یادداشت/ کاظم همتی
دیپلماسی منفعل در ماجرای عدم لغو روادید کشور عراق
وزارت خارجه بهتر است بجای دیپلماسی تبلیغاتی، ابتدا منافع همه مردم ایران را برای خود به درستی ترسیم کرده، سپس اقدامات و اولویتهای خود را براساس سود و منافع بیشتر و جهت برگرداندن عزت پاسپورت به همه ایرانیها در دستور کار خود قرار دهد.
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، کاظم همتی عضو شورای تبیین بسیج دانشگاه علامه طباطبایی (ره) طی یادداشتی به موضوع دیپلماسی منفعل در قضیه عدم لغو روادید کشور عراق اشاره کرد.
متن کامل این یادداشت به شرح زیر است:
« در حالی که ایران با کشورهایی چون ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی، دومینیکا (جزیره ای در کارائیب)، تاجیکستان، نپال، ایالات مستقل ساموآ، ماداگاسکار، لبنان، امارات، روسیه (برای تجار) و از هم اکنون صربستان اقدام به لغو ویزا نموده و وزارت خارجه در حال مذاکره برای حذف ویزای تایلند می باشد، بجز برخی همه این موارد نفع یک طرفه برای کشور مقصد ( افزایش آسان گردشگر) داشته و عمده عایدی این کار تنها برای قشر مرفه جامعه ایران است که اغلب جهت خوش گذرانی به این کشورها سفر می کنند. نمونه این تلاش های مجدانه را می توان در هفتم دی ماه سال گذشته از زبان حسن قشقاوی معاون وزیر امور خارجه شنید:
ما با تایلند و روسیه مذاکراتی را پیرامون لغو روادید انجام داده ایم اما هنوز به جمع بندی نهایی دست پیدا نکرده ایم. ما در حال حاضر با 72 کشور در موضوع لغو روادید و ارائه تسهیلات ویزایی وارد مذاکره شده ایم که بعضی از آنها نیز مثمر ثمر بوده است و ما درحال حاضر لغو روادید را با کشورهایی مثل ارمنستان عملیاتی کرده ایم.
دیپلماسی در خدمت عزت به پاسپورت های چه کسانی است؟
باید پذیرفت نمی توان لغو ویزا به کشورهای فوق را (بجز روسیه برای تجار ایرانی ) به عنوان دیپلماسی فعال و در جهت افزایش اعتبار گذرنامه ایرانی ثبت کرد. چرا که در جاهایی که لغو روادید منجر به تامین منافع حداکثری کشور و مردم باشد، هیچ حرکت و تلاش به اصطلاح دیپلماسی حرفه ای، نه دیده می شود و نه به نتیجه می رسد!
بعنوان مثال لغو روادید با کشورهایی چون مصر به گفته کارشناسان می تواند تاثیر بسیار گسترده فرهنگی در سطح جهان اسلام داشته باشد. با افزایش رفت و آمدهای آسان مردم دو کشور و به واسطه ایجاد گفت وگو بین مذاهب از طریق جامعه روشنفکر مصر و گفت وگوی بین مذهبی مابین علمای شیعه و الازهر (که در واقع مرجع رسمی و جهانی اهل سنت است) منجر به نزدیکی آراء دو کشور و به حاشیه راندن وهابیت و در نتیجه گسترش نفوذ کشورمان در منطقه خواهد شد. اما شاهد آن هستیم که هیچ گونه تلاش جدی در سالیان اخیر در این خصوص صورت نگرفته است.
اما نمونه بارز و مهم دیگر این دیپلماسی منفعل را می توان در قضیه عدم لغو روادید کشور عراق مشاهده کرد، به خصوص اینکه مشکلات و تبعات آن در ایام اربعین حسینی به اوج خود می رسد. با وجود اینکه عمده منفعت لغو روادید با کشور عراق برای قشر متوسط و ضعیف جامعه و کاهش هزینه های سفر آنها می باشد و تاثیر بین المللی و اقتدار این مراسم برای کشورمان غیرقابل چشم پوشی است و با اینکه امکان لغو روادید ایران-عراق به دلیل روابط بسیار نزدیک دو کشور بسیار در دسترس است، هنوز مسئولین وزارت خارجه به وعده های تکراری و سالیانه بسنده می کنند. این در حالی است که عدم لغو روادید هیچ گونه کمک و تاثیر امنیتی برای کشور عراق نداشته و اساسا لغو روادید با هر کشوری به معنای ورود بی ضابطه به آن کشور نمی باشد.
حال نگاهی به سوابق وعده های مذکور و آخرین وضعیت لغو روادید با عراق می اندازیم:
29 آبان95- رئیس ستاد اربعین کشور: با توجه به مشکلاتی که زائران بدون ویزا در مرز مهران امسال ایجاد کردند برای سال آینده به دنبال لغو ویزا هستیم.
26 اردیبهشت 96- رئیس جمهور(قبل از انتخابات) در جمع مردم اهواز: باید ویزای ایران و عراق برداشته شود تا مردم راحت تر رفت و آمد کنند.
و در نهایت تیر96- دبیر ستاد مرکزی اربعین حسینی: از 11 شهریورماه سفارت و کنسولگری های عراق در ایران صدور روادید اربعین برای زائران کشورمان را آغاز می کنند!!
باید تحقیق شود آیا مشکلات ناشی از صدور روادید برای دو کشور (به ویژه در ایام اربعین حسینی) ارزش دریافت مبلغ 44 دلار از هر زائر را دارد؟ یا منافع شخصی و گروهی بر منافع ملی طرفین غلبه دارد؟ در هر حالت ادامه این وضعیت نشانه دیپلماسی منفعل و به دور از منافع برای جامعه ایران است.
البته زمانی که به رویکرد دولت یازدهم در خصوص زیارت اربعین نگاه می کنیم حرکت هایی همچون اجباری نمودن ثبت نام در سامانه سماح و دریافت هزینه مضاعف از زائرین، نشان می دهد تنها دولت عراق نگاه کوته بینانه به این موضوع ندارد.
وزارت امور خارجه بهتر است بجای دیپلماسی تبلیغاتی و در جهت منافع قشر مرفه جامعه، ابتدا منافع همه مردم ایران را برای خود به درستی ترسیم نموده، سپس اقدامات و اولویت های خود را براساس سود و منافع بیشتر و جهت برگرداندن عزت پاسپورت به همه ایرانی ها و نه فقط یک قشر خاص در دستور کار خود قرار دهد.
منبع: فارس
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.