اخبار آرشیوی
استاد دانشگاه "وست چستر" آمریکا در گفتگو با پایگاه "برهان": ایران در میان شیعیان بسیار محبوب و در میان اهل تسنن نیز دارای احترام است، چون تنها کشور منطقه است که مقابل اسرائیل و آمریکا ایستاده است
گروه سیاسی برهان/ دکتر «لورنس دیویدسون»، پژوهش گر و استاد تاریخ خاورمیانه در دانشگاه «وست چستر» واقع در پنسیلوانیای آمریکا و نیز نویسنده کتاب «خصوصی سازی منافع ملی آمریکایی ها» است. در ارتباط با موقعیت ایران در معادلههای منطقهای و فرامنطقهای با ایشان به گفتگو نشستهایم. پاتریک سیل به تازگی در تحلیلی در «سی.ان.ان» نوشت: «بزرگترین اشتباه و شکست اوباما، تداوم دشمنی با ایران بود.» شما به عنوان یک استاد دانشگاه که در زمینهی روابط خارجی آمریکا مطالعه میکنید، این بخش از سیاستهای دولت فعلی آمریکا (یعنی رابطه با ایران) را چگونه ارزیابی میکنید؟ سیاستهای ایالات متحده در قبال ایران، همانند سیاستهایش در قبال خاورمیانه، ناشی از فشار مضاعف گروههایی خاص است. این امر بدین معناست که حتی اگر یکی از رؤسای جمهور آمریکا مثل «باراک اوباما» بخواهد رویکرد کاملاً متفاوتی در قبال ایران اتخاذ کند؛ قادر به انجام این کار نخواهد بود. برخی از این گروههای فشار، از ایجاد تنش میان ایالات متحده و برخی از دشمنان خاصش، نفع میبرند. برای مثال صنایع تسلیحاتی از بودجهی نظامی آمریکا سالانه یک تریلیون دلار ارتزاق میکند. قطعاً بدون وجود
دشمنان حایز اهمیت، این تجارت عظیم به سرعت شکست خواهد خورد و میلیونها نفر از شهروندان از کار بیکار خواهند شد و در نهایت به اقتصاد آسیب خواهد رسید. همین امر موجب گردید پس از فروپاشی جماهیر شوروی، سیاسیون آمریکایی دشمن جدیدی را در جهان اسلام برای خود دست و پا کنند. این دشمن جدید کاملاً منطبق بر دیدگاه خصمانهی لابیهای صهیونیستی در ایالات متحده بود و این دیدگاه، نقطهی مشترک لابیهای یهودی و مسیحیان صهیونیست است. به خاطر داشته باشید که تمامی صهیونیستها، یهودی نیستند و تمامی یهودیها نیز صهیونیست نیستند. این لابیها در کنگره از نفوذ بالایی برخوردارند. این لابیها با دادن پول و امکانات دیگر، جهتگیری کنگره را نسبت به سیاست خارجی ایالات متحده در خاورمیانه کنترل میکنند. به همین دلیل است که چند ماه قبل «بنیامین نتانیاهو»، نخست وزیر رژیم صهیونیستی که به تازگی درگیری لفظی شدیدی با اوباما داشته است حین سخنرانی در کنگره با استقبال خوبی مواجه گردید. باید به این نکته نیز توجه داشت که لابیهای صهیونیست از اسراییل خط میگیرند؛ میتوان گفت اسراییل از راه نفوذ این لابیها، بیشترین تأثیر را بر سیاستهای آمریکا در خاورمیانه
