کمپ دیوید؛ آینه ناکامی اوباما در خاورمیانه
نشریه آمریکایی نیویورک تایمز نوشت: آینده تیرهتری برای رابطه عربستان و آمریکا پیش بینی میشود چرا که فصل مشترک روابط این دو کشور "برقراری ثبات" بوده که اکنون هرکدام تعریف متفاوتی از آن دارند
گروه بینالمل «نسیم»: روزنامه نیویورک تایمز در تحلیلی از غیبت پادشاه سعودی در نشیت کمپ دیوید به قلم "پیتر بیکر" و "مایکل دی شیر" نوشت:
تصمیم ملک سلمان برای حضور نیافتن در اجلاسی که به درخواست باراک اوباما تشکیل شده، نشان میدهد واقعیت جدیدی میان دو کشوری شکل گرفته که سال هاست در خاورمیانه یک هدف را دنبال می کردند؛ یعنی امروز اساسا با هم اختلاف دارند.
هردو کشور روز دوشنبه تاکید کردند که غیبت ملک سلمان با هدف کم اهمیت جلوه دادن این اجلاس نبوده و وی قصد توهین نداشته است . البته نمیتوان برخی عوامل را که در افزایش تنشها میان این دو کشور موثر بودهاند، نادیده گرفت: تلاش دولت اوباما برای حصول توافق هستهای با ایران، افزایش قدرت داعش در منطقه، ناآرامیهای منطقهای که به بهار عربی مشهور است و تغییرات بازارهای انرژی جهانی. افزایش تولید نفت در آمریکا نیز وابستگی این کشور را به ریاض کم کرده و معادله چند دههای بین آنها برهم خورده است .
از آنجایی که هدف نشست جاری در کمپ دیوید رفع این اختلافها بوده، میتوان گفت که فرصت حل این اختلاف ها از دست رفته است و آینده تیرهتری در پیش است زیرا این دو کشور مسیرهای جداگانه ای را برای تحقق امنیتشان در پیش گرفته اند.
"فیلیپ گوردون" که ماه پیش از سمت هماهنگ کننده کاخ سفید در امور خاورمیانه، شمال آفریقا و منطقه خلیج (فارس) استعفا داد، تاکید کرد تردیدی نیست که مدتی است اختلافهایی وجود دارد. رابطه ما احساسی نیست. هرکدام منافعی داریم و اگر نشان میدهیم برای همکاری با آنها تمایل داریم آنها هم نشان خواهند داد که به همکاری با ما تمایل دارند .
در هفتاد سال گذشته از زمان دیدار رزولت با ملک عبدالعزیز، روابط آمریکا و عربستان سعودی ترکیب پیچیدهای از منافع مشترک، ارزشهای متناقض و همزیستی بدبینانه بوده است. مخرج مشترک این روابط اما، تمایل به برقراری ثبات بوده که اکنون هرکدام تعریف متفاوتی از آن ارائه میکنند .
از نظر اوباما توافق دیپلماتیک با ایران که برنامه هستهای این کشور را مهار کند، بهترین فرصت برای جلوگیری از شیوع درگیری در منطقه است اما از نظر دولت سنی عربستان لغو تحریمهای ایران میلیاردها دلار در اختیار دولت شیعه این کشور قرار میدهد که میتواند از آنها برای ایجاد بیثباتیها در کل منطقه استفاده کند .
گرچه مقامات سعودی و آمریکایی در مقابله با داعش همکاری می کنند، ریاض انتظار دارد تا آمریکا برای برکناری اسد از قدرت اقدامات بیشتری انجام دهد. و همینطور اوباما هم دموکراسی بیشتری را در منطقه طلب می کند و سعودی ها بهار عربی را تهدیدی برای قدرت خود می دانند.
در این میان، سیاست انرژی هم با تولید نفت در شمال داکوتا و تگزاس تغییر کرده است و آمریکا که دیگر به نفت خام خارجی وابسته نیست، می تواند بدون نگرانی از توقف صادرات نفت عربستان اقدام کند. هر چند واشنگتن هنوز برای تعیین قیمت نفت برای تحت فشار قرار دادن روسیه در قبال اوکراین، به ریاض وابسته است.
مقامات سعودی علت غیبت ملک سلمان در نشست کمپ دیوید را مبارزات هوایی عربستان برضد شورشیان حوثی در یمن عنوان کردهاند اما کارشناسان منطقهای میگویند وی که اکنون در سن ۷۹ سالگی است تجربه زیادی از سفر به خارج کشور ندارد. اما مقامات عرب معتقدند تصمیم وی برای شرکت نکردن در این نشست بدین معناست که او از ارائه پیشنهاد جدیدی از سوی اوباما در زمینه کمکهای امنیتی ناامید است.
ملک سلمان تنها مقامی نبود که به دعوت اوباما جواب رد داد. سران عمان، بحرین و امارات متحده عربی هم که برخی از آنها بیمار هستند، در این نشست شرکت نکردند و نمایندگان خود را فرستادند . منتقدان میگویند فهرست حضار نشان دهنده ناتوانی اوباما در تاثیر گذاری بر حوادث منطقه است .