واکاوی خروج ناگهانی نیروهای روسیه از سوریه؛
کاسه روسی زیر نیم کاسه سوری
تصمیم روسیه به بیرون کشیدن نیروهای خود از میدان جنگ سوریه تصمیمی است که تحلیلگران غربی و آمریکایی نیز را سردرگم کرده است و برای همه آنها این سوال بوجود می آید که "آیا پوتین در سوریه پیروز شد و آمریکا را در باتلاق تنها گذاشت؟"
گروه بین الملل « نسیم آنلاین » -سید جبار حسینی: از همان لحظه اول اعلام تصمیم روسیه برای خروج بخش عمده نیروهای خود از سوریه، برخی محافل سیاسی درباره انصراف مسکو از حمایت از بشار اسد اظهارنظر و تاکید کردند که روسیه به طور کامل در سوریه عقب نشینی کرد، بدون اینکه به پیامهای آن توجهی داشته باشند، این در شرایطی است که اطلاعات دقیقی درباره پشت پرده تصمیم اخیر مسکو وجود ندارد و باید به دور از هرگونه پیشگویی و گمانهزنیها به مسیری برگردیم که ما را به فهم حقیقی و درست میرساند.
آنچه که دو طرف روسی و سوری بر آن تاکید دارند این است که این تصمیم روسیه با هماهنگی کامل بین روسای جمهور دو کشور صورت گرفت و علاوه بر آن حضور نظامی روسیه در بندر "طرطوس" و پایگاه هوایی "حمیمیم" در بندر لاذقیه ادامه دارد و امنیت آنها از لحاظ زمینی، دریایی و هوایی تضمین است. پس عملا با این تصمیم روسیه چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
وزیر اطلاع رسانی سوریه در پاسخ به این سوال می گوید: برای اینکه سوء تفاهمی پیش نیاید یا کسی تفسیر نادرستی از این اقدام روسیه ارائه ندهد٬ باید تاکید کنم که هیچ تغییری در سطح سیاسی یا نظامی در روابط بین روسیه و سوریه رخ نداده است.
"عمران الزعبی" در واکنش به برخی اخبار مبنی بر تصمیم روسیه برای خروج بخشی از نیروی هوایی خود از این کشور گفت: هماهنگی ها با روسیه برای مبارزه با تروریسم در بالاترین سطح قرار دارد و همین گونه باقی خواهد ماند.
"سرگئی لاوروف" وزیر امور خارجه روسیه میگوید، دستور رئیس جمهوری روسیه برای خروج نیروهای این کشور از سوریه برای خوشایند کسی صادر نشد، بلکه هدف ولادیمیر پوتین از این اقدام کمک به پیشرفت روند حل مساله سوریه بود.
از سوی دیگر، " ویتالی چورکین " نماینده دائم روسیه در سازمان ملل دوشنبهشب در پی اعلام بیانیه کرمیلن درباره خروج بخش عمده نیروهای روسیه در سوریه تاکید کرد که این اقدام به حل و فصل سیاسی بحران این کشور کمک خواهد کرد.
اظهارات مقامات سوری و روسی پس از اعلام روسیه برای خروج بخش عمده از نیروهای روس از سوریه نشان دهنده رضایت طرفین است، زیرا این تصمیم را کمکی برای حل سیاسی بحران سوریه و حمایت از مذاکرات ژنو عنوان کردند.
کرملین همچنین در بیانیهای رسمی بر حمایت پوتین و اوباما از حل و فصل سیاسی بحران سوریه و مذاکرات بین دمشق و معارضان تاکید کرد که این خود حکایت از توافق مسکو و واشنگتن در اتخاذ تصمیم اخیر مسکو دارد به گونهای منافع دو طرف را تامین کند.
بدیهی است که دولت روسیه یک شبه این تصمیم را همزمان با آغاز مذاکرات ژنو اتخاذ نکرده است یا اینکه شریک آمریکایی آن به طرف مقابل امتیازی داده باشد که منافع این کشور را در خاورمیانه تامین نکند، اما این دو کشور دریافتند که اکنون زمان مناسبی برای گام برداشتن به سمت مرحله دوم جنگ یعنی نشستن پای میز مذاکره است ، هر چند این بدین معنا نیست که بحران پایان یافت، بویژه اینکه گروه های معارض سوری همچنان بر کناره گیری بشار اسد از قدرت تاکید دارند، این در حالی است که دولت سوریه آن را خط قرمز میخواند( جزئیات بیشتر ).
طیفی از تحلیلگرانی که بر تقسیم سوریه تاکید دارند این تصمیم روسیه را بخشی از راهبرد طرح فدرالی شدن سوریه و یا بالکانیزه شدن (تکه تکه شدن سرزمین با خشونت و درگیری) می دانند( جزئیات بیشتر ). بدین ترتیب که با خروج بخش اعظمی از نیروهای روس از سوریه، اراضی تحت اشغال به دست گروههای مسلح تحت حمایت کشورهای مختلف که آن را آزاد میکنند، بیفتد. هرچند نمی توان آینده واضحی را برای سوریه متصور شد، اما میتوان گفت که اگر میان روسیه و آمریکا برای تقسیم نفوذشان در سوریه توافقی صورت بگیرد، این توافق به گونهای خواهد بود که از یک سو در تعارض با منافعشان نباشد و از سوی دیگر منجر به گسترش نفوذ گروه های تروریستی در سوریه نشود.
تصمیم روسیه به بیرون کشیدن نیروهای خود از میدان جنگ سوریه تصمیمی است که تحلیلگران غربی و آمریکایی نیز را سردرگم کرده است و برای همه آنها این سوال بوجود می آید که "آیا پوتین در سوریه پیروز شد و آمریکا را در باتلاق تنها گذاشت؟"
هیچ کس تاکنون نتوانسته است انگیزههای واقعی روسیه از این تصمیم را بیان کند همچنانکه هیچ کس قادر به پیش بینی اقدامات بعدی روسیه نیست، اما برای اولین بار از آغاز بحران سوریه بیشتر رسانههای آمریکایی اعتراف کردند که رئیس جمهور روسیه آنچه در سوریه میگوید بدان عمل میکند و برای نخستین بار است که روزنامهنگاران آمریکایی از آغاز حملات نظامی روسیه در سوریه نمیگویند که "پوتین با تصمیم حمله نظامی به سوریه، اقتصاد و امنیت کشورش را به نابودی کشاند."