اخبار آرشیوی
نشریه آمریکایی "نشنال اینترست" طی یادداشتی با اشاره به خروج احتمالی ایران از "ان پیتی" نوشت: عضویت ایران در این معاهده دستاویزی برای آمریکا جهت تشدید تحریمها علیه این کشور است و این در حالی است که ایران از امتیازات اختصاص یافته به سایر اعضا نیز برخوردار نشده است
متن یادداشت نشریه "نشنال اینترست" بدین شرح است: در این محیط، منطق ایران برای ادامه عضویت «ان پی تی» در حال مهجور شدن است چرا که این معاهده عملکرد خود به عنوان محافظ اقدامات هستهای ایران را متوقف کرده و در عوض تبدیل به تعهد شده است. در حال حاضر، خود عضویت ایران در «ان پی تی» تحریمهای سنگین به رهبری ایالات متحده بر این کشور را تسهیل کرده، آن را بدون هیچ امیدی به یک راهحل، به اقدامات نظارتی نامنظم ملزم کرده است بدون اینکه امتیازاتی را که به اعضای دیگر میدهد در اختیار ایران بگذارد. ■ به خطر افتادن منافع کشورها دلیل موجه خروج از «ان پی تی» ■ ماده X. 1 «ان پی تی» در صورتی اجازه خروج میدهد که «منافع عالی» کشور عضو مورد تهدید قرار گیرد. ایران میداند خروجش از «ان پی تی» افزایش درگیری با ایالات متحده و اسرائیل را تشدید خواهد کرد. از آنجا که خروج کامل سه ماه طول میکشد، احتمال حمله در این اثنا بالا خواهد بود. اما در زمان خروج، ممکن است ایران حمله ایالات متحده (یا احتمالا اسرائیل با حمایت ایالات متحده) را از پیش تعیین شده قلمداد کند و لذا از طریق گرفتن شتاب از طرف دیگر به تغییر محیط راهبردی تحریک خواهد شد. ■
عضویت در «ان پی تی» هیچ پیامدی جز جنگ اقتصادی علیه ایران ندارد ■ تهران در ارایه پیشآگهی به شورای امنیت سازمان ملل احتمالا به سالهای همکاری با آژانس اشاره خواهد کرد گرچه در کاستن از نگرانیهای آژانس با شکست مواجه شده است. ایران میتواند به تشدید تحریمها، حملات سایبری، ترورها و این امر که امتیازات عضویت «ان پی تی» خرد شده است، اشاره کند؛ و علی رغم اینکه هیچ مدرک قطعی برای وجود برنامه تسلیحات هستهای وجود ندارد، ایران تاکید خواهد کرد اتهامات ایالات متحده مبنی بر نقض «ان پی تی» به وسیله ایران تحریمهای سفت و سختی را موجب شده است که بر موقعیت اقتصادی کشور و کیفیت زندگی شهروندان آن فشار وارد میکند. از اینرو، ایرانیان میتوانند ادعا کنند ادامه عضویت تنها در حال تسهیل جنگ اقتصادی علیه ایران است و این «وقایع عجیب» منافع عالی ایران را به خطر انداخته، آن را وادار به ترک معاهده میکند. ■ دو پیامد نگرانکننده خروج ایران از «ان پی تی» برای ایالات متحده و آژانس ■ اما خروج ایران از «ان پی تی» دو پیامد بحرانی برای محیط راهبردی خواهد داشت. اول، در خلال این مدت، در حالی که ایران هنوز موظف به پاسخگویی به سوالات آژانس است،
به احتمال زیاد همکاری به حداقل مطلق کاهش خواهد یافت. از آنجا که تنها مورد خروج از «ان پی تی» کره شمالی است، بسیار بعید است ایران و آژانس، بر اساس تقدم، در خلال مدت قبل از خروج، به توافق دوستانه برسند. نتیجه دوم این است که ایالات متحده همراه با متحدین خود، دیگر به اقدامات هستهای ایران دسترسی نخواهند داشت، مگر با هواپیماهای بدون سرنشین شناسایی و تصویربرداری ماهوارهای که جانشین حضور میدانی آژانس نیست. ■تشدید طرحهای نظامی ایالات متحده، جنگ منطقهای و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی■ در مورد جنبههای کلیدی سایتهای تحقیقاتی و تاسیسات هستهای خاموشی تقریبی حاکم خواهد شد که نقشههای نظامی ایالات متحده را پیچیده کرده و ایالات متحده را به اکراه وادار خواهد کرد تا تغییر کامل حکومت طرحهای نظامی را تشدید کند که مسلما به جنگ منطقهای با پیامدهای غیرقابل محاسبه برای اقتصاد جهانی تبدیل خواهد شد، یا با هدف اصلی ابراز شده خود برای فلج کردن زیرساخت هستهای ایران، بازهم بدون حضور میدانی آژانس ادامه خواهد دهد که راه را نشان خواهد داد کجا حمله کنند و بدین وسیله ریسک عملیات ناقص را قبول خواهد کرد. ■تجدیدنظر کشورهای دخیل در تحریم
