اخبار آرشیوی
نشست شورای حکام آژانس بین المللی انرژی هستهای امروز در حالی برگزار میشود که موضوع برنامه هستهای ایران در دستور کار آن قرار دارد
ایرنا نوشت: موضوع ایران امروز (پنجشنبه) در حالی در دستور کار شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار دارد که جمهوری اسلامی ایران به اعضای این شورا توصیه کرده است که از فرایند گفت و گوهای تهران و آژانس حمایت کنند. به گزارش خبرنگار ایرنا از مقر آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین، موضوع ایران در دستور کار دیروز (چهارشنبه)شورای حکام قرار داشت ولی جلسه این شورا ساعت 11 صبح به وقت محلی ناگهان متوقف و بررسی موضوع ایران به امروز موکول شد. هرچند تاکنون هیچ مقام رسمی در خصوص علت توقف نشست روز چهارشنبه آژانس اعلام نظری نکرده است ولی برخی دیپلمات ها در وین گفته اند که این جلسه برای 'رایزنی های بیشتر' در خصوص موضوع ایران، یک روز به تعویق افتاده است. به گفته این دیپلمات ها ،در پی شکست چند کشور معدود غربی برای همراه کردن دیگر اعضای شورای حکام بویژه چین و روسیه و اعضای جنبش عدم تعهد برای صدور یک قطعنامه علیه ایران، آنها با فشار بر شورای حکام، بررسی موضوع ایران را به تعویق انداخته اند تا از طریق رایزنی های بیشتر حداقل بتوانند بیانیه ای ضعیف در باره ایران به تصویب برسانند. این درحالی است که ایران در آستانه برگزاری نشست
شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به اعضای این شورا توصیه کرده است که از روند همکاری تهران با آژانس حمایت کنند. 'علی اصغر سلطانیه'سفیر ایران در آژانس هفته پیش در نشست سه ساعته توجیهی سفرای کشورهای عضو با حضور 'هرمان ناکارتس' معاون مدیرکل، به اعضای این شورا توصیه کرد، از فرآیند گفت وگوها استقبال کنند. در این جلسه که پشت درهای بسته برگزار شد، گزارش جدید مدیرکل آژانس در باره ایران مورد بررسی قرار گرفت. سفیر ایران در این نشست با اشاره به دو دور مذاکرات با آژانس تاکید کرد: فرایند مثبتی که شروع شده است، باید مورد استقبال قرار گیرد و همه کشورها مواظب باشند در اظهار نظر خود این فضای سازنده را مخدوش نکنند. سلطانیه همچنین به برخی کشورهای عضو شورای حکام هشدار داد که به رویکرد تخریب فضای همکاری ایران با آژانس خاتمه دهند. وی یادآور شد: در طول سال های گذشته هرگاه ایران گام مثبتی برداشته است، چند کشور معدود در صدد تخریب فضا برآمده اند. توقف نشست روز گذشته شورای حکام درپی اعمال فشار این چند کشور معدود غربی دیدگاههای سلطانیه در این زمینه را تایید می کند. ** حمایت بیش از 100 کشورجهان از برنامه هسته ای ایران به رغم تلاش
سفرای این چند کشور غربی در آژانس برای تخریب فضای سازنده ، امروز سفیر مصر در آژانس، بیانیه مهم جنبش عدم تعهد در حمایت از برنامه هسته ای ایران را قرائت خواهد کرد. گروه کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در نشست شورای حکام آژانس، نمایندگی بیش از یکصد کشور جهان را به عهده دارند. این گروه در نشست هفته گذشته خود این بیانیه را تصویب کردند. در بیانیه جنبش عدم تعهد از اقدام سازنده و همکاری اخیر جمهوری اسلامی ایران در انجام دو دور مذاکره با نمایندگان آژانس در تهران برای حل و فصل برخی موضوع ها استقبال شده است. البته جنبش عدم تعهد فقط به حمایت از برنامه هسته ای ایران اکتفا نکرده، بلکه قرار است موضوع ترور دانشمندان هسته ای را نیز به نشست