تثبیت اسد درقدرت عامل نزدیکی حتمی دمشق وبیروت
بیروت- ایرنا-رابطه بیروت و دمشق طی سالیان اخیر به دنبال بحران سوریه پرفراز و نشیب بوده است؛ اما به گفته تحلیلگران در برهه پیش رو تثبیت «بشار اسد» رئیس جمهوری سوریه در قدرت، نزدیکی بین دو طرف را به امری محتوم تبدیل می کند.
به گزارش ایرنا، رابطه میان بیروت و دمشق به دلیل همسایه بودن دو طرف علاوه بر اینکه یک ضرورت به نظر می رسد می تواند بر معادلات هر دو کشور نیز تاثیرگذار باشد. همچنان روابط لبنان با سوریه، مساله ای مورد اختلاف در میان احزاب و جریان های مختلف لبنانی است. این امر دلایلی تاریخی و پیچیده دارد. روابط دو کشور سال ها دچار نوسان بوده و در نقطه ای این رابطه به مویی رسیده و در آستانه قطع کامل بوده و در جایی آنقدر نزدیک شده که بسیاری را شگفت زده کرد. در سال 1976 و با شعله ور شدن جنگ داخلی لبنان، دولت سوریه درصدد برآمد تا جهت برقراری آرامش و پایان دادن به اختلافات طرفهای درگیر در لبنان دست به کار شود. بر همین اساس توافقی میان «سلیمان فرنجیه» رئیس جمهوری وقت لبنان و «رشید کرامی» نخست وزیر وقت این کشور با دمشق تنظیم شد. در آن زمان بسیاری معتقد بودند تنها جهت تاثیرگذار بر گروه های درگیر در جنگ داخلی و گروه های فلسطینی، سوریه است. پانزده سالی گذشت و جنگ داخلی بر اساس توافق «طائف» به پایان رسید، اما هنوز نیروهای سوریه در لبنان حضور داشتند. حضوری که در این سالها مورد انتقاد بسیاری قرار گرفت و در کنار ویرانی های جنگ داخلی، اشغالگری رژیم صهیونیستی و رنج های مردم لبنان، باری بر دوش آنها احساس می شد. در دهه نود قرن گذشته میلادی، توافق همکاری و برادری بین دو کشور به امضا رسید. توافقی که مفاد و بندهای آن، بهترین روابط میان دو کشور را تضمین می کرد. دو کشوری که از لحاظ تاریخی و جغرافیایی، پیشینه مشترکی داشتند. طولی نکشید که در سال 2005 و پس از ماجرای ترور «رفیق الحریری» نخست وزیر پیشین لبنان و اتهام دست داشتن سرویس اطلاعاتی سوریه در این ترور، این رابطه تقریبا به طور کامل قطع شد. بسیاری از لبنانی ها با راهپیمایی های گسترده خواهان خروج نیروهای سوری از کشورشان شدند. این بدترین وضعیتی بود که میان دو کشور رقم خورد. با شروع بحران سوریه در سال 2011 (زمستان1389) ، لبنان شاهد تقسیم بندی دوباره ای در قبال حمایت و مخالفت با رخدادهای آن کشور بود که پیش زمینه آن، اتفاقات سال های گذشته بود. برخی به شدت با بشار اسد مخالف بودند و برخی کمک های بی دریغ او را در هنگامه جنگ سی و سه روزه تابستان سال 2006 یادآور می شدند و حوادث سوریه را نه انقلاب مردمی، بلکه توطئه ای برای انتقام گیری از آن برای شکستن کمر مقاومت دانستند. اختلافات به اوج خود رسیده بود و در این بین البته گروهی نه با ذکر کردن عنوان مقاومت، بلکه با این عنوان که سوریه به دلایل تاریخی، جغرافیایی و منافع اقتصادی، تنها راه فرار برای لبنان است، بر ادامه روابط دو کشور، تاکید می کردند. لبنان ده هزار کیلومتر مربعی تنها با دو طرف همسایگی دارد؛ فلسطین اشغالی و سوریه. غیر از خط ساحلی حدودا 200 کیلومتری که این کشور کوچک با دریای مدیترانه دارد، مرزی 79 کیلومتر با فلسطین اشغالی دارد که به دلیل اشغالگری صهیونیست ها عملا بدون کاربری است. بنابراین 375 کیلومتر مرز لبنان با سوریه از اهمیت حیاتی برای این کشور برخوردار است. بحران سوریه و قطع روابط لبنان با آن کشور برای بیروت منافع پرشمار بسیاری را به خطر انداخت و آسیب های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بسیاری را برای لبنانی ها به ارمغان آورد، چرا که برخی گروه های سیاسی، در اختلافات بر سر این موضوع، در انتظار اشاره و دستوراتی از سوی بازیگران منطقه ای و جهانی خود بودند. درپی اختلافات موجود که اصلی ترین آن را می توان همین مورد دانست، لبنان دو سال و نیم بدون رئیس جمهوری ماند؛ ارتش این کشور حتی برای مبارزه با تروریست هایی که خاکش را اشغال کردند و نظامیانش را کشتند و اسیر کردند، دست و پا بسته ماند؛ موج انفجارهای تروریستی لبنان را درنوردید و فشا به شدت امنیتی شد و مجلس این کشور هم سه بار دوره خود را تمدید کرد و دوره اش 5 سال بیش از مهلت قانونی به طول انجامید. **ضرورت احیای روابط به دلیل همین قطع روابط حضور بیش از یک و نیم میلیون آواره سوری در لبنان که مسبب مشکلات فراوانی برای همسایه کوچک سوریه بود نیز بدون راه حل باقی مانده بود. «غسان جواد» نویسنده و تحلیلگر سیاسی لبنانی که به گروه موافق ارتباط با سوریه تمایل دارد، در گفت و گو با ایرنا، به تاثیرات منفی بحران سوریه و قطع روابط با آن اشاره کرد و اظهار داشت که این مساله سبب شد تا لبنان نتواند محصولات و تولیداتش را به کشورهای عربی صادر کند. وی افزود: امروز لبنانی ها در برابر یک فرصت برای پرکردن اختلال های موجود بین دو کشور هستند تا لبنانی ها باری دیگر تجارت و روابط اقتصادی خود را با کشورهای عربی از سر بگیرند؛ امری که محقق نمی شود مگر از طریق عبور از سوریه. جواد در ادامه پرونده هایی را که بیروت باید با هماهنگی دمشق به سرانجام برساند برشمرد و در میان آنها پرونده آوارگان و پناهجویان سوری را دارای اولویت دانست. این تحلیلگر لبنانی گفت که طی 7 سال گذشته بیش از 150 هزار ولادت بدون ثبت در لبنان رخ داده است و این موالید نیاز به اسناد سجلی رسمی از سوی طرف سوری هستند اگر نه تبدیل به یک بار سنگین در بافت جمعیتی و اقتصاد لبنان می شوند. سردبیر تارنمای خبری «بیروت پرس» موضع مخالفان عادی سازی رابطه با سوریه را «یکدندگی و لجبازی» توصیف کرد که نه با منافع لبنان و نه با توازن قدرت جدید در منطقه همسو نیست. وی مخالفان رابطه با سوریه را به واقع نگری دعوت کرد چرا که سوریه نمی پذیرد بدون آنکه در زمینه سیاست چیزی بستاند، در زمینه اقتصادی دست بخشش خود را باز کند. جواد، سخن برخی که می گویند «اگر لبنان با سوریه رابطه اش را عادی کند، دچار فشارهای منطقه ای و بین المللی می شود» بی اهمیت دانست و تاکید کرد که آنچه اهمیت دارد، منافع لبنان است نه تمایلات بین المللی؛ به ویژه اینکه گروه بزرگی از جریان های قدرتمند سیاسی در لبنان مانند «حزب الله»، «جریان ملی آزاد»، «جنبش امل» و شخص رئیس جمهوری، برای بهبود روابط و گشودن کانال های ارتباطی با دمشق اقدام خواهند کرد. **تفاوت گذاری بین رابطه سیاسی و اقتصادی اما «سابین عویس» نویسنده و تحلیلگر سیاسی و اقتصادی نزدیک به جریان موسوم به «14 مارس» هم با وجود اینکه احزاب این جریان مخالف سوریه و روابط با آن هستند، در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در بیروت، بر مساله «منافع لبنان» اصرار ورزید و گفت: فکر می کنم نظر من که موافق بازگشت روابط بین لبنان و سوریه هستم، برای خیلی ها شگفتی آور و باعث تعجب باشد. وی از گروه های سیاسی لبنانی خواست تا برای بازسازی رابطه ای سالم، صحیح و استوار بر منافع اقتصادی میان دو کشور تلاش کنند و میان رابطه سیاسی و اقتصادی بین دو کشور تفاوت قائل باشند. این روزنامه نگار زن لبنانی، هماهنگی میان این مساله را سخت دانست و خاطرنشان کرد که مقام های لبنان باید منافع اقتصادی را در اولویت بگذارند، چرا که کشورمان از این نظر در حال «خفگی» است. عویس به این هم اشاره کرد که موقعیت جغرافیایی لبنان می طلبد تا رابطه ای خوب و تنگاتنگ با سوریه داشته باشیم زیرا تنها راه تنفس ما است. نویسنده روزنامه «النهار» لبنان بر ضرورت اینکه دولت لبنان باید متولی تماس با همتای سوری خود باشد تاکید کرد و گفت که این مساله باید زیر سقف معینی انجام شود که طرف لبنانی به آن پایبند باشد. وی اضافه کرد: این سطح از هماهنگی، مستلزم کوتاه آمدن مخالفان لبنانی نظام سوریه از موضع سیاسی شان نیست. البته در گفته های سابین عویس، نکوهش دولتمردان لبنانی مخالف سوریه قابل توجه بود به این دلیل که «در طول این سال ها هیچ تلاش جدی نکرده اند تا راه جایگزین دریایی برای راه زمینی سوریه ایجاد کنند». این تحلیلگر لبنانی، از این رو که لبنان گزینه جایگزینی ندارد، بر ضرورت بازسازی رابطه با سوریه تاکید کرد و گفت که طرف لبنانی باید برای منافع کشور با حفظ اصول و فرایند سیاسی دست به کار شود به ویژه اینکه به نظر می رسد تحولات منطقه ای و جهانی به همین سو می رود و نمود آن در نشست هلسینکی (دیدار رئیسان جمهوری روسیه و آمریکا) قابل مشاهده بود. عویس در پایان یادآور شد که لبنان باید تلاش کند تا در این فرایند و تحولات دارای جایگاه باشد، نه اینکه دیگران از حساب کشورما و منافع مان تصمیم بگیرند. خاورم**388**2054
منبع: ایرنا
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.