دیدهایم؛ البته ممکن است بعضیها بگویند که نباید به عنوان حزب در آن جا شرکت کنیم ولی مثلا جامعه مدرسین نه به عنوان یک حزب اما در کارهای حزبی بیشتر از ما دخالت میکند؛ .ما براساس قانون تشکیل شدهایم و براساس قانون هم حرکت میکنیم. *نسیم: امروز مجددا بحث این وجود دارد که خانه احزاب احیا شود؛ علت انفعال و اینکه خانه احزاب به اینجا و به این وضعیت رسید ار چه میدانید؟ موسوی تبریزی: در یک جمله برخورد دولت آقای احمدینژاد بود ولی بعد از آن اختلافات درونی خود احزاب هم تاثیرگذار بود؛ البته تا من بودم اختلافات موجود بود ولی طوری رفع میشد. در دادستانی کل هم که بودم با
دوستان اصولگرای راست بازاری هم همکاری میکردم که یکی از آنها که خدا رحمتش کند؛ آقای حاجی حیدری که در کمیته انقلاب نیز بودند با ما همکاری می کردند و آقای لاجوردی، آقای غدیریان و آقای جولایی هم بودند. دوستان دیگری که با ما همفکر نبودند که آن موقع به آنها گروه مدرسه حقانی میگفتند مانند آقای رئیسی و پورمحمدی و اژهای و در راس آنها آقای حجازی که در دفتر رهبری بودند همه باهم همکاری میکردیم. باید در کارها نظرات مختلف باشد و من این را موفق میدانم. در خانه احزاب هم همینطور بود که مشکلی ایجاد نشد. بعد از آن حتی آقای عباس زاده مشکینی که رئیس کمیسیون ماده 10 بود در آقای پورمحمدی در وزارت کشور، به من تلفن کرد که برای دوره پنجم خانه احزاب همخودت بیا که گفتم من نمی توانم و کاندید نشدم؛ ولی به دوستان توصیههایی می کردم ولی فایده نداشت. دولت هم همانطور که خودش میگفت خیلی به احزاب توجهی نداشت و قائل به اصلاح طلب و اصولگرا نبود. بالاخره خانه احزاب واقعا لازم است و به نفع کشور است و هم به نفع احزاب و هم در راستای ایجاد ائتلاف معقول است؛ نمیگویم همه با هم یک فکری کنند ولی فکرهای مختلف باید در کنار هم باشند. مثلا ما در خانه
احزاب یعضیها را که دعوت کرده بودیم عده ای بلند شدند و رفتند و به تعبیر خودشان گفتند ما نمی توانیم در سخنرانی منافقین شرکت کنیم ولی همان ها بعدا نشستند و با هم صحبت کردند و حرف همدیگر را گوش می کردند جواب یکدیگر را می دادند. تمرین دموکراسی خیلی خوبی بود. *نسیم: اختلافات دوره سوم چه بود؟ من از آقای بادامچیان شنیدم که در ابتدا اصولگراها پیروز بودند... موسوی تبریزی: خیر، اصولگراها پیروز نشده بودند؛ در دوره سوم آقای بادامچیان در میان خود اصولگراها هم مشکل داشت و این مسائل را میگفت و آن موقع هم اصولگراها با ما همکاری می کردند؛ اقای غفوری فرد و محمدی و آقای عباس شیبانی از دوستان قدیمی ما که در شورای شهر تهران نیز بود از طیف اصولگراها و در هیأت رئیسه بودند و کار هم می کردیم و مشکل هم نداشتیم. آقای بادامچیان خیلی این طرف آن طرف حرف میزد که در آخر مرحوم عسگر اولادی در منزل آقای مهندس امینی از آقایان جامعه اسلامی مهندسین جلسهای گذاشتند؛ در آن جلسه آقای عسگر اولادی به آقای بادامچیان گفت که این حرفها قانونی است چرا شما تا حالا میگفتید که غیر قانونی است؛ من نیز گفتم که اقای عسگراولادی بعد از این شما را وکیل خود
