اخبار آرشیوی
مجله آمریکایی "آتلانتیک": در صورت بروز و شدت گرفتن جنگ داخلی در یمن، آمریکا و متحدانش بازنده تحولات این کشور خواهند بود
مجله "آتلانتیک " به قلم "جان دانا استاستر " به بررسی احتمالات و گزینههای مختلف درباره دخالت آمریکا در یمن پرداخت و در پایان نتیجهگیری کرد؛ بهتر است واشنگتن تحرکات دیپلماتیک خود را برای حل بحران در این کشور افزایش دهد.
اکنون دوران خطرناکی برای آمریکا در یمن است. افراد مسلح وابسته به علی عبدالله صالح، رئیس جمهور در حال عزل به سفارت امارات در صنعا حمله کردند و این در حالی بود که دیپلماتها در حال آماده شده برای امضای توافق شورای همکاری خلیج فارس برای حل بحران سیاسی بین دولت صالح و تظاهرکنندگانی بود که در کل کشور به اعتراض پرداخته اند. این دیپلماتها که شامل سفرای کشورهای آمریکا، انگلیس و اتحادیه اروپا می شدند به مدت دو ساعت پیش از نجات توسط بالگرد در محل سفارت امارات زندانی شده بودند. اوایل ماه جاری نیز اسنادی فاش شد که نشان می داد دولت صالح مجوز استفاده از اسلحه برای حامیان سیاسی خود را صادر کرده است. * تلاش ها برای متقاعد کردن صالح به کناره گیری از قدرت شکست خورده است هیات سفرا و "عبداللطیف ذیانی " دبیر کل شورای همکاری خلیج فارس پس از آزادی خود با صالح در کاخ ریاست جمهوری دیدار کردند و وی در آنجا اعلام کرد که پس از نقض دو توافق مشابه دیگر، مایل به امضای توافق شورای همکاری خلیج فارس است. بر اساس توافق جدید همه تظاهرات به پایان رسیده، دولت اتحاد جدید تشکیل شده، صالح استعفای خود را در عرض یک ماه به پارلمان تقدیم کرده و
انتخابات جدید برگزار خواهد شد. صالح پس از آن در اظهاراتی که از تلویزیون یمن پخش شد درباره وقوع جنگ داخلی در صورت تداوم تظاهرات هشدار داد و پس از آن از امضای توافق آشتی سر باز زد و شروط جدیدی را برای امضای آن تعیین نمود. شورای همکاری خلیج فارس پیش از این اعلام کرده بود که اگر صالح روز یکشنبه از امضای توافق سر باز بزند آنها نیز از روند صلح کناره گیری خواهد کرد. یک دیپلمات به خبرگزاری رویترز گفت که تلاش ها در این زمینه شکست خورده است. * آمریکا ممکن است نیاز به بازبینی رویکرد خود در یمن داشته باشد حوادث روز یکشنبه سه روز پس از آن رخ داد که اوباما، رئیس جمهور آمریکا موضع رسمی دولت خود را ترک قدرت از سوی صالح بیان کرد. آمریکا تاکنون از طریق متحدان منطقه ای خود در مسئله یمن وارد می شد و از توافق ابتکاری شورای همکاری خلیج فارس حمایت کرد و صالح خودرأی را برای حفظ تعهدش به امضای این توافق و ترک قدرت تحت فشار قرار داد. اما با شکست اخیر طرح آشتی، کمرنگ شدن نقش شورای همکاری خلیج فارس و افزایش خشونت ها، مقامات آمریکایی ممکن است نیاز به بازبینی رویکرد خود نسبت به یمن باشند. * اتحاد نزدیک آمریکا با صالح اعتبار واشنگتن نزد
گروه های مخالف را خدشه دار کرده است آمریکا درباره یمن از ابتدا با اوضاع نامساعد روبرو شد. اتحاد نزدیکش با صالح اعتبار این کشور در میان گروههای مخالف را که از اوایل فوریه در خیابان های صنعا چادر زده اند، خدشه دار کرد. تظاهرکنندگان عکس هایی در اختیار دارند که در آن مخازن گاز اشک آور و گلوله های پلاستیکی "ساخت آمریکا " نشان داده می شود. اگر آمریکا موضعی فعال فراتر از درخواست های لفظی برای انتقال قدرت صلح آمیز اتخاذ نکند، تصاویر مربوط به مهمات استفاده شده ممکن است نشان دهند که مردم یمن چگونه نقش آمریکا را به یاد خواهند آورد. * گزینه های آمریکا در یمن محدود است گزینه های آمریکا مانند همیشه در یمن محدودند. استفاده معمر قذافی، رهبر لیبی از حملات هوایی برای سرکوب مخالفان و اعتراضات در لیبی به بهانه ای برای دخالت نظامی بین المللی تبدیل شد. اما برغم استفاده دولت یمن از دو مورد حمله هوایی علیه مخالفان از اول ماه مه تاکنون، اعمال منطقه پرواز ممنوعه تاثیر چندانی در یمن نخواهد داشت که در آن تک تیراندازان از طریق پشت بام ها به معترضان شلیک می کنند. اما آمریکا نمی تواند از وضعیت کنونی یمن بی اعتنا گذر کند زیرا منافع امنیت
