اعتراضات معیشتی در فرانسه؛ افزایش ۴۱ درصدی قیمت گازوئیل در سایه جنگ علیه ایران
افزایش هزینه‌های زندگی، رشد قیمت سوخت و کاهش قدرت خرید، اعتراضات در فرانسه را گسترش داده است؛ روندی که هم‌زمان با افزایش قیمت انرژی در اروپا پس از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، بار دیگر پیامدهای اقتصادی فرامرزی این جنگ را برجسته کرده است. بر اساس داده‌های مورد استناد، قیمت گازوئیل در فرانسه از پیش از جنگ تاکنون حدود ۴۱ درصد افزایش یافته و نرخ تورم سالانه این کشور در سپتامبر به ۳.۱ درصد رسیده است.
نسیم‌آنلاین: گسترش اعتراضات معیشتی در فرانسه بار دیگر توجه‌ها را به پیامدهای اقتصادی جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و تأثیر آن بر بازار انرژی اروپا جلب کرده است. اعتراضاتی که ابتدا با مطالبات دانش‌آموزان آغاز شده بود، در روزهای اخیر به نارضایتی گسترده‌تری درباره افزایش هزینه‌های زندگی، رشد قیمت سوخت و وضعیت خدمات عمومی تبدیل شده است.
این اعتراضات به‌تدریج گروه‌های بیشتری از جامعه، از دانش‌آموزان و دانشجویان تا کارگران، اتحادیه‌های صنفی و خانوارهای ناراضی از کاهش قدرت خرید را در بر گرفته است. در این میان، افزایش هزینه انرژی یکی از عوامل مهم فشار اقتصادی بر شهروندان فرانسوی به شمار می‌رود.
هزینه ۱۰۰ میلیارد یورویی اختلال در بازار انرژی اروپا
گزارش رویترز در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و پیامدهای آن در بازارهای انرژی را از عوامل تشدید فشار هزینه‌های زندگی در اروپا معرفی کرده است.
برآورد کمیسیون اروپا که در این گزارش به آن استناد شده، نشان می‌دهد اختلال در تجارت و بازارهای انرژی ناشی از جنگ، حدود ۱۰۰ میلیارد یورو هزینه به اقتصاد اروپا تحمیل کرده است. همچنین قیمت گاز در بازارهای مورد اشاره حدود ۱۴۰ درصد افزایش یافته و قیمت گازوئیل در اروپا به دو برابر رسیده است.
افزایش قیمت سوخت تنها به هزینه مستقیم رانندگی محدود نمی‌شود؛ زیرا حمل‌ونقل کالا، فعالیت‌های کشاورزی، جابه‌جایی نیروی کار و ارائه بسیاری از خدمات به قیمت انرژی وابسته‌اند. در نتیجه، افزایش هزینه سوخت می‌تواند به‌تدریج به قیمت نهایی کالاها و خدمات منتقل شود و حتی خانوارهایی را که مستقیماً با افزایش هزینه خرید سوخت مواجه نیستند، تحت فشار قرار دهد.
افزایش ۴۱ درصدی قیمت گازوئیل در فرانسه
داده‌های بولتن هفتگی نفت کمیسیون اروپا نشان می‌دهد میانگین قیمت هر لیتر گازوئیل در فرانسه از حدود ۱.۶۵ یورو در هفته منتهی به ۲۳ فوریه ۲۰۲۶، یعنی پیش از آغاز جنگ، به حدود ۲.۳۳ یورو در هفته منتهی به ۱۲ اکتبر افزایش یافته است. این تغییر معادل افزایشی حدود ۴۱ درصدی است.
قیمت بنزین نیز در همین بازه از حدود ۱.۷۱ یورو به ۲.۲۱ یورو برای هر لیتر رسیده که افزایشی نزدیک به ۲۹ درصد را نشان می‌دهد.
بر این اساس، رانندگان فرانسوی در مقایسه با پیش از جنگ، برای هر لیتر گازوئیل حدود ۶۸ سنت و برای هر لیتر بنزین حدود ۵۰ سنت بیشتر پرداخت می‌کنند. این افزایش هزینه برای خانوارهایی که به خودرو وابسته‌اند، می‌تواند بخش بیشتری از درآمد ماهانه را به رفت‌وآمد اختصاص دهد و قدرت خرید آنها را کاهش دهد.
افزون بر این، افزایش هزینه سوخت می‌تواند هزینه جابه‌جایی محصولات کشاورزی، حمل کالا و فعالیت کسب‌وکارها را بالا ببرد. در چنین شرایطی، فشار اقتصادی ناشی از افزایش قیمت انرژی ممکن است به بخش‌های مختلف اقتصاد منتقل شود.
تورم فرانسه به بالاترین سطح از ابتدای ۲۰۲۴ رسید
آمارهای مؤسسه ملی آمار و مطالعات اقتصادی فرانسه نیز از افزایش فشارهای تورمی حکایت دارد. بر اساس این داده‌ها، نرخ تورم سالانه فرانسه که پیش از آغاز جنگ حدود ۰.۹ درصد بود، در سپتامبر به ۳.۱ درصد رسید.
