اخبار آرشیوی
سایت برهان در یادداشتی با عنوان "چرا غربیها از تجزیه سودان به وجد آمدند؟" نوشت؛ رژیم صهیونیستی از طرفهای اصلی سودان جنوبی در مناسبات اقتصادی، سیاسی و نظامی است و این مسأله به همراه اختلافهای مرزی و کشمکش بر سر نفت، اوضاع سودان را بغرنجتر میکند
برهان نوشت: سبحان محقق؛ غربیها برای خود وحدت و برای دیگران جدایی، تجزیه و اختلاف را میخواهند. شاهد این ادعا نگرانی آنها دربارهی شکاف میان کشورهای منطقهی یورو و خرسندی عمیق آنها در مورد جدایی و تجزیهی سودان است. اتفاقاً، این روزها بازار روایتها و تحلیلهای هر دو، داغ است و با کمی جستوجو و تحقیق در اینترنت و سایر رسانهها، به راحتی میتوان فهمید که محافل اروپایی و آمریکایی چهقدر در مورد بحران اقتصادی یونان و احتمال سرایت آن به سایر کشورهای غربی و خدشه دار شدن وحدت اتحادیّهی اروپا، نگرانی دارند و در مقابل در قضیه تجزیهی سودان، چهقدر به وجد آمدهاند. به گمان تحلیلگران اروپایی، این اتحادیّه را در حال حاضر دو عامل تهدید میکند و ممکن است آن را به تجزیه بکشاند؛ نخست، بحران اقتصادی است که هم اکنون یونان و اسپانیا با آن دست به گریبان هستند و کارشناسان احتمال میدهند این بحران به کل اتحادیّهی اروپا و حتی آمریکا هم سرایت کند زیرا ریاضت اقتصادی و کسری بودجهای که هم اکنون دولت و مردم یونان را رنج میدهد، نشانههایش در ایالتهای آمریکا نیز مشهود و ممکن است ایالتهایی مانند: «تگزاس و میشیگان» را مقابل دولت
فدرال قرار دهد و یا به ناآرامیهای خیابانی بیانجامد، موضوعی که «هنری کیسینجر» نیز چندی پیش نسبت به آن هشدار داده بود. دومین خطری که به اعتقاد تحلیلگران غربی، اتحادیّهی اروپا را تهدید میکند، گرایشهای ملی در کشورهای عضو است. این گرایشها در فرانسه، آلمان و انگلیس، شکل اقتصادی دارد. در این سه کشور جریانهای قدرتمندی وجود دارند که مایلاند یا خود را از اتحادیّه جدا کنند تا بحران اقتصادی کشورهای ضعیفتر دامن آنها را نگیرد و یا عذر کشورهایی مثل یونان را بخواهند. افزون بر این، گرایشهای ملی گرایانه، ممکن است شکل سیاسی و اجتماعی به خود بگیرد، مثل بیرغبتی برخی از کشورهای عضو در مورد اجرا شدن طرح حذف روادید براساس توافقنامهی «شنگن» و یا پیروزی یک حزب ملیگرا و دست راستی در فنلاند که در ارتباط با اتحادیّه، ساز مخالف را میزند. به هر حال، اگر بخواهیم صفحات نشریات و روزنامههای هفتههای اخیر بعضی از کشورهای اروپایی مانند «تاس اشپیگل» آلمانی، «لوموند» فرانسوی و «ایندیپندنت» انگلیس را ورق بزنیم، با انبوهی از مطالب در مورد خطرهایی که «وحدت» اتحادیّهی اروپا را تهدید میکند، مواجه میشویم و تمام محافل سیاسی و