ملیش اقتضا می کند که اعضای القاعده را که در روستاهای این کشور عملیات های خود را طراحی می کنند، تعقیب کند. چند روز پس از مرگ اسامه بن لادن، آمریکا حملات موشکی را توسط یک هواپیمای بدون سرنشین در "عبدان " در استان "شبوا " یمن انجام داد و در آن "انور العولکی "، یکی از تبلیغاتچیهای القاعده را هدف قرار داد که با شکست مواجه شد. * آمریکا باید به سرعت صالح را ترغیب به ترک قدرت کند بهترین راه برای آمریکا ممکن است انتخاب گزینه دیپلماتیک باشد. آمریکا باید به سرعت صالح را ترغیب به ترک قدرت کرده و به مذاکرات برای تشکیل دولت فراگیر پس از صالح کمک کند. شکست در قانع کردن صالح به کناره گیری از قدرت تنها خشونتی را که سقوط اجتناب ناپذیر وی را به تاخیر می اندازد طولانی تر و بدتر خواهد کرد. صبر کردن، تنها راهبرد صالح برای شکست اتحاد مخالفان است و در حالی که صالح پیشرفت می کند، روزنه امید برای اقدامات موثر از سوی آمریکا بسته می شود. در حالی که این روند ادامه می یابد، این تفکر باید وجود داشته باشد که هرچه سقوط صالح دیرتر انجام شود، گزینه های وی در توافق نهایی بدتر خواهد بود. بدترین حالت برای رئیس جمهور یمن این است که گروه های
مخالف منجر به سقوط وی شده و وی و مقامات ارشد حکومت وی را دادگاهی کنند. * اکنون زمان مناسبی برای دخالت دیپلماتیک آمریکا و متحدانش در یمن است اکنون زمان مناسبی برای آمریکا و متحدانش از جمله عربستان سعودی، ترکیه، اتحادیه اروپا و یا سازمان ملل است که به طور دیپلماتیک دخالت کرده و منجر به استعفای صالح شوند. رهبران جدایی طلب جنبش تغییر جنوب در گذشته از حمایت های آمریکا استقبال می کردند. روز سه شنبه یکی از شوراهای جوانان یمن درخواستی را از اوباما برای دخالت نظامی در این کشور مطرح کرد. اگر گروههای مخالف مواضع مختلفی را در این خصوص اتخاذ کنند فرصت برای آمریکا از دست خواهد رفت. * صالح برای ایجاد اختلاف میان گروه های مخالف یمنی تلاش می کند اتحاد میان گروه های مخالف یمنی در روزهای آینده محک خواهد خورد. در آغاز کار ممکن است اتحاد گروهی متشکل از جدایی طلبان جنوب، بقایای حزب سوسیالیست یمن، اسلام گراها، رهبران قبایل، افسران نظامی و جوانان، عجیب ونامأنوس به نظر برسد. تنها چیزی که این گروهها را به یکدیگر پیوند می زند، تمایل آنها به ساقط کردن رئیس جمهورشان است. صالح نهایت تلاش خود را برای وقت کشی و افزایش اختلافات میان این
گروهها انجام می دهد. اختلاف میان این گروهها احتمال وقوع خشونت و تنش میان گروههای سیاسی و فرهنگی شمال-جنوب را افزایش داده و منجر به رقابت قبایل حاضر در گروههای مخالف می شود. * اتحاد در یمن هرگز قطعی نیست در حال حاضر گروههای مخالف متحد هستند. تظاهرات روز جمعه ششم ماه می در صنعا برای "همبستگی با جنوب " انجام شد. روز یکشنبه نیز "روز اتحاد " بود که روزی تعطیل در یمن محسوب می شود و در آن اتحاد شمال و جنوب یمن در سال 1990 برای تشکیل کشوری پیشرفته جشن گرفته می شود. اینکه این اتحاد و همبستگی تا چه زمان ادامه می یابد و از جنگ داخلی در صورت حضور طولانی تر صالح نجات یابد، مسئله ای است که زمان نشان خواهد داد. آنچه که روشن است این است که صالح و مخالفانش هر یک به طور مستقل راهبرد افزایش تنش ها را برگزیده اند تا این بن بست را بشکنند. آنها این سوال هولناک را مطرح می کنند که همیشه افزایش درگیری ها را همراهی می کند: همه اینها به کجا ختم خواهد شد؟ اتحاد کشور که روز یکشنبه برای آن جشن گرفتند در سال 1994 به جنگ داخلی انجامید؛ اتحاد در یمن هرگز قطعی نیست. * آمریکا و متحدانش در صورت تعلل درباره یمن بازنده خواهند شد جنگ های داخلی در
پنجاه سال گذشته دو بار در یمن رخ داده اند. اگر خشونت کشور را فرا بگیرد، احتمالا از سوی وفاداران صالح و نیروهای جداشده ارتش آغاز خواهد شد و نمونه آن در حوادثی پراکنده در این کشور دیده می شود. بدتر از آن، این جنگ داخلی می تواند با درگیری ها میان بازیگران غیردولتی مانند جنبش تغییر جنوب، قبایل مختلف و حتی گروههای جهادی وخیم تر شود که صالح نام آنها را در فهرست شرکت کنندگان در جنگ داخلی 1994 ثبت کرده است. اگر اتحاد گروههای مخالف شکسته شده و جنگ داخلی دربگیرد، این مسئله می تواند به زودی به جنگ همه گروهها علیه همه گروهها تبدیل شود و این در حالی است که دولت کارآمدی برای نظارت بر کشور با ذخیره آب و غذای محدود وجود ندارد و عوامل القاعده در روستاهایش حضور دارند. این بدترین حالت برای یمنی هاست و همان چیزی است که آمریکا و دیگر شرکای منطقه ایش در صورت تعلل در آن بازنده خواهند شد.