بر پایه شاخص هماهنگ‌شده قیمت مصرف‌کننده اتحادیه اروپا که برای مقایسه تورم کشورهای عضو استفاده می‌شود، نرخ تورم فرانسه از ۱.۱ درصد در فوریه به ۳.۴ درصد در سپتامبر افزایش یافته است؛ سطحی که بالاترین میزان از ژانویه ۲۰۲۴ عنوان شده است.
با این حال، برای ارزیابی دقیق این ارقام باید میان افزایش عمومی قیمت‌ها و سهم جنگ در این روند تفاوت قائل شد. تمام افزایش تورم فرانسه را نمی‌توان به جنگ نسبت داد، اما داده‌های رسمی نشان می‌دهد رشد قیمت انرژی در شتاب‌گرفتن تورم این کشور نقش مهمی داشته است.
طبق گزارش مؤسسه ملی آمار و مطالعات اقتصادی فرانسه، قیمت انرژی در سپتامبر نسبت به ماه مشابه سال قبل ۲۱.۳ درصد افزایش یافت؛ در حالی که این رشد در ژوئیه ۱۲.۶ درصد و در اوت ۱۶.۷ درصد بود. در همین مدت، قیمت فرآورده‌های نفتی ۳۶.۲ درصد و قیمت گاز ۱۹ درصد افزایش داشت، در حالی که رشد قیمت برق به ۱.۴ درصد رسید.
هشدار درباره انتقال افزایش هزینه انرژی به قیمت کالاها
گزارش اقتصادی سپتامبر مؤسسه ملی آمار و مطالعات اقتصادی فرانسه، ارتباط میان افزایش قیمت هیدروکربن‌ها و شتاب‌گرفتن تورم را تشریح کرده است.
بر اساس این گزارش، تورم فرانسه در اواخر سال ۲۰۲۵ و ابتدای سال ۲۰۲۶ به کمتر از یک درصد رسیده بود، اما از ماه مارس و پس از افزایش قیمت هیدروکربن‌ها در پی آغاز درگیری‌ها در خاورمیانه، روند صعودی آن شتاب گرفت.
این مؤسسه همچنین پیش‌بینی کرده است که انتقال تدریجی افزایش هزینه انرژی به قیمت فروش محصولات مختلف می‌تواند در ماه‌های بعد نیز فشار تورمی را حفظ کند. مواد غذایی، محصولات کشاورزی، کالاهای صنعتی و حمل‌ونقل هوایی از جمله بخش‌هایی هستند که ممکن است از این روند تأثیر بپذیرند.
به این ترتیب، افزایش قیمت انرژی می‌تواند علاوه بر هزینه مستقیم سوخت، از مسیر افزایش هزینه تولید و حمل‌ونقل نیز بر مخارج روزمره خانوارها اثر بگذارد.
ماکرون افزایش قیمت سوخت را به جنگ علیه ایران مرتبط دانست
اظهارات امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در ۱۸ اکتبر نیز به ارتباط میان تحولات جنگ و افزایش هزینه انرژی اشاره دارد.
به گزارش روزنامه لوموند، ماکرون هنگام توضیح سفر خود به کشورهای حوزه خلیج فارس با هدف تأمین انرژی، جنگی را که آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران آغاز کرده‌اند، منشأ افزایش قیمت سوخت معرفی کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که افزایش هزینه انرژی به یکی از موضوعات مهم اقتصادی و اجتماعی فرانسه تبدیل شده و نارضایتی از مخارج زندگی در بخش‌هایی از جامعه افزایش یافته است.
اعتراضات معیشتی از فرانسه فراتر رفته است
گسترش اعتراضات مرتبط با هزینه‌های زندگی در کشورهای دیگر اروپا نیز نشان می‌دهد فشارهای اقتصادی ناشی از افزایش قیمت انرژی محدود به فرانسه نیست.
رویترز در گزارش ۲۰ اکتبر خود از نارضایتی‌ها و اعتراضات مرتبط با افزایش هزینه سوخت و زندگی در ایتالیا، پرتغال، اسپانیا، بلژیک و آلبانی خبر داده است. در جنوب ایتالیا نیز کشاورزان نسبت به هزینه‌های سنگین سوخت برای به‌کار انداختن ماشین‌آلات کشاورزی اعتراض کرده‌اند.
مجموع این تحولات نشان می‌دهد افزایش هزینه انرژی می‌تواند از بازارهای جهانی به اقتصاد کشورهای اروپایی منتقل شود و پیامدهای آن در زندگی روزمره شهروندان، هزینه فعالیت کسب‌وکارها و اعتراضات اجتماعی نمایان شود. در فرانسه نیز افزایش قیمت سوخت و شتاب‌گرفتن تورم، به یکی از محورهای اصلی نارضایتی معیشتی تبدیل شده است.
