آموزش در ایران سکولاریزه می‌شود؟

گروه جامعه « نسیم آنلاین »، آموزش و پرورش همواره بر دو بال تزکیه و تعلیم قرار داشته است که وجه تزکیه همواره بر یادگیری و تعلیم دروس اولویت داشته است. در زمانی که شبکه‌های مجازی و ماهواره‌ای هر روز صدها شبهه دینی و مذهبی را در جامعه پراکنده می‌کنند در اقدامی عجیب با تصویب شورای عالی آموزش و پرورش ساعات دروس دینی و قرآن دوره متوسطه کاهش پیدا کرد. این در حالی است که اولین و شاید مستحکم‌ترین دژ در مقابله با سیل این شبهات مدارس و به خصوص درس‌هایی مانند دینی و قر‌آن می‌باشد. معلمان و کارشناسان فرهنگی در این باره می‌گویند که این کاهش در حالی است که ساعت فعلی دینی مدارس هم کفاف معلمان برای پاسخگویی به شبهات دینی را نمی‌دهد و اجرای این تصمیم به سکولاریزه شدن تدریجی مدارس می‌انجامد.

ماه‌های پایانی سال گذشته در بحبوحه درگیری رسانه‌های کشور با فضای انتخابات، شورای عالی آموزش و پروش کشور آیین‌نامه‌ای را به تصویب می‌رساند که برای بسیاری از معلمان دروس دینی و قرآن از شوک آمیزترین خبرها بوده است.

در همین زمینه محمد دلبری مدیرگروه درسی قرآن و معارف اسلامی در پاسخ به این پرسش که ساعت درس دینی به چه میزان کاهش یافته است؟ بیان می‌کند : در سال اول متوسطه از 4 ساعت به دو ساعت، در سال دوم متوسطه از سه ساعت به دو ساعت و در سال سوم متوسطه نیز از سه ساعت به دو ساعت کاهش پیدا کرده و در مجموع ساعت درس دینی از 10 ساعت به 6 ساعت در دوره متوسطه دوم کاهش یافته است.

وی در پاسخ به این پرسش که دلایل و استدلال‌های مطرح شده در جلسات شورای عالی آموزش‌وپرورش برای کاهش ساعت درس دینی چه بوده است؟ عنوان کرد:‌ دوستان معتقدند که تربیت دینی تلفیقی باید مدنظر قرار بگیرد یعنی تمام دروس و تمام معلمان مسئولیت تربیت دینی،‌ دانش‌آموزان را عهده‌دار شوند و در بخش دوم، درس دینی به صورت اختصاصی به موضوع دین بپردازد.

دلبری ادامه داد:‌ با این استدلال که تربیت دینی باید در تمام دروس مدنظر قرار بگیرد، به کاهش ساعت درس دینی رأی داده شد در حالیکه معلمان سایر دروس مانند شیمی یا فیزیک به تربیت دینی نمی‌پردازند.

از طرفی نوید ادهم دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش در مصاحبه با رادیو ایران از داشتن نگاه کلی در این خصوص صحبت می‌کند و می‌گوید: ‌کل 10 سال با هم در این طراحی جدید دیده شده است اگر در متوسطه دوم کاهش پیدا کرده است سرجمع، به آن معنی کاهش پیدا نکرده است. سیستم آموزش و پرورش به گونه‌ای است که از ظرفیت همه دروس برای فراهم آوردن زمینه تربیت‌ پذیری دینی بین بچه‌ها استفاده کند.

از طرفی سرگروه‌های دینی و قرآن برخی از استان‌های کشور با اعتراض به این مصوبه می‌گویند: کاهش ساعات درس دینی و قرآن در زمانی اتفاق افتاده که دانش آموزان در حساس‌ترین مرحله زندگی قرار دارند و هر روز و هر ساعت شبهات دینی جدیدی ذهن آنها را درگیر می‌کند.

یکی از سرگروه‌های دینی و قرآنی در استان گیلان می‌گوید: من که در استان گیلان هستم جلساتی که با سرگروه‌های دروس مختلف ریاضی، فیزیک و شیمی داریم به اینها اعلام می‌کنم که آقایان شما بفرمایید چند شبهه در درس شما و رشته شما وجود دارد ولی در درس دینی شبهات فراوان است و شبهات به روز است.

یکی دیگر از فرهنگیان با ناکافی دانستن این زمان برای رفع شبهات دینی دانش‌آموزان بیان می‌کند: در کنار این همه شبهاتی که القاء می‌شود اصلا 3 ساعت واقعاً کفاف نمی‌دهد و حالا اگر قرار باشد همین هم به 2ساعت تقلیل پیدا کند نمی‌دانم که چه اوضاعی خواهد شد.

دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش در دفاع از کاهش ساعات تدریس دروس دینی در اظهاری عجیب می‌گوید: شبهات مجازی باید به کارشناسان فضای مجازی واگذار می‌شود. یک متخصص فضای مجازی بهتر می‌تواند این طور شبهات را پاسخ بدهد تا یک معلمی که 2 ساعت در مورد فضای مجازی دوره دیده است!

ادهم در پاسخ به این سوال که "ما که نمی‌خواهیم مسائل الکترونیکی را آموزش بدهیم شبهه دینی راجع به مسائل مذهبی است و کارشناس مسائل مجازی که نمی‌تواند در این باره صحبت کند کارشناس علوم دینی باید صحبت کند"، در ادامه بیان می‌کند: کارشناس علوم دینی از ظرفیت کتاب‌های درسی و ساعت دینی‌اش باید استفاده کند!

این در حالی است که رهبر انقلاب روز شنبه هفته جاری در دیدار با مدیران، مدرسان و طلاب حوزه‌های علمیه استان تهران با اشاره به تأثیر فضای مجازی بر افزایش شبهات دینی و وجود انگیزه‌های سیاسی برای تزریق افکار منحرف و غلط در ذهن جوانان تأکید کردند: این میدان، میدان واقعی جنگ است و روحانیون و طلاب باید مسلح و آماده، وارد عرصه‌ی مقابله با شبهات و تفکرات غلط و انحرافی شوند.

حجت الاسلام تقوی عضو اصلی شورای معاونت تبلیغ حوزه‌ علمیه قم و عضو شورای تألیف و برنامه‌ریزی کتاب‌های دینی مدارس در این زمینه می‌گوید: این طرح نه فقط مخالف برنامه کلان تحول بلکه در جهت سکولاریزه شدن آموزش در کشور است.

تقوی در ادامه می‌افزاید: درست بر عکس آن چه که در سند تحول درج شده این رأی و تصمیم‌گیری صورت گرفته شده و در راستای سکولاریزه کردن آموزش و پرورش است چون هیچ دلیل منطقی نمی‌توانیم برای آن در نظر بگیریم.

آزادی عضو شورای تالیف و برنامه ریزی کتاب‌های دینی متوسطه بیان می‌کند: دوستان به جای این 4 ساعت درس‌های دیگری گذاشته‌اند مثل سلوک زندگانی، زمین، گهواره و... و درس‌های این‌چنینی گذاشته‌اند و تعبیرشان این است که ما همان مفاهیمی که می‌خواهیم در دروس دینی داشته باشیم را به آنها منتقل می‌کنیم و رویکرد کلی هم آن است که ما دین را تا می‌توانیم از مفاهیم دینی و مباحث دینی کم کنیم و مباحث اخلاقی را به جای آن بگذاریم.

وی در ادامه تشریح می‌کند: اگر ما مباحث اخلاقی را در درس دینی مطرح کنیم پشتوانه دینی و وحیانی و الهی دارد ولی اگر از قالب دینی بیرون بیاوریم اخلاقمان سکولار می‌شود و قطعاً وقتی اخلاق به این سمت تبدیل می‌شود پشتوانه وضمانت اجرایی الهی ندارد. یعنی مبدأ و معادی پشت آن نیست تا ضمانت اجرایی آن شود و این ضعیف می‌شود.

سال گذشته رسانه‌ها از برگزاری نشست ملی باز اندیشی و آینده نگری در نظام آموزشی کشور با مشارکت یونسکو خبر دادند. معلمان وکارشناسان معتقدند در مشاروه‌های یونسکو برای باز اندیشی در نظام آموزشی ایران قطعاً دروس دینی و قرآن جایی ندارد. به نظر می‌رسد ادامه چنین روندی در آموزش و پرورش نه تنها نمی‌تواند به تربیت دینی نسل آینده کشور منجر شود بلکه قرائت‌های غلطی در این خصوص منتقل خواهد شد. مسئولان آموزش و پرورش این نکته را مد نظر قرار دهند که در شرایطی که نوجوانان‌ کشورمان در یکی از حساس‌ترین دوره‌های زندگی خود به سر می‌برند. از یک طرف مسائل بلوغ جنسی و رسیدن به سن تکلیف و از سوی دیگر تبلیغات سنگین ضد دینی در شبکه‌های مجازی این نهال نوپا را هدف قرار داده‌ است. امروز باید به این پرسش پاسخ داد که با کاهش از حجم و کیفیت بیان مسائل دینی و اعتقادی در مدارس، می‌توان این نسل را در برابر آسیب‌ها واکسینه کرد؟