شورای حکام بکشاند. این جنبش دربیانیه خود، ترور دانشمندان هسته ای ایران را شدیدا محکوم کرده است. کشورهای عضو این گروه همچنین همدردی خود را با خانواده شهید 'مصطفی احمدی روشن'، ملت ایران و دولت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده اند. ** بیانیه مهم ایران درکنار این تحولات، انتشار بیانیه مطبوعاتی نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در وین همزمان با نخستین روز نشست شورای حکام که به طور شفاف جزییات دو دور
مذاکرات میان تهران و آژانس را در اختیار افکار عمومی قرار داده، فضای این شورا را به نفع تهران تغییر داده است. در این بیانیه برای نخستین بار گزارش شده که درفاصله دو دور مذاکرات ایران و آژانس در تهران، سه ملاقات نیز در وین صورت گرفته و تفاهماتی بدست آمده است. در این بیانیه تاکید شده است ایران و آژانس توافق کرده بودند که تقاضای دسترسی به پارچین طبق رویکرد' موضوع به موضوع 'تا پس از نشست شورای حکام در ماه مارس به تعویق افتد. اهمیت این تفاهم به این دلیل است که در گزارش اخیر 'یوکیا آمانو' مدیرکل آژانس و همچنین بیانیه مقدماتی وی در نشست روز نخست شورای حکام، به آن اشاره ای نشده و این ادعا مطرح شده که ایران اجازه دسترسی به پارچین را نداده است!. براساس بیانیه نمایندگی ایران در آژانس، طرفین همچنین در وین توافق کردند که 'اول متن مدالیته مورد توافق قرار گیرد و منعقد گردد و سپس بر اساس آن رویکرد موضوع به موضوع اجرا شود'. ایران و آژانس تاکید کرده اند: 'رویکردی که در این فرآیند وجود دارد موضوع به موضوع خواهد بود و مسایل فنی مرتبط با هم در یک موضوع طبقه بندی خواهد شد تا برای تسهیل کار رویکرد فشرده، موثر و نتیجه بخشی بدست آید'.
طبق مدالیته یا برنامه عمل سال 2007 میلادی یا همان سند INFCIRC/711، شش موضوع 'آزمایشات پلوتونیوم'، 'سانتریفوژهای پی یک و پی دو'، 'منشاء آلودگی'،'سند اورانیوم فلزی' ، 'پلونیوم 110' و'معدن گچین' حل و فصل شد و ایران در این شش زمینه از آژانس گواهی گرفت. این موضوع در بیانیه مطبوعاتی نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در وین به عنوان سابقه مورد اشاره قرارگرفته است: 'پیرومذاکرات سیاسی در سطح بالا، برنامه کاری(INFCIRC/711) برای روشن شدن مسایل باقیمانده از گذشته در تاریخ 27 اوت 2007 میان جمهوری اسلامی ایران وآژانس بین المللی انرژی اتمی توافق شد. در نتیجه همکاری بسیار فعالانه ایران، شش مساله باقیمانده در تاریخ 2008 حل و فصل گردید و مدیر کل قبلی آن را به شورای حکام گزارش نمود'. باوجود این واقعیت که آژانس تعهدات خود از جمله تحویل اسناد مربوط به 'مطالعات ادعایی' را به ایران انجام نداده است، تهران ارزیابی خود را در یک سند 117 صفحه ای به آژانس ارایه داد. بنابراین برنامه کار خاتمه یافت، ولی آژانس بر خلاف برنامه کار، آن را اعلام نکرد. در هر حال تهران یک بار دیگر با دعوت از گروه آژانس در 30 اکتبر 2011 برای دیدار از ایران به
