روایت مسعود اسداللهی از حاشیههای عملیات آزادسازی حلب در گفتگوی تفصیلی با «نسیم آنلاین»:
اردوغان ثابت کرده فقط زبان زور را میفهمد/ او معتقد است حلب و موصل باید به ترکیه ملحق شوند
این کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: اقدامات اردوغان نه تنها باعث گسترش اراضی ترکیه نمیشود بلکه ممکن است منجر به تجزیه آنها شود و به همین دلیل امیدواریم آقای اردوغان سره عقل بیاید و این سیاستها را کنار بگذارد.
گروه سیاسی «نسیم آنلاین»:: مسعود اسداللهی کارشناس مسائل غرب آسیا است. او در زمره زبدهترین افرادیست که مسائل سوریه را لحظه به لحظه رصد کرده و طی 5 سالی که از جنگ در این کشور میگذرد بارها به صورت حضوری پیگیر وقایع جنگ بوده است. اسداللهی حالا و پس از آزادسازی تاریخی شهر حلب، از حاشیههای این پیروزی بزرگ میگوید. او معتقد است که ترکیه از آزادسازی حلب نگران شده است و ممکن است حدود تجاوز خود به خاک سوریه ا از الباب هم فراتر ببرد. مشروح گفتگوی تفصیلی مسعود اسداللهی با «نسیم آنلاین» به شرح زیر است:
اردوغان که سیاست صفر کردن مشکلات با همسایگان را دنبال میکردند از سال 2011 سیاست صفر کردن روابط را برگزیده « نسیم آنلاین »: این روزها حواشی رفتار اردوغان در اظهار نظرهای متفاوت نسبت به سوریه در کنار انفجاری که در استانبول بوده به شدت افزایش یافته است. وضعیت این روزهای ترکیه را چگونه ارزیابی میکنید؟اسداللهی: سیاستهایی که ترکیه از سال 2011 تا الان در پیش گرفته برخلاف سیاستهای قبلی است که این کشور برگزیده بود؛ آقای اردوغان از سال 2002 که در ترکیه به قدرت رسید تا سال 2011 سیاست خارجی خود را براساس صفر کردن مشکلات با همه همسایهها پایه ریزی کرد و معمولا در امور داخلی کشورها هم دخالت نمیکرد بلکه سعی داشت مشکلات خود را با همه و به خصوص کشورهای همسایه حل کند، که نهایتاً این موضوع باعث رفتار روابط بسیار خوب و حسنهای بین ترکیه و کشورها منطقه شده بود.
با این حال به مجرد اینکه تحولات جهان عرب در سال 2011 شروع شد و انقلاب مصر و تونس و دیگر تحولات در کشورهای عربی اتفاق افتاد، ناگهان ترکها سیاست خارجی خود را به صورت کاملا آشکار تغییر داده و به دخالت در امور کشورهای عربی به خصوص سوریه و عراق پرداختند.
ترکها سیاست صفر کردن مشکلات را که تا سال 2011 دنبال میکردند به یک بار به سیاست صفر کردن روابط با کشورهای منطقه تبدیل کردند و روابط آنها با همه همسایگان پر از تنش شد؛ با بلندپروازیهای آقای اردوغان در سیاست خارجی و در سیاست داخلی ترکیه وضعیت جدیدی ایجاد شد که ما اکنون شاهد آن هستیم.
علاه بر همه اینها، آقای اردوغان که از مدتها پیش به دنبال سرکوب کردن همه مخالفین خود بود، اکنون به دنبال تغییر قانون اساسی و برقراری نظام ریاستی هم هست تا بتواند به عنوان رئیس جمهور با اختیارات کامل آن طوری که دلش میخواهد حکومت کند و در همین راستا هم بسیاری از مخالفین را به زندان انداخته است؛ ترکیه فعلی یکی از معدود کشورهایی است که بیشترین مخالفین را در زندان دارد.
اردوغان فکر میکند میتواند تبدیل به حاکم کل منطقه شودآقای اردوغان در سیاست خارجی به خصوص در سوریه و عراق هم بسیار تندروانه عمل کرده و با شعارهای احیای امپراطوری عثمانی و حتی فراتر از آن دم زدن از امپراطوری سلجوقیان نشان داده است که دچار یک نوع بیماری جنون قدرت است؛ تلقی وی این است که میتواند تبدیل به حاکم کل منطقه شود.
متاسفانه آقای اردوغان دچار توهم قدرتی شده که هیچ پایه و اساسی ندارد ولی همین توهم قدرت مشکلاتی را برای همسایگانش ایجاد کرده است، در مورد سوریه شاهد هستیم، از روزی که بحران در منطقه شروع شده ترکیه به عنوان یک همسایه به جای اینکه سعی کند حداقل بحران این کشور کنترل شود و نگذارد دامنه آن افزایش پیدا کند برعکس بیشترین تلاش را در تعمیق و عمق بخشیدن به بحران داشته و مرزهای این کشور محل رفت و آمد وسیع تروریستها بوده است.
