اخبار آرشیوی
گروهی از رفتارشناسان اجتماعی و جامعهشناسان در گفتگو با «نسیم»، با اشاره به انتخابات ریاست جمهوری و شوراها، بر ضرورت بررسی "سلامت جسمی و روانی داوطلبان" به موازات احراز شرایط مصرح قانونی، تأکید کرده و به نمونههایی از مؤلفههای سلامت روانی یک کاندیدا اشاره کردند
برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری به عنوان "کاندیدا" و قرار دادن خود در معرض انتخاب مردم برای تصدی عالیترین جایگاه اجرایی کشور، علاوه بر ویژگیها و ضوابط اعلام شده در قوانین جاری که توسط شورای نگهبان بررسی و احراز میشود، وجود ویژگیهای دیگری نیز به ویژه از لحاظ شخصیتی و رفتاری ضروری به نظر میرسد؛ وجود این ویژگیهای رفتاری و شخصیتی تا آنجا ضروری است که روانشناسان و متخصصان علوم رفتاری معتقدند، کاندیداها باید علاوه بر دارا بودن ضوابط قانونی، از نظر رفتاری و مبانی شخصیتی و سلامت روانی نیز باید مورد ارزیابی و تأیید قرار گیرند . به گزارش خبرنگار «نسیم»، در اغلب کشورهای پیشرفته دنیا، افرادی که برای گرفتن پستهای مختلف در انتخابات نامزد میشوند، باید از استانداردهای سلامت روان نیز برخوردار باشند؛ به این صورت که قبل از ورود به این عرصه، باید صلاحیت روحی و روانی آنان مورد تأیید قرار گیرد و این آزمایشها هر سال نیز تکرار میشود تا اگر در سال بعد یا سالهای بعد فرد دچار مشکلی شود، در پرونده کاری وی درج خواهد شد. صاحبنظران علوم رفتاری معتقدند که در کنار سلامت جسمی کاندیداها، سلامت روانی آنان نیز باید مورد بررسی
متخصصان قرار گیرد؛ به گونهای که هر فردی باید تمام موارد و استانداردهای سلامت روان را داشته باشد. به گفته این کارشناسان، سلامت روان افراد در چندین مورد سنجیده میشود که "توانایی برقراری ارتباط با دیگران، ارزیابی فردی، احساسات متعادل، خود کنترلی و احساس رضایت و شادکامی و داشتن اعتماد به نفس واقعی" از مهمترین آنهاست. * گروه خونی هم میتواند معرف شخصیت کاندیداها باشد دکتر مجید ابهری متخصص علوم رفتاری و آسیبشناس اجتماعی، در مورد ضرورت تأیید صلاحیت روانی کاندیداها در انتخابات به خبرنگار «نسیم»، میگوید: «برای تصدی پستهای مختلف و نیز عالیترین جایگاه اجرایی کشور، تنها داشتن ظرفیتهای قانونی کافی نیست و شرایط دیگری نیز ضروری است؛ آن هم برای کشوری مانند ایران که با تمام ممالک دنیا متفاوت بوده و دارای حساسیتهای خاص است». وی تأکید میکند: «مهارت کنترل رفتارها، بخشی از ویژگیهای روانی و رفتاری افرادی است که خود را دارای صلاحیت ریاست جمهوری میدانند؛ نه تنها برای پست ریاست جمهوری، بلکه برای سایر مسئولیتهای عالی اجرایی نیز باید افراد مورد ارزیابی روانی قرار گیرند» . این متخصص علوم رفتاری تصریح میکند: «در بسیاری از
کشورها، حتی گروه خونی فرد میتواند بیانگر خصوصیات ویژهای باشد که در شیوه مدیریت وی دخیل و مؤثر است؛ ارزیابی دوران تحصیل از نظر رفتار اجتماعی و فرهنگی و میزان تقید به فرایض دینی در زندگی نیز باید از ارکان مورد توجه در تحلیل رفتاری کاندیداها باشد». به گفته ابهری، «عدم ثبات نظر در تصمیمگیری، یکی از ابعاد منفی موجود در بعضی از انسانهاست که رئیس جمهور باید فاقد آن باشد؛ یعنی داشتن ثبات رأی، آیندهنگری، خودآگاهی و خودشناسی واقعی، دارابودن روحیه گذشت و تسامح محورهای ویژهای است که در آزمونهای رفتاری کاندیداها باید در نظر گرفته شود؛ در غیر اینصورت، داشتن مشخصات محدود در شرایط جامعه امروز جوابگوی نیازهای پیچیده سیاسی، روانی و فرهنگی افراد نیست». * 10 ویژگی مهم برای تأیید سلامت روانی کاندیداها مصطفی فروتن، روانشناس به سابقه تاریخی بررسی صلاحیت رفتاری کاندیداها اشاره میکند؛ وی به خبرنگار «نسیم» میگوید: «ارزیابی شخصیت و بهداشت روانی از سال 1985 در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار گرفت و در ایران نیز اولین بار در سال 1378 این موضوع مطرح شد». فروتن نیز مانند دیگر کارشناسان تأکید میکند که هنجاریابی و ارزیابیهای