میکنم چون از قم نمیتوانم زیاد بیایم و بروم و بنابراین هر تصمیمی شما گرفتید بنده می پذیرم. ایشان نیز قبول کردند و پیشنهادهایی داشتند که اساسنامه تغییر پیدا کند و ماهم قبول کردیم و مجمع عمومی گذاشتیم و تغییراتی را در حد اینکه 15 نفر شورای مرکزی به 21 نفر تغییر پیدا کند را اعمال کردیم. *نسیم: خانه احزاب یک NGO به حساب میآید؟ موسوی تبریزی: بله، تمدید پروانه هم نمی خواهد بلکه کافی است که وزارت کشور تایید کند و حضور داشته باشد، شورای مرکزی باید شناسنامه و کارت ملی و اسناد را بفرستند و اگر کمیسیون ماده 10 اعتراض داشت میگوید که این آدم نمیتواند باشد اگر اعتراض نداشت خانه احزاب قانونی است و به تمدید احتیاجی ندارد. *نسیم: در زمان آقای احمدینژاد گفته بودند که سال 83 اعتبار پروانه خانه احزاب تمام شده است؟ موسوی تبریزی: تمدید هیچ حزبی الزامی نیست. *نسیم: خب خانه احزاب به عنوان یکNGO مطرح است.. موسوی تبریزی: قانون حزب و NGOیکی است؛ در سال 59 یا 60 تصویب شده و در زمان وزارت کشوری آقای مهدوی کنی و در زمان نخست وزیری آقای موسوی هم برای اجرا ابلاغ شده است و در این زمینه هیچ قانون دیگری نداریم. یک قانونی داریم کهNGOها،
احزاب و حتی گروه اقلیتهای مذهبی را شامل میشود که باید اسناد خود را به وزارت کشور بفرستند و اگر آنها ایراد گرفتند باید بگویند، اگر تمدید لازم است آنها باید بنویسند تمدید شد. شما از سالی که انها می گویند، آمار احزاب را بگیرید و ببینید چند حزب از این 140 حزب پروانه خود را تمدید کرده است، قانون الزام تمدید ندارد، فقط اعلام دارد یعنی احزاب باید اعلام کنند که مجمع عمومی برگزار میکنیم و نماینده وزیر باید شرکت کند و اگر نیامد هم جلسه رسمی است. وقتی نماینده وزیر آمد آنها ناظر بر انتخابات شورای مرکزی هستند و بعدا که شورای مرکزی جدید تشکیل شد باید افراد جدید مدارک خود را با صورت جلسه به کمیسیون بفرستند؛ البته ممکن است آنها بگویند که به نظر ما به این دلیل این آقا یا آن خانم صلاحیت ندارد و باید علی البدلها جای آنها بیایند. *نسیم: از دوره سوم به بعد میگویند که انتخابات شورای مرکزی خانه احزاب برگزار نشده است. موسوی تبریزی: بیخود میگویند؛ ما در خود وزارت کشور انتخابات را انجام دادیم. انتخابات سوم که در زمان آقای خاتمی بود. دوره چهارم هم در زمان آقای پورمحمدی بود که او با آقای هاشمی رفسنجانی صحبت کردند و جلسه خوبی بود
و انتخابات شد و نماینده وزارت کشور هم حضور داشت. در دوره پنجم وزارت کشور سالن نداد که ما قبل از ماه رمضان اعلام کردیم که باید مجمع برگزار کنیم و کمیسیون ماده 10 که عباسزاده مشکینی رئیس آن بود تلفن کرد که بعضی از دوستان شورای مرکزی شما مدارکشان را ندادهاند؛ من به دبیرخانه گفتم وآنها اعلام کردند که مدارک ارائه شده است دادیم و عباسزاده مشکینی گفت که چون مدارک اینجا نیست و برای اینکه ظاهر قضیه حفظ شود مدارک را بفرستید و یک ماه این جلسه را عقب بیندازید؛ ما این کار را کردیم و می خواستیم قبل از ماه رمضان انتخابات برگزار کنیم که نشد. در سال 88 و بعد از اتفاقات آن سال همه گروهها هم شرکت کرده بودند و همین آقای بادامچیان کنار من نشسته بود و لیستی داشتند که آنها از او می پرسیدند که لیست شما چیست؟ حتی در میان اصلاح طلبان گروه مستقلی کاندیداهای خودشان را داشتند من هم سخنرانی کردم و حتی این جمله ضبط شده که گفتم؛ "من دیگر نیستم، خواهش می کنم طوری رای دهید که از همه گروه ها در خانه احزاب حضور داشته باشند". بنابراین همان جا مجمع عمومی را انتخاب کردند که از گروه های مختلف بودند و آقای روح الامینی هم یکی از اعضای هیأت رئیسه
