آصفی در گفتگوی تفصیلی با «نسیم آنلاین» عنوان کرد:
سایه سنگین "ترس از آمریکا" بر سر توافقات ایران با اروپا
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه با بیان اینکه کشورهای اروپایی به خاطر ترس از آمریکا آنطور که انتظار میرفت جلو نیامدند گفت: توافقات زیادی که انجام شده در حد توافق مانده است البته بعضی از کارها هم انجام شده که در نقل و انتقال پول آن مشکلاتی دارند.
حمیدرضا آصفی سخنگوی سابق وزارت امورخارجه در گفتگوی تفصیلی با خبرنگار سیاسی « نسیم آنلاین »، با بیان اینکه در خصوص عملکرد دولت و دیپلماسی باید توجه کنیم که هدفگذاری آنها چه بوده است گفت: هدفگذاری دولت و دیپلماسی در این مدت حل و فصل موضوع هستهای و به نتیجه رساندن برجام بود که اگر این موضوع مدنظر قرار بگیرد میتوانیم ارزیابی مثبتی از کارنامه دولت داشته باشیم.
وی با بیان اینکه ممکن است بعضیها ایراد بگیرند که دستگاه سیاست خارجی میتوانستند بهتر باشد یا یک جای کار ضعف دارد گفت: اینها همه در سیاست خارجی درست است و ربطی هم به سیاست خارجی ایران ندارد و حتی وقتی میخواهیم دستگاه سیاست خارجی بزرگترین کشورهای دنیا را نیز ارزیابی کنیم میبینیم که در بعضی از زمینهها موفق بودند در بعضی از زمینهها خیلی موفق نبودند.
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه با بیان اینکه اگر با توجه به هدفگذاری دولت عملکرد دستگاه سیاست خارجی را در عرض 31 ماهی که گذشت ارزیابی کنیم میگوییم موفق بوده است گفت: البته توفیقات دستگاه سیاست خارجی در زمینه منطقه و کشورهای عربی به اندازه موضوع برجام نیست که آن هم همهاش به سیاست خارجی دولت برنمیگردد.
وی با بیان اینکه بخشی از عدم توفیق دولت در زمینه منطقه و کشورهای عربی به خاطر سیاست خارجی دولت است گفت: ولی بخش بیشتر آن به خاطر کینه جویی و مشکلاتی است که دولت سعودی با تحریکات آشکار و پنهان اسرائیل و بعضی اوقات به شکل مستقل انجام دادند و توفیق ما در برجام، شکستهای سعودی در یمن، سوریه و جاهای دیگر باعث شده است که این کشور دست به این گونهای انتقام جویی بزند و حتی برخی از کشورهای عربی و اسلامی را نیز با خود همراه کرده است.
آصفی خاطر نشان کرد: اگر ما بخواهیم بیطرفانه قضاوت کنیم گرچه توفیقات ما در زمینه همسایگان، منطقه و کشورهای عربی و اسلامی به اندازه برجام نبوده اما در ارتباط با افکار عمومی دنیا، دیپلماسی عمومی، روابط با کشورهای آسیای دور، اروپا و حتی اخیراً رابطه با کشورهای آمریکای لاتین شاهد پیشرفتها خوبی هستیم که این روابط در حال افتادن برروی ریل خود هستند و به همین دلیل من ارزیابی خوبی از عملکرد دستگاه سیاست خارجه با نقاط قوت و نقاطی که قوت کمتری دارند دارم.
وی در خصوص میزان وعدههای تحقق یافته دولت در خصوص برجام اظهار داشت: بالاخره ما برجام جلو را رفتیم و منجر به این شده است که برخی از تحریمها برداشته شود و برخی دیگر نیز در شرف برداشته شدن است البته برخی از تحریمها وجود دارد که به خاطر موضوعات هستهای نیست و به خاطر بحثهای دیگری است که آمریکاییها در خصوص برداشتن آنها بهانهجویی کردند و آنها هنوز سر جایشان است.
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه با تاکید براینکه به نظر من 25 درصد از مشکلات اقتصادی و تجاری ما به خاطر تحریمهاست گفت: ب قیه این مشکلات به وضعیت و ساختار داخلی بر میگردد و اگر نظر ما به آن 25 درصد باشد طبیعی است که در یک زمان بلندمدتتر جواب میدهد.
