آزمون نیمهمتمرکز دکتری بازیچه تفکرات دولتها
گزارش «نسیم» از خواب جدید مسئولان برای آزمون دکتری/ در حالیکه هدف از آزمون نیمه متمرکز دکتری جلوگیری از پذیرش سلیقهای دانشجویان بود، در آئیننامه جدید اولویت در پذیرش دانشجو، به دانشگاهها داده شده است
گروه اجتماعی خبرگزاری «نسیم»: آزمون نیمه متمرکز دکتری که به مانند کودکی نوپا در سیستم آموزش عالی کشور است از زمان ابتدای برگزاریش با حرف و حدیث ها و نقدهای مختلفی همراه بود و طی چند سال گذشته با تغییر و تحولاتی روبرو بود حال که چهار دوره از برگزاری این آزمون می گذرد بازهم مسئولان آموزش عالی کشور دست به تغییر روند برگزاری و جذب دانشجو از طریق آن زدهاند.
دخالت وزارت علوم در آزمون دکتری اولین بار در سال ۸۹ شکل جدی به خود گرفت و در آیین نامهای که از سوی کامران دانشجو وزیر علوم وقت صادر شد، دانشگاه ها موظف شدند پذیرش دانشجوی دکتری را بر اساس آزمون نیمه متمرکز سازمان سنجش و مصاحبه دانشگاه ها تغییر دهند.
در این آیین نامه یادآور شده بود که آخرین آییننامه آموزشی دوره دکتری که از سال ۱۳۸۴ بدان استناد می شد، مورد تجدید نظر قرار گرفته است و به منظور رعایت عدالت آموزشی این شیوه پذیرش از سال تحصیلی ۹۰ - ۹۱ اعمال می شود.
آیین نامه جدید شیوه پذیرش در آزمون دکتری ابلاغ شده و قرار است عملکرد دانشگاه ها و گروههای آموزشی در پذیرش دانشجویان افزایش یابد این درحالی است که فلسفه وجودی ایجاد این آزمون آن بود که از اعمال سلیقه در پذیرش دانشجویان جلوگیری شود اما ابلاغ این شیوه نامه جدید بازهم زمینه برای اعمال سلیقه در پذیرش دانشجو در دانشگاه ها تکرار شود.
طبق اعلام مسئولین سازمان سنجش آییننامه شیوه پذیرش در آزمون دکتری ابتدای اردیبهشت ماه سال جاری توسط وزیر علوم امضا و ابلاغ شده است که این شیوه نامه جدیدترین شیوه نامه برای آزمون دکتری است که طبق آن قرار است این آزمون طی نوبتهای مختلف در سال برگزار شود.
به گفته ابراهیم خدایی، رئیس سازمان سنجش، آیین نامه جدید آزمون نیمه متمرکز دکتری از سال آینده اجرایی میشود و براین اساس در سال آینده این آزمون دو مرتبه در سال برگزار خواهد شد که ممکن است در سالهای آینده تعداد بیشتری در برگزاری آزمون داشته باشیم.
وی با بیان اینکه آزمون دکتری شامل آزمون های عمومی و استعدادهای درخشان و آزمون دروس پایه و اصلی خواهد بود، افزود: طبق آیین نامه جدید پذیرش نهایی داوطلبان براساس مصاحبه تخصصی و ضوابط و مقررات دانشگاهها و موسسات آموزشی انجام میشود و در نهایت بررسی نهایی مدارک بر عهده سازمان سنجش خواهد بود.
خدایی با اشاره به اهداف آیین نامه جدید آزمون دکتری گفت: تفکیک فرآیند سنجش علمی از فرآیند پذیرش دانشجو، اعتبار بخشی و استاندارد سازی آزمونها، افزایش اختیار به گروههای آموزشی در دانشگاهها و ایجاد زمینه برای شرکت متعدد داوطلبان در آزمون دکتری از اهداف اصلی این آیین نامه است.
وی اضافه کرد: طبق آییننامه جدید، دانشگاهها برای پذیرش اعلام عمومی میکنند و داوطلب به دانشگاه مراجعه میکند و دانشگاهها بر اساس شیوه نامه اعلام شده، داوطلبان مورد نظر را انتخاب میکنند.
شیوه پذیرش دکتری با وجود این تغییرات همواره مورد انتقاد دانشگاهیان بوده است. برخی از داوطلبان از شرایط مصاحبه ها ناراضی هستند و برخی دیگر شرایط آزمون کتبی را نامتوازن با تحصیل یک دانشجوی دکتری می دانند و معتقدند شیوه کنکور شیوه مناسبی نیست. در این میان برخی از اساتید معتقد هستند که دانشجوی دکتری که باید مدت زمان زیادی را بر روی یک پروژه وقت بگذارد با این شیوه به خوبی غربال نمی شود و ممکن است تنها به صرف چند تست در رشته خود قبول شود.
در این میان برخی اساتید و مسئولان دانشگاهی معتقد هستند که باید بخشی از آزمون به صورت متمرکز باشد تا دانشگاهها بتوانند انتخاب بهتری از میان داوطلبان داشته باشند. در همین حال هم برخی از داوطلبان معتقد هستند که هنوز هم بسیاری از دانشگاهها به داوطلبان فارغ التحصیل از دانشگاه خود اهمیت بیشتری می دهند و سعی در پذیرش آن افراد دارند.
حالا بر اساس شیوهنامه جدید آزمون نیمهمتمرکز دکتری، قرار است شورایی به ریاست وزیر علوم اعتبار سنجی آزمون نیمه متمرکز دکتری را انجام دهند که دکتر حسین توکلی، مشاور عالی سازمان سنجش که در خصوص تشکیل این شورا و نحوه اعتبار سنجی برای این آزمون میگوید: درحال حاضر نمیتوان جزئیات زیادی برای این موضوع اعلام کرد اما به طور مثال زمانی که فردی در آزمون پذیرفته شود اما به دلایلی نخواهد مابقی فرآیند پذیرش را طی کند، وی منعی برای شرکت در آزمون در سال بعدی نخواهد داشت و یا اینکه اعتبار آزمون کتبی وی تا مدتی باقی خواهد ماند.
وی بیان داشت: اما صحبت برای جزئیات این موضوع بسیار زود است و در آینده اعلام خواهد شد.
نخستین آزمون نیمه متمرکز دکتری در فروردین ماه سال 90 برگزار شد و تاکنون چهار دوره این آزمون برگزار شده است. وقتی برای اولین بار موضوع آزمون نیمهمتمرکز دکتری به میان آمد، خیلیها معتقد بودند که باید فکری جدی برای اعمال سلیقه در پذیرش دانشجویان دوره دکتری داشت و در آن زمان آزمون نیمه متمرکز با ضریب نیمی نمره آزمون و نیمی گزینش دانشگاه میتوان یک راه حل باشد. در مجموع توجه بیشتر به عدالت آموزشی، افزایش نظم در نحوه پذیرش دانشجویان دکتری و ساماندهی پذیرش دانشجو در این مقطع تحصیلی از مهمترین اهداف برگزاری آزمون اعلام شد، اهدافی که حالا با نگارش آئیننامه جدید ظاهرا به کناری گذاشته شده است و با تغییر در نحوه برگزاری آزمون و پذیرش دانشجویان ممکن است در آینده مجددا شاهد بروز اعمال سلیقه در پذیرشها باشیم.