تروریستها از سراسر دنیا به ترکیه میآمدند و از این کشور وارد خاک سوریه میشدند، در موضوع سلاح و کمکها مالی و حتی کمکها درمانی و مداوای مجروحین تروریستها هم کمکها ترکیه خیلی علنی بود و هیچ ابایی هم نداشته است؛ اما ترکیه در ماههای اخیر از آن سیاستها قبلی خود هم فراتر رفته و اگر در سالهای اول بحران سوریه به صورت غیرمستقیم و نیابتی در این بحران دخالت میکرد از چند ماه قبل و بعد از کودتای نافرجامی که اتفاق افتاد، علنا وارد خاک سوریه شده است و ارتش این کشور به بهانه مبارزه با داعش وارد خاک سوریه شده و چند شهر جرابلس و الراعی را تصرف کرده است.
همچنین نیروی ترکیه اکنون به نزدیکی شهر الباب رسیدهاند، این شهر در 40-50 کیلومتری شهر حلب است و این حرکت آنها وضعیت بسیار خطرناکی را ایجاد کرده است چون اگر نیروهای ترکیه از شهر الباب به سمت پائین حرکت کنند مستقیما با ارتش سوریه و همپیمانان ارتش سوریه درگیر خواهند شد و این میتواند یک بحران بزرگ منطقهای را ایجاد کند.
عملیاتهای تروریستی در ترکیه نتیجه سیاستهای مداخلهجویانه آنها در منطقه استاز سوی دیگر همه این تجاوزهای ترکیه به کشورهای همسایه، تاثیر خود را بر شرایط داخلی این کشور هم گذاشته است؛ در شرایطی که یکی از بهانههای ترکیه برای ورود به عراق و سوریه مبارزه با گروههای کردی مثل پ.ک.ک است آنها هم در داخل ترکیه دست به اقدامات امنیتی و تروریستی میزنند البته خود داعش هم تا به حال چندین عملیات تروریستی در داخل خاک ترکیه و به خصوص در شهرهای بزرگ این کشور مانند استانبول، فرودگاه استانبول و آنکار انجام داده است با این حال پ.ک.ک بسیار فعالتر است.
در واقع ترکها الان دارند نتیجه سیاستهای مداخلهجویانه خود در منطقه را مشاهده میکنند که به داخل این کشور کشیده شده است با وجود اینها اما به نظر نمیرسد آقای اردوغان به این راحتیها دست از سیاستها خود بردارد و این باعث خواهد شد که هم وضعیت داخلی ترکیه خیلی بدتر از چیزی که اکنون هست بشود و هم اوضاع منطقه در صورتی که جلوی اردوغان گرفته نشود بسیار بحرانیتر شود.
اردوغان به شدت از تکرار کودتا در ترکیه در هراس است « نسیم آنلاین »: دلیل واکنش شدید دولت ترکیه در اعلام حکومت نظامی بعد از بمب گذاری در این کشور چیست؟
اسداللهی: اولا اردوغان به شدت از تکرار کودتا در ترکیه در هراس است و چند بار تا به حال هم این مساله را اعلام کرده است و هنوز فکر میکند خطر کودتا وجود دارد. در هر حال ارتش ترکیه ارتشی است که با تربیت آتاترکی شکل گرفته و قطعا با دولت آقای اردوغان که پایه اخوانی دارند مشکل دارد، به همین خاطر هم اردوغان همیشه نگران کودتا در این کشور است و تلاش میکند با امنیتی کردن جو جامعه دست خود را برای بازداشتهای وسیع باز نگه دارد تا بتواند هرکسی که کوچکترین مخالفتی با وی را انجام دهد را تحت عنوان مسائل امنیتی بازداشت کند، هرچند ممکن است این مساله در کوتاه مدت به نفع آقای اردوغان باشد ولی در دراز مدت چنین چیزی ممکن نخواهد بود.
پس از کودتا تعداد زیادی از افراد با بهانههای واهی بازداشت شدند و کار به جایی رسید که در فدراسیون فوتبال ترکیه هم برخی از ستارههای فوتبال و حتی داورها و غیره را به بهانه دخالت در کودتا بازداشت کردند که این بهانه بسیار مضحکی بود؛ در دانشگاهها، مدارس و بسیاری دیگر از جاها کارمندهای دولت را بازداشت کردند که این افراد تعداد زیادی از جامعه ترکیه را تشکیل میدهند و قطعا این کار درصد نارضایتی مردم را بالا خواهد برد.
آقای اردوغان ممکن است در کوتاه مدت بتواند صداها را خفه کند اما این به عنوان آتشها زیر خاکستر باقی خواهد ماند و در اولین فرصتی که بتواند خود را نشان دهد این آتش شعلهور خواهد شد و ممکن است اوضاع از کنترل اردوغان خارج شود.