وی با بیان اینکه ما میبینیم بعد از برجام فضا متعادل شده و نمایندگان کشورهای خارجی میآیند، میروند و گفتگو و بحث میکنند گفت: البته مشخص است که توافقی که تنها برروی کاغذ است کافی نیست و باید دنبالهدار بوده، کنترل، عملیاتی و اجرایی شود که این موضوع مقدار طول میکشد. (در خصوص سفر هیاتهای تجاری خارجی به ایران اینجا را ببینید)
آصفی خاطر نشان کرد: اروپاییها و بعضی از هیئتهایی خارجی که به کشور میآیند هنوز نگران آمریکا و انتخابات این کشور هستند و میخواهند ببینند ظرف چند ماه آینده تحولات آمریکا چگونه پیش میروند لذا با کندی حرکت میکند. (اینجا را هم ببینید)
وی افزود: متأسفانه کشورهای اروپایی آنطوریی که انتظار میرفت به خاطر ترس از آمریکا جلو نیامدند و توافقات زیادی که انجام شده نیز در حد توافق مانده است که خیلی از آنها نیز با شرکتهای کوچک بوده است البته بعضی از کارها را انجام دادهاند که الان در نقل و انتقال پول مشکلاتی دارند.
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه با بیان اینکه هنوز نقل و انتقال پول عادی نشده و هنوز مشکلاتی وجود دارد (در خصوص برقراری سوئیفت اینجا را بخوانید) گفت: اما این موضوع بسیار به مقدار زیاد عملیاتی شده و در حجمهای کوچک کار انجام میشود.
وی در ادامه با بیان اینکه سوئیفت برقرار شده است گفت: البته سوئیفت یک خط ارتباطی است و فقط برقرار شدن سوئیفت تجارت را تسهیل نمیکند بلکه مقدمهای برای تسهیل تجارت است.
آصفی خاطرنشان کرد: هرچند الان بعضی از تراکنشها از طریق سوئیفت انجام میشود اما حجمش کم است و مقداری زمان میبرد تا به حالت عادی بازگردد، بالاخره آمریکا در این خصوص بداخلاقی میکند؛ از طرفی کمی زمان میبرد تا بیاعتمادی که به وجود آمد حلوفصل شود، به نظرم هرچند در مسیر درستی هستیم ولی مسیر طولانی و کند است.
وی در خصوص انتظارات مردم از برجام گفت: شاید برداشت درستی از مواضع دولت گرفته نشده باشد بالاخره دولت هم برجام را مقدمهای برای رسیدن به اهداف میداند یعنی برجام یک وسیله است. (وعده رئیس جمهور در خصوص برداشته شدن تحریمها را اینجا ببینید)
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه افزود: اگر از من سوال کنید سال 95 بهتر از سال 94 خواهد بود یا خیر؟ من قطعاً به شما میگویم خیلی بهتر خواهد بود، بالاخره دولت یک فضایی را درست کرده که ما به مسیر رو به جلو میرویم؛ من یک قرینه برای شما بگویم ما یک آزمایش موشکی کردیم آمریکاییها این را به شورای امنیت بردند اما حتی موفق نشدند که یک بیانیه بدهند، قطعنامه که سهل است حتی یک بیانیه مطبوعاتی هم نتوانست بدهد و این نشان دهنده این است که آن اجماع جهانی یا اجماع کشورهای قدرتمند علیه ما شکست خورده و همچنین نشان میدهد که دیگر در آینده اجماعی بر علیه ما شکل نخواهد گرفت.
وی خاطر نشان کرد: حالا اگر شما سوال کنید که آیا با برجام همه مشکلات اقتصادی ما حل شده است؟ من میگویم خیر و اگر شما بپرسید چرا؟ من در جواب میگویم قرار نبوده با برجام همه مشکلات حل شود. (اینجا را هم ببینید) حالا اگر بعضیها گفتند که برجام قرار است همه مشکلات ما را حل میکند خوب این خیلی صحبت دقیقی نیست.
آصفی با بیان اینکه من اعتقاد دارم با برجام و با فضایی و شرایط جدیدی جهانی که برای ایران به وجود آمده ما میتوانیم انتظار داشته باشیم که به مرور مشکلات حل شود گفت: افق به مراتب بهتر است و ما در یک فضای بهتری از گذشته قرار داریم.
وی در ادامه در واکنش به اظهارنظر رئیس جمهور که در نشست خبری با خبرنگاران از باز بودن راه مذاکره با آمریکا برای برداشته شدن باقی تحریمها (اینجا را ببینید) سخن گفته بود اظهار داشت: من فکر میکنم آقای رئیس جمهور کلامشان را باز نکردند و چون باز نشد شاید استنباط دقیقی از آن نشود.
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه خاطر نشان کرد: اگر آمریکا مواضع خود را در موضوع تروریسم خودساخته و همچنین موضوع رژیم صهیونیستی تعدیل داده به مواضع ما نزدیک شود و به یک موضع واقعبینانه برسد میتوان در پرتو گفتگو و مذاکره به تفاهم برسیم و تحریمها برداشته شود ولی اگر تعدیل نکند و بخواهد بر همین مواضع حرکت کند به نظر نمیرسد که بشود تحریمهای دیگر را برداشت و قرائن و شواهد نیز نشان میدهد که آمریکاییها حداقل در کوتاه مدت نیز آماده نیست که مواضع خود را تعدیل کنند و همچنان تمام قد از رژیم صهیونیستی دفاع میکنند.
وی با بیان اینکه به نظر نمیرسد حداقل در کوتاه مدت فضا برای گفتگو بین ایران و آمریکا به گونهای که منافع جمهوری اسلامی ایران تامین شود و آمریکاییها حاضر به تغییر مواضع باشند آماده باشد گفت: ولی در مورد اینکه آمریکاییها در بلند مدت مواضعشان را تغییر بدهند و منافعمان تامین شود، باید صبر کرد و دید.
آصفی در خصوص اینکه برخی از کارشناسان کاهش قیمت نفت را سیاسی میدانند و بخشی از تقصیر را ناشی از کم کاری دستگاه سیاست خارجی کشور در این حوزه میدانند با بیان اینکه به نظر من دستگاه سیاست خارجه در زمینه نفت واقعاً تقصیر ندارد گفت: من قبول ندارم که همه مازاد عرضهای که داریم سیاسی است، البته ممکن است بگویید دلیل اینکه تولید را کم نمیکنند و مازاد عرضه داریم سیاسی است اما بالاخره قیمت نفت تابعی است از عرضه و تقاضا است و الآن عرضه بیشتر از تقاضا است. (در خصوص دلایل کاهش قیمت نفت اینجا را ببینید)
وی با بیان اینکه اکنون شاهد رکود در دنیا هستیم گفت: حتی در 3 ماه گذشته نیز شاد رکود در دنیا بودیم و وقتی که در چین رکود میشود طبیعی است که قیمت حامل انرژی هم پایین میآید، چون نیازها کم میشود شما ببینید فقط قیمت نفت نبود که پایین آمد بلکه وضع سنگ آهن خیلی از آن بدتر است سنگ آهن و فلزات به مراتب شرایط بدتری دارد.
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه با بیان اینکه در موضوع کاهش قیمت نفت فقط بحث نفت نبود و ما موضوع معادن را هم داریم گفت: بعضیها فکر میکنند که همه مسائل سیاسی است اما من مساله را اینطور نمیبینم بلکه این مساله مقداری به مسائل رکود جهان و یک مقدار کمی هم ممکن است به بحث سیاسی بر گردد یعنی سعودیها و بعضی از همپیمانانش خواستند به ایران فشار بیاورند و این کار را کردند.
وی با بیان اینکه رابطه ما با سعودیها دچار تنش و تشنج است گفت: این تشنج هم ربطی به ما ندارد و اگر خودمان را جای دستگاه سیاست خارجی بگذاریم میبینیم که آنها نمیتواند کاری انجام دهند چون سعودیها در یمن و سوریه شکست خوردند که البته به ما هم نباختند بلکه چون عقلشان نمیرسد به خودشان و به سیاستهای غلط خودشان باختند. (اینجا را ببینید)
آصفی با بیان اینکه سعودیها فکر میکنند که به ما باختند و میخواهند از ما انتقام بگیرند اظهار داشت: عیبی ندارد سعودیها میتوانند در این اشتباه بمانند ولی آنها به هیچ کشوری نباخته بلکه میدان را به سیاستهای غلط خود باختهاند، اینکه آنها در یمن و سوریه باختهاند و حالا دارند انتقامش را به زعم خودشان از جمهوری اسلامی میگیرند باعث شده به یک سیاستهای عجیب و غریب دست بزنند که نهایتاً گریبان خودشان را خواهد گرفت. (در خصوص دلایل دشمنی عربستان با ایران اینجا را هم بخوانید)
وی افزود: سعودیها با وجود شرایطی که دارند کار خیلی زشتی در قرار دادن حزب الله در لیست تروریستها انجام دادند که اول شورای همکاری خلیج فارس این کار را انجام داد و توسط کشورهای اتحادیه عرب انجام شد، این واقعاً خجالتآور است که تنها گروهی که جلوی اسرائیل ایستاد و باعث شد اسرائیل بعد از جنگهای مکرر که با اعراب داشتند شکست بخورد.
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه اظهار داشت: حال آیا باید در شرایطی که عربستان گروه حزبالله را در لیست گروه تروریستی گذاشته جمهوری اسلامی با سعودها راه مصالحه را پیش بگیرد؟ متأسفانه دیگر کار سعودیها از منطق گذشته است و وقتی که این اتفاق میافتد طبیعتا قیمت نفت هم پایین میآید و آن بخش بعد سیاسی کاهش قیمت نفت هم به همین موضوع مربوط است.
