نقویحسینی: آیا تیم هستهای با لازمالاجرا ندانستن قطعنامه، به کاغذپاره بودن تحریمها اشاره دارد؟
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: لغو تحریمها به "اما و اگرها" وابسته شده/ "دستیابی آژانس به اطلاعات گستردهتر" که در قطعنامه آمده، نوع اطلاعات مشخص نیست
«نسیم»:: پس از ۱۲ سال گفتگو در مورد فعالیتهای هستهای ایران با اعضای گروه ۱+۵ در تاریخ ۲۳ تیرماه ۱۳۹۴، خبر جمعبنید این مذاکرات به رسانهها اعلام شد. پس از آن این توافق در تاریخ ۲۹ تیر ماه ۱۳۹۴ در شورای امنیت به رأی گذاشته شد که با تصویب آن در آن شورا، تبدیل به قطعنامهٔ ۲۲۳۱ گردید. جزئیات این قطعنامه را در گفتگوی تفصیلی با نقوی حسینی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس به شرح زیر است:
سیدحسین نقوی حسینی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفتگوی تفصیلی با «نسیم» در خصوص قطعنامه مصوب شورای امنیت سازمان ملل گفت: یکی از بندهای مهم برجام این بود که شورای امنیت سازمان ملل قطعنامهای صادر میکند که مطابق با آن قطعنامه کلیه تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران لغو میشود، پرونده هستهای ایران از ذیل فصل هفتم خارج میشود، حق هستهای جمهوری اسلامی ایران به رسمیت شناخته میشود و زمینه همکاریهای بین المللی در حوزه هستهای فراهم میشود.
وی همچنین افزود: این اهدافی بود که در تصویب قطعنامه شورای امنیت دنبال میشد ولی وقتی که قطعنامه صادر شد مواردی در آن قطعنامه آمده که قابل تأمل و توجه است و به طور جدی باید به آن پرداخته شود.
برای لغو کلیه تحریمها باید به اما و اگرها پاسخ بدهیم
نماینده مردم ورامین در مجلس با تشریح مواردی از قطعنامه، تأکید کرد: لغو تحریمها در شش قطعنامه گذشته منوط به دو اقدام ایران شده از جمله راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی از 11 بندی که در برجام به آنها مستقیماً اشاره شده است. حالا راستیآزمایی در آن 11 بندی که صراحتاً به آن اشاره شده یک فصل بسیار مناقشهآمیزی را ایجاد میکند یعنی آژانس باید تک تک این 11 بند را راستیآزمایی کند و گزارش خود را به شورای حکام آژانس و همچنین شورای امنیت سازمان ملل ارائه کند بعد شورای حکام آژانس و شورای امنیت این گزارش را تأیید کنند و بعد از راستیآزمایی این 11 بند و تأیید شورای حکام و شورای امنیت، آنوقت اشاره شده که تحریمهای شش قطعنامه قبلی لغو میشود.
وی این شرایط را شرایط قابل تفسیری عنوان کرد که سرانجام آن نامشخص است و بیان داشت: یعنی "اما و اگری" در این قطعنامه گذاشته شده که خیلی بعید به نظر میرسد بتوانیم با آژانسی که آن را میشناسیم و دیدگاههایش را میدانیم به یک چنین لغو تحریمهایی دست پیدا کنیم.
"دستیابی آژانس به اطلاعات گستردهتر" که در قطعنامه آمده، نوع اطلاعات را مشخص نکرده است
نقویحسینی یکی دیگر از نقاط حقوقی قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را "دستیابی آژانس به اطلاعات گستردهتر" عنوان کرد و افزود: شاخص دومی که برای رفع تحریمهای ایران گذاشته شده دستیابی آژانس به اطلاعات گستردهتر است که این اطلاعات گستردهتر اصلاً تعریف نشده که منظور از اینکه آژانس غیر از راستیآزمایی آن 11 بند به چه چیز گستردهای دست پیدا کند هم در برجام و هم در قطعنامه تعریف نشده است. لغو تحریمها منوط به این دو شاخص و موضوع است که دستیابی به آن واقعاً امکانپذیر نیست و بسیار زمانبر و سخت است.
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را در حوزه مسائلی عنوان کرد که در چارچوب مذاکرات هستهای نبوده و تأکید کرد: قطعنامه، تحریمهای شش قطعنامه قبل از خود را لغو نخواهد کرد. از سوی دیگر بحث موشکهای بالستیک در قطعنامه مطرح شده که اصلاً موضوع بحث برجام نبوده است. در طرح موشکهای بالستیک محدودیت و ممنوعیت ما شامل کلیه موشکهای دارای توان حمل میشود. موشکهایی که در این بند تعریف میشود تقریباً اکثریت موشکهای کشور ما را شامل میشود. پس در این حوزه هم ما متحمل محدودیتهای شدیدی شدیم.
