فشارهای کادر مدیریتی بر مرکز مطالعات عالی انقلاب اسلامی دانشگاه تهران
این روزها چراغ خاموش و بی صدا، مرکز مطالعات عالی انقلاب اسلامی دانشگاه تهران تحت فشار کادر مدیریتی این دانشگاه قرار گرفته به طوری که فعالیتهای این مرکز را با مشکلات فراوانی مواجه کرده است.
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، یکی از ایراداتی که بسیاری از اندیشمندان علوم انسانی از گذشته تا کنون همواره بر وجوه نظری انقلاب اسلامی وارد آورده اند، این بوده است که تولیدات علمیِ داخلی، پیرامون ابعاد نظری انقلاب، نتوانسته است غنای لازم برای بررسیِ علمیِ رخداد بزرگ ایران در سال 57 را به ارمغان آورد.
همچنین یک بررسیِ ولو سطحی پیرامون ماهیت تولیدات حوزوی و دانشگاهی نیز به وضوح بیانگر این واقعیت است که عمده مباحث طرح ریزی شده توسط اهالی علم، بیش از آنکه به تحلیل لایه های متعددِ انقلاب بپردازد، به شرح و توصیفِ صرفِ وقایع اختصاص پیدا کرده است و کمتر توانسته خلا ناشی از ضعف بررسی و تحلیل عمقی در این رابطه را پُر بکند.
علاوه بر این، در سایر موارد نیز مواجهه سیاست زده و سطحی برخی از موسسات پژوهشی با "انقلاب اسلامی" منجر به آن شده است که کفه ترازوی تولیدات محتوایی، به نفع مسائل ژورنالیستی سنگینی کند و همین مسئله تبدیل به مانعی برای بررسی دقیق، علمی و عمیق وجوه نظری انقلاب اسلامی ایران شود.
به نظر می رسد نتیجه تجمیع همه عواملی که وجود یک ضعف فاحش در زنجیره تولیدات علمیِ مرتبط با ماهیت انقلاب اسلامی را روایت می کند، این است که این نارساییِ مشهود، نهایتا به این نقطه ختم شده است که کشورهای رقیب و همچنین معارض با انقلاب و جمهوری اسلامی ایران به کمک ده ها یا شاید صدها مرکز علمی بررسی انقلاب سال 57، توانسته اند به تولیدات علمیِ به مراتب پرشُمارتر از تولیدات علمی در نقطه مبدا این انقلاب، یعنی ایران، بپردازند.
در چنین شرایطی نیز، طبیعتا بزرگترین و مهم ترین تاثیری که این نارسایی می تواند به دنبال داشته باشد، این است که هر کسی در هر نقطه ای از دنیا که بخواهد با ابعاد انقلاب اسلامی آشنا شود، بیش از آنکه به آن دسته از منابع تولیدی که توسط دست اندرکاران انقلاب اسلامی تهیه شده است، دسترسی داشته باشند، به منابعی دسترسی دارند که شارح قرائت های بعضا متخاصمِ شرقی و خصوصا غربی از "انقلاب اسلامی ایران" است.
فلذا با این توضیحات احساس نیاز به مطالعات عالی و پیشرفته حول محور انقلاب، از آن دسته نیازهایی است که به سختی می توان در اصول و مبانی آن خدشه وارد کرد.
این روزها در پس پرده سکوت خبری رسانه ها، در دانشگاه تهران اتفاقی در حال وقوع است و طی آن یکی از مهم ترین مراکز مطالعاتی ویژه انقلاب اسلامی با عنوان "مرکز مطالعات عالی انقلاب اسلامی دانشگاه تهران" با فشارهای زیادی از سوی کادر مدیریتی دانشگاه تهران روبرو شده است که این فشارها، فعالیت های این مرکز را با مشکلات فراوانی مواجه کرده است.
البته بررسی ها و مشاهدات میدانی در این زمینه نشان از آن دارد که اختلافاتِ به وجود آمده، فراتر از یک اختلاف قرائت ساده در نحوه مدیریت مرکز مطالعات است.
باید ریشه آن را در میدانی جز میدانِ علم جست و جو کرد؛ چرا که دخالت های خلاف قاعده هیئت رئیسه دانشگاه تهران در اداره امور این مرکز و انجام اقدامات خلاف اساسنامه این مرکز و ایجاد موانع متعدد در مسیر مرکز مطالعات، به خوبی اختلافات غیرِ علمی گروه نزدیک به محمود نیلی احمدآبادی با مسئولین و اصل وجودی چنین مرکزی را در کانون توجهات قرار می دهد. که البته نگاهی به روند تغییر اساسنامه مرکز مطالعات، بدون رعایت شروط پیش بینی شده در اساسنامه (که در سال86 به تصویب هیئت امنای دانشگاه رسیده است)، آنهم توسط هیئت رئیسه دانشگاه تهران، بیش از هرچیزی ادعای فوق را اثبات می کند.
