"الیزه" در آفریقا به دنبال چیست؟
واکنش سریع و پیگیری مصرانه مقامات فرانسه نسبت به ماجرای کشته شدن ۲۱ مصری در لیبی توسط گروه داعش، کارشناسان بینالمللی را بار دیگر متوجه تمایل پاریس برای احیای شبه استعمار خود بر قاره آفریقا کرده است
اگر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه توانست با احیای قدرت بینالمللی این کشور، افکار عمومی را که خواستار بازگشت مسکو به جایگاه پیشین خود در زمان اتحاد جماهیر شوروی بودند، به سمت خود متمایل کند، اولاند نیز رویای احیای فرانسهی ناپلئونی را در سر میپروراند.
گروه بینالملل - نسیم: انتشار ویدئوی سر بریدن ۲۱ کارگر قبطی مصری به دست تروریستهای داعش در لیبی، جامعه بینالملل را نگران گسترش تحرکات افراطیگرایان در کشوری کرد که پس از سرنگونی قذافی، دستخوش آشوب و جنگ بوده و هست اما از میان واکنشهای بینالمللی و ابراز نگرانیهای دیپلماتیک، موضعگیریهای فرانسه معنادارتر، مستحکمتر و هدفمندتر به نظر میرسد.
فرانسوا اولاند، رئیسجمهور فرانسه و عبدالفتاح السیسی، همتای مصریاش روز دوشنبه خواستار برگزاری نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره اوضاع امنیتی در لیبی و اتخاذ اقداماتی جدید در این زمینه در پی حمله هوایی مصر به مواضع شورشیان داعش در لیبی شدند.
فرانس ۲۴ نیز به عنوان یکی از رسانههای مهم و تاثیرگذار فرانسه (که از سوی دولت این کشور پشتیبانی میشود)، به صورت مستمر تحلیل و بررسی وضعیت لیبی و بزرگنمایی خطرات حضور داعش در این منطقه را در دستور کار خود قرار داد. این شبکه تلویزیونی اعلام کرد که داعش با کشتار اخیر بار دیگر میخواهد در خارج از مناطق تحت کنترل خود در عراق و سوریه، حضورش را تحمیل و در میان مردم وحشت ایجاد کند. اما چرا کشتار ۲۱ کارگر مصری و حضور و نفوذ داعش در لیبی برای کشوری چون فرانسه تا این حد اهمیت دارد؟
اهمیت آفریقا برای سردمداران پاریسی، یک مساله دیرینه است. فرانسه از جمله کشورهایی است که در استعمارگری این قاره نقش بسزایی ایفا کرده و میکند و بدیهی است همانند سایر متحدان خود، منفتطلبی دولت خویش را با توجیهات امنیتی و برقراری آرامش پنهان میسازد.
در ذکر اهمیت این منطقه برای پاریس همین کافیست که «ژیسکار دستن»، رئیسجمهور اسبق فرانسه آشکار اظهار داشت: «آفریقا تنها نقطهای در جهان است که فرانسه میتواند در آن خود را در قالب یک قدرت بزرگ جلوه دهد؛ جایی که فرانسه قادر است تنها به مدد ۵۰۰ نیروی نظامی، مسیر تاریخ را در آن تغییر دهد.»
اگرچه پاریس در دهههای پس از جنگ جهانی دوم مجبور شد به اکثر مناطق تحت استعمار خود، "استقلال سیاسی" اعطا کند اما این موضوع هیچ وقت نتوانست رویای فرانسویِ حضور مجدد در قاره سیاه را از خواب سران فرانسه خارج کند. این تفکر، امروز نیز در میان دولتمردان فرانسوی رواج دارد؛ چرا که بیش از شش هزار نیروی نظامی فرانسوی از بیش از 10 کشور آفریقایی حضور دارند. از سوی دیگر، لشکرکشیهای فرانسه به این منطقه هیچگاه متوقف نشده است. نظامیان فرانسوی در ژانویه سال ۲۰۱۳ به بهانه آنچه که مبارزه با تروریسم مینامند، به شمال "مالی" لشکرکشی کردند و یا در آخرین ماههای سال ۲۰۱۴، پاریس پایگاه نظامی جدیدی در "نیجر" احداث کرد. کارشناسان معتقدند فرانسه مصمم است سلطه بر کشورهای آفریقایی را که پیش از این مستعمره این کشور بودهاند، از دست ندهد و همانند سدی در برابر نفوذ رقبا مقاومت کند.
هنوز هم بسیاری از مردم، آفریقا را قارهای فقیر و کم اهمیت میدانند که علت آن کم اطلاعی از قابلیتهای اقتصادی، تجاری و راهبردی آفریقا و همچنین نشناختن بسیاری از توانمندیهای سیاسی است که کشورهای این قاره به سبب عضویت در سازمانها و پیمانهای بینالمللی در دهههای اخیر از آن برخوردار شدهاند. همین مساله سبب شده تا ساکنین کاخ الیزه بتوانند به راحتی سناریو تسلط دوباره بر این قاره مهم و استراتژیک را طراحی و دنبال کنند.
این مساله از آنجایی حائز اهمیت است که فرانسوا اولاند به دلیل مشکلات اقتصادی و سیاسی، به شدت از ضعف محبوبیت در میان افکار عمومی رنج میبرد و در همین راستا به دنبال یک دستاورد بزرگ در حوزه سیاست خارجی است تا بتواند بار دیگر نظر مردم را به خود جلب کند تا انتخابات آتی ریاست جمهوری نیز مشکلی برای ادامه حضور او در کاخ الیزه ایجاد نکند؛ دستاوردی که به نظر میرسد "لیبی" کلید دستیابی به آن باشد. اگر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه توانست با احیای قدرت بینالمللی این کشور، افکار عمومی را که خواستار بازگشت مسکو به جایگاه پیشین خود در زمان اتحاد جماهیر شوروی بودند، به سمت خود متمایل کند، اولاند نیز رویای احیای فرانسهی ناپلئونی را در سر میپروراند.
میتوان پیشبینی کرد که طی روزهای آتی بر حملات رسانهای دستگاههای تبلیغاتی فرانسه، در خصوص خطرات و پیامدهای حضور داعش در لیبی افزایش یابد. فرانسه تلاش میکند لشکری از نظامیان خود را برای «صلح و دوستی» به این کشور اعزام کند و باردیگر رسانهها از استقبال مردم آفریقا از نظامیان فرانسوی پر خواهند شد؛ چرا که همانطور که بسیاری از کارشناسان میگویند، «فرانسه در صدد است امپراطوری خود را در آفریقا» را احیا کند.