اخبار آرشیوی
علاءالدین بروجردی: کسانی که سوار بر کشتی نجات اصولگرایی نمیشوند، تنها خودشان آسیب میبینند/ نباید بگذاریم تجربههای تلخ مجلس ششم بار دیگر تکرار شوند
به گزارش «نسیم»، هفته نامه شما نوشت: علاء الدین بروجردی با سالها سابقه فعالیت دیپلماتیک در وزارت خارجه و نیز سفارت خانه های مختلف جمهوری اسلامی، در انتخابات مجلس ششم به خانه ملت راه یافت. در آن دوره که عضو فراکسیون اقلیت مجلس بود به عضویت کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس درآمد که در آنجا هم اقلیت بود. خودش در مصاحبه میگوید مجلس ششم که هیچ. اما در مجالس هفتم و هشتم که اصولگرایان اکثریت یافتند، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شد. در گفتوگو با وی به بررسی آخرین تحولات مربوط به بیداری اسلامی، تحولات جهانی و دیپلماسی دولت در تحولات اخیر پرداختیم. در این گفتوگو همچنین با توجه به ۹ آذر روز مجلس، سوالات کوتاهی نیز در این باره پرسیدیم. گفتوگو: سید حامد حسینی رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتوگو با شما: خوشبینانهترین قضاوت درباره دولت این است که میتواند فعالتر باشد گفتوگو را با موضوع فشارهایی که اخیراً به جمهوری اسلامی وارد کردهاند شروع میکنیم که میتوان مثلثی را برای این مساله در نظر گرفت که سه ضلع آن: حقوق بشر، آژانس و ماجرای اخیر مربوط به سفیر عربستان
و اتهامی که به جمهوری اسلامی زده شد. ماجرای مضحک. اگر جنابعالی این مثلث را قبول دارید، تحلیلتان را از اضلاع آن بفرمایید. اگر فشارها را گستردهتر و اضلاع را بیشتر میدانید، بفرمایید علت هجمه جدیدی که به جمهوری اسلامی وارد شده چیست؟ حتماً به خاطر میآورید ۱۰ سال پیش آمریکاییها بدون مصوبهشورای امنیت سازمان ملل و علیرغم مخالفت همپیمانان اروپاییشان، فرانسه و آلمان و حتی کشورهایی مثل روسیه به عراق حمله کردند. تصورشان این بود که فتحالفتوحی را انجام خواهند داد و عراق را تبدیل به یکی از ایالتهای آمریکا خواهند کرد و بِلمِر را به عنوان حاکم آمریکاییعراق منصوب کردند. فکر میکردند در جاده آسفالتی حرکت میکنند. بعد از گذشت ده سال، امروز در شرایط حضیض ذلت ناگزیرند خاک عراق را ترک کنند، درحالی که در آغاز عملیات، با حجم عظیم نیرویی که وارد کرده بودند، هزینه عملیاتشان هفتهای سه میلیارد دلار بود، بنابراین صدها میلیارد دلار هزینه کردند و ۴، ۵ هزار نفر از نیرویشان را از دست دادند و برای ابرقدرتی مانند آمریکا خودِ این کافی است که بهراحتی بتوانیم از واژه شکست در این منطقه برایشان استفاده کنیم. این
اشتباهی بود که بوش انجام داد و اوباما علیرغم تبلیغات دوران انتخاباتیاش ادامه داد. آمریکاییها وضعیت مشابهی را در افغانستان دارند، یعنی همه ظرفیت ناتو را که در واقع همه ظرفیت نظامی غرب استبه کار گرفتند، علاوه بر اینها از کشورهای دوستشان هم کمک گرفتهاند، طوریکه الان در افغانستان ۴۸ کشور نیروی نظامی دارند، منتهی از هریک از کشورهای اروپایی عضو ناتو که سئوال کنید، دنبال خروج آبرومندانه از افغانستان هستند. در آنجا هم ناموفق بودند. در عرصه خاورمیانه هم وضعیت، وضعیت مشابهی است. اینها علیرغم همه تصمیماتی که برای از بین بردن دوستان جمهوری اسلامی ایران در منطقه، یعنی حزبالله و حماس گرفته بودند موفق نشدند و عکس قضیه شد و منحنی قدرت رژیم صهیونیستی بعد از دو شکست در جنگهای ۳۳ روزه و ۲۲ روزه، عملاً سیر نزولی خود را آغاز کرد و وضعیت برای این نقطه اتکاء آمریکا در منطقه خاورمیانه خیلی سختتر از گذشته شد. تحولاتی در منطقه به دنبال جرقهای که در تونس زده شد، اتفاق افتاد و آن جرقه شعلهور شد و به خرمن مصر افتاد، آنجا هم متحول شد و بعد در لیبی و یمن استمرار پیدا کرد. آمریکاییها عملاً سرشاخههای قدرتشان را
در منطقه از دست دادند. با توجه به سخنرانی تاریخی مقام معظم رهبری در نماز جمعه با اعلام بیداری اسلامی برخلاف همه محاسبات آمریکاییها زمام امور در منطقه را به دست گرفتند. آمریکاییها اول این تحولات را پیشبینی نمیکردند، بعد سعی کردند موجسواری کنند و هدایت کنند. همه اتفاقات نیفتاد. یعنی در انتخابات تونس اسلامگراها پیروز شدند. اخیراً در مغرب اتفاق مشابهی افتاده. قابل پیشبینی است که در مصر هم تکرار شود. در بقیه کشورها هم وضعیت مشابهی بود و ممکن است این شعلهها به عربستان هم سرایت کند. اینها برای جبران این شکستهای متعدد و چون موازنه قدرت در خاورمیانه تغییر کرده بود، طراحی کردند که سوریه را از جبهه مقاومت خارج کنند. طراحی بزرگی با استفاده از همه امکاناتشان در منطقه صورت گرفت که امکانات رژیم صهیونیستی و امکانات آمریکا و همپیمانان منطقهایشان اعم از عربستان و کشورهای همپیمان آمریکا در منطقه خلیجفارس و ترکیه به کار گرفته شدند و ترکیه را در خط مقدم قرار دادند و بسیج کردند که بالاخره نظام سیاسی حاکم بر کشور سوریه باید تغییر کند. ماههای طولانیای از این ماجرا گذشته و این اتفاق نیفتاده که این
شکست دیگری برای آمریکاست. آمریکا هم صورتحساب همه این تحولات را به نام جمهوری اسلامی ایران میگذارد و به همین دلیل به صورت گازانبری سعی کردند، فشار همهجانبه وارد کنند، طراحی سناریوی مضحک ترور سفیر عربستان در واشنگتن و استفاده از یک عنصر خودفروخته مثل احمد شهید به عنوان گزارشگر حقوق بشر که هر آنچه را که آنها میخواهند بنویسد و آمانو، مدیر کل آژانس نمونههایی از این قبیل است. گزارش بسیار غیرحقوقی، غیرفنی و غیرکارشناسی را با استفاده از مسائلی که در زمان آقای البرادعی به عنوان ابهام مطرح و حل شده بود و آژانس تأیید کرده بود، دو باره آوردند و به صورت سهجانبه مطرح کردند. قطعنامه حقوق بشر را گذراندهاند و در شورای حکام کار مشابهی را انجام داده بودند، ولی اینها اهرمهایی نیست که بتواند جمهوری اسلامی را به انعطاف و یا تغییر مسیر وادار کند و به نظر من هیچ عامل دیگری هم نخواهد توانست. اخیراً از حداکثر فشار برای مسائل کلیدی اقتصادی ما استفاده کردند که در مورد بانک مرکزی ملاحظه فرمودید که انگلیس را جلو انداختند که انگلیس همیشه سردمدار مقابله با ملت ما و نظام جمهوری اسلامی ایران در طولسالهای بعد از
