اخبار آرشیوی
برنامه "دیروز، امروز، فردا"/۲- محمد حسین فرهنگی : هر چه جلو می آییم، تعامل بین دولت و مجلس به جای اینکه از نظر حقوقی و منطقی بهتر شود، بدتر میشود/ قانون اساسی آمده است تا استبداد از بین برود، اگر استبداد پارلمانی یا فردی به وجود بیاید، قانون اساسی زیر پا گذاشته خواهد شد
به گزارش «نسیم»، متن کامل مناظره محمدرضا میرتاجالدینی، معاون رئیس جمهور در قانون اساسی و محمدحسین فرهنگی، عضو هیأت رئیسه مجلس، در برنامه شب گذشته "دیروز امروز فردا" به شرح ذیل است: حجت الاسلام میرتاج الدینی معاون رئیس جمهور در قانون اساسی و محمد حسین فرهنگی، عضو هیات رئیسه مجلس امشب در برنامه «دیروز، امروز، فردا» رو به روی یکدیگر قرار گرفتند و در مورد تعامل موثر بین دولت و مجلس به مناظره پرداختند. میرتاجدینی در ابتدای برنامه در پاسخ به سوال رنجبران که از او خواست، تعریف خود را از یک مناظره خوب بیان کند، گفت: «فکر می کنم مناظره درست و سال مناظره ای است که در آن مسائل به صورت منطقی طرح شود و همینطور صحبت های منطقی طرف مقابل به دور از جدل و فرار کردن از حرف حق، پذیرفته شد. به نظر من در مناظره باید حرف ها به طور روشن بیان شود و در نهایت مردم قضاوت کنند.» فرهنگی هم در پاسخ به این سوال گفت: «برای داشتن یک مناظره مناسب دو فاکتور اهمیت زیادی دارد. یکی داشتن توجیهات مناسب و دومی پرهیز از بحث های کلیشه ای، اگر این دو موضوع رعایت شود، مجموعه مناسبی از مناظره فراهم می آید.» میر تاج الدینی در پاسخ به این سوال که به نظر
شما فضای تعامل بین دولت و مجلس،رضایت بخش هست یا خیر، گفت: «فضای تعامل بین دو قوه باید بهتر از این باشد. انتظار ما از مجلس نهم تعامل بیشتری بود اما نه تنها این تعمل افزایش نداشت بلکه نسبت به مجلس قبلی، کاهش هم داشت. این یک واقعیت است که تعامل بین دولت و مجلس بیشتر از همه به نفع مردم و جامعه است.هرچقدر بین قوای کشور تعامل مثبت و سازنده وجود داشته باشد امکان خدمت به مردم بیشتر خواهد بود. هر سه قوه اهداف مشترکی چون پاسداشت ارزش های نظام و خدمت مردم را دارند پس باید رویکرد تعامل و همکاری هم در روابط سه قوه وجود داشته باشد تا نتایج بهتری حاصل شود. به نظرم برای بهتر شدن تعامل دولت و مجلس باید رویکردها را اصلاح کنیم. هرنوع همفکری و تعامل بین مجلس و دولت به پیشبرد اهداف نظام کمک می کند. یکی از رویکردها این است که در مجلس حمایت از دولت باید یک موضوع مثبت تلقی شود، در حالی که الان متاسفانه اینطور نیست. اگرعده ای از نماینده ها بخواهند از دولت حمایت کنند برایشان فضای سنگینی ایجاد می شود و به آن ها لقف وکیل دولت را نسبت می دهند. مگر دولت نماینده مردم نیست؟ رئیس جمهور مستقیماً از طرف مردم انتخاب می شود.امتیازی که دولت دارد
و مجلس ندارد این است که رئیس جمهور از سمت رهبری تنفیذ می شود. پس چرا حمایت و همراهی و همکاری با دولت یک مساله بد از سوی برخی دیده می شود؟» محمد حسین فرهنگی، عضو هیات رئیسه مجلس هم در ادامه صحبت های میرتاج الدینی گفت: «روابط بین مجلس و دولت رابطه خوبی نیست. البته در مجلس هفتم و هشتم هم روابط خوبی بین دولت و مجلس حاکم نبوده و جالب اینجاست که هر چه جلو می آییم به جای اینکه از نظر حقوقی و منطقی روابط بهتر شود، بد تر می شود. در قانون اساسی آمده است که حاکمیت، یکی است و اینطور نیست که مجلس یک نوع حاکمیت داشته باشد، دولت هم یک حاکمیت جدا! قضاوت عامه مردم از مجموعه فضای سیاسی هم نگاه واحدی است به کلیت نظام، لذا اینکه این احساس القا شود که قوای سه گانه با هم درگیرند هیچ سودی در پی نخواهد داشت.» فرهنگی صحبت هایش را با بیان اینکه تعامل با تبعیت کورکورانه متفاوت است ادامه داد و گفت:« بعضی ها تعامل را دنباله روی و تبعیت کورکورانه و بدون توجیه تعبیر می کنند که این موضوع با روح قانون اساسی در تضاد است. قانون اساسی هریک از قوا را به صورت جداگانه تعریف کرده است و هریک از قوا شخصیت خاص خود را دارند. نمایندگان مجلس وقتی وارد
