طرح جدید کنگره آمریکا علیه ایران چه میگوید؟
در طرح تصویب شده کنگره، اوباما نمیتواند دستور لغو یکجانبه تحریمها را صادر کند و ملزم شده تا درباره حمایت ایران از تروریسم گزارش ارائه کند گرچه این مسئله به برنامه هستهای ایران ارتباطی ندارد
گروه بینالملل - نسیم: روزنامه آمریکایی هافینگتون پست به قلم "جسیکا شولبرگ" در گزارشی از زود و بندهای میان کنگره و کاخ سفید پرداخته است که روز گذشته به تصویب لایحه مناقشه برانگیز ورود کنگره به توافق هستهای با ایران منجر شد و مینویسد:
بعد از چندین ماه کشمکش میان کاخ سفید و باب کورکر، رئیس کمیته روابط خارجی سنا، درباره یک لایحه مناقشه برانگیز برای بالابردن مداخله کنگره در مذاکرات هستهای ایران، این لایحه روز سه شنبه با ۱۹ رای موافق و بدون مخالفت تصویب شد. اما کاخ سفید در یک تغییر قابل ملاحظه و تنها چند ساعت قبل از رای گیری اعلام کرد که رئیس جمهور این مصوبه را وتو نخواهد کرد .
البته این لایحه قبل از تصویب نیز در نشست شب دوشنبه میان باب کورکر و بن کاردین با اصلاحاتی مواجه شد. به گفته کورکر، چند دقیقه قبل از برگزاری نشست این لایحه برای اعضا فرستاده شد و رای گیری به مدت سی دقیقه به تاخیر افتاد تا آخرین بحثها درباره اصلاحات جدید انجام شود. این تلاشها بوده که توانست این لایحه را از تهدید اوباما برای وتو نجات دهد، چرا که به نظر میرسید چندین رای برای دستیابی به عدد ۶۷ موافق که بتواند این مصوبه سنا را از وتوی رئیس جمهور در امان دارد، کم بود .
براساس لایحه تصویب شده، رئیس جمهوری آمریکا ملزم است تا هر توافق نهایی به دست آمده میان ایران، آمریکا و پنج مذاکره کننده دیگر را برای تصویب به کنگره بفرستد. این لایحه همچنین رئیس جمهور را منع میکند که در زمان بررسی این لایحه تحریمهای اعمال شده از سوی کنگره را بیاثر کند .
مدت زمان بررسی توافق از شصت روز به سی روز کاهش یافته است. اگر در پایان سی روز، کنگره لایحهای درباره برداشته شدن تحریمها تصویب کرده و آن را برای رئیس جمهور بفرستد، دوازده روز دیگر به صورت خودکار به این دوره بررسی افزوده خواهد شد. اگر رئیس جمهور لایحه تحریمها را وتو کند، این مدت زمانی ده روز دیگر افزایش خواهد یافت .
مذاکره کنندگان هستهای در حال حاضر برای رسیدن به یک توافق نهایی تا سیام ژوئن فرصت دارند. براساس لایحه جدید، اگر دستیابی به توافق تا بعد از نهم ژوئن به طول انجامد، مدت زمانی بررسی در کنگره به طور اتوماتیک به همان شصت روز برخواهد گشت .
یکی از نتایج کلیدی تلاشهای کورکر و کاردین، کنارگذاشتن شرطی بود که کاخ سفید را ملزم میکند تا در کنگره تائید کند که در ازای برداشته شدن تحریمها علیه ایران، این کشور نیز از تروریسم حمایت نمیکند. کاخ سفید معتقد است که ملزم کردن دولت به این الزامات، هیچ ارتباط خاصی با برنامه هستهای ایران ندارد و لابیهای دولت در کنگره بسیار تلاش کردند تا این شرط در لایحه ساقط شود. هر چند هنوز رئیس جمهور آمریکا ملزم است که گزارشهایی درباره حمایت ایران از تروریسم جهانی ارائه دهند در حالی که این مسئله نیز به ابعاد هستهای برنامه ایران هیچ ارتباطی ندارد .
برداشته شدن شرط تائیدیه یکی از الزامات دموکراتها بود، هرچند جمهوری خواهان با بیمیلی آن را قبول کردندسناتور جمهوری خواه، جان باروسو، درزمان برگزاری جلسه کمیته، بار دیگر بر این خواسته جمهوری خواهان تاکید کرد .
سناتور مارکو روبیو، جمهوری خواه میخواست در این لایحه رئیس جمهور در کنگره تائید کند که ایران دولت اسرائیل را به رسمیت میشناسد و صرحتا اعلام کند که این توافق هستهای امنیت اسرائیل را تهدید نمیکند .
سناتور ران جانسون نیز موافقت کرد که از طرح خود برای برخورد با توافق هستهای با ایران به عنوان یک معاهده صرفنظر کند. در صورتی که این توافق به عنوان یک معاهده در نظر گرفته میشد، قبل از اجرایی شدن باید دوسوم اعضای سنا آن را تصویب میکردند .
البته جانسون ابراز ناخرسندی خود از اعطای این امتیازات به دموکراتها را اعلام کرد و اظهار داشت، این اقدام کنگره، یک نقش بسیار محدود شده است و از آنچه که در ابتدا مطرح میشد بسیار تفاوت دارد .
جانی ایساکسون نیز به درخواست کورکر از درخواست خود برای پرداخت غرامت توسط ایران به قربانیان گروگانگیری در سال ۱۹۷۹ عقب نشینی کرد .
به این ترتیب در حالی که بسیاری از جمهوری خواهان ار عقب نشینیهای خود در این لایحه راضی نبودند، اما دموکراتها از مصوبه روز سه شنبه راضی به نظر میرسیدند .
باربارا باکسر، سناتور دموکرات که یکی از مهمترین مخالفان تصویب این لایحه بود، اظهار داشت، من فکر میکنم این لایحه از جایی که من نمیتوانستم از آن حمایت کنم با برخی تغییرات به نقطهای رسید که من میتوانم از آن حمایت کنم. باکسر خواستار هجده مورد اصلاحات در این مصوبه بود و خواستار جایگزینی این طرح با طرح خودش بود .
باکسر در ادامه افزود، من معتقدم که هدف لایحه قبلی، اخلال در مذاکرات جاری میان ایران و گروه پنج به علاوه یک بود. اما هدف لایحهای که روز گذشته تصویب شد، این نیست .
حمایت دو حزبی به اتفاق آراء برای این مصوبه، حتی کاردین را که همواره با دیگر دموکراتهای کنگره در تماس بوده است تا به آن رای بدهند، شگفت زده کرده است. او به خبرنگاران گفت، من انتظار نداشتم این مصوبه با نوزده رای در مقابل صفر تصویب شود. من از این موضوع بسیار هیجانزده هستم .
اما آنچه که بیش از تصویب به اتفاق آرا این لایحه شگفت انگیز بود، حمایت کاخ سفید از این لایحه است. حتی دموکراتهای سنا که با کاخ سفید نیز در ارتباط هستند، به نظر میرسید تا قبل از رای گیری از انصراف دولت آمریکا برای مخالفت با این لایحه خبر نداشتند .