اخبار آرشیوی
بازخوانی جنبش عدم تعهد/۶- ششمین کنفرانس سران کشورهای غیرمتعهد در روزهای سوم تا هفتم اکتبر ۱۹۷۹ چند ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی در هاوانا پایتخت کوبا برگزار شد/ در این کنفرانس ایران به طور رسمی به عضویت جنبش عدم تعهد درآمد
به گزارش «نسیم»، در جریان این کنفرانس مسائل مهمی چون اوضاع خاورمیانه، پیشنهاد اخراج مصر از جنبش (بهخاطر امضای قرارداد صلح کمپدیوید با اسرائیل)، عضویت کامبوج و اوضاع اقتصادی بینالمللی مورد بحث قرار گرفت. در هاوانا دو دستگی در میان اعضای جنبش عدم تعهد کاملاً مشخص بود. عدهای کوبا را متهم میکردند که در ریاست کنفرانس بیطرفی را مراعات نکرده است، از این رو وقتی پیشنهاد پشتیبانی از خواستههای جمهوری اسلامی ایران علیه آمریکا مطرح شد تعدادی از کشورها تأکید کردند که بایستی تجاوزات آمریکا به ایران و دخالت نظامی شوروی در افغانستان هر دو با هم در جلسات جنبش مطرح و بررسی شود.
بندهای 139، 140 و 141 بیانیه پایانی ششمین اجلاس سران عدم تعهد به طور کامل به ایران اختصاص یافت و در آنها نسبت به پیروزی تاریخی مردم ایران در سرنگون کردن رژیم پیشین و ایجاد امیدواری برای تمام مردم جهان در به دست آوردن آزادی و تحکیم استقلال خود، ابراز مسرت شد. در بیانیه پایانی اجلاس هاوانا، از قطع روابط ایران با اسرائیل و آفریقای جنوبی، همچنین خروج ایران از پیمان سنتو استقبال به عمل آمد. در اجلاس هاوانا پیشنهاد عراق برای میزبانی اجلاس هفتم سران بعد از کوبا مورد تصویب قرار گرفت. *تغییر محل از بغداد به دهلینو: یک سال و نیم پس از شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، وزارت امورخارجه در ماه مارس 1982 با ارسال یادداشت به سفارت کوبا (رئیس جنبش عدم تعهد) ضمن اعلام مخالفت خود با برگزاری اجلاس هفتم سران عدم تعهد در بغداد خواستار تغییر محل برگزاری اجلاس شد. متعاقب آن هیأت جمهوری اسلامی ایران در اجلاس وزرای خارجه جنبش عدم تعهد در هاوانا این موضوع را به طور جدی مطرح و تهدید کرد در صورت برگزاری اجلاس در بغداد، جمهوری اسلامی ایران اجلاس را تحریم کرده و ریاست جنبش را به رسمیت نخواهد شناخت.در کمیته سیاسی اجلاس وزرای عدم
تعهد بحث زیادی در خصوص این مسئله صورت گرفت ولی در نهایت به دلیل حمایت برخی کشورها از جمله یوگسلاوی از عراق، گفته شد نظر به اینکه تصمیم برگزاری اجلاس در بغداد توسط سران کشورهای غیرمتعهد اتخاذ شده، تغییر آن خارج از حیطه اختیارات وزرای خارجه است، لذا نظر نهایی براین قرار گرفت که تلاش شود هرچه زودتر جنگ دو کشور ایران و عراق خاتمه یابد. در بیانیه نهایی اجلاس وزرا همچنین اشاراتی مبنی برتأیید تصمیم اجلاس ششم سران در خصوص تعیین بغداد به عنوان محل برگزاری اجلاس هفتم وجود داشت. جمهوری اسلامی ایران به فعالیت خود در این زمینه ادامه داد و با ارسال یادداشت برای کلیه سفارتخانههای کشورهای عضو عدم تعهد در تهران نظر مخالف خود را با برگزاری کنفرانس سران در بغداد منعکس کرد. همزمان هیأتهایی از طرف وزارت امورخارجه به منظور ابلاغ پیام ریاست جمهوری به کشورهای مختلف اعزام شد. متقابلاً عراق نیز برای حفظ ریاست جنبش بسیار فعال عمل میکرد و به منظور تهیه مقدمات برگزاری اجلاس سران در بغداد، اقدام به احداث ساختمان و مجموعهای با هزینه بالغ بر یک میلیارد دلار کرد. این کشور حتی پیشنویس بیانیه پایانی اجلاس را به سه زبان تهیه و پرچم
کشورهای عضو جنبش را در بغداد به اهتزاز درآورده بود، اما با ورود نیروهای ایران به خاک عراق در عملیات رمضان (ژوئیه 1982) و متعاقب آن حمله هوایی جنگندههای ایران به بغداد وضعیت جدیدی به وجود آمد. با توجه به نزدیک بودن زمان برگزاری اجلاس (سپتامبر 1982)، فیدلکاسترو رهبر کوبا در ماه اوت پیشنهاد تشکیل اجلاس وزرای جنبش عدم تعهد و تعیین محل دیگری برای برگزاری هفتمین اجلاس سران را مطرح کرد. با توجه به حوادث فوق و پیگیریهای جمهوری اسلامی ایران، موضوع تغییر محل اجلاس سران از بغداد به جای دیگر به صورت جدی مورد توجه کشورهای عدمتعهد قرار گرفت و همانها که معقتد بودند کنفرانس وزرای خارجه نمیتواند تصمیمات سران را نقض کند، در اجلاس وزرای خارجه عدم تعهد در اکتبر 1982 در نیویورک، با اجماع موافقت خود را با تغییر محل کنفرانس از بغداد به دهلینو اعلام کردند.