این تغییر غیر قانونیِ اساسنامه مرکز در حالی اتفاق افتاده است که طبق نصِ صریحِ آن، تغییر در اساسنامه، صرفا به پیشنهاد شورای سیاستگذاریِ مرکز و تصویب هیئت امنای دانشگاه امکان پذیر خواهد بود.
نکته جالب توجه در این رابطه این است که انتشار خبر تغییر غیر قانونیِ اساسنامه در روزنامه کیهان، با واکنش روابط عمومی دانشگاه تهران روبرو شد و این دانشگاه ضمن ارسال اطلاعیه ای به این روزنامه، در حالی تغییر اساسنامه را قانونی خواند که بدون اشاره به هیچ ماده و بند قانونی، تغییر را با هدف "بهبود و افزایش کیفیت و ارتقای جایگاه علمی و گسترش فعالیت های ملی و بین المللی مرکز" توصیف کرد.
دیگر ایرادی که در این رابطه بر عملکرد هیئت رئیسه دانشگاه وارد شده است، این است که هیئت رئیسه بر خلاف تصریح اساسنامه مرکز، از صدور احکام اعضای پیشنهادی شورای سیاستگذاری مرکز (پارسا نیا، کچوییان، صادقی مقدم، ملکوتیان و فضل الله موسوی) بر خلاف اساسنامه و همچنین صدور احکام مدیران گروه های علمی مرکز خودداری کرده است که این رویکرد هیئت رئیسه نیز حکایت از تصمیمات جدیِ آنها برای اعمال تغییرات غیر علمی و سیاست زده در ساختار مرکز، البته بدون تعامل در چارچوب قانون با مسئولین و متولیانِ مرکز دارد.
دیگر موردی که مسئولینِ این مرکز مطالعاتی از آن با عنوان کارشکنی کادر مدیریتی دانشگاه تهران یاد می کنند، جلوگیری از جذب دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری از سوی هیئت رئیسه دانشگاه است. ادعایی که روابط عمومی دانشگاه تهران (ضمن همان اطلاعیه ای که در اختیار روزنامه کیهان قرار داده بود)، تلویحا آن را تایید کرده و علی رغم موافقت قطعیِ شورای گسترش آموزش عالی در جلسه 13 اردیبهشت 94 با ایجاد رشته اندیشه سیاسی در اسلام در مقطع کارشناسی ارشد، جذب دانشجو برای تحصیل در این مرکز را "صرفا از مسیر دانشکده ها" مجاز دانسته است نه بصورت مستقل. این سیاست "جذب دانشجو از مسیر دانشکده ها" در حالی از سوی مقامات دانشگاه تهران در دستور کار قرار گرفته است که با توجه به عنوان مصوب هیات امنای وقت دانشگاه در سال 1386، مرکز یاد شده یک مرکز «عالی» یعنی مرکز نوع اول (دارای بودجه مستقل، زیر نظر رئیس دانشگاه، دارای دو گروه آموزشی- پژوهشی، همردیف سایر دانشکده ها و دارای اعضای هیات علمی تمام وقت و دارای قابلیت جذب دانشجو) بوده است.
همه این اتفاقات در حالی رقم خورده است که تبدیل این مرکز از یک موسسه عالی و همردیف سایر دانشکده ها به مرکزی پژوهشی، بخشی از همان تغییراتی است که توسط اعضای هیئت رئیسه و کاملا در تضاد با نص اساسنامه، در اساسنامه اصلی و مصوب سال 86 این مرکز اعمال شده است. به عبارت بهتر این تغییر ماهیت مرکز مطالعات توسط گروه ریاست دانشگاه را می توان نقطه آغازین روند تضعیف و نهایتا انحلالِ مرکز تفسیر کرد. چرا که این اقدامات صرفا محدود به این مورد نمی شود و این هیئت بدون توجه به اساسنامه اولیه مرکز و همچنین بی توجهی به مرجع تصویب اولیه اساسنامه (یعنی هیئت امنا)، اختیار انحلال مرکز را نیز به هیئت رئیسه تفویض کرده است تا سناریوی محدود و محدودتر کردنِ مرکز مطالعات عالی انقلاب اسلامی تکمیل شود.
به نظر می رسد با شرایطی که در نتیجه سیاست های هیئت رئیسه دانشگاه تهران به وجود آمده است، نمی توان چندان امیدی به رشد و پویاییِ علمی مراکز مطالعاتیِ تخصصی داشت و باید حمایت از این مراکز را به باد فراموشی سپرد. چرا که آنطور که پیداست احتمالا از این پس مدیران و متولیان مراکز علمی بیش از اینکه تمرکز خود را وقف مسائل علمی و تولید دانش بکنند، باید توان خود را صرف حداقلی ترین مطالبات، یعنی پابرجایی هویت خویش کنند و بدیهی است که در چنین وضعیتی نمی توان بالندگی علمی را از مجموعه ای انتظار داشت که درگیر تنازع برای بقا است نه تقویت بنیان اندیشه.
منبع: فارس
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.