کارشناسی، رسانهها و شبکههای خبری، در مورد این نگرانی حرف میزنند و راه حل ارایه میدهند. به عبارت دیگر، همهی آنها هرگونه شکاف، جدایی، تجزیه و ساز مخالف زدن را پیشاپیش و بدون ارایهی هرگونه استدلال و توضیحی، یک «فاجعه» برای اروپاییها میدانند اما همین رسانهها در مورد مزیّت جدایی سودان جنوبی از سرزمین سودان، چه استدلالهایی که نکردهاند و پس از وقوع این جدایی، چنان خرسندی از خود نشان دادهاند که طی یک دو دههی اخیر، به واقع سابقه نداشته است. در همان روزی که سودان جنوبی به طور رسمی به عنوان یک کشور مستقل، اعلام موجودیّت کرد (18 تیر 1390)، دولتهای فرانسه، انگلیس، آمریکا، کانادا و اتحادیّهی اروپا و رژیم صهیونیستی برای به رسمیّت شناختن این دولت نو پا، با هم مسابقه گذاشتند. «باراک اوباما» رییس جمهور آمریکا، در همان روز طی بیانیّهای، اعلام کرد: «مفتخرم اعلام کنم که آمریکا از امروز 9 ژوییه 2011 (18 تیر 1390) به طور رسمی جمهوری جنوب سودان را به عنوان کشوری خود مختار و مستقل به رسمیّت میشناسد.» رییس جمهوری آمریکا، استقلال جنوب سودان را یک گام به جلو در سفر طولانی آفریقا به سمت دموکراسی و عدالت دانست. اوباما
این را نیز گفت که تعهدات در زمینهی دوستی بین جنوب سودان و آمریکا، در سالهای پیش رو گستردهتر خواهد شد. اوباما در صدور بیانیّه و ابراز شادمانی در مورد جدایی جنوب سودان، تنها نبود؛ همان روز «هیلاری کلینتون» وزیر خارجهی اوباما نیز به همراه رؤسای جمهور کانادا، فرانسه و اتحادیّهی اروپا و ... به طور جداگانه، بیانیّه صادر کردند و در مزیّت و فواید این واقعه برای مردم جنوب سودان و جامعهی جهانی، حرفها زدند. رویداد سودان میتواند برای افکار عمومی جهان اسلام و دنیایی که غیرغربی خوانده میشود، بسیار عبرت آموز باشد. روشنفکران غیرغربی باید این واقعیّت تلخ را بپذیرند که سودان نخستین قربانی جنگ سرد کنونی میان غرب و جهان اسلام است. در جنگ سرد پس از جنگ جهانی دوم، کشورهای کره، آلمان و یمن به دو بخش تقسیم شده بودند و اینک جدایی جنوب و شمال سودان را شاهد هستیم. در دنیای سیاست، تجزیه به هر شکلی که اتفاق بیافتد، مذموم است و یک گام به عقب تلقی میشود و این چیزی است که غربیها آن را برای دیگران، به خصوص کشورهای خاورمیانه، میپسندند. غربیها در مورد جدایی سودان جنوبی، طوری قلم فرسایی میکنند که به اصطلاح، هر مخاطبی با مطالعهی
آنها مجاب میشود و میپذیرد که این تجزیه و جدایی، در طالع و تقدیر سودانیها وجود داشته است! براساس روایت غربیها در سودان چیزی که اتفاق افتاد، نجات یک ملت هشت میلیونی از کشتار مداوم شمالیها و رژیم خارطوم بود. سازمان ملل مدعی است در جریان جنگهای 11 سالهی داخلی سودان، بیش از دو میلیون نفر کشته شدهاند. غربیها میگویند، استقلال سودان جنوبی از شمال، یک روند و مکانیسم کاملاً دموکراتیک و قانونی داشت؛ ابتدا میان «عمر البشیر» رییس جمهور سودان و شورشیان در دی ماه 1383 توافقنامهی «نواشا» به امضا رسید؛ سپس، در چارچوب بندهای همین توافقنامه، همهپرسی در مورد جدایی جنوب از بخش شمالی، برگزار شد. طبق اعلام کمیساریای انتخابات سازمان ملل، نزدیک به 83 درصد واجدان شرایط (سه میلیون نفر) پای صندوق رأی رفتند و 57/99 درصد رأی دهندگان نیز به استقلال جنوب، رأی دادند. همهی اینها به ظاهر درست است؛ هم پای کشتار انسانها در میان بود و هم استقلال جنوب از شمال روندی دموکراتیک داشت اما اروپاییها و آمریکاییها دو چیز را نادیده میگیرند؛ اول، از نقش خود به عنوان آتش بیار معرکه و برافروختن حس جدایی طلبی در میان جنوبیها، حرفی