روانی و شخصیتی باید در کنار ارزیابیهایی رفتاری افراد شرکتکننده در انتخابات مد نظر قرار گیرد؛ وی با اشاره به 10 محور علمی برای سنجش صلاتحیت شخصیتی افراد، اظهار میدارد: «توانایی برقراری ارتباط با دیگران، ارزیابی فردی، احساسات متعادل، استفاده از شرایط و پتانسیلهای موجود، داشتن اعتماد به نفس واقعی، داشتن امنیت و آرامش خاطر، احساس احترام به خود و دیگران، مسئولیتپذیری، خود کنترلی و احساس رضایت و شادکامی از جمله شاخصهای سنجش سلامت روان است». این استاد دانشگاه با بیان اینکه 20 ساعت مشاوره برای زوجین در زمان قبل از ازدواج انجام میشود، ادامه میدهد: «در بحث ازدواج، ارتباط میان دو نفر مطرح است و در این شرایط ساعات زیادی برای مشاوره صرف میشود؛ اما در خصوص انسانی که میخواهد بر افراد دیگری حکومت کند یا به جای اقشار مختلف تصمیمگیری کند، نیاز است که وضعیت روانی و سلامت وی سنجیده شود و انجام مشاوره نیز برای او ضروری است». * توهم سیاسی؛ نتیجه محرومیت از استانداردهای سلامت به گفته فروتن، «فردی که برای تصمیمگیری برای دیگران کاندیدا میشود، اگر استانداردهای سلامت روان را نداشته باشد و دچار توهم شود، در این صورت
نمیتواند به درستی تصمیمگیری کند و در این شرایط، مشکلات و خطرات زیادی را ایجاد خواهد کرد». وی به ابعاد بینالملل برخورداری یا عدم برخورداری از سلامت روانی نیز اشاره می کند و می افزاید: «در حال حاضر در برخی از کشورها یک رفتار نسنجیده از سوی دولتمردان، باعث شده که جنگ و آشوب به راه بیفتد که این موضوع خود نمونهای از عدم تأیید سلامت روانی افراد است». * نامزدها باید در خصوصیات روحی و روانی نیز اصلح باشند امانالله قرائیمقدم، جامعهشناس و استاد دانشگاه نیز در مورد ضرورت تأیید سلامت روانی کاندیداها به خبرنگار «نسیم»، میگوید: «این نخبگان و فرهیختگان جامعه هستند که در انتخابات مختلف شرکت میکنند و خود را در معرض انتخاب مردم قلرار میدهند؛ بنابراین باید از نظر سلامت جسمی، روحی، روانی و تحصیلات مورد تأیید بوده و اصلح باشند». وی ادامه میدهد: «در گذشته نیز افراد نخبهای وجود داشتند که پس از گذشت مدتی، معلوم شد سلامت روانی و روحی درستی نداشتهاند؛ بنابراین چنانچه از همان ابتدا این افراد از نظر جسمی و روحی تأیید میشدند، دیگر جامعه را گرفتار مشکل نمیکردند». این استاد دانشگاه با تأکید بر لزوم برخورداری از تحصیلات عالی
برای شرکت در انتخابات، تصریح میکند: « در حال حاضر، تعدد کاندیداها نشاندهنده این است که این افراد قصد دارند این قضیه را لوث و بیاعتبار کنند و از ارزش ریاست جمهوری در نظام بکاهند که این، اقدام درستی نیست». * ضرورت انجام سالانه تستهای سلامت روان دکتر حسین باهر رفتارشناس و عضو هیأت علمی دانشگاه، در این خصوص معتقد است: «در زمینه تأیید صلاحیت روحی و روانی کاندیداها، به یونسکو و سازمان ملل نیز پیشنهاد دادهایم که در سطح جهانی چنانچه هر فردی بخواهد سمتی بگیرد و تسلط بر مردم داشته باشد، حتماً باید سلامت جسمی و روانی او مورد تأیید متخصصان قرار گیرد». وی به تجربیات تاریخی نیز اشاره کرد و میافزاید: «در طول تاریخ، دیوانههایی وجود داشتهاند که بر مردم مسلط شدند و بعد از قتل عامهای زیاد، تازه مشخص شد که آن فرد سلامت روانی قابل قبولی نداشته است!». به گفته باهر، «یک کاندیدای انتخابات نباید از نظر چکاپ جسمی، روحی و یا حتی ژنتیک مشکلی داشته باشد؛ در کشورهایی مانند آمریکا، کانادا و سوئیس قبل از اینکه فردی گرفتار مشکلات شود، هر سال یکبار انواع مختلف آزمایشهای روحی، روانی و اخلاقی میگذراند و چنانچه در یک مورد به مشکلی
برخورد، در پرونده وی درج میشود». وی تأکید میکند: «انجام آزمایش برای تأیید سلامت روان، قطعاً برای افرادی که در انتخابات مختلف شرکت میکنند، ضروری است و بعد از آن، باید سالی یکبار این آزمایشهای جسمی و روحی انجام شود». پرداختن به سلامت و تعادل رفتاری و روانی همه آنهایی که در هر انتخاباتی خود را - با هر سطحی از تجربه و دانش - در معرض انتخاب مردم قرار میدهند و چه بسا اعتماد آنها را نیز جلب میکنند، موضوعی است هرچند تا به حال کمتر نسبت به ان توجه شده، اما میتواند در جای خود قابل تأمل باشد. این مسأله با نزدیک شدن به زمان هر انتخابات و تایید صلاحیت داوطلبان از سوی نهادهای مسئول، اهمیت دوبارهای مییابد و شاید چندان دور از ذهن نباشد که مسئولان اجرایی و نظارتی، در انتخابهای آینده علاوه بر شرایط مصرح قانونی، به دارا بودن سلامت روحی و روانی این افراد نیز توجه کنند تا به قول قدیمیها «مو لای درز کارها نرود».