بودند. من فقط سخنرانی کردم که هیأت رئیسه مجمع عمومی باید سریعا انتخاب شود *نسیم: اصولگراها موضوع تقلب در انتخابات خانه احزاب را بیان کردند و حتی گفته شد که آقای کواکبیان و حشمتیان هم از طیف اصلاحطلبان به این امر اعتراض داشتند. موسوی تبریزی: اصولگراها نگویید، فقط آقای بادامچیان. آنها رأی دادند ولی قبول داشتند که ر|أی نیاورده اند. آقای حشمتیان را نمی دانم ولی هیچ وقت آقای کواکبیان اعتراض نداشت. همیشه از دوستان ما بودند و الان هم از دوستان ما هستند و خودش هم از آنها نمیداند. اما مساله این است که کواکبیان همیشه همکاری کرده و هیچ وقت نگفته که تقلب بوده است. تنها کسی که گفته تقلب بوده آقای بادامچیان بود که عرض کردم که آقای عسگر اولادی قضیه را حل کرد. *نسیم: یکی از نقدهایی که امروز به خانه احزاب مطرح میشود و دبیرکلی آقای کاشفی برای خانه احزاب است و آن هم به خاطر است که وی نماینده حزب مشارکت در خانه احزاب است و مشارکت نیز بعد از سال 88 فعالیتش غیر قانونی اعلام شد. موسوی تبریزی: آن زمان مشارکت حزب قانونی و رسمی کشور بود. *نسیم: بعد از اعلام غیرقانونی بودن فعالیت مشارکت چطور؟ موسوی تبریزی: اجازه بدهید! بنابراین
انتخابات و شورای مرکزی خانه احزاب درست بوده و حضور آقای کاشفی نیز درست بوده است. در مورد حزب مشارکت می گویند - که البته تا حالا نگفتهاند که کدام دادگاه حکم داده است که فعالیت آن غیر قانونی است - کمیسیون ماده 10 احزاب، پروانه این حزب را توقیف کرده و به فلان دادگاه و شعبه رفته و آن دادگاه رد کرده است. بعضی ها مدعیاند که دادگاه دومی این ها را منحل کرده است. اما اعضای مشارکت میگویند که این دادگاه کدام است. اسم دادگاه و رئیس شعبه و حکم دادگاه را نشان دهید. من اخیرا از آقای کاشفی پرسیدم - چون خود من واقعا فکر میکردم حزب مشارکت منحل شده است - گفت که به ما نمیگویند که کدام دادگاه ما را منحل کرده است و این حکم از کجا آمده است؟ حال اگر ثابت شد که دادگاه حزب مشارکت را منحل کرده است می تواند طبق قانون اساسی فعالیت کند اما نمی تواند در خانه احزاب حضور داشته باشد چون اساسنامه خانه احزاب این است که احزاب باید پروانهدار باشند مگر این که مشکلشان را حل کنند. *نسیم: برخی معتقدند که حزب مشارکت در سال 88 بیاینههای خود را با عنوان خانه احزاب صادر میکرد. موسوی تبریزی: بیخود می کنند؛ در آنجا من رئیس بودم و انتقاداتی که به
مشارکت داشتم کمتر از موتلفه نبود - من تابع مشارکت که نبودم - همه دوستان اصرار داشتند من دوباره کاندیدا شوم حتی اصولگراها. ما معتقدیم که حزبی که پروانه گرفته قانونی است، رایزنی کرده و 10 تا رأی بیشتر آورده است، شما هم زرنگ باشید رایزنی کنید تا رأی بیشتری بیاورید. حتی در بازار هم باید قانون معامله را رعایت کنید چه برسد به احزابی که کار سیاسی میکنند. *نسیم: انتخابات خانه احزاب قانونی برگزار شد و آقای کاشفی رئیس شدند؟ موسوی تبریزی: خیر، عضو شورای مرکزی شدند. *نسیم: بعد از این که حکم دادند و در دادگاه مطرح کردند که دیگر حزب مشارکت پروانه ندارد طبیعتا باید آقای کاشفی از ریاست شورای مرکزی خانه احزاب کنار گذاشته میشد اما همچنان در خانه احزاب حضور دارند. موسوی تبریزی: خیر، خانه احزاب تعطیل شده بود - البته اگر دادگاه قانونی مشارکت را بصورت رسمی منحلش کرده باشد - وی باید کنار برود. شورای مرکزی باید رئیس دیگری انتخاب کند و این حق قانونی است اما آنها برای این که شورای مرکزی دیگر تشکیل نمیشد ساختمان آن را مهر و موم کردند و مدارکش را بردند. این ها مدعیاند که نگذاشتند چیزی دستشان برسد. اگر میگذاشتند دو سالش که دو سال
پیش تمام شده بود و آقای کاشفی هم اگر مشارکت منحل نشده بود باید دو سال پیش انتخابات انجام شده و مجمع عمومی دعوت میکرد و اگر خودش استنکافی انجام میداد طبق قانون دو نفر از سه بازرس میگفتند که ما انتخابات را انجام میدهیم و باید انجام می دادند. البته آقای کاشفی رئیس نباشد خانه احزاب که سر جایش هست، وقت شورای مرکزی تمام شده ولی همه حزب ها که هستند، این ها می توانند مجمع عمومی فوق العاده یا عادی را با دعوت یک سوم احزاب یا با دعوت بازرسین قبلی تشکیل دهند. *نسیم: بنابراین دو سال است که خانه احزاب شورای مرکزی ندارد.. موسوی تبریزی: بله، آنها به عنوان شورای مرکزی معتبر نیستند و اینکه آیا می توانند برای انتخابات شورای مرکزی کسی را دعوت کنند یا نه که بحث دیگری است. بعضی میگویند نمی تواند یا بازرسین باید دعوت کنند که در این هم باید بین حقوقدانان بحث کنیم؛ به نظرم می شود یا باید یک سوم اعضای کل احزاب عضو که 140تا بودند، نه احزابی که عضو نشدند؛ حدود 50 امضا جمع کنند تا مجمع عمومی تشکیل و شورای مرکزی جدید انتخاب شود. امروز برای اینکه بتوانند راه حلی برای خانه احزاب پیدا کنند من را برای برگزاری مجمع فوق العاده دعوت کرده
اند؛ البته نه اصلاح طلبها و آقای کاشفی. من هم به جلسه ای مشورتی رفتم و به اینجا رسیدیم که یک سوم اعضا برای برگزاری مجمع فوق العاده امضا کنند؛ اگر مسأله مشارکت نبود میگفتیم که آقای کاشفی هم امضا کند، چون مشارکت مساله دارد دیگر رای ندادند که آقای کاشفی هم امضا کند. *نسیم: برخی اصولگراها برای همین موضوعی که مطرح کردید می گویند اگر قرار باشد خانه احزاب به روش قبل تشکیل شود اصولگراها شرکت نمیکنند. موسوی تبریزی: خب افرادی مانند آقای غفوری فرد و آقای میرمحمدی اصولگرا بودند که در جلسه مشورتی شرکت کردند، ودوستان دیگری هم از جمله مستقلها مثل آقای مرتضوی هم بودند. *نسیم: یکی دیگر از نقدهایی که به خانه احزاب وارد است این است که تعدادی از احزاب در خانه احزاب هستند که شورای مرکزی آنها به 5، 6 نفر هم نمیرسد... موسوی تبریزی: خب این افرادی که انتقاد دارند شرکت کنند و قانون را عوض کنند و بگویند که حزب مثلا از نظر قانون ما حزبی است که ده هزار تا نیرو و 30 تا عضو داشته باشد. بی قانون که نباید حرف زد؛ با قانون فعلی کسی پروانه گرفته ولو این که به قول شما 5 نفر عضو شورای مرکزی دارند. اینطور که میگویید اگر باشد فقط باید مشارکت