دارد. در نتیجه آنچه که اسراییل دشمن میپندارد، خواه «حماس» باشد یا «حزب الله» و یا «ایران»، بدون دلیل دشمن ایالات متحده هم میشود؛ و تنها یک عامل است که میتواند با نفوذ این لابیها مقابله نماید و آن، اینکه یک رییس جمهور عاقل وجود داشته باشد که بتواند جریان صهیونیست را که همواره به دنبال جنگ است، متوقف نماید. اوباما اکنون شواهد شکست «بوش پسر» در عراق و مشکلاتش در افغانستان را در دست دارد و بعید میدانم باز هم با پیروی از خواستههای اسراییل درگیر جنگ با ایران شود. به طوری کلی، بعید به نظر میرسد که قیام یک سیاستمدار برضد این سیستم، بتواند آن را به چالش بکشد حتی اگر زمانی رییس جمهور بوده باشد. در نتیجه فرمانبرداری اوباما از اسراییل خصیصهی ثابت تمامی سیاستمداران آمریکایی است و این فرمانبرداری ادامه دارد مگر این که عاملی موجب شود جایگاه لابیگری در سیاستهای آمریکا تغییر کند. به نظر شما در شرایط فعلی جمهوری اسلامی ایران در معادلههای منطقهای و فرامنطقهای چه جایگاهی دارد؟ چه شاخصههایی را میتوان برای تبیین صحیح این جایگاه و میزان رشد یا افول، مد نظر قرار داد؟ از آن جا که خاورمیانه در حال یک تحول طولانی
مدت است؛ سخت است که از وضعیت فعلی ایران در خاورمیانه ارزیابی ارایه داد. فکر میکنم جمهوری اسلامی ایران در میان جمعیتهای شیعه منطقه به خصوص خلیج فارس بسیار محبوب است. هم چنین در میان کشورهای اهل تسنن عادی نیز از احترام برخوردار است. چرا که ایران تنها کشور منطقه است که مقابل اسراییل و ایالات متحده قد علم کرده است. به عنوان مثال، وقتی داشتم دربارهی ایران با یک راننده تاکسی صحبت میکردم (رانندگان تاکسی نمایندهی افکار عمومی در جهان هستند) میگفت از شیعیان واهمه دارم چرا که آنها میخواهند نفوذ خود را در جهان تسنن افزایش دهند اما رییس جمهور ایران را دوست دارم چون که مقابل صهیونیستها ایستاده است. فکر میکنم این احساس مشترک است. از سوی دیگر اغلب دولتهای منطقه، از سوی حاکمان و ثروتمندان سنی اداره میشوند که به هیچ وجه به ایران علاقهای ندارند. جمهوری اسلامی ایران برای ارتقای جایگاه خود در منطقه اقدامهای زیادی انجام نداده است. به نظر بنده تمام کاری که باید بکند این است که سیاستهای حمایتی بیشتری را از شیعیان منطقه که در مناطق سنینشین هستند، در پیش بگیرد (سیاستهایی که باز باشد نه مخفیانه) و در آن واحد بر تمایل
ایران برای ارتباطات اقتصادی و فرهنگی با دولتها و حکومتهای اهل تسنن تأکید کند. به نظر بنده ایران باید از کشورهایی که سیاست سرکوب دارند، دوری نماید. به نظر میرسد با توجه به روند تحولات خاورمیانه، ضرورت دارد که سؤال سوم را با اندکی تمرکز بیشتر، معطوف به اوضاع منطقه کرد. تا امروز البته تحلیلهای متفاوتی دربارهی ماهیت این رویدادها در کشورهای منطقه ارایه شده اما به هر حال و فارغ از اینکه جنس این حرکتها چیست، به نظر شما در نهایت نتیجهی چنین اتفاقاتی به نفع جمهوری اسلامی ایران خواهد بود یا به ضرر آن؟ آیا نفس همین ناآرامیها تا امروز از اثربخشی ایران در منطقه کاسته یا این اثربخشی را افزایش داده است؟ فکر میکنم اغلب اعتراضها، غیر از اعتراضهای سوریه (اگر و زمانی که موفق شوند) به نفع ایران خواهند بود. چرا که معترضین خواستار حذف پادشاهان و حاکمان خود هستند و فکر میکنم در مصر این امر کاملاً مشهود است. هر دولتی که سرانجام کنترل مصر را به دست بگیرد علیرغم فشارهای ایالات متحده و رشوههای سعودیها، روابط خوبی با ایران خواهد داشت. مشکل این است که «بهار اعراب» غیر از مصر و تونس، به نظر میرسد به «زمستان» تبدیل
میشود. گویی بسیاری از حرکتهای فعلی ممکن است در حال حاضر نتوانند تغییر معناداری را ایجاد نمایند. هرچند، به عقیدهی بنده این جدالها در فواصل کوتاه مدتی تکرار خواهند شد تا زمانی که رژیمهای فعلی خود را از حکومت ساقط کنند. جمهوری اسلامی تا زمانی که مخالف سرکوب باشد و تغییرات را بپذیرد در طولانی مدت سود خواهد کرد. جایگاه محور مقاومت (ایران، سوریه و حزب الله) را در منطقه چگونه ارزیابی میکنید؟ به نظر بنده اتحاد میان ایران، سوریه و حزب الله که میتوان حماس را نیز به آن افزود، کاملاً مقابل قدرت اسراییل و آمریکا ایستاده است. تنها نیروی بالقوهی دیگری که میتوانست مقابل تسلط کامل اسراییل و آمریکا بایستد، نتیجهی قیامهای اعراب بود که در حال حاضر هنوز از انسجام کافی برای پیروزی برخوردار نیست. ممکن است حرف ناپختهای به نظر برسد اما مهم است که این اتحاد استفاده از نیروی سرکوبگر داخلی را در درون خود کاهش دهد. در حال حاضر در جهان اهل تسنن چهرهی سوریه به چهرهی دیکتاتوریهای سنی نزدیک شده است. تأثیر منفی چنین تصویری در دراز مدت و هنگام اتخاذ سیاستهای داخلی باید مورد توجه قرار گیرد. ایران و سوریه جزیره نیستند و هنگام
درگیری با دشمن خارجی نیازمند حمایت سراسر منطقهاند. در صورتی که در جهان تسنن رهبران اتحاد مقاومت و مبارک یکسان فرض شوند؛ حمایت منطقه از آنها وجود نخواهد داشت. بنده از واژهی «اتحاد» به جای «محور» استفاده میکنم چرا که محور در زبان انگلیسی معنای منفی دارد و بیانگر محور قدرتهای جنگ جهانی دوم (نازی آلمان و فاشیست ایتالیا) است، برای همین هم «جورج دبلیو بوش» از عبارت محورهای شرارت استفاده کرد و به شما پیشنهاد میکنم از اتحاد مقاومت استفاده کنید. آیا تحریمهای پیاپی از سوی شورای امنیت، آمریکا و اتحادیهی اروپا توانسته ایران را به انزوا بکشاند؟ در صورت موضوعیت داشتن این مسأله شاخصها و مصادیق این انزوا را ذکر کنید. در واقع تحریمهای ایالات متحده موجب گردید روابط تجاری ایران با کشورهایی که تحریمها را پذیرفتند، مختل شود. این امر ایران را وادار کرد شبکهی تجاری خود را غیر متمرکز کند که در بلند مدت اثرات مثبتی خواهد داشت. با توجه به گزارشهای نشست اخیر اوپک باید بگویم نفوذ ایران افزایش یافته است. به نظر بنده ایران به هیچ وجه منزوی نشده است. اگر چه باید گفت اقتصاد ایران راه درازی را تا بر طرف کردن نیازهای همهی
مردمش پیش رو دارد. پایان یافتن تحریمها میتواند در راه رسیدن به این هدف تأثیرگذار باشد. ایران باید در زمینههای اقتصادی تا زمانی که امنیت ملیاش به خطر نیافتاده است، در ارتباط باشد. با تشکر از این که وقت خود را در اختیار «برهان» قرار دادید/انتهای متن/