سازوکار بازگشت تحریمها در قطعنامه، راه باجخواهی از ایران را از سوی کشورهای عضو این شورا باز گذاشته
وی به سازوکار بازگشت اتوماتیک تحریمها پس از شکایت یکی از طرفهای مذاکره اشاره کرد و بیان داشت: هر یک از اعضای 1+5 در صورت شکایت در خصوص فعالیتهای هستهای کشور ما به شورای امنیت، این شکایت منجر به بازگشت اتوماتیک و خودکار کلیه تحریمها میشود. این چارچوبی بوده که تاکنون با 1+5 درگیر و مواجه بودیم، پس مذاکرات چه معنایی دارد؟ تاکنون ما با 6 کشور روبرو بودیم ولی حالا با تک تک کشورهای شورای امنیت سازمان ملل روبرو میشویم. هر کدام از این کشورها ممکن است برای حفظ چنین حقی که به آنها داده شده دست به باجخواهیها و مطالباتی از کشور ما بزنند. این یکی از مشکلاتی است که در قطعنامه میشود به آن اشاره کرد. بنابراین فکر میکنم قطعنامه مسیر کار را ما بسیار پیچیدهتر و موانع عمدهای را سر راه ما قرار داده میدهد.
این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در خصوص برخی سخنان تیم مذاکره کننده هستهای که میگویند ملزم به اجرای قطعنامه نیستند نیز گفت: در پاسخ به این اشکالات، مقامات مذاکره کننده کشور ما میگویند که بین قطعنامه و برجام یعنی توافق تفاوت وجود دارد و ما ملزم نیستیم قطعنامه را اجرا کنیم چون قطعنامه جزو برجام نیست. این نوع توضیح و توجیه موضوع، جوابگوی اشکالات نیست. همین آقایان به دولت قبلی انتقاد میکردند و میگفتند که این همه مشکلاتی که برای کشور ما به وجود آمده به این جهت بود که قطعنامه پشت قطعنامه علیه ما صادر میشد و دولت قبلی میگفت اینها کاغذ پاره است و ما تعهدی به اجرای آنها نداریم، حالا خودمان هم همین توجیه را مطرح میکنیم. خود این دوستان هم میگویند الزامی به اجرای قطعنامه نداریم، یعنی کاغذ پاره است؟ زمانی که اجرا نکنیم مشکلی پیش نمیآید؟ اینجا ما دچار تعارض میشویم. اگر قطعنامه کاغذ پاره است پس دولت قبلی حرف بیربطی نمیزد. ولی اگر کاغذ پاره نیست و دولت قبلی با آن حرفها مشکلات برای کشور ما درست کرده پس این قطعنامه هم کاغذ پاره نیست و نمیشود با این توجیه که ما الزام به اجرای قطعنامه نداریم موانع و مشکلات ایجاد شده را نادیده بگیریم.
در سطح گسترده مذاکره کردیم که تهدید از بین برود؛ چرا مجدد تهدیدات قبل وجود دارد
نماینده مردم ورامین در مجلس در خصوص تهدید مجدد سران آمریکایی به حمله نظامی و روی میز بودن همه گزینهها، اظهار داشت: یکی از انتظارات اصلی ما این بود که بعد از رسیدن به توافق، مسائل از طریق توافق و برجام حل شود و دیگر شاهد ادبیات زور و تهدید و تحریم نباشیم. این کمترین انتظار ملت ایران است. اما شما میبینید همچنان در ادبیات مقامات آمریکایی اعم از مقامات سیاسی و نظامیشان هر روز تهدید وجود دارد، اینکه گزینه نظامی روی میز ما است و برخی از مشکلاتمان را با ایران از راه نظامی حل خواهیم کرد. خلاصه کار به جایی رسیده که حتی دولتهای بی پایه و اساس منطقه که با چهارتا موشک پودر میشوند، کشور ما را تهدید به حمله نظامی میکنند. این نوع ادبیات و این نوع تهدیدات و این نوع خط و گروکشیها برای چیست؟ بالاخره مگر بنا بر این نشده که مسائل از طریق مذاکره حل شود.