و مجاهدین و موتلفه در صحنه حضور داشته باشند. باید با قانون حرف بزنیم؛ باید در کمیسیون و مجلس تصویب کنند و بر اساس قانون جدید انجام گیرد. ته دل برخی این است که ممکن است ما شرکت کنیم و باز هم احزاب اصلاح طلب زیاد باشند و ما رأی نیاوریم. خب فعالیت کنید که احزاب خودتان به شما رای دهند. *نسیم: یکی دیگر از انتقاداتی که به خانه احزاب در دوره اصلاحطلبان مطرح میشود این است که آقای کاشفی در مجمع احزاب آسیایی به نمایندگی از خانه احزاب موضعگیریهایی را میکرد که با مواضع نظام در مغایرت بود.... موسوی تبریزی: چه گفت؟ در آنجا اقای حبیبی هم صحبت کرده، آقای غفوری فرد و من هم صحبت کردهام. آقای بادامچیان آنجا بود و او هم صحبت کرد البته در کمیسیون ها. .هر کسی که آنجا صحبت میکند اول منافع مملکت را در نظر می گیرد ولی وقتی که من صحبت می کنم با حفظ منافع کشور مثل بادامچیان نمی توانم صحبت کنم چون من و او فهم خودمان را داریم - انشالله خدا خیرش دهد و فهمش بیشتر شود - من هم توقع ندارم عین من صحبت کند حتی در خود موتلفه آقای حبیبی مثل بادامچیان صحبت میکند؟ اینها با هم فرق دارند؛ در مجمع مدرسین هم من با یکی دیگر فرق دارم، بنابراین
هر قدر مجموعه باشیم، با این حال فکر خودمان هم در سخنرانی خودمان اثر می گذارد. این را آقای بادامچیان یا هرکسی گفت، بگویید ما میخواهیم در خانه احزاب چه کنیم؟ ما باید الفبای قانون را رعایت کنیم. ما باید کارگاه "دگر اندیشهها را تحمل کردن" را بسازیم. اگر شما می خواهید جور دیگری باشد خیلی خوب، حرف بدی نیست که بگویند به احزابی که کمتر از مثلا 10 هزار نفر عضو دارند پروانه ندهند یا بگویند کسانی باید در شورای مرکزی باشند که چند دفتر داشته باشند؛ می توان در اساسنامه اینها را آورد. اگر رای آوردند که هیچ ولی اگر نیاوردند عصبانی نشوند. *نسیم: به عنوان سوال آخر؛ انتظاری که از مجموعههایی چون مجمع محققین و مدرسین که دو دهه از فعالیتش میگذرد این است که بایستی احکام ضروری اسلام را به درستی تبیین میکرد تا امروز ایجاد ابهامات و اظهارتی در مورد این احکام صورت نگیرد؛ مثل حکم قصاص. آیا قبول دارید که کم کاری در این زمینه از مجموعههایی چون مجمع محققین بوده است؟ موسوی تبریزی: مجموعه ما در برابر حوزه چیزی نیست؛ من آدم خود بزرگ بینی نیستم، مجموعه ما در برابر کل حوزه قطره در برابر دریا است. رهبری هم در تشریف فرمایی خود به قم مفصل
صحبت میکردند که ما باید در حوزه خود مسائل مهمی را به روز کرده و بررسی و تطبیق دهیم. من نه به عنوان عضو مجمع بلکه شخصا بارها در جلسات و سخنرانی های خود مخصوصا در درسم که "قصاص" را درس گفتهام با توجه به اصل آیات و روایات و مسائل روز گفتهام که ما اصول را محکم میدانیم ولی بر اساس مسائل روز هم می توانیم حرف بزنیم؛ در رابطه با قصاص خیلی حرف داریم. کلا حوزه در اینجا واقعا به شایستگی برخورد نکرده است؛ به اندازه تواناییاش کار نکرده و ما هم جزو اینها. اما اینکه این کارها انجام بگیرد من معتقدم که مخالفان کشور ما زیادند و ما نیز جوانهای زیادی داریم که از خانواده متدین هستند و شبهه دارند؛ بعضی ها می گویند که اصل قصاص درست نیست و بعضی ها می گویند که آن موقع درست بوده و آیه هم آمده و پیغمبر هم گفته اما در شرایط حالا بازدارنده نیست. مثلا قرآن میگوید قصاص حق شخصی صاحبان دم باشد ولی عفو از قصاص بهتر است. این دو تا را ما و حکومت و حوزه دست به دست هم بدهیم تا جا بیندازیم و اعتراض دنیا که بیخود است را رفع کنیم. متاسفانه جامعه دو قطبی شده، تلویزیون ما می گوید باید کشته بشود و عده ای هم بر عکس. قرآن ما می گوید که اصل قانون
بازدارنده باشد ولی اگر یک دیوانه از نظر عملی - نه فکری - خلافی کرد حتی آن هم اگر دیدید که قابل اغماض است،گذشت کنید بهتر است. *نسیم: درباره این مسأله که از این حکم با عنوان حکمی غیر انسانی یاد کرده اند چه نظری دارید؟ آیا شبهه افکنی در حکم قصصاص ادامه همان شبهه افکنیهای کسانی مثل حسن نزیه نهضت آزادی نیست؟ موسوی تبریزی: بله ادامه همان هاست. نه این که دوباره آنها راه افتده اند. حسن نزیه نگفته بود پیغمبر نگفته است، گفته بود که الان به درد نمی خورد. ما هم می گوییم حکم قصاص امروز هم بودنش به درد می خورد، اصل قانون باید باشد، بازدارنده هم است؛ مگر اینکه این که فرهنگ بخشش را باید در جامعه آنچنان راه بیاندازیم که "ولیِ دم" وقتی عزیزش مرد و دفن کرده بداند که برای آن عزیزش عفو کردن بهتر است. *نسیم: در دوره اصلاحات هم در برخی روزنامهها احکام ضروری اسلام مورد شبهه قرار میگرفت و افرادی به دلیل همان شبهه افکنیها به زندان افتادند. موسوی تبریزی: بله قصاص را هم مطرح کردند. نسیم: اینکه امروز مجددا آن شبهه ها را مطرح میکنند تکرار جرم محسوب نمیشود؟ موسوی تبریزی: یک فرد تکرار جرم میکند نه اشخاص مختلف. یک نفر این کار را بکند
تکرار می گویند. البته نفهمی است. مثلا جریان روز غدیر در روزنامه بهار؛ اگر مطلبی داشته باشند که قابل بحث علمی و گفتگو است نباید در روزنامه مطرح کنند چراکه این بحثها بحثهای خاصی است و به قول ما طلبگی است. یک وقت مجله ای تخصصی است و دو تا متخصص با هم صحبت می کنند یک وقت هم در حوزه جلساتی میگذارند و در رابطه با مثلا مساله فقه هستهای،صحبت کنند، هیچ اشکالی ندارد .ولی وقتی حکم داده شده را در روزنامه آن هم در صفحه اول و سرمقاله چاپ کنند،کار بسیار اشتباهی است. من معتقدم شاید عده ای می خواهند در کشور ما خفقان شود - نه خفقان حکومتی - و جلوی مطبوعات گرفته شود و در دنیا علیه نظام جمهوری اسلامی سر و صدا راه بیاندازند و بگویند که نظام اسلامی تحمل ندارد و روزنامه یک هفته ای بسته شد و حکومت تحمل دگر اندیشان را ندارد؛ اگر هم دگر اندیشان راست میگویند باید چارچوب های نظام را رعایت کنند بخصوص چارچوب هایی که برای اکثریت مردم ما مقدس است. ما باید احترام مردم را نگه داریم، احترام قران و حکومت اسلامی و قانون را نگه داریم. *نسیم: یعنی کسی شبهه ایجاد میکند به این دلیل که عدهای به دنبال خفقان در جامعه هستند، باید تبرئه شود؟
موسوی تبریزی: خیر، من این را نمی گویم، قاضی خود میداند که تبرئه کنند یا نه. من می گویم دستی در کار است که این طور مقالات را ولو اینکه شاید مسئول آن اشتباه کرده و حتی شاید در مغز نویسنده کره اند که هرکس حرف دارد بیاید جواب من را بدهد منتشر کند. حالا نگویید من معتقدم که توهم توطئه داریم، احتمال دارد که چون یک هفته نیست روزنامه درآمده این مطلب نوشته میشود؛ اما من بعید میدانم این قدر اینها غافل باشند. من به عنوان مسلمان به برخی مسائل حساسم. اگر کسی بحث دارد من هم بحث دارم و بیاید صحبت کنیم. قصاص یکی از بهترین احکام الهی است، حتی در "دیه تصدقوا" مطرح شده که دیه نگرفتن کار خیری به نام صدقه است، قصاص نکردن هم خیر لکم و کار خیری است. این ها را باید روزنامه و نویسندگان ما صحبت کنند و محققین ما در رادیو تلویزیون بگویند. ------------------------------------------------------------- گفتگو از "آرزو نوروزجم"