مجلس می شوند، نماینده همه مردم می شوند و می توانند در موارد مختلف اظهار نظر کنند. مشکل اینجاست که در دولت حس می کند که نمایندگان می خواهند در امور اجرایی دخالت کنند و در مجلس هم وقتی که این حس به وجود می آید که دولت به دنبال مجلسی تابع است که وارد جزئیات نشود، اختلاف و مشکل به وجود می آید. به نظر من اگر چهارچوب هایی که در قانون اساسی آمده است رعایت شود هیچ مشکلی به وجود نمی آید. رابطه مجلس و دولت مثل رابطه طراح و مجری یک ساختمان است. مجلس قوانین را طراحی می کند و دولت آن طرح را باید بدون کم و کاست در کشور اجرا کند و در ادامه مجلس بر اجرای درست قوانین نظارت خواهد داشت وقتی دو قوه در بحث های حاشیه ای گرفتار می شوند و حاشیه بر متن غلبه می کند، اثرات منفی در عرصه بین المللی بر فضای سیاسی کشور حاکم خواهد شد. بد نیست انتخابات 88 را یادآوری کنم، وقتی مردم با آن حضور گسترده در انتخابات شرکت کردند، جامعه بین المللی به این نتیجه رسید که باید رفتار خود را نسبت به مردم ایران تغییر دهند اما بعد از فتنه آن دیدگاه برگشت و به این نتیجه رسیدند که از برخی ها حمایت کنند و برخی را تحت فشار قرار دهند.» میرتاج الدینی در تکمیل
صحبت های قبلی خود گفت: «نکته ای که در مورد انتخاب مستقیم رئیس جمهور از سوی مردم ذکر کردم برای این بود که توهم این که همکاری با دولت، کار خوبی نیست، بر طرف شود. برخی حس می کنند وقتی نماینده مجلس می شوند باید همیشه نسبت به دولت و رئیس جمهور نگاهی انتقادی داشته باشند. رئیس جمهوری چند روز پیش گفته بودند که دیگر دوران قاجار نیست که نمایندگان بخواهند هر روز برای دولت محدودیت ایجاد کنند. دولت و مجلس هر دو منتخب مردم هستند. نگاه دولت به مجلس هم این نیست که مجلس نظارت نکند، بلکه دولت وظایف قانونی مجلس را قبول دارد اما حرف ما این است که مجلس به عنوان قانون گذار، وارد مسائل اجرایی نشود. مثلاً هدفمند سازی یارانه ها قانون بود که قرار بود طی 5 سال اجرا شود اما در گام دوم توسط مجلس متوقف شد....» رنجبران از فرهنگی در مورد تعریف وی از تعامل مثبت پرسید که عضو هیات رئیسه مجلس اینگونه پاسخ داد:« تعریف تعامل روشن است.اگر دولت و مجلس وظایف مشخص شده خود را به درستی انجام و به حوزه های مربوط به یکدیگر دخالت نداشته باشند، تعامل مثتبی بین این دو قوه ایجاد می شود. برخی رسانه ها شیطنت می کنند و عنوان می کنند مجلس در مواجهه به دولت
لجوجانه برخورد می کند در حالی که این تصور اشتباه است. ما در کمیسیون های مختلف مجلس، بحث ها و جلسات زیادی با دولت داریم. در همین چند روز گذشته ما سوالاتی از وزرا داشتیم که در دو مورد مجلس از توضیحات وزرا قانع نشد اما در ارتباط با وزیر صنعت و معدن، توضیحات وزیر مورد قبول نمایندگان واقع شد. اگر قرار بود مجلس احساسی عمل کند، توضیحات ایشان نادیده گرفته می شد. در موضوعاتی مثل ادغام و هدفمند سازی هم مجلس با نگاهی بر وضع موجود به این نتیجه رسید که دولت باید کمی در اجرای این دو قانون صبر کند تا وضعیت اقتصادی کشور کمی سامان پیدا کند و اصلاً موضوع لجبازی مطرح نبوده است.» فرهنگی در مورد اینکه سهم مجلس در بد بودن تعامل بین دو قوه هم گفت:« در این مورد می توانم بگویم که در اغلب مشکلات، شروع کننده دولت بوده و ادامه ماجرا از سمت مجلس بوده است.» میرتاج الدینی هم در این باره گفت: «اگر مرزی بین قانون گذاری مجلس و اجرای قانون توسط دولت تبیین شود تعارضات به مراتب کمتر می شود. فکر می کنم با یک الگوی کارآمد این تعارضات حل خواهد شد. کمااینکه ما پیش از این هم دیده ایم که می توانیم این تعارضات را حل کنیم. وقتی در بحث های اجرایی و
قانون گذاری تداخل ایجاد می شود این تعارضات ایجاد می شود. به نظر من مجلس گاهی شتاب زده عمل می کند. مثلاً در بحث ادغام، سرپرستی وزارت ارتباطات به وزیر مسکن سپرده شد تا در ادامه با همفکری مجلس بحث ادغام انجام شود. در برنامه چهارم تکلیفی برای دولت مشخص شده بود که یک وزارتخانه کم شود تا اینکه در برنامه پنجم روی این تکلیف تاکید شد و قرار شد وزرات خانه ها به هفده وزارتخانه کاهش پیدا کند. دولت در اولین گام خود این کار را انجام داد و با ادغام چهار وزرات خانه قانون را عملی کرد. وقتی وزارت خانه ها ادغام شد، ادغام وزارت مسکن و ارتباطات تصویب شد ولی چون وزیر در راس کار بود، آمد و دفاع کرد و در نهایت مجلس از این ادغام صرف نظر کرد. حالا در مورد برکناری وزیر ارتباطات و سرپرستی وزیر مسکن در وزارت ارتباطات، دولت اینطور تصمیم گرفت، آیا واقعاً باید برنامه پنج ساله را تغییر داد یا باید با بحث و تبادل نظر به یک توافق رسید؟» فرهنگی در پاسیخ به این سوال که اختلافات دولت و مجلس چه سودی برای مردم دارد، گفت:«از جمله مواردی که باید به آن اشاره کرد، ورود سریع مجلس به مشکلات اقتصادی و پیگیