نژادپرستی آمریکایی؛ روندی که حتی در دوره رئیس‌جمهور سیاه‌پوست نیز متوقف نشد

گروه بین‌الملل «نسیم»

ریاست جمهوری باراک اوباما به عنوان اولین رئیس‌جمهور سیاه پوست در تاریخ چند صدساله این کشور برای بسیاری از رنگین پوستان و اقلیت‌های آمریکایی نوید روزهای روشن و پایان تبعیض‌های نژادی بود؛ سیاه پوستانی که براساس سرشماری‌ها 13 درصد جمعیت 313.9 میلیون نفری این کشور(سرشماری 2012) را تشکیل می‌دهند؛ امیدی که با گذشت زمان چندان رنگ واقعیت به خود نگرفت و این روزها شاهد اعتراضات گسترده ضد نژادی در شهر "فرگوسن" هستیم. اما ماجرا از چه قرار است؟

"مایکل براون" 18 ساله هفته گذشته در شهر "فرگوسن" در ایالت میسوری به ضرب شش گلوله پلیس کشته شد. در حالی که سلاحی با خود نداشت. مقامات پلیس ادعا کردند که وی "پاکت سیگار سرقت کرده بود" و به دنبال درگیری صورت گرفته، کشته شد. شاهدان عینی خبر دادند "براون" در حالی هدف گلوله قرار گرفت که دستانش را به نشانه تسلیم بالا برده بود.

این قتل، بار دیگر جرقه‌ای برای اعتراضات ضدنژادی در آمریکا بود که به تدریج از شهر فرگوسن به دیگر شهرها سرایت کرد تا جایی که رسانه‌ها از برگزاری تظاهرات در بیش از 100 شهر آمریکا طی هفته گذشته خبر دادند.

کشته شدن نوجوان 18 ساله سیاه پوست خاطره قتل "ترایون مارتین" 17 ساله در سال 2012 را بار دیگر زنده کرد؛ نوجوان 17 ساله‌ای که توسط نگهبان محله اورلاندو در حومه شهر "سنفورد" در حالی که غیر مسلح بود، کشته شد.

باراک اوباما "قتل مارتین" را "تراژدی" خواند و گفته بود: "ترایون می ‎ توانست فرزند من باشد". وی همچنین خواستار تحقیقات کامل و برقراری عدالت در این پرونده شد اما پس از کش و قوس‌های فراوان سرانجام "جورج زیمرمن" عامل تیراندازی در دادگاه از اتهام قتل تبرئه شد؛ موضوعی که خانواده مارتین آن را "غیرقابل قبول" و "بی عدالتی" خواند. سابرینا فولتن مادر این نوجوان ضمن درخواست از اوباما برای دخالت در این پرونده گفت: پسرم اگر سیاه پوست نبود کشته نمی‌شد؛ مارتین به خاطر رنگ پوستش، "تهدید" تلقی شد.

اوباما در پرونده "مایکل براون" نیز با "فاجعه و تراژدی" خواندن موضوع، خواستار "برقراری عدالت" و "تحقیقات" شد. وی همچنین از ساکنان فرگوسن و معترضان به قتل براون خواست "آرامش خود را حفظ کنند"

اما فرگوسن شهری کوچک در ایالت میسوری است که در سرشماری سال 2012 جمعیت آن 21135 نفر اعلام شده است. از این میان بیش از 67 درصد ساکنان سیاه پوست و کمتر از 30 درصد آنها سفیدپوست هستند. به طور میانگین جمعیت این شهر جوان هستند متوسط سن ساکنان 33.1 سال بوده و تنها 35 درصد سن ساکنان فرگوسن بین 45 سال تا 65 و یا بیشتر هستند.

با نگاهی به ترکیب جمعیتی فرگوسن می‌توان علت اعتراضات گسترده ضدنژادی در این شهر را دریافت. اعتراضاتی که به سرعت با خشونت و سرکوب پلیس همراه شد. به گونه‌ای که مقامات آمریکایی برای کاستن از حجم درگیری‌ها ضمن استقرار پلیس ایالتی، مقررات "منع آمد و شد" را وضع کردند. مقرراتی که از روز گذشته در برخی از شهرهای دیگر ایالت میسوری نیز به اجرا درآمده است.

در همین ارتباط "فرانسوا دورپر"، تاریخ‌دان و کارشناس مسائل آمریکا در گفتگو با شبکه پنج تلویزیون فرانسه درباره قتل این نوجوان سیاه پوست گفت: در چند سال اخیر شاهد اتفاقات غم‌بار دیگری نیز بوده‌ایم از جمله موضوع "ترایون مارتین" و سال گذشته نیز نوجوانی سیاه پوست که پس از سانحه‌ای رانندگی درخواست کمک کرده بود، به قتل رسید. پلیس شهری فرگوسن با تانک یعنی ابزاری جنگی به خیابان آمده است.

وی افزود: اینکه اوباما سیاه پوست است تغییری در وضعیت نژادپرستی ایجاد نکرده است زیرا او برای اینکه به توجه بیشتر به سیاه پوستان آمریکا متهم نشود، کار چندانی برای آنان صورت نداده است .

"کمیته حذف تبعیض نژادی" سازمان ملل نیز از وجود قوانین ناقض حقوق اقلیت‌ها در آمریکا به شدت انتقاد کرد. "نورالدین امیر"، معاون رئیس این کمیته گفت: سطوح بالای خشونت و تیراندازی‌ها در آمریکا تاثیر ناگواری بر اقلیت‌ها گذاشته است. در حالی که 13 درصد جمعیت آمریکا، "آفریقایی آمریکایی" هستند اما 50 درصد قربانیان قتل، آنها(سیاه پوستان) هستند و از این نظر هفت برابر بیشتر از سفیدپوستان کشته می‌شوند.

مقامات آمریکایی در پاسخ به این انتقادها از "اوباما" مایه می‌گذارند. "کیت هارپر"، نماینده آمریکا در دیده‌بان حقوق بشر سازمان ملل گفت: ما پیشرفت‌های زیادی در رفع تبعیض نژادی داشته‌ایم. 30 سال قبل رئیس‌جمهوری یک آفریقایی آمریکایی ممکن نبود اما امروز این یک واقعیت است.

با توجه به سابقه اقدامات ضدنژادی در آمریکا و روند طی مراحل قضایی عاملان حملات به رنگین پوستان در این کشور، باید دید آیا بار دیگر شاهد تکرار سرنوشت پرونده قاتل "ترایون مارتین" در موضوع قتل "مایکل براون" نوجوان 18 ساله شهر فرگوسن خواهیم بود یا خیر؟!

* مهدی عباس زاده