اخبار آرشیوی

به گزارش «نسیم»، پایگاه اینترنتی مرکز اسناد انقلاب اسلامی نوشت: در دنیای امروز، دریا برای ملت‎‎ها عامل مهم زندگی است و هیچ کشور دارای ساحلی نیست که منافعی در دریا نداشته باشد. سی درصد از مرزهای کشورمان را مرزهای آبی تشکیل می دهند و این موضوع فرصت خوبی برای بهره برداری از دریاها برای ایران فراهم کرده است. از سوی دیگر نیروی دریایی از دیرباز به‎عنوان یکی از عوامل مهم نظامی و اقتصادی، مورد توجه بوده است؛ به‎ویژه آن‎که در سده‎‎های اخیر، ابرقدرت‎‎ها به‎منظور حفظ سلطه خود بر جهان، سعی کرده‎اند تا با ایجاد یک نیروی دریایی قوی، امور نظامی و اقتصادی جهان را تحت سیطره خود قرار دهند. اهمیت دریاها تا بدانجا برای ما مطرح است که مقام معظم رهبری نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یک نیروی راهبردی معرفی می کنند. نیروی دریایی دستاوردهای فراوانی در چند ساله اخیر چه در حوزه فناوری وچه در حوزه حضور در آب های بین المللی به دست آورده است. این نیرو در حوزه فناوری موفق به ساخت ناوشکن جماران شد و از سوی دیگر با عبور از کانال سوئز وارد آب های آزاد گردید. برای کشوری دریایی مانند ایران که منافع، اقتصاد و امنیت آن با دریا‎ها پیوند خورده است، برخورداری از راهبرد دریایی مناسب، حیاتی و الزامی است. بدین منظور برای تببین هر چه بیشتر راهبرد نیروی دریایی در دریاهای آزاد به سراغ امیر دریادار حبیب الله سیاری، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی رفتیم. امیر مکررا به ضرورت توجه و استفاده از منابع و توان دریایی کشور اشاره می کند و اذعان می دارد که در گذشته از توان و منابع دریایی کشور غافل بوده ایم. چرایی راهبردی بودن نیروی دریایی ارتش، مولفه های اساسی برای ایجاد یک نیروی دریایی قدرتمند، ضرورت توجه مسئولان به دریا، توانایی علمی کشور در زمینه تجهیزات و ادوات دریایی از جمله محورهای اصلی گفت وگوی ما با فرمانده نیروی دریایی است که شرح آن در ادامه می آید: مقام معظم رهبری نگاه ویژه ای به نیروی دریایی دارند. ایشان نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران را یک نیروی راهبردی معرفی می کنند. به نظر شما نگاه راهبردی رهبری به دریاها بیان کننده چه مسائلی است و چه موضوعاتی را آشکار می سازد؟ مقام معظم رهبری فرمودند که نیروی دریایی در بسیار از نقاط عالم و در کشور ما یک نیروی راهبردی است و باید به چشم یک نیروی راهبردی به آن نگریسته شود. یا در یک جای دیگر فرموند که این کشور دریایی حقیقا نیاز به یک نیروی دریایی برجسته و ممتاز دارد و این حتما بدست خواهد آمد. حالا چرا این تشکیلات وجود دارد، باید این موضوع را بررسی کنیم. اگر در تاریخ این موضوع را بررسی کنیم، می بینیم که تمام قدرت هایی که در دنیا بر نقاط مختلف جهان حاکمیت پیدا کرده اند از طریق دریا بوده است. در منطقه خودمان اگر به تاریخ نگاه کنیم از زمانی که اسپانیایی‌ها و پرتقالی‌ها در منطقه بودند و هرمز و بندرعباس را تسخیر کردند تا زمانی که انگلیس‌ها آمدند، اینها همه از طریق دریا بوده است. امروز نیز استکبار جهانی از طریق دریا بر نقاط مختلف جهان حاکمیت پیدا کرده است. از سوی دیگر وقتی نگاه می کنیم هر یک از قدرتهای دنیا زمانی رو به افول گذاشته‌اند که قدرت دریایی‌شان ضعیف شده است؛ یعنی با قدرت دریایی شان قدرتمند و با افول قدرت دریایی قدرتشان را از دست داده اند. اگر تاریخ همه قدرتهای دنیا را نگاه کنید، می بینید که این اتفاق برایشان افتاده است. *** دریا عامل اصلی قدرت ابر قدرتها کشور ما