منظور حل مسایل و خاتمه دادن به فرآیندی که به نظر می رسد، بی پایان است، یک 'فرصت تاریخی' را در اختیار گذاشت. دربیانیه مطبوعاتی نمایندگی ایران به دور نخست مذاکرات تهران و آژانس نیز اشاره شده است. در این مذاکرات که در بهمن ماه در تهران برگزار شد، 'هرمان ناکارتس' معاون مدیرکل ریاست هیات عالیرتبه آژانس را بر عهده داشت. براساس بیانیه مطبوعاتی نمایندگی ایران در آژانس در نخستین دور مذاکرات که در تاریخ (29ـ31 ژانویه 2012) برگزار شد، 'ایران و گروه متشکل از مقامات ارشد آژانس مذاکرات فشرده ای درباره چگونگی حل و فصل مسایل و ارکان اصلی تعیین شده داشتند و دو طرف پیش نویس های متن خود را درباره رویکرد تدوین شده و مدالیتی برای جزییات بعدی مبادله کردند'. ناکارتس معاون مدیرکل پس ازبازگشت از سفر سه روزه اول خود به ایران، گفت: تهران و آژانس در باره حل مسایل باقی مانده درباره موضوع هسته ای توافق کردند. وی همچنین با بیان اینکه سفر خوبی به تهران داشته است، تصریح کرد: طرفین متعهدند مسایل باقی مانده را حل کنند. اما بیانیه مطبوعاتی نمایندگی ایران در آژانس بخش مهمی دارد که به توافقات ایران و آژانس در وین اشاره کرده و در گزارش آمانو
مغفول مانده است. در حقیقت می توان گفت مذاکرات ایران و آژانس در یک ماه گذشته دو دور نبوده بلکه سه دوره انجام شد که افزون بر دو سفر هیات ارشد این نهاد به تهران، یک دور هم در وین برگزار شده است. درگزارش نمایندگی ایران آمده است که 'برای تسهیل دو دور مذاکره در تهران، سه ملاقات در وین در تاریخ (15 ـ 17 فوریه 2012) انجام شد و تفاهمات زیر بدست آمد: ـ رویکردی که در این فرآیند وجود دارد، موضوع به موضوع خواهد بود و مسایل فنی مرتبط با هم در یک موضوع طبقه بندی خواهد شد تا برای تسهیل کارف رویکرد فشرده، موثر و نتیجه بخشی بدست آید. ـ آژانس اعلام کرد که همه مسایل باقیمانده منحصراً در سند GOV/2011/65 می باشد که در فهرست اولویت بندی موضوعات/دسته ها در دومین پیش نویس مدالیتی ارائه خواهد شد. ـ در این زمینه مواردی از قبیل توسعه چاشنی انفجاری، ابتکار انفجار در سطح بالا و آزمایش هیدرودینامیک که در اصل آژانس پیشنهاد داده بود که جزو موضوع شماره 2 قرار بگیرد توافق شد که در موضوع اول جای بگیرد. بنابراین موضوع شماره 1 شامل 5 مساله می شد. ـ توافق شد، آژانس اسنادی را که نشان می دهد ایران فعالیت های ادعا شده در مورد هر یک از موضوعات را
انجام داده است، تحویل دهد. ـ توافق شد که نخست متن مدالیته مورد توافق قرار گیرد و منعقد گردد و سپس بر اساس همین مدالیتی مورد توافق رویکرد موضوع به موضوع اجرا شود. ـ توافق شد که آژانس پرسش های خود را درباره موضوع شماره 1 (5 مسأله) آماده نماید و آنها را در ملاقات بعدی (در تاریخ 20ـ21 فوریه) به ایران ارائه دهد تا راه را برای اجرای موثر کار هموار نماید. ـ ایران با درخواست آژانس برای تهیه اظهارنامه ابتدایی درباره ضمیمه گزارش مدیرکل (GOV/2011/65) در ملاقات بعدی (20ـ21 فویه) موافقت کرد. ـ همچنین توافق شد، اگرچه آژانس پرسش های خود را درباره موضوع شماره 1 ارایه خواهد داد، اما تقاضای دسترسی به پارچین طبق رویکرد موضوع به موضوع تا پس از نشست شورای حکام در ماه مارس به تعویق افتد. ـ ایران آمادگی خود را در راستای اثبات حسن نیت مبتنی بر همکاری فعال برای برداشتن گام های عملی از جمله ارایه دسترسی در مورد دو مسأله موضوع شماره 1 یعنی توسعه چاشنی انفجاری و ابتکار انفجار در سطح بالا اعلان کرد. در ادامه گزارش نمایندگی ایران در آژانس به توافقات دور بعدی مذاکرات در تهران اشاره شده است. ریاست هیات بلندپایه آژانس در این مذاکرات را نیز