وی همچنین ادامه داد: ما هم مذاکرات را انجام دادیم و هم باید شاهد تهدیدات و تحریمها و فشارها باشیم. اینها متعارض است. البته باید عرض کنم که هم آمریکا و هم هم دولتهای بیپایه و متزلزل منطقه به خوبی میدانند که هیچ کس جرأت نمیکند علیه کشور ما حتی یک گلوله شلیک کند. خود آنها هم واقف هستند که این طبلهای توخالی و بلوفهای بیپایه و اساس علیه ملت ایران مبنا ندارد و هیچ کس جرأت به خود نمیدهد که به کشور ما حمله نظامی کند. یک بار حمله نظامی کردند و نتیجهاش را دیدهاند و پاسخ دندانشکن ملت ایران را دیدهاند و چشیدهاند. بنابراین هیچ کس جرأت نمیکند که اقدام نظامی علیه کشور ما انجام بدهد.
تیم مذاکره کننده هستهای با لازمالاجرا ندانستن قطعنامه، آیا به کاغذپاره بودن تحریمها اشاره دارد؟
نقوی حسینی به عواقب حمله نظامی و جرأت نداشتن کشورهای مزدور به حمله نظامی به ایران اشاره کرد و افزود: رژیم صهیونیستی 35 سال است ملت ما را تهدید به حمله نظامی میکند و هر سال اعلام میکند که کجا را بمباران میکنیم ولی تا به حال جرأت نکرده که یک گلوله هم به طرف ما شلیک کند چون عواقب خطرناک آن را میداند. همه کشورها میدانند که اگر کوچکترین تهاجم یا حمله نظامی به کشور ما صورت بگیرد پاسخ پشیمان کننده دریافت خواهند کرد اما همچنان اینها از ادبیات زور و تهدید استفاده میکنند. این نشان میدهد که اینها مذاکره و توافق سرشان نمیشود و همچنان مسیر قبلی خودشان را دنبال خواهند کرد.
وی با اشاره به صدور قطعنامه و الزام ایران به پاسخگویی به کلیه کشورهای عضو شورای امنیت با تصویب این قطعنامه، گفت: آنچه که در قطعنامه آمده مبنی بر اینکه هر یک از کشورها میتوانند علیه جمهوری اسلامی ایران شکایت داشته باشند ما را با مشکل جدی روبرو میکند. اولاً تا کنون ما با مجموعه کشورهای 1+5 روبرو بودیم ولی حالا باید با تک تک این کشورها روبرو شویم و جوابگوی تک تک این کشورها باشیم.
نقوی حسینی ادامه داد: این کشورها با هم متفاوت هستند سلایق، انگیزهها، مطالبات و منافع ملیشان با هم فرق میکند. اگر قرار باشد پاسخگوی هر یک از این کشورها باشیم که کار را خیلی سخت میکند. نکته دوم این است که این کشورها با منافع و سلایق متفاوت، یک ابزار تهدید آمیز علیه ما در دستشان قرار داده شده و این را به عنوان یک اهرم فشار بالای سر ما نگه خواهند داشت. مدام تهدید خواهند کرد که اگر این باج و امتیاز را ندهید و این رابطه را برقرار نکنید ما شکایت و اعتراض میکنیم و این کار کشور ما را خیلی خیلی سخت میکند و مشکلات جدی برای ما به وجود میآورد.
مخالفت یک کشور در کمیسیون 8 نفره حل اختلافات، اجماع را از بین میبرد و حرکت ایران را متوقف میکند
این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در خصوص تشکیل کمیسیون 8 نفره درباره رفع شکایات طرفین توافق نیز گفت: اجماع ایجاد کردن روی موضوعات مورد اختلاف کار خیلی سختی است. قطعاً ما در آینده با مشکلات جدی روبرو خواهیم شد. هر موضوع هستهای ما بخواهد در کمیسیون مشترک برود و در آن کمیسیون مشترک اجماع ایجاد شود یقیناً یک نفر مخالف پیدا میشود و کار ما متوقف و حرکت آن امکان پذیر نیست.
مکانیزم حل اختلافات، دردسرساز است
وی ادامه داد: اجماع ایجاد کردن واقعاً کار بسیار سختی است. ما یک مکانیزمی طراحی کردیم که هم در قطعنامه و هم در برجام، شاکی، محکمه، قاضی و مجری همه یکی هستند، خودشان شکایت میکنند و خودشان بررسی میکنند و خودشان حکم را اجرا میکنند. این مکانیزم دردسرسازی است و ما را بر لبه تیز شمشیر میبرد. این موضوع مشکلات ما را واقعاً جدی میکند و از سوی دیگر هرکدام از این موارد بخواهد آنجا رفته و بررسی شود که کاربرد و موارد استفاده برخی ابزار و ماشینهای ضروری کشور چه است دیگر اطلاعات محرمانهای برای ما نمیماند و ما خارج از این چارچوب نمیتوانیم هیچ حرکتی بکنیم. این هم یکی از محدودیتسازیهایی است که از شکل کار این کمیسیون بر میآید.