هم در ادوار تاریخی گذشته قدرت دریایی بوده است. همانطوری که حضرت آقا می فرمایند کشور ما 800 سال بر دریاها حاکم بوده است. حالا چه اتفاقی افتاده است که آن‌هایی که ما حاکم بوده ایم، نبودند آمدند و قدرتمند شده‌اند. این باید مشخص شود. حضرت آقا در این زمینه پاسخ می دهند که کشور روسیه یک کشور عقب مانده بود و پطر کبیر به این فکر افتاد که چرا ما عقب مانده ایم و چرا کشورهای اروپای غربی اینقدر پیشرفته هستند. می گویند پطر کبیر با لباس مبدل و ناشناس به اروپای غربی رفت آنجا را بررسی کرد و دید راه توسعه شان از طریق دریا بوده است. سپس به کشورش بازگشت و راه توسعه این کشور را از طریق دریا نقشه کشی کرد. آن زمان روس‌ها بندر مهمی هم نداشتند و آمدند بندری سن پترزبورگ را در کنار رودخانه ای به نام نووا ساختند، بدین خاطر که کنار دریا هم نمی توانستند بسازند زیرا همه دریاهای کنار روسیه از لحاظ اقلیمی یخ زده است و قابل استفاده نیست. رهبری می‌فرمایند از همین جا پایه یک کشور توسعه یافته برای روسیه گذاشته شد و به جایی رسید که حاکمیت خودش را از طریق دریاها دارد و به عنوان یک قطب قدرت مطرح است و حضرت آقا انتهای صحبت‌شان می فرمایند که بنابراین شما ملت ایران از این جهت خیلی عقب هستید. خوب هم نگاه کنید می بیند که توسعه از طریق دریا، حاکمیت و دفاع و کسب منافع از طریق دریا و تهدیدها در این دوران از طریق دریاست. برای اینکه ما به عنوان یک کشور دریایی مطرح باشیم و به قدرت برسیم بایستی دارای مولفه های خواصی باشیم. این مولفه ها چیست و آیا ما حائز این مولفه ها هستیم؟ متاسفانه به علت بی لیاقتی سران گذشته کشورمان در صد الی دویست سال گذشته اصلا به این موضوع توجه نشده است. این مساله را متوجه باشیم اما بیاییم از بعد دیگر نگاه کنیم که چرا ما یک کشور دریایی هستیم؛ برای اینکه یک کشور دریایی باشیم باید چند مولفه داشته باشیم. اول اینکه باید ساحل خوب داشته باشیم که قابل استفاده باشد که کشور ما این مشخصه را دارد. نزدیک به سی درصد مرز کشور ما مرزهای آبی است. دوم اینکه باید این ساحل مناسب باشد که ساحل ما بسیار مناسب است، بویژه سواحل جنوب شرق کشورمان که مستقیما مشرف به اقیانوس هند است و این برای ما خیلی اهمیت دارد. یعنی بهترین سواحل ما در این قسمت واقع شده است که از بندرعباس تا چابهار تا انتهای مرزهایمان این ویژگی وجود دارد. مولفه دیگر این است که باید از نظر اقلیمی مناسب باشد. تمام مرزهای شمالی کشور روسیه آبی است اما از یک طرف تمام این مرزهای آبی یخ زده است ولی ما شرایط بسیار مناسبی داریم. عمق و اقلیم بسیار مناسبی داریم و ساحل و طول ساحل بسیار مناسبی داریم . مولفه دیگر جمعیت است که از این لحاظ نیز وضعیت مناسبی داریم و دیگری علم و صنعت است که ما از نظر ادوات دریایی صاحب این علم هم هستیم. ***دولت دریاگرا مولفه اصلی برای شکل گیری نیروی دریایی قدرتمند ما یک چیز در این میان از این مولفه های شش گانه کم داشتیم. یک مولفه دیگر نگاه دولتمردان نسبت به دریا یا دولت دریا‌گرا و یا خط مشی رهبران نسبت به دریا است. این را ما کم داشتیم که همه آن مولفه ها را دور یکدیگر جمع کنیم و به عنوان یک کشور دریایی در جهان قد علم کنیم. این اتفاق کی افتاد از زمانی که نگاه رهبر معظم انقلاب نسبت به دریا عنوان شد. نگاه ایشان نسبت به دریا تنها به سال 88 که ما شروع به کار کردیم نیست، بلکه 25 سال پیش نیز ایشان فرموده اند که ما هر چه بیشتر می رویم اهمیت دریا و نیروی دریایی برای ما آشکارتر می‌شود. در همان زمان فرمودند که نیروی دریایی می‌تواند در سیاست‌های کلی نظام اثر بگذارد. این به چه معناست؟ به این معناست که عرصه دریا آنقدر مهم است که می تواند در سیاست‌های کلی کشور نقش مستقیم بگذارد. از بعد دیگر ببیند که دریا چه منافعی برای ما دارد که حضرت آقا اینقدر به آن توجه می‌کنند. دریا چه منافعی برای ما دارد که ما تا به امروز از آن استفاده نکردیم و چرا روسیه آمد استفاده کرد و کشورش توسعه یافته شد. چرا دیگر کشورها از همین طریق توسعه یافته شدند. چرا ما استفاده نکرده ایم؟ مگر دریا چه منابع و فوایدی دارد؟! اولین منافع دریا مواد غذایی است. شما نگاه کنید در کشورمان چقدر مواد غذایی دریایی استفاده می کنیم. در صورتی که بهترین منبع غذایی مواد پروتیئینی در همین دریاست. در سبد غذایی خانوارها چقدر مواد غذایی دریایی وجود دارد. واقعا بسیار کم است. فرهنگ استفاده از غذای دریایی در کشور بسیار ضعیف است، درحالی که اگر ما به منابع غذایی دریایی و با فراورده‌های دریایی در کشورمان توجه کنیم دیگر کمبود مواد غذایی بخصوص مواد پروتینی در کشور مطرح نمی شود؛ یعنی حتی نسبت به بحث کشاورزی هم جلو می زنیم. منافع دیگر دریا بحث انرژی است. در کف دریاها تماما حوزه‎های انرژی نفت و گاز وجود دارد. حالا این موضوع در دریای خزر و خلیج فارس دریای عمان و اقیانوس هند نیز هست، اما چون عمق در این مناطق بیشتر است باید از نظر علم و فناوری به این علم بررسیم که بتوانیم از آنها استفاده کنیم. منابع کف دریا و زیر کف دریا بسیار منابع مهمی است. این منابع در عمق زیاد به میراث بشریت معروف است. انسان نمی تواند به این میراث دست بزند تا علم و فناوری در این حوزه در دسترس داشته باشد اما می بنیم که خیلی از کشورها دارند این منابع را استخراج و استفاده می کنند.از سوی دیگر سواحل و دریاها امکان جذب گردشکر را نیز فراهم می کند. سواحل بهترن نقاط گردشگری هستند. ***دریاها شاهرگ اقتصادی جهان هستند مهمترین مولفه دریاها تجارت دریایی است. حدود 90 الی 95 درصد کالاهای جهان از طریق دریا جابه جا می شود زیرا هر چقدر مسافت بیشتر و حجم کالاها نیز زیادتر باشد قیمت جابه جایی آن نیز بیشتر است و جابه جایی دریایی آن به صرفه تر است. ضمن اینکه می دانید دو سوم کره زمین را آب فرا گرفته است و از طریق آب می توان به همه دنیا دسترسی پیدا کرد و نیازی به جاده و اتوبان و ریل راه آهن و ... ندارد. اگر یک کشتی 500 هزار تنی که نفت بار می زند را بخواهیم با تریلی جا به جا کنیم، می دانید چطور می شود؟! اگر هر تریلی که 18 الی 20 تن بار حمل می کند، بخواهد بار این کشتی را حمل کند، فاجعه ای در حمل و نقل رخ می دهد. 500 هزار تن را تقسیم بر 20 بکنیم می شود 25 هزار تریلی. آیا این مقدار کامیون را می توان پیدا کرد که بار یک کشتی را حمل کنند. اگر طول هر کامیون را 20 متر فرض کنیم طول 25 هزار عدد کامیون می‌شود 500 هزار متر و می شود 500 کیلومتر. یعنی باید از تهران تا انتهای اصفهان تریلی خط کنید تا بتوانیم بار یک کشتی را جا به جا کنیم. اینجاست که اهمیت ترانزیت دریایی آشکار می شود. اهمیت تجارت دریایی، واردات و صادرات به عنوان گلوگاه تجارت اقتصادی هر کشوری مطرح است و این تنها مختص کشور ما نمی شود و شامل همه کشورهاست؛ بنابراین شاهرگ اقتصادی جهان دریاها هستند. چرا ما در زمان دفاع مقدس بعد از اینکه نیروی دریایی عراق را شکست دادیم مجبور شدیم امنیت کشتی‌هایمان را تامین کنیم و در بندر امام خمینی(ره) که آن زمان بهترین بندر ما بوده است حدود 10 هزار کشتی را اسکورت کنیم؟ برای اینکه چرخ اقتصاد مملکت بچرخد. قطع واردات و صادرات به معنای فلج شدن اقتصاد یک کشور بوده و ممکن است در این میان قحطی بوجود بیاید. زیرا 95 درصد کالاها از طریق دریاها جابه جا می شود. ***1600 کشتی را تا به امروز در خلیج عدن اسکورت کرده‌ایم همین امروز ما در خلیج عدن مساله مبارزه با دزدی دریایی را داریم و تا به امروز 1600 کشتی را اسکورت کرده ایم و اگر ما اسکورت و حفاظت از این کشتی‌ها را انجام ندهیم، بحث واردات و صادرات کم می شود و با بحران اقتصادی روبه رو خواهیم شد. پس این مسائل اهمیت دریا را تاکید می کنند. غذا، انرژی، گردشگری، تجارت دریایی، منافع کف دریا و زیر دریا اینها را با یکدیگر جمع کنیم متوجه اهمیت دریاها برای کشوری مثل ایران می‌شویم. کشور ما یک کشور دریایی است زیرا همه مولفه ها را دارد و آن حلقه آخری را نداشته است که ما به آن حلقه اتصال می گوییم و همان مساله نگاه دولتمردان به دریا بوده است که امروز انگشت نشانه رهبر معظم انقلاب به سمت دریاها نشانه رفته است و همه اینها را که کنار هم می گذاریم، مشاهده می کنیم که یک رهبر آگاه که مسلط بر امور جهان است ما را هم متوجه می‌سازد که ما هم بتوانیم از دریاها استفاده کنیم و اگر استفاده نکرده‌ایم، غفلت کرده ایم. ***نسبت به بهره برداری از دریاها غلفت کرده ایم خودشان می فرمایند که حضور در دریای عمان یک گنج و ذخیره است و باید این را عنوان کنید که تا به حال نسبت به این موضوع غفلت کرده‌ایم.یا وقتی که ما در دریای مدیترانه حضور پیدا کردیم آقا فرمودند که شما از کانال سوئز عبور کردید و به دریای مدیترانه رفتید، دنیا از این عمل شما تکان خورد، چون حرکت شما باعث الهام‌بخشی و امیدآفرینی در میان کشورهای دنیا شد. ببیند از نظر فرهنگ سازی و تاثیر بر کشورهای دنیا چقدر این موضوع موثر بود.فرمودند که شما مظهر اقتدار ملت در دریاها هستید. شما باید دست بلند نظام باشید. شما باید در همه دریاهای آزاد حضور داشته باشید. پس مهمترین دلیل این است که مقام معظم رهبری به دنبال این هستند که کشور ما بتواند از منابع خدادادی دریا برای توسعه کشور استفاده کند. حالا اگر ما می‌خواهیم از منابع موجود دریا و امکانات خدادادی برای توسعه کشور استفاده کنیم، به امنیت در دریاها نیاز داریم؛ یعنی هر حرکتی که شما می خواهید انجام بدهید، حتما باید نیروی دریایی را در کنار خود داشته باشید تا بتوانید امنیت داشته باشید و کار خود را انجام دهید. پس می بینم که نظر رهبر معظم انقلاب نسبت به دریا عبارتند از توسعه کشور از طریق دریا و برنامه ریزی 200 الی 300 سال آینده مملکت و برای اینهمه فعالیت تجاری در دریاها و برای دفاع از منافع و منابع کشور در دریاها و حضور در کشورهای دنیا باید نیروی دریایی راهبردی وجود داشته باشد. نیروی دریایی راهبردی یعنی نیروی دریایی که بتواند در بیرون از مرزهای آبی کشور و در آبهای آزاد در عرصه جهانی در هر جایی که لازم باشد، حضور پیدا کند و از منافع کشور دفاع کند. ما به این دلایل داریم در این مسیر حرکت می کنیم. ضرورت اینکه در دریای آزاد باید حضور داشته باشیم، چیست؟ پس از آنکه از کانال سوئز عبور کردیم، دروازه ای به روی ما باز شد. هدف ما در خصوص حضور در دریاهای چیست؟ ما تدبیرمان این است که در آبهای آزاد حضور داشته باشیم. فرهنگ دریایی در کشور ما وجود ندارد. مثلا می پرسند ضرورت اینکه ما در دریای آزاد باید حضور پیدا کنیم، چیست؟ ضرورت اینکه کشور آمریکا و دیگر کشورها در خلیج فارس حضور دارند، چیست؟ آنها می خواهند قدرتشان را افزایش دهند. آیا ما نمی‌خواهیم قدرتمان را افزایش دهیم. حضرت اقا می فرمایند مظهر اقتدار ملت در دریاها شما نیروی دریایی هستید. یعنی ما هم باید اقتدارمان را نشان دهیم. این اقتدار را چطور بایدنشان دهیم. وقتی ما راه می افتیم و به بندر جده می رویم و سودان و کشورهای جنوب آفریقا می رویم و پرچم جمهوری اسلامی ایران بالا می رود و ناوشکن جماران در آنجا حضور پیدا می کند، به این معنی است که قدرت و اقتدارش را به نمایش می گذارد. ما قرار است که ملت رو به جلویی باشیم. چرا ما به المپیک می رویم؟ برای اینکه خودی نشان دهیم و افتخاری بدست بیاوریم. به همین دلیل است که باید به دریاهای آزاد برویم. چون دریاهای آزاد امروز محل نشان دادن اقتدار است. وقتی همه کشورهای دنیا مطابق قوانین بین المللی تنگه هرمز و دریای عمان و در خلیج فارس حضور دارند و خودشان را به رخ ما می کشانند ما چرا نباید در دریاهای آزاد حضور پیدا کنیم.؟ آیا ما باید همواره نظاره‌گر اقتدار دیگران باشیم. نه ما ملت بزرگی هستیم و می‌توانیم مقتدرانه عمل کنیم. آیا فناوری دریایی که در اختیار داریم، اجازه حضور ما را در آبهای ازاد می‌دهد؟ ما در دریاهای آزاد می رویم چون هم اقتدارمان را نشان دهیم و هم فناوری خود را ارتقاء ببخشیم.وقتی کشتی‌مان را در 12 فروردین در سواحل سودان دزدیدن و ما آن را نجات دادیم، این نشانه چیست؟ اگر اقتدار را نداشتیم کشوری بودیم که هر کسی می توانست به راحتی به خاک ما تعرض کند. ولی ما چنین اجازه‌ای را به کسی ندادیم، چراکه توان و اقتدار داشتیم. مثل عقاب در این مناطق حاضر بودیم. ما در دریای مدیترانه حاضر شدیم و حضرت آقا فرمودند، دنیا تکان خورد. چون آنها فکر نمی کنند که ما چنین اقتداری را داریم و می توانیم در آنجا حضور پیدا کنیم و دیگر کشورها از ما یاد می گیرند.ما اگر این فناوری را هم نداشته باشیم باید به دنبال آن باشیم. ***توانایی های خود را در آب های آزاد به نمایش می گذاریم ما امروز افتخارمی کنیم که ناوشکن ساخته ایم و ناوشکن خود را به کشورهای دیگر می بریم و نشان می دهیم که ما این فناوری را در اختیار داریم. ما یک ملت آگاهی هستیم. پس بیاییم دیدمان را باز کنیم و ببینیم با حضور در آبهای آزاد که اقتدار و توانمندی‌مان را نشان می دهد چقدر برای ما ارزش دارد و از طریق آن می توانیم فرهنگ خودمان را به دنیا منتقل کنیم. همه کشورهای دنیا از طریق دریا قدرتمند شده‌اند خوب ما چرا نباید از این طریق و راهی که شناخته ایم، قدرت خود را افزایش دهیم؟! بعضی وقتها اگر این مسائل مطرح نشود، ضرورت وجودی مسائل مهم نادیده گرفته می شود. آن وزیر قاجار گفته بود که این دریا را به انگلیسی ها بدهید بروند. گفته بود که کام شیرین دوست را با اب تلخ دریا تلخ نکنید. آنها آنطور فکر می کردند و تحت سیطره استعمار قرار گرفتند. چرا وقتی گفته می شود که ناوگروه جمهوری اسلامی ایران به دریای مدیترانه رفت، مردم خوشحال می شوند؟ چرا وقتی ما از کانال سوئز عبور می کنیم، مردم خوشحال می شوند و چرا مردم اینقدر به اقتدار ایران در دریاها حساس هستند؟ چون مردم به دنبال افتخار هستند. مردم به دنبال اقتدار هستند. مردم به دنبال این هستند که بگویند ما هستیم. رهبری به دنبال این هستند که ما آدم‌های عقب افتاده‌ای نباشیم . همه به دنبال این هستند که بگویند که جوانان ما از نظر هوش و ذکاوت از همه برتر هستند. همه به دنبال این هستند که بتوانند از منافعشان دفاع کنند و تو سری خور نباشند. خوب اینها به چه صورت بوجود می آید. وقتی که ما توانایی های خودمان را بشناسیم و باید آن را به مصنه ظهور بگذاریم و توانایی هایمان را آشکار کنیم.