ترکیه معتقدند است حلب و موصل باید به خاک آن الحاق شود « نسیم آنلاین »: اردوغان چه نقشهای در خصوص سوریه و عراق دارد؟اسداللهی: ترکیه به صورت تاریخی نسبت به دو شهر حلب و موصل در سوریه و عراق ادعا دارد. ترکها مدعی هستند که پس از فروپاشی امپراطوری عثمانی و تجزیه این کشور انگلیس و فرانسه به شکلی این امپراطوری را تجزیه کردند که حلب و موصل را که از دید آنها دو شهر ترکیهای بودند از آنها جدا کرده و به سوریه و عراق دادهاند البته این ادعایی است که هیچ سندیت تاریخی ندارد چون این دو شهر، دو شهر عربی هستند نه دو شهر ترکی و اینکه ترکیه ادعا میکند مال ما بوده ادعای بیاساسی است البته یک زمانی کل این کشورها همه جزء امپراطوری عثمانی بودهاند، همه کشورهای عربی از حوزه شامات و خلیج فارس تا شمال آفریقا همه بخشی از امپراطوری عثمانی بودهاند ولی این دلیل نمیشود که براساس آن ترکیه ادعا کند که بعضی از مناطق هنوز هم متعلق به آنهاست و بخواهد آنها را ضمیمه خاک خود کند.
در هر صورت متاسفانه این نوع ادعاها توسط ترکها مطرح میشود و معتقدند که این مناطق باید به خاک ترکیه برگردند، با وجود اینکه ترکیه در ظاهر هدف خود برای ورود به شمال عراق و سوریه را مبارزه با داعش اعلام میکنند و بهانه آنها حضور داعش در موصل در شمال عراق و رقه در شمال سوریه به همراه فعالیت کردهای پ.ک.ک در شمال این دو کشور است اما حقیقت این است که ترکها با این بهانهها میخواهند توجیهی برای حضور خود در عراق و سوریه درست کنند و بعد همان سیاست اسرائیلیها را انجام دهد یعنی حضور طولانی مدت در این مناطق پیدا کند و بعد از اینکه طی 10 یا 20 سال حضورش در این منطقه تثبیت شد طبق مصوبههایی این مناطق را به خاک خود ضمیمه کند اما شرایط در دنیا دیگر اینگونه نیست که بتوان چنین کارهایی را انجام داد.
کشورگشایی اردوغان میتواند چنان منطقه را به آتش بکشد و که ترکیه هم به پای آن بسوزداگر اسرائیل زمانی این کارها را انجام میداد برای 60-70 سال پیش بود، الان دیگر چنین کاری امکان پذیر نیست با این حال به نظر میرسد آقای اردوغان خیلی متوجه این واقعیات نیست و به دنبال این است که از این فرصت به نفع خود استفاده کرده کشورگشایی کند که این واقعا میتواند منطقه را به آتش بکشد و خود ترکیه هم خیلی خیلی لطمه از این اتفاق خواهد خورد زیرا ترکیه هم یک کشور چند قومیتی است و این بازی با آتشی است که خود آنها هم به پای آن خواهند سوخت و چه بسار به تجزیه ترکیه بینجامد؛ این شیوه نه تنها باعث گسترش اراضی ترکیه نمیشود بلکه ممکن است منجر به تجزیه آنها شود و به همین دلیل امیدواریم آقای اردوغان سر عقل بیاید و این سیاستها را کنار بگذارد.
اردوغان نشان داده باید با زبان زور با او صحبت کرد « نسیم آنلاین »: آیا اردوغان خط قرمز الباب و شمال موصل را نقض میکند؟
اسداللهی: آقای اردوغان نشان داده است که باید با زبان زور با او صحبت کرد و اگر احساس کند که مانعی جلوی او نیست حتما به سمت حلب و موصل حرکت خواهد کرد اما اگر احساس کند هزینه این عمل وی فوقالعاده زیاد خواهد بود و تبعات آن را نمیتواند تحمل کند دست نگه خواهد داشت.
فعلا مهم این است که تلقی آقای اردوغان به چه شکلی باشد و طرف مقابل خود را قوی نشان دهد یا نه؛ هرچند دولت سوریه الان به دلیل درگیری در یک جنگ گسترده توانایی لازم برای درگیری با ترکیه را ندارد اما مساله وجود روسیه و ایران در کنار ارتش سوریه باعث شده تا ترکها از حرکت به سوی شهر الباب هراس داشته باشند و خود را وارد درگیری با نیروهای روسیه و نیروهای متحد نکنند؛ در عراق هم به دلیل وجود یک نیروی قوی مانند حشد الشعبی و نیروهای داوطلب کار آنها مشکل شده است و این به دلیل حجم زیادی از نیرو است که عراقیها به این منطقه آوردهاند با این وجود همه اینها موضوع تجاوز بیشتر ترکیه به سوریه و عراق بستگی به این دارد که اردوغان شرایط را چگونه احساس کند اگر احساس کند که مخالفتی در سطح بینالمللی با او نیست و میتواند از این آب گلآلود ماهی بگیرد حتما پیشروی خواهد کرد ولی اگر احساس کند نظام بینالملل این تجاوز را نمیپذیرد و ملتها منطقه با او مقابله خواهند کرد مجبور به تجدید نظر میشود.