پیچیدگی سیاسی عراق با پایان مهلت قانونی انتخاب نخستوزیر
گزارش «نسیم» از تلاشهای آمریکایی - اروپایی برای تحتالشعاع قرار دادن انتخاب نخستوزیر/ غرب مسیری در جهت مخالف خواست مردم عراق را دنبال میکند
گروه بینالملل «نسیم»
همزمان با پایان مهلت قانون اساسی عراق در زمینه انتخاب نخستوزیر جدید، رایزنیهای سیاسی و فشارهای بینالمللی در این زمینه افزایش پیدا کرده است. در این میان با وجود تلاشهای جریانهای سیاسی عراق برای رسیدن به توافق و رهنمودهای مرجعیت دینی درباره لزوم توافق هرچه سریعتر در شرایط فعلی، به نظر میرسد بازیگران بینالمللی در تلاش هستند طرح دیگری را در صحنه سیاسی عراق به وجود آورند.
افزایش تحرکات بینالمللی در موضوع انتخاب نخستوزیر عراق با سفر اخیر "لوران فابیوس"، وزیر خارجه فرانسه به بغداد و اربیل و به ویژه دیدارهای وی با مقامات اقلیم کردستان عراق قابل مشاهده است. پس از این دیدارها بود که "نوری المالکی" نخستوزیر عراق که از دخالتهای خارجی در امور کشورش نگران است، در سخنانی از قانونشکنی "فواد معصوم"، رئیسجمهور جدید عراق (که بر اساس روال قانون اساسی عراق از شخصیتهای سیاسی کردستان عراق انتخاب میشود) به شدت انتقاد کرد.
نوری المالکی تاکید کرد که فواد معصوم با تاخیر در معرفی فراکسیون بزرگ پارلمان عراق، قانون اساسی را نقض کرده است. وی همچنین از تقدیم شکایت نامهای به دادگاه عالی عراق علیه رئیسجمهور خبر داد و از پارلمان عراق نیز درخواست کرد وی را استیضاح کند.
این در حالی است که پارلمان عراق اخیرا نشستی را که قرار بود در آن فراکسیون بزرگتر پارلمان و نامزد آنها برای تشکیل دولت معرفی شود به 19 آگوست (28 مرداد) موکول کرد. در این جلسه قرار بود با توجه به توافقات قبلی ائتلاف اتحاد ملی به عنوان فراکسیون بزرگتر معرفی شده و نامزد آنها نیز توسط رئیس جمهور در مهلتی 30 روزه مکلف به تشکیل کابینه جدید شود.
اما همه این اتفاقات رخ نداد، تا نوری المالکی از شرایط پیش آمده نگران و البته خشمگین باشد. نگرانی وی با دخالتهای خارجی که به تازگی در صحنه سیاسی عراق تشدید شده و اوضاع ناامن مناطق گستردهای از عراق بیدلیل هم نیست.
پس از سخنان نخستوزیر عراق علیه فواد معصوم، واشنگتن در مواضعی علنی اعلام کرد که از رئیسجمهور عراق در رویارویی با نوری المالکی حمایت میکند. "بریت مک گورک"، معاون وزیرخارجه آمریکا در امور عراق تاکید کرد: ما از رئیسجمهور عراق به عنوان ضامن اصلی قانون اساسی حمایت میکنیم. وی البته درباره نخستوزیر جدید عراق هم اظهارنظر کرد و افزود: نخستوزیر جدید عراق باید بتواند یک تفاهم ملی ایجاد کند.
دخالتهای آمریکا به همین جا خلاصه نشد و "ماری هارف"، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز اعلام کرد: واشنگتن به طور کامل حمایت خود را از فواد معصوم به عنوان حامی قانون اساسی عراق اعلام میدارد. وی افزود: ما از روند انتخاب نخستوزیر جدید عراق نیز در مسیری که مطالبات مردم عراق را محقق کند، حمایت میکنیم.
یک منبع سیاسی غربی نیز امروز در گفتگو با الحیات اعلام کرد: دولت آمریکا خواهان بازگشت دوباره نوری المالکی به پست نخستوزیری نیست و در این مسئله کاملا با فرانسه توافق نظر دارد. بر این اساس، آمریکا و فرانسه راهحل سیاسی در عراق که متضمن باقی ماندن نوری المالکی در قدرت باشد را نمیپذیرند.
این منبع غربی در ادامه تاکید کرد: آمریکا هرگز نمیخواست پیش از تشکیل دولت جدید در عراق دخالت نظامی داشته باشد اما تحولات عراق به ویژه در موضوع آوارگی و کشتار مسیحیان در شمال غربی این کشور، آنها را مجاب به دخالت نظامی در عراق کرد.
البته آمریکا و فرانسه در شرایط فعلی خواهان بهرهبرداری نوری المالکی از موضوع دخالت نظامی در عراق نیستند و حتی به همپیمانان خود از جمله ترکیه و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تضمینهایی در همین موضوع دادهاند.