پیروزی انقلاب اسلامی بوده، اضافه بر کارنامه سیاهش در دو سده قبل از پیروزی انقلاب اسلامی که از دوران قاجار تا امروز به همین صورت عمل کردند. بنابراین فکر میکنم محدوده مثلث نیست و اینها سعی میکنند از هر وسیلهای استفاده کنند و نکته جالب این است که بدون نتیجه است. در امر هستهای، زمانی که وزرای خارجه سه کشور انگلیس، آلمان و فرانسه به تهران آمدند و مذاکره کردند، با وجودی که درخواست ما خیلی محدود بود و گفتیم اجازه بدهند ۲۰ تا سانتریفیوژ را برای کار تحقیقاتی دانشمندانمان فعال داشته باشیم، آنها با تفرعن و تکبر گفتند ما دو تا را هم اجازه نمیدهیم. ملاحظه میکنید هزاران دستگاه سانتریفیوژ نسل جدیدمان فعال است و دارد کار میکند و از استخراج اورانیوم تا غنیسازی، کل این پروسه را دستان با کفایت فرزندان دانشمند این ملت دارند در داخل جمهوری اسلامی ایران انجام میدهند و عملاً در این مصاف آمریکا و همپیمانانشان شکست خوردند و جمهوری اسلامی ایران موفق شد. در بقیه عرصهها به همین صورت است. بنابراین علت افزایش این فشارها، شکستهای پیدرپی سیاستهای آمریکا در منطقه است. آینده را برای جمهوری اسلامی و تحولات
منطقه چطور میبینید؟ اگر دو سال پیش این سئوال را مطرح میکردید پاسخ این بود که آنها در فشارها و سیاستهایشان موفق نخواهند بود، به نظر من امروز هم این پاسخ قابل تکرار است. مثلاً انگلیس حسابی نگران شده که ما این طرح را در مجلس مطرح کردیم و با رای بالایی به تصویب رسید و سفیر انگلیس ناگزیر است خاک جمهوری اسلامی ایران را ترک کند. آمریکاییها و بهخصوص انگلیسیها باید توجه داشته باشند آن دوران رژیم گذشته، واقعاً گذشته و واقعیتهای جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یک کشور مقتدر که با پشتوانه عنایات الهی و حضور دهها میلیونی ملت در کنار حاکمیت بهگونهای است که بدون تردید هر فشاری را وارد کنند و هر ضربهای که بزنند به خودشان برمیگردد. امروز وضعیت در آمریکا و اروپا از لحاظ اقتصادی وضعیت خوبی نیست و مشکلات متعددی دارند. بخشی از آن مربوط به همین تحریمهاست و عملاً شرکتهای خودشان را تحریم کردند، چون ما از دهه اول پیروزی انقلاب اسلامی تحریم را از تهدید تبدیل به فرصت کردیم و آن را مدیریت کردیم و حداکثر سود را بردیم، چون اگر آنها ما را تحریم نمیکردند، امکان نداشت استعدادهای ملی ما بهاینصورت شکوفا
شود و به این درجه از موفقیت برسیم که در همین شرایط سخت ماهواره و موشک حامل ماهواره را بسازیم و به فضا برویم. این یک آرزو بود. شاید بسیاری از کشورهای همرده جمهوری اسلامی ایران هیچکدام به چنین موفقیتی نرسیدهاند و ملاحظه فرمودید و همه دنیا شاهد است که جمهوری اسلامی ایران از چنین توفیقاتی برخوردار شده و بخش قابل توجهش مربوط به تحریمهایی است که انجام دادهاند. بنابراین ما مدیریت تحریم را بهخوبی آموختیم و اگر بخواهند هر گام دیگری بردارند قطعاً به ضرر خودشان تمام خواهد شد. اشارهای به موضوع بیداری اسلامی کردید و همینطور به تحولاتی که در اروپا و غرب اتفاق افتاده که شاخص آن جنبش والاستریت است. بین تحولات غرب، به ویژه در والاستریت و بیداری اسلامی چه نسبتی قائل هستید؟ به نظر من آنچه که در منطقه اتفاق افتاد و هیچکدام از کشورهای توسعهیافته و قدرتهای بزرگ جهانی علیرغم حضور گسترده سازمانهای اطلاعاتی و دیپلماتهایشان، پیشبینی نکرده بودند یک تحول کاملاً جدیدی است که قطعاً آموزههای انقلاب اسلامی ایران در آن نقش بسیار مهمی داشته و آنها به نقطه یأس از حاکمیتهای خودفروختهشان رسیدند که دلایل متعددی
داشت مثل وابسته بودن آنها به آمریکا و قدرتهای بزرگ و عدم توفیقشان در مدیریت اقتصادی جامعه، گسترش فقر، زراندوزی حاکمان که مثلاً خانواده مبارک دهها میلیارد دلار از پول ملتفقیر مصر را به شرکتهای متعدد تبدیل کردند. این وضعیت در لیبی، یمن و تونس به همین صورت است و کشورهای خلیجفارس هم وضعیت مشابهی دارند. بنابراین تصورم این است که توفیقات جمهوری اسلامی ایران در کنار احساس حقارت ملی در این کشورها عامل اساسی بیداری اسلامی بوده است. وضعیت مشابهی در غرب وجود دارد. در جامعهمرفهی مثل آمریکا ۴، ۵ هزار کشته در منطقه رقم بسیار بالا و بسیار تأثیرگذار است. یعنی شهروند آمریکایی احساس میکند در کنار بالا رفتن منحنی نرخ بیکاری در جامعه، صدها میلیارد دلار از پول مالیاتدهندگان آمریکاییصرف جنگهای بیهودهای میشود که خروجیشان هزاران کشتهای است که وارد آمریکا میشود. به نظر من آنها هم به نوعی به بیداری رسیدهاند. این نکته خیلی جالب است که مقام معظم رهبری در اردیبهشتماه زمانی که هیچ خبری در آنجا نبود، پیشبینی کرده و فرموده بودند: «حتماً این بیداری به قلب آمریکا و اروپا خواهد رسید» که یادآور پیشبینیهای
حضرت امام در باره فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در پیامی است که به گورباچف دادند که در آن زمان همه دیپلماتها از این ادبیات تعجب میکردند. اتفاقی که افتاده، متأثر از سیاستهای غلط است. تأثیرگذاری این تحولات در این کشورها قابل توجه است. آنها دیدند که ملت توانست مبارک را با آن همه حمایت جهانی از قدرت به زیر بکشد، با وضعیت مشابهی که در تونس و لیبی اتفاق افتاد و در یمن و بحرین هم اتفاق خواهد افتاد، به نظر میرسد آنها هم احساس کردند حضورشان در صحنه با شعار زیبای «۹۹% در مقابل ۱%» میتواند مسیر تاریخ این منطقه را تغییر بدهد. این موضوع را که بعضی نسبت بین جنبش والاستریت و تحولات غرب و بیداری اسلامی را توهم میدانند، رد میکنید؟ بله؛ باید بپذیریم امروز با توجه به این ارتباطات گسترده جهانی که شما در تهران نشستهاید و از وضعیت نیویورک و پاریس و همه جا از طریق شبکه عظیم اینترنت مطلعید و این موضوع فراگیر شده و چیزی نیست که مختص قشر خاصی باشد و ضمن اینکه به نظر من طبیعت انسانها با توجه به خلقت خداوند متعال مشابه است، انسانها میبینند، قضاوت میکنند و تصمیم میگیرند. اینکه در جامعه مرفهی مثل اروپا مردم
میپذیرند که بیایند و سختی، فشار پلیس و باتوم و زندان را تحمل کنند و حتی کشته شوند و باز هم بایستندپدیده کاملاً جدیدی است که تصورم این است که موفقیت ملتها در منطقه و بیداری اسلامی روی بیداریای که در غرب دارد اتفاق میافتد تأثیرگذار بوده است. موج جدید بیداری اسلامی در مصر و کشورهای دیگر را چطور میبینید؟ در چند روز اخیر، اتفاقات جدیدی در مصر افتاده. در بحرین حضور مردمی بیشتر شده و البته بهواسطه جنایات آلخلیفه شهدایی هم داشتهاند. مردم مصر احساس کردند با توجه به شهدایی که تقدیم کردهاند، به خواسته اصلیشان که آزادی و رسیدن به مردمسالاری است، نرسیدهاند و باز هم اعوان و انصار مبارک با نام دیگری حاکماند. قرار نبود اینجوری شود. با نمایشنامه محاکمه مبارک و حاکمیت نظامیها که نقطه مقابل دموکراسی متداول در جهان امروز است، مردم احساس کردند دارند در مدیریتی که نظامیها دارند با هدایت آمریکا انجام میدهند، بازی میخورند. به همین دلیل این تصمیم را مجموعه تشکلهای سیاسی و احزاب مشترکاً گرفتند که تا دستیابی به آزادی تمام عیار در مصر این حرکت مهم و عظیم مردمی را ادامه بدهند. در بعضی کشورهای عربی
دیگر، شرایط مشابه کشورهایی که در آنها انقلاب شده، وجود دارد، ولی هنوز تحول مردمی در آنها ندیدیم مثل کویت و قطر. در عربستان اتفاقاتی افتاد، اما دو باره آرام شد. چرا اینها تحولی نداشتند؟ آیا اینها هم به سمت انقلاب میروند؟ این جوامع خیلی کمجمعیتاند و پول سرشاری از نفت کسب میکنند. در جامعهای مثل کویت حرکت تسخیر مجلس حرکت کاملاً جدیدی بود که در فضای جامعه کوچک کویت، مهم بود و البته شرایط کویت با کشورهای مصر، تونس، لیبی و یمن کاملاً متفاوت است. در بحرین هم که مشخص است، با زور و گردنکلفتی و فشار همهجانبه حق اکثریت را گرفتهاند و حرف آنها هم حرف دنیاپسندانهای است: «هر نفر، یک رأی» که مسئلهای است که همه دنیا از آمریکا و اروپا گرفته تا همه دموکراسیهای پارلمانی آن را قبول دارند. اگر فضا برای حضور مردم در حاکمیت را ندهند، بعید میدانم که استمرار وضعیت حکومتها در این کشورها خیلی طول بکشد. نسل جدید در عربستان تحصیلکرده هستند، خیلیهایشان به خارج رفتهاند و تحصیل کردهاند و آزادیهای جهانی را دیدهاند. طبیعت مردم موافق این روش که یک خانواده با هزار عضو بیاید و حاکمیت به صورت موروثی منتقل شود،
نیست. مگر اینکه آنها دست به تظاهرات دفع دخل مقدر بزنند و اصلاحات اساسی را انجام بدهند که بتواند تب و تاب مردم را پایین بیاورد. موضوعی که در داخل خیلی مطرح است، این است که از فعال نبودن دیپلماسی جمهوری اسلامی در تحولات منطقه و دنیا انتقاداتی میشود. جنابعالی بهعنوان رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس چقدر این موضوع را قبول دارید؟ آیا دولت در این مورد آنطور که باید فعال هست؟ خوشبینانهترین قضاوت این است که میتواند فعالتر باشد. مثلاً در تحولات سوریه که برایمان مهم است، میشود اقدامات بیشتری را انجام داد و نباید مثل یک وضعیت عادی عمل کنیم، چون وضعیت در هر نقطه دنیا و در هر کشوری که به طرف بحران میرود، باید متناسب با آن بحران تلاش و فعالیت کرد و طرح داشت و اقدام کرد و از ظرفیتهای منطقهای و فرامنطقهای استفاده کرد. این اتفاقات مشهود نیست، با اطلاعاتی که داریم به نظر میرسد با جدیت، عزم و حجم بیشتری از فعالیتهای دیپلماتیک میشود عمل کرد. آیا از دولت خواستید فعالیتش را بیشتر کند؟ در مجموعه صحبتهایی که در کمیسیون با دعوت از وزیر خارجه و معاونین داریم، همیشه بحث کمیسیون همین بوده، البته وزارت خارجه
محذوریتهای خاص خودش را دارد، ولی مجلس همیشه این درخواست را داشته و حتی بارها اعلام کردیم که آمادگی داریم از ظرفیت دیپلماتیک مجلس برای کمک به تحقق این اهداف استفاده کنیم. اصولگرایانی آسیب میبینند که سوار بر این کشتی نشوند بعضی معتقدند مجلس هفتم اصولگراتر از مجلس هشتم بوده. با توجه به اینکه جنابعالی هم در مجلس هفتم حضور داشتید و هم الان در مجلس هشتم هستید، آیا این موضوع را قبول دارید یا خیر؟ و چه نسبتی بین سه دورهای که در مجلس حضور داشتید قائلید؟ دوره ششم که هیچ، چون وضعیت خاص خودش را داشت و واقعاً در دوران غربت خیلی سختی بهسر میبردیم و در اقلیت و شاهد جفای اصلاحطلبها به نظام بودیم. الحمدلله با عنایت الهی و تصمیم مردم ورق برگشت و اصولگراها حاکم شدند. من خیلی موافق نیستم که ما به مسائلی بپردازیم که خروجیاش اختلاف اصولگراهاست. بعضیها بپذیرند یا نپذیرند اصولگراها هم عضو یک خانواده و هم عضو سرنشینان یک کشتیهستند. با تجربه تلخ مجلس ششم باید این عبرت را بگیریم که اجازه ندهیم این حوادث تلخ بار دیگر تکرار شوند. به نظر من هر دو مجلس هفتم و هشتم اصولگرا بوده و هستند و در این جهت
حرکت کردند و نگاهشان به نقطه نظرات مقام معظم رهبری به عنوان یک شاخص و معیار برای اصولگرایی بوده است. در استفساریه اخیری که در مجلس اتفاق افتاد، ملاحظه کردید مجلس در مورد مصوبهای که مربوط به سال ۷۰، یعنی خیلی قبل از این دو مجلس بوده، سریع تیغ را برداشت و جراحی انجام داد و آن را مثل غدهای کَند و دور انداخت که نشان میدهد اگر به مجلس اصولگرا توجه شود، سریع اقدام میکند. ملاحظه کردید رئیس مجلس قاطعانه دفاع و حمایت کرد که این اتفاق بیفتد. مثلاً در مجلس هفتم برای مقابله با فشارهای آمریکا و غربیها چند مصوبه در باره هستهای گذراندیم که واقعاً جادهصافکن موفقیتهای ما بود. در اینجا ملاحظه کردید که انگلیس حرف زیادی زد و اقدام جدیدی را انجام داد که بلافاصله طراحی شد و این طرح حداکثر رأی را آورد. با توصیهای که در باره اصولگرایان داشتید، ارزیابیتان از وحدتشان در انتخابات مجلس نهم چیست؟ به نظرم انتخاب دیگری نداریم که به این سمت و سو برویم. با ابای کسانی که سوار بر کشتی نجات اصولگرایی نمیشوند، سرنشینان این کشتی آسیبی نخواهند دید، بلکه آنهایی آسیب میبینند که سوار بر این کشتی نشوند.