اخبار آرشیوی
نشریه "فارین پالیسی": اصرار آژانس بر بازدید از "پارچین" و تحریمها، حاصلی جز مانعتراشی بر سر پیشرفت مذاکرات با ایران نداشته و راهکار اصولی، ارائه یک نقشه راه به تهران برای کاهش تحریم در ازای دادن امتیاز است/ رویکرد "فقط چماق و هویج نه" ˈتا ابد محکوم به شکست است
این نشریه آمریکایی نوشت: درحال حاضر هیچ سند و مدرکی که این مدعای آژانس را ثابت کند وجود ندارد. آژانس تاکنون دو بار ازاین سایت بازدید کرده و هیچ چیز نگرانکنندهای در آن نیافته است.
اولویت نخست آژانس در این گفت وگوهای دو روزه، دسترسی به برخی ساختمانها در قرارگاه نظامی ˈپارچینˈ نزدیک تهران است که آژانس مظنون است که ظرف یک دهه گذشته و یا پیشتر از آن محل انجام آزمایشهای انفجاری متعارف بوده است. درحال حاضر هیچ سند و مدرکی که این مدعای آژانس را ثابت کند وجود ندارد. وانگهی،آژانس تاکنون دو بار ازاین سایت بازدید کرده و هیچ چیز نگران کننده ای در آن نیافته است. اما آژانس این نگرانیهای کهنه را تبدیل به اولویت اصلی خود کرده است و از قضا همین مسئله خطری است در راه مذاکرات پیش رو میان ایران و گروه ˈ1+5ˈ . هدف از این گفت وگوها محدود کردن غنی سازی اورانیوم در ایران به زیر مقیاس خلوص 20 درصد است. عامل تحریک آژانس برای پافشاری بر دسترسی به سایت ˈپارچینˈ یک سند سری است که آژانس های اطلاعاتی ناشناس از کشوری ثالث در اختیار آژانس قرار داده اند.این اسناد بازگو می کند که امکان دارد آزمایشهای مواد انفجاری متعارف مرتبط با ساخت سلاحهایی هسته ای در عرض یک دهه گذشته و یا و یا قبل تر از آن در پارچین انجام گرفته باشد. آژانس این اسناد را به ایران نشان نداده و ایران هم می گوید که امکان دارد اسناد جعلی باشد. شاید
ادعای ایران صحت داشته باشد.تجربه مشابهی قبل از آغاز جنگ عراق در سال 2003 درآژانس اتفاق اقتاد و اسنادی جعلی در مورد عراق تحویل آژانس شد. ˈرابرت کلیˈ مهندس تسلیحات از آمریکا و از بازرسان سابق آژانس در این باب این نظریه را مطرح می کند که :ˈ این از اختیارات آژانس است که اطلاعات عرضه شده را مستقل تحلیل کند اما در پارچین، به نظر می رسد آژانس صرفاˈ اطلاعات و تحلیلهای چند کشور عضو آژانس را منعکس می کندˈ. اولی هاینوننˈرئیس بخش پادمانهای آژانس تا سال 2010 هم رفتار آژانس را معماگونه مطرح می کند و می گوید:ˈ فرض کنیم بازرسان آژانس بالاخره موفق به بازدید از پارچین شوند و هیچ چیز تازه ای را کشف نکنند. در آن شرایط خواهند گفت که حتماˈ ایران منطقه را پاکسازی کرده است...اما در واقع امکان دارد پاکسازی در کار نباشد.... من نمی دانم چرا رویکرد آژانس در این مسئله غیراستاندارد استˈ. ˈهانس بلیکسˈ رئیس سابق آژانس هم نظراتی نسبتاˈ مشابه را مطرح کرده و می گوید:ˈ هر کشوری می تواند در مورد اجازه دادن به بازرسان بین المللی جهت بازدید از پایگاههای نظامی اش بی میلی از خود نشان دهد. از قضا، در این مورد، ایرانیها بسیار گشاده تر از هر کشور
دیگری عمل کرده اندˈ. شورای امنیت سازمان ملل می تواند ایران را به همکاری با آژانس تشویق کند اما نمی تواند حوزه وظایف و اختیارات قانونی آژانس را گسترش دهد. به هر روی، سوال این است که نکته مهم در بازدید از پارچین چیست؟ حتی اگر هم اتهامات طرح شده درمورد این که ایران در پارچین دست به آزمایشهای مواد انجفاری زده ،صحت داشته باشد،ایران بازهم توافقنامه پادمانهای آژانس را نقض نکرده است. آژانس هم تائید کرده است که ایران درسال 1974 توافقنامه پادمانهای آژانس را امضا کرده است و بند ˈهدف مواد انفجاریˈ در این موافقنامه صراحت دارد بر اینکه ˈنباید یک ماده هسته ای به سلاح هسته ای و یا سایر وسائل انفجار هسته ایˈ تبدیل شود. آژانس هم خود این مسئله را قبول دارد که به علت فقدان برخی تبصره ها در خصوص مواد هسته ای ، حیطه اختیارات قانونی آژانس برای تائید فعالیتهای مرتبط با ساخت سلاحهای هسته ای محدود است. تاکید آژانس بر دسترسی به پارچین ، چیزی بیشتر از غل غل جوشش یک قوری چای نیست. این حق ایران است که مانع ورود بازرسان به پارچین شود، آژانس با معرفی کردن ایران در راه منفی، فضا را در آستانه مذاکرات ایران با ˈ1+5ˈ مسموم می سازد. ایران با
ارسال علامتهایی تمایل خود را برای معامله نشان داده است با این هدف که تحریمها از میان برداشته شود. ˈسوزان مالونیˈ از اعضاء موسسه ˈبروکینگزˈ می گوید:ˈ مشوقها باید تشویق کننده تر از چیزهای آشغالی باشد که تا به حال امریکا پیشنهاد داده است ˈ. در گذشته ˈ1+5ˈ اشاره کرده است که ˈملاحظاتیˈ را برای سبک کردن تحریمها درصورتی که ایران هم امتیاز دهد درنظر خواهد گرفت . اما این هم ضامن موفقیت مذاکرات نخواهد بود: امتیاز دهی متقابل می بایست همزمان و متقارن باشد . در اصل سازش میان دو طرف باید متقارن باشد. اما درمورد آمریکا ، دستان اوباما بسته است. تحریمهای دولت امریکا علیه ایران به صورت قانون وضع شده است و هنگامی می تواند لغو شود که رئیس جمهور در کنگره تحقق چند امر مشخص در ایران را شهادت دهد. هرچند همه این امورقابل ستایش است، اما هیچ ربطی به برنامه هسته ای ایران ندارد و بلکه برعکس روند پیشرفت مذاکرات را مشکل خواهد کرد. اگر قرار است ایران بابت چیزی که هیچ ربطی به برنامه هسته ایش ندارد تحریم شود، پس چرا ظرف مطرح شدن آنها،مذاکرات هسته ای است.؟ ˈپل پیلارˈ از افسران کهنه کار ˈسیاˈ هم معتقد است که ˈتحریمها اساساˈ برای شکست طراحی شده
استˈ. معنای این سخن آن است که تحریمها واقعاˈ هیچ ربطی به برنامه هسته ای ندارد بلکه مربوط به خود حکومت جمهوری اسلامی است. هرچند از حیث فنی رئیس جمهور آمریکا می تواند به نشانه نرمش به جانب ایران، برخی الزامات کنگره را به نفع امنیت ملی از قانون مستثنی سازد و کنگره را دور بزند. تحریمها هیچ تغییری در برنامه هسته ای ایران وارد نیاورده است . با این تحلیل، واقعاˈ مایه شگفتی است که برخی خواستار تشدید تحریمها هستند.از جمله این نهادها، ˈموسسه علوم و امنیت بین المللˈ است . اما پیشنهاد این نهادها کاملاˈ غیرمنطقی است به خصوص آنکه حتی دقیقترین اطلاعات دریافت شده از برنامه هسته ای ایران هم تائید کرده است که هیچ فعالیتی در ایران برای ساخت تسلیحات هسته ای وجود ندارد . این مسئله را ˈجیمز کلاپرˈ مدیر اطلاعات ملی،ˈ لئون پانه تاˈ وزیر دفاع هم تایید کرده اند.ˈ محمد البرادعیˈ مدیرکل قبلی آژانس که ده سال در این سمت حضور داشت هم این موضوع را تائید می کرد و گفته بود:ˈ من ایران را یک خطر شفاف و آنی نمی بینم ˈ. وی اعلام کرده بود که تهدید ایران بزرگ نمایی شده است. اما با همه این تفاسیر،بهتر این است که ایران غنی سازی با خلوص 20 درصد
رامتوقف کند حتی با وجود آنکه فعالیتهایش در این راه منطبق با پیمان ˈان.پی.تیˈ است. مشکل بن بست هسته ای ایران در این نیست که تحریمها کافی نیست بلکه مشکل در این است که یک نقشه راه شفاف وجود ندارد که مشخص کند ایران برای برداشته شدن تحریمها باید با برنامه هسته ایش چه کند. در غیر این صورت ایران امکان دارد برای خلاصی از شر تحریمها همچنان به غنی سازی ادامه دهد. ˈلی هامیلتونˈ ،ˈ توماس پیکرینگˈ وˈآنتونی زینیˈ از ˈموسسه کنترل سلاحها ˈ هم معتقدند که زمان برای یک معامله کاملاˈ مهیاست اما برای تحریمها نهˈ. ˈ موسسه تحقیات بین اللملل صلح ˈ استکهلم هم اخیراˈ با انتشار گزارشی کارشناسی از آژانس خواست که دست از پافشاری برای بازدید از پارچین بکشد و به جای آنکه دائماˈ در فکر این باشد که با ایران چه کند، یک نقشه راه برای رهایی از تحریمها به ایران عرضه کنند ˈ. بسیاری از کارشناسان از اوباما خواسته اند رویکردی تازه و سازنده را در قبال ایران در پیش بگیرد که از سد تحریمهای کنگره بگذرد. رویکرد ˈ فقط چماق و هویج نهˈ تا ابد محکوم به شکست است و تنها نتیجه اش تاکنون این بوده که ایران به غنی سازی ادامه داده است.