اخبار آرشیوی

کدخبر: 289603

سایت تحلیلی تبیینی برهان در یادداشتی، به بررسی نحوه تعامل غرب با جریان انحرافی و رویکرد جبهه رسانه‌ای مخالفان نظام ایران در رابطه با این گروه پرداخت

یک ماه قبل مقاله‏ای درباره‏ی «گفتمان‏شناسی جریان انحراف» منتشر شد. پیش از آن نیز اساتید و بزرگواران دیگری به بررسی ابعاد این مسأله پرداخته بودند. اصرار بر تداوم نگاه عمیق و به دور از جنجال‏های خبری نسبت به جریان انحراف با هدف ارایه الگویی است برای نقد علمی، ژرف‏نگرانه و به دور از هیجان و سطحینگری. از این‏رو، در پژوهش پیش رو سعی شده است به جریان انحرافی از منظری نو و این بار از نمای بیرونی نگریسته شود. پرواضح است که توجه به تحلیل اتاق فکرهای مستقر در کشورهای غربی از جریان‏های سیاسی داخل کشورمان، فارغ از ارزش خبری و ارزش‏گذاری محتوایی آن‏ها، در یافتن «نقشه راه» و «آینده‏کاوی رفتار طرف بیرونی» بسیار حائز اهمیت است. پیش گفتار پیش از ورود به بحث، توجه به نکاتی که میتواند تحلیل‏های پیش رو را در مقام یک «ارزیابی استراتژیک» از نظر مخاطب بگذراند، ضروری مینماید. لزوم توجه به نگاه و برآورد غرب از جریان انحرافی و کنش‏های پیرامون آن را میتوان چنین برشمرد: 1- غرب نشان داده‏است که به دنبال شناسایی و کمک برای روی کار آمدن افرادی در نظام جمهوری اسلامی است که طرف مناسب‏تری برای تعامل در فعل و انفعالات بین‏المللی هستند؛ از این رو، تحلیل‏های غربی از جریان انحرافی میتواند در برنامه‏ریزیهای آینده‏ی غرب برای ایران نقش مهمی داشته باشد. 2- بررسی پیش رو نشان میدهد؛ نکات، علائم و موضع‏گیریهایی که مواد خام تحلیل غربی را تشکیل داده‏اند، حاصل تحلیل رفتار رئوس ساختار سیاسی کشور است. در واقع تحلیل‏های ارایه شده، ارتباط مستقیمی با عملکرد و مواضع جریان انحراف دارند. این مهم با تدقیق در زمان‏بندی کنش‏های داخلی جریان انحراف و واکنش‏های خارجی به وضوح نمایان است. 3- استفاده زیرکانه رسانه‏های غربی از تکنیک‏های اقناع خبری برای همراه‏سازی مخاطب با خود در ارایه تحلیل، نکته‏ای حایز اهمیت است. به عنوان نمونه؛ این رسانه‏ها از خانه نشینی رییس‏جمهور به عنوان «بروز بیشتر شکاف موجود در هرم قدرت» یاد کرده و در تحلیل غرض‏آلود آن، دلایلی را در جهت منافع خود و با ارایه اطلاعات بعضا دقیق و تکیه بر نظر تحلیل‏گران منتشر میکنند. 4- در پژوهش پیش رو، طرف غربی در تحلیل جریان‏های سیاسی داخل ایران، از دو طیف تحلیل‏گر استفاده کرده‏است؛ تحلیل‏گران زبده‏ی بومی غربی و تحلیل‏گرانی که اصالت ایرانی دارند و در مراکز و اتاق فکر بین‏الملل مشغول به کارند. در بسیاری اوقات، نگاه تحلیل‏گران ایرانی مقیم کشورهای غربی -با توجه به شناخت دقیق‏تر این افراد از فرهنگ کشور- با درصد بالایی به واقعیت نزدیک‏تر است. و اما بیان نکات و ملاحظات ذیل از آن‏رو مهم‏اند که زمینه سوءبرداشت‏ها و سوءتفاهم‏های احتمالی از این مقاله را خنثی نمایند: 1- در تحلیل‏های غربی، «جریان انحرافی»، طیف احمدی نژاد نامیده میشود؛ از این رو، در نقل‏های مستقیم این گزارش، بارها با این نوع برداشت مواجه میشویم. 2- توجه به این نکته -خصوصا برای منتقدین نگاه نگارنده در نقد جریان انحراف ضروری است که این قلم بدون تردید به سوگیری و بیاعتباری اکثر بنگاه‏های خبرپراکنی غربی واقف است؛ از این رو، به دنبال استفاده ابزاری از نگاه طرف خارجی -که بارها در امتحان صداقت مردود شده‏است- برای نقد یک جریان سیاسی داخلی نیستیم. با این وجود اما اصلیترین انگیزه برای نگاشتن این متن، یافتن پاسخی برای این پرسش جدی است که چرا نگاه سراسر بغض و عداوت رسانه‏های غربی به دولت اصول‏گرا و حلقه اطرافیان ریاست محترم جمهور به ناگاه دچار استحاله شده و در چرخشی 180 درجه‏ای حتی به نوعی طرفداری تلویحی تبدیل شده‏است؟ چرا غربیها در تحلیل‏های اخیر خود، اطرافیان ریاست محترم جمهور را مصداقی برای تقابل با ساختار نظام و حفره‏ای در صف یک‏پارچه‏ی اصول‏گرایی یافته‏اند؟! و چرا به یک‏باره «تهدید» دولت اصول‏گرا جای خود را به «فرصت» در برخی اظهارنظرهای جدید طرف غربی داده‏است؟! پاسخ پرسش‏هایی از این قبیل و انبوهی سؤال دیگر، در واقع مقدماتی هستند برای پاسخ به این موضوع که این تفاوت رویکرد و تحلیل‏های متفاوت رسانه‏ها و اتاق فکرهای غربی نسبت به دولت محترم حاصل چیست؟ در روش و منش دولت تغییری حاصل شده‏است یا غربیها تغییر کرده‏اند؟! 3- همان‏طور که در نقدهای منتشرشده‏ی قبلی در خصوص جریان انحراف نیز تأکید شد، معادل دانستن حلقه‏ی کوچک موسوم به «جریان انحراف» با کلیت دولت و نادیده‏انگاشتن خدمات بیبدیل، مثال‏زدنی و اوصاف تکرارناشدنی آن به دور از منطق، انصاف و عدالت است. تمرکز بر موضوع «جریان انحراف» نیز نه از آن رو است که این جریان به مثابه «خطر اصلی» در کمین انقلاب لحاظ شده‏است؛ بلکه نوعی ژرف‏نگری و توجه به «غده‏ی سرطانی» است که شاید در اثر بیتوجهی، عدم بصیرت و سطحیاندیشی توان تکثیر یافته و سلامت گفتمان انقلاب را در آینده به مخاطره اندازد. 4- نکته‏ی پایانی پیش‏گفتار نیز آنکه برای هر تحقیقی بایستی مقدماتی همچون طرح سؤال، روش تحقیق و معیار داوری مشخص باشد؛ از این رو، سؤالات فوق بخش اول مقدمات تحقیق را مهیا نموده و با روش مطالعه‏ی کتابخانه‏ای در این پژوهش عمل شده‏است. بهترین معیار داوری نیز جمله‏ی امام راحل (ره) است که فرمودند: « اگر امریکا [و منافقین] تعریف کنند از یک کسى، تعریف کنند از یک چیزى، وقتى تعریف کردند، مردم مى‏فهمند این عیبى دارد که اینها تعریف مى‏کنند از او.»[1] و یا جملات مشابهی از ایشان نظیر آنکه فرمودند: «اگر چنانچه امریکا از ما تعریف کند و روزنامه‏هاى امریکا از ما تعریف کنند، آن وقت است که باید مردم بگویند این چه است قضیه؟ یک قضیه‏اى هست که دارند تعریف مى‏کنند! البته باید از ما تکذیب کنند، از شما هم باید تکذیب کنند، و جمهورى اسلام را هم باید تکذیب بکنند.»[2] تحلیل‏های غرب پیرامون جریان انحراف تحلیل‏های طرف غربی پیرامون جریان انحراف، از اسفندماه سال 1389 آغازشده و در ماجرای خانه‏نشینی رییس‏جمهور اوج میگیرد. این تحلیل‏ها را میتوان به سه مقطع تقسیم کرد: 1- پیش از خانه‏نشینی رییس‏جمهور؛ در این مقطع، تحلیل‏ها حول «اسفندیار رحیم‏مشایی»، گمانه‏های ارسال پیام‏های ارتباطی وی به آمریکا و موضع‏گیریهای جنجالیاش صورت پذیرفته‏است و البته این‏ها پس از دولت نهم و رویکرد خصمانه و غیر منعطف غربیها به دولت صورت گرفته‏است. 2- در طول 11 روز خانه‏نشینی رییس‏جمهور رئوس مطالب مطرح شده در این برهه عباتند از: توصیف شرایط، تلاش برای علت‏یابی شکاف و گمانه‏زنی پیرامون احتمال عزل یا استعفای رییس‏جمهور 3- پس از خانه‏نشینی رییس‏جمهور در این دوره، ارایه‏ی تحلیل‏های دقیق‏تر آغازشده‏است. انتساب شکاف رهبری-ریاست جمهوری به عنوان یک بحران در کشور به بهار عربی و نمود آن در ایران، تحلیل شرایط و رفتارشناسی «اسفندیار رحیم‏مشایی» و بررسی آن از ازاویه‏ی تقابل با اهداف مقام معظم رهبری، نمونه‏هایی از این تحلیل‏ها است. در این برهه، طرف غربی تلاش‏های فراوانی برای القای وجود شکاف میان ارکان اصلی نظام جمهوری اسلامی انجام داده‏است. حاصل آن‏که، ظهور «جریان انحرافی»، این فرصت را به طرف غربی داده‏است تا از این جریان و حواشی ایجادشده توسط آن به عنوان «شکاف عمیق میان رهبری و ریاست جمهوری» یاد کند و به تحلیل آن بپردازد. رئوس تحلیل‏های طرح‏شده‏ی طرف غربی پیرامون این موضوع را میتوان چنین برشمرد: 1- شناسایی و توان‏سنجی از دو طرف شکاف پیش‏آمده در سطوح عالی جمهوری اسلامی؛ 2- گمانه‏زنی پیرامون امکان استعفا یا عزل احمدینژاد از ریاست جمهوری؛ 3- ریشه‏یابی شکاف نوظهور در حاکمیت ایران؛ 4- شناسایی طرف مطلوب غرب در شکاف حاکمیت ایران؛ 5- فواید شکاف رهبری-ریاست جمهوری برای طرف غربی؛ 6- گمانه‏زنیها پیرامون پیروز انتخابات‏های آتی ایران؛ 7- گمانه‏زنیهای طرف خارجی پیرامون رییس‏جمهور آینده‏ی ایران؛ 8- بررسی تأثیر جریان انحرافی بر آینده‏ی هسته‏ای ایران؛ 9- آینده‏پژوهی تحلیل‏گران غربی از جریان انحرافی.
ارسال نظر: