آیا تحویل اس۳۰۰ به ایران، مذاکرات را بهم میریزد؟
کریستین ساینس مانیتور در گزارشی مینویسد: کارشناسان مدت زمان تحویل سامانه اس ۳۰۰ به ایران را شش ماه تا دو سال تخمین میزنند/ به کارگیری این موشکها، حمله به تاسیسات هستهای ایران را سختتر میکند
گروه بینالملل «نسیم» - اسکات پترسون، خبرنگار نشریه کریستین ساینس مانیتور در ایران، در گزارشی به تحلیل پیامدهای تصمیم روسیه برای تحویل موشکهای اس ۳۰۰ به تهران میپردازد و مینویسد این اقدام روسیه میتواند بر روند مذاکرات هستهای تاثیر بگذارد.
کمتر از سه ماه به موعد مشخص شده برای توافق بین المللی در خصوص برنامه هستهای ایران مانده و پرسشها در خصوص تحویل موشکهای اس ۳۰۰ میتواند برر محاسبات استراتژیک در روسیه، ایران، امریکا و اسرائیل را تاثیر بگذارد .
ده سال است که هدف برنامه نظامی ایران به دست آورن موشکهای ضدهوایی اس ۳۰۰ از روسیه است. بنابراین وقتی روسیه در هفته جاری ممنوعیت انجام این معامله ۸۰۰ میلیون دلاری را لغو کرد، چشم بسیاری از ناظران ایران گرد شد. ایران، همواره سیاستهای استراتژیک خود را نسبت به تعاملات بازرگانی، مانند قراردهای اس ۳۰۰ ایران و سوریه و ساخت نیروگاه هستهای بوشهر در اولویت قرار داده است .
اما رئیس جمهور روسیه، و هم مسولان ایرانی تلاش دارند تا بگویند این موشکها به ثبات منطقه ناآرام خاورمیانه کمک میکند آن هم درست زمانی که روسیه، آمریکا و غرب را در موضوع کریمه، اوکراین و سوریه به چالش کشیده است .
خطیب جمعه ایران هم تحویل موشکها را تایید کردند و به وزیر دفاع تبریک گفت. اما سوالات بسیاری در خصوص زمانبندی تحویل این موشکها، تاثیر آن بر ارتقا تواناییهای دفاعی ایران و تاثیر آن بر محاسبات استراتژیک روسیه، ایران، آمریکا و اسراییل آن هم در حالی که تنها سه ماه تا موعد دستیابی به توافق نهایی مانده، باقی است .
"الکساندر گولت"، تحلیلگر نظامی روس، میگوید: برخی افراد خوشبین میگویند که تنها چندماه زمان نیاز است تا موشکها به ایران تحویل داده شوند و برخی افراد واقع بین نیز میگویند تحویل این موشکها بین یک سال تا دو سال طول میکشد .
وی میافزاید: به طور یقین نمیدانیم که چقدر جتهای آمریکایی و اسرائیلی توان مقابله با این سیستم را دارند اما باید توجه کنیم که این سیستم، مدرن و استراتژیک است و با آنچه ایرانیها تا کنون در اختیار داشتهاند، تفاوت دارد .
طبق چهارچوب توافق هستهای ایران و غرب، تهران پذیرفته که برنامه هستهایش را در ازای تعلیق تحریمها کاهش دهد. به موجب این توافق، قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل درباره ممنوعیت فروش تکنولوژی و یا موشکها نیز برداشته میشود گرچه برخی از قوانین باقی میماند .
روسیه معتقد است که این ملاحظات شامل تحویل موشکهای ضد هوایی نیست زیرا به گفته پوتین، اس ۳۰۰ سیستم کاملا دفاعی است و اسرائیل را تهدید نمیکند. کاخ سفید هم گفته است که نگرانی خود را مستقیما به مقامات روس اعلام کرده است و نتانیاهو نیز از تحویل این موشکها ابراز نگرانی کرده است. وزارت خارجه آمریکا هم اشاره کرده که این معامله تحریمهای سازمان ملل را نقض نمیکند .
از دیدگاه ایرانیها، تحویل این موشکها نشان گرم شدن روابط دو جانبه با روسیه است. وقتی که روسیه در سال ۲۰۱۰ تحویل موشکهای اس ۳۰۰ را به خاطر فشار اسرائیل و آمریکا متوقف کرد، سردار وحیدی که ان زمان وزیر دفاع بود گفت که روسها خود را در جهان بیاعتبار کردند و نشان دادند که قابل اعتماد نیستند. ایران هم در دادگاه بین المللی ژنو درخواست ۴ میلیارد دلار غرامت کرد که هنوز این دادخواست معلق است .
حسین دهقان، وزیر دفاع نیز در این هفته گفت که ممکن است این سیستم موشکی در سال جاری به ایران تحویل داده شود. تحلیلگران روس میگویند با توجه به نوع موشکها و اینکه ایا از موشکهای داخل انبار تحویل ایران شود و یا برای ایران ساخته شود، تعیین کننده زمان تحویل است و این مدت را شش ماه تا دو سال تخمین میزنند .
موشکهای اس ۳۰۰ برد ۱۲۰ کیلومتری دارند و سرعت مافوق صوتی دارند. بمب ۱۴۵ کیلوگرمی را حمل میکنند و رادارگریز هستند. یک تحلیلگر هفته نامه اطلاعاتی بریتانیایی مینویسد که نیروهای ایرانی قبل از سال ۲۰۱۰ برای به کارگیری این موشکهای دورههای لازم را دیدهاند و به کار گیری این موشکها، حمله به تاسیسات هستهای ایران را سختتر میکند زیرا این سیستم قادر است جتهای رادار گریز را به راحتی هدف بگیرد .
سال ۲۰۱۳، وزیر دفاع ایران اظهار داشت که قطعنامههای سازمان ملل تنها بهانه روسیه است و عاقلانهترین کار این است که مسکو به خود باوری برسد و از پیروی سیاستهای آمریکا دست بردارد .
با لغو ممنوعیت تحویل اس ۳۰۰ به تهران، رابطه متشنج فعلی روسیه با غرب، تغییر میکند. "پاول فلنهوور"، تحلیلگر نظامی روس میگوید: بخشی از استدلال روسیه این است که بهرحال تحریمها در حال لغو شدن است، پس بهتر است قبل از اینکه امریکاییها با ایران دوست شوند و ما بازار سلاحمان را از دست بدهیم، دست بجنبانیم و کاری بکنیم .