وی با بیان اینکه بعد سیاسی کاهش قیمت نفت به رفتار عربستان مربوط است گفت: کارایی دستگاه دیپلماسی در این حوزه محدود است و دلیل آن نیز این است که مواضع دو طرف در این زمینه بسیار متفاوت است و لذا اگر چه میشود گفت که اگر وزارت خارجه و دستگاه دیپلماسی مثلاً به موازات برجام روشهایی را در ارتباط با نزدیکی با منطقه و کشورهای اسلامی میگرفت خوب بود ولی مگر آن چند درصد کار را عوض میکرد 5 یا 10 درصد و خیلی اتفاق عجیب و غریبی نمیافتاد و همین مسائل باعث شده فضا بین ما و سعودیها به هم بخورد و نتیجهاش کم شدن قیمت نفت و مسائل دیگر است.
آصفی در خصوص ارزیابی خود از علمکرد دولت در مدیریت بحرانهایی میان ایران و عربستان گفت: اگر یک موضوع دو جانبه پیش میآمد میشد بیان کرد که دولت توانسته این موضوع را مدیریت کند یا نتوانسته است ولی وقتی به صورت ناگهانی به سفارت عربستان تعرض میشود، عربستانیها منتظر این هستند که رابطه را قطع کنند و اگر نه حمله به سفارتخانهها در ابعاد بسیار گستردهتری در دنیا اتفاق افتاده اما با وجود اینکه این اتفاق اصلاً حملهای هم نبوده عربستان میآید یک دفعه رابطهاش را قطع میکند. (اینجا را ببینید)
وی افزود: هرچند در آن موقع ما مواضع حکیمانهای گرفتیم ولی سعودیها تصمیم خود را در قطع رابطه گرفته بودند و علی رغم اینکه ما مواضعمان بسیار حکیمانه بود دیگر کاری نمیشد کرد و لذا من معتقدم که تلاش شد که مدیریت شود ولی مدیریت نشد و این از کاستی جمهوری اسلامی ایران نیست این حس کینه و انتقام سعودیها از شکستها در سوریه و یمن است. (اینجا را هم ببینید)
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه در ادامه خاطر نشان کرد: سعودیها فکر میکردند بعد از برجام رابطه ایران و آمریکا خوب میشود جایگاه ما در منطقه جایگاه طبیعی خودش میشود و بالا میرود که به همین دلیل به سیم آخر زدند و البته کار خودشان را سختتر کردند.
وی در ادامه در خصوص ارزیابی خود در خصوص مدیریت ماجرای فرودگاه جده یا فاجعه منا با بیان اینکه این موضوعات مدیریت نشد اظهار داشت: به نظر من رابطه ما با سعودیها یک مقدار از حالت مدیریت گذشته و کار سخت شده است ؛ در این شرایط ما باید برای رسیدن به شرایط طبیعی کمی صبر کنیم و از موضع صبر و شاید در بعضی از زمینهها بی محلی و استغنا برخورد کنیم. (اینجا را ببینید)
آصفی با بیان اینکه اگر بخواهیم با سعودیها بیشتر از این مواضع مسالمتجو بگیریم دچار شبهه و سوءتفاهم میشوند گفت: من فکر میکنم با صبر همه چیز حل میشود، یعنی سعودیها ناچار میشوند که خودشان پا پیش بگذارند البته این موضوع زمان میبرد و ما باید در این مدت درایت به خرج بدهم.
این دیپلمات با سابقه در توصیهای برای یک سال و نیم آینده دستگاه دیپلماسی در دولت یازدهم گفت: اعتقاد دارم برای آینده باید سیاست خود را چند وجهی کنیم و از گذاشتن تخممرغها در سبد یک گروه و یک دسته اجتناب کنیم و باید سعی کنیم با همه کشورهایی که مجاز هستیم به جز رژیم صهیونیستی و آمریکاییها به صورت متوازن رابطه داشته باشیم و همچنین کشورهای منطقه و همسایه را اولویت قرار دهیم. (اینجا را ببینید)
وی با بیان اینکه برای دستگاه سیاست خارجی دولت یازدهم باید برای مدت باقیمانده سازمان کنفرانس اسلامی و جنبش عدم تعهد را تقویت کند گفت: این دو سازمان یک مقداری دچار کاستی شدهاند و باید حتماً به آنها بپردازیم.
سخنگوی اسبق وزارت امورخارجه با بیان اینکه باید تلاش شود مانند گذشته سیاست در خدمت اقتصاد قرار بگیرد گفت: ما بتوانیم از امکانات سایر کشورها برای موضوعات اقتصادی استفاده کنیم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: باید در فضای خوبی که اکنون به وجود آمده تاجای ممکن است فضا را به نفع شهروندان و هموطنان عزیز خودمان در خارج از کشور کنیم و بدون تردید توجه به شهروندان منافع جمهوری اسلامی ایران را در کلان قضیه هم حفظ میکند.