علیه ایران■ به محض اینکه خروج اتفاق بیفتد، تصمیمگیرندگان ایران به احتمال زیاد برداشت جدید خود از وجهه ابهام هستهای اسرائیل اعلام کرده و اظهار خواهد کرد ایران «اولین کشوری نیست که تسلیحات هستهای در منطقه وارد میکند.» و تغییر فتوای آیتالله خامنهای علیه تولید و ذخیره تسلیحات هستهای موکول به پاسخ ایالات متحده به خروج از «ان پی تی» خواهد بود. اگر ایران مورد حمله قرار نگیرد، سیاست جدید ابهام هستهای آن، ملزم نبودن به همکاری با آژانس، به احتمال زیاد ادامه پیدا خواهد کرد. بسیاری از کشورها در حال حاضر در نظام تحریمها به رهبری ایالات متحده درگیر هستند که در نهایت در نقش خود تجدیدنظر کرده، توان نهفته هستهای ایران را عمل انجام شده تلقی خواهند کرد. ■تجاوز به ایران توجیه تسلیحاتی شدن به زعم «یورا ایلند» ■ با این حال، در صورت وقوع حمله، محدودیتهای سیستمی که برنامه هستهای ایران را در مرحله نهفته نگه داشته است از هم خواهد پاشید. ژنرال سابق اسرائیلی، «یورا ایلند» که زمانی رئیس هیات برنامهریزی نیروهای دفاعی اسرائیل بود در مصاحبه گسترده در خصوص استراتژیک ایالات متحده و اسرائیل در مورد ایران، توضیح داد «چه حمله
موفقیتآمیز باشد چه نباشد، بهترین دستاویز برای اهتمام علنی برای دستیابی به تسلیحات هستهای را به ایرانیان خواهد داد» ، چرا که تجاوز به توجیه تسلیحاتی شدن تبدیل میشود. ■صنعت دفاعی ایران بومی است و به مساعدت خارجی نیاز ندارد■ اما به محض اینکه ایران از «ان پی تی» خارج شود، ایالات متحده و اسرائیل نخواهد دانست تهران چه زمان از بمب برخوردار خواهد شد. همچنان که «میکا زنکو» از شورای روابط خارجی اخیرا اظهار کرد، «بعید است ایران بیهوده سلاح هستهای را آزمایش کند، چرا که نیاز نخواهد داشت موثر بودن آن را اثبات کند. نظام تحریمها پس از حمله ممکن است تصور کند میتواند مولفههای لازم برای چنین اقدام تهورآمیزی را خارج از دست ایرانیان نگه دارد. در واقع، با اینکه صنعت دفاعی ایران از لحاظ فنآوری سالها عقبتر از غرب است، هنوز بومی است و برای ساخت [سلاح] اتمی به کمک خارجی نیاز ندارد.» ■عدم مصالحه ایران و «ان پی تی» بر سر تامین منافع هر دو طرف، ایران از «ان پی تی» خارج خواهد شد■ زمان تصمیمگیری معامله گسترده هستهای بین گروه 1+5 و ایران هنوز امکانپذیر است. اما اگر مصالحه نتواند حاصل شود، مصالحهای که هر دو طرف احساس کنند منافع
اصلی آنها برآورده شده است، آنگاه بسیار بعید است ایران در «ان پی تی» باقی بماند. نتیجه این امر، شکافتن محدودیتی خواهد بود که ایران را در حالت نهفته اما شفاف نگه داشته است. تلاشهای هستهای ایران، با جنگ یا بدون جنگ، از محدودیتهای قانونی بینالمللی «ان پی تی» رها خواهد شد؛ و همان طور که «کنت والتز» استدلال کرد، در نهایت فشار جامعه بینالملل شدیدترین پیامد، یعنی مالکیت تسلیحات هستهای به وسیله ایران، را با اکراه میپذیرد. ■لزوم بازنگری محاسبات راهبردی بازیگران تحریمها■ تحلیلگرانی که برنامه هستهای ایران را شرح میدهند دایما ماهیت حساس «چند ماه بعد» را مجسم میکنند. اما از آنجا که این ماهها آمده و رفتهاند، معادله استراتژیک، بدون رخداد جنگ، دستنخورده مانده است. با تشدید تحریمها به رهبری ایالات متحده بر حکومت، این فرمول دیگر نمیتواند ادامه پیدا کند و تمام بازیگران در این نمایشنامه را به بازنگری در محاسبات راهبردی وادار میکند. در این هنگام، انگیزه واقعی امریکا مبهم باقی میماند. آیا واشنگتن میخواهد با ایران به توافق هستهای برسد؟ یا، به جای آن، تحریمها به رهبری ایالات متحده که به تداوم بحران هستهای
بستگی دارد، به فشار تغییر حکومت ادامه خواهد داد؟ انتخابات یا غیر اتخابات، اکنون زمان پاسخگویی است.