نمیزنند و نمیگویند که چهقدر در جنگ داخلی سودان نقش داشتهاند. دوم، در مورد اثرات منفی و شوم پدیدهی تجزیه شدن و جدایی طلبی بر یک ملت، سکوت میکنند. همانطور که اشاره شد، اروپاییها در مورد بروز هرگونه شکاف و جدایی در مورد خودشان به شدت نگران هستند و این نگرانی در همه هست و سیاستمداران نسل قدیم، جدید، چپ و راست را در بر میگیرد. «هانس دیتریش گنشر»، وزیر خارجهی اسبق آلمان، چندی پیش گفت: «من با نگرانی به رواج ملیگرایی در بین دولتهای عضو اتحادیّهی اروپا نگاه میکنم. این مهم است که دربارهی هسته و مرکز ایدههای اروپایی کمی تأمل کنیم.» اما همین اروپاییها در مور شهروندان جنوب سودان میگویند که آنها ملت جدایی هستند و دین اسلام و زبان عربی، جنوبیها را از شمالیها جدا میکند؛ اما، اگر همین استدلال در مورد فلسطین به کار رود و گفته شود که فلسطینیها از هر لحاظ با اسراییلیها فرق دارند و باید حق استقلال داشته باشند، اروپاییها هیچ استدلالی در پاسخ ندارند. سودان چوب دموکراسی، عدالت و شعارهای دهان پرکن و مورد ادعای غربیها را نخورده است. سودان قربانی هژمونی سیاسی، اقتصادی و رسانهای غرب شده است و در یک کلام،
آنچه که سودان را به زانو درآورده و تجزیه کرده منطق زور و قدرت بود، نه چیز دیگر. از این پس، سودان جنوبی برای آمریکا، اتحادیّهی اروپا و رژیم اسراییل، یک سفرهی باز محسوب میشود. آنها از راه نفوذ گسترده در ساختار سیاسی این رژیم نو مولود، بر سر شاخههای رود نیل و منابع غنی زیرزمینی سودان جنوبی مسلط خواهند شد و از راه این سرزمین، در قلب قارهی سیاه رخنه خواهند کرد. سودان جنوبی به محض استقلال یافتن، عضو سازمان ملل شد و این کشور اجازه یافت به بازیهای المپیک لندن کاروانهای ورزشی اعزام کند. افزون بر اینها، آمریکا، اسراییل و بانک جهانی برای کمک به این کشور نوپا اعلام آمادگی کردند. از این پس رژیم صهیونیستی از طرفهای اصلی سودان جنوبی در مناسبات اقتصادی، سیاسی و نظامی خواهد بود. همین مسأله به همراه اختلافهای مرزی و کشمکش بر سر منابع نفتی، اوضاع را در سرزمین سودان نسبت به قبل، بغرنجتر خواهد کرد. به هر حال، غربیها به همان میزان که روند ایجاد اتحاد و وحدت را در میان خود تقویّت میکنند، در صدد ایجاد تفرقه، تشتت و جدایی در بین ملل دیگر، به خصوص جهان اسلام هستند. آنها توسعهی خود را با عقبماندگی ما تعریف میکنند و
این رمز اصلی سیطرهی اروپا و آمریکا بر جهان است.* (*) سبحان محقق؛ کارشناس مسایل بینالملل/انتهای متن/