ناکارتس معاون مدیرکل برعهده داشت. براساس گزارش نمایندگی ایران در مذاکرات 20ـ21 فوریه ، برپایه متن مدالیتی که آژانس پیشنهاد داده بود گام های زیر به ترتیب پیش بینی شد: 1ـ توافق بر سر مدالیتی 2ـ ایران اظهار نامه ابتدایی خود را در مورد ضمیمه گزارش GOV/2011/65 ارایه نماید. 3ـ آژانس همه پرسش های مربوط به موضوع شماره 1 (5 مساله) را ارایه کنــد و اسنادی را که نشان می دهد، فعالیت های ادعایی را ایران اجرا کرده است تحویل دهد. 4ـ ایران به پرسش های آژانس پاسخ خواهد داد. 5ـ آژانس پاسخ ها را مرور و تحلیل خواهد کرد و درباره همه اقدامات که در مورد موضوع شماره 1 (5 مسأله) باید انجام شود، با ایران مذاکره خواهر کرد. 6ـ آژانس اجرای اقدام (یا اقدامات) مربوط به یکی از مسایل موضوع شماره 1 را طبق رویکرد موضوع به موضوع درخواست خواهد نمود. در گزارش نمایندگی ایران در آژانس که برای آگاهی افکار عمومی منتشر شده، آمده است: 'علی رغم توافقی که در وین حاصل شد و حتی بر خلاف متن آژانس، گروه اعزامی این نهاد، براساس دستور مدیر کل خواستار دسترسی به پارچین شد'. در این گزارش یادآوری شده که پارچین در سال 2005 دوبار توسط آژانس بازدید شده است و متعاقب
آن، معاون سابق مدیرکل اعلام داشت که موضوع خاتمه یافت و بخشی از تاریخ خواهد شد و مدیرکل سابق آن را به شورای حکام گزارش نمود. نمایندگی ایران در آژانس خاطرنشان کرده است: با توجه به این واقعیت که پارچین یک سایت نظامی است دسترسی به آن فرآیندی زمان بر است و به طور مکرر نمی توان اجازه داد. در پرتو این سابقه و بر اساس اینکه از آژانس خواسته شده است همه مسائل مربوطه مانند آزمایشات هیدرو دینامیک را با هم جمع نماید، متعاقبا یکبار دیگر اجازه دسترسی داده خواهد شد. این فرآیند می تواند بطور واضح زمانی که توافق بر روی مدالیته حاصل شود، شروع گردد'. در ادامه گزارش نمایندگی ایران در آژانس آمده است: 'علی رغم این واقعیت که مدالیته نهایی نشده بود اما ایران در راستای نشان دادن حسن نیت مبتنی بر همکاری فعال، تصمیم گرفت اظهارنامه اولیه خود را در خصوص ضمیمه گزارش مدیرکل ارائه نماید. این یکی از اقدامات مورد انتظار در پیش نویس مدالیته ارائه شده توسط آژانس بود'. در این گزارش تصریح شده است: 'آژانس برای ارایه کلیه سوالات در خصوص موضوع شماره 1 (5 مسأله مربوطه) آماده نبود و تنها در خصوص پارچین و کارشناس خارجی سوال نمود. آژانس هیچ سند یا
توضیحی در خصوص این سوالات ارائه نکرد'. نکته مهمی که در بیانیه مطبوعاتی نمایندگی ایران در آژانس به آن اشاره شده این است که 'ایران مجددا آمادگی خود را برای اتخاذ اقدامات عملی شامل اجازه دسترسی در خصوص دو مسأله در موضوع شماره 1 یعنی توسعه چاشنی و ابتکار انفجار در سطح بالا برای حل وفصل این دو موضوع اعلام نمود اما گروه آژانس به دلیل دستور مدیرکل برای بازگشت به وین، نپذیرفت. با این حال هر دو طرف بحث فشرده ای در خصوص مدالیته برای کار در خصوص ادعاها داشتند، توافقات در بخش های زیادی حاصل شد اما به دلیل بازگشت برنامه ریزی شده تیم به وین و ضیق وقت، متن نهایی نشد'. در پایان بیانیه مطبوعاتی نمایندگی ایران در آژانس توصیه ای هم به اعضای شورای حکام شده و آمده است: 'جمهوری اسلامی ایران قبلا تصمیم خود را برای کار با آژانس به طریقی حرفه ای برای حل و فصل ادعاهای باقیمانده با هدف اینکه به افکار عمومی جهان ثابت شود، فعالیت های هسته ای تهران صرفا برای اهداف صلح آمیز است، اتخاذ نموده است. بنابر این از کلیه کشورهای عضو انتظار می رود که از این فرآیند حمایت نمایند و از هرگونه اقدامی که باعث تضعیف فضایی که برای پیگیری یک نتیجه موفقیت
آمیز مورد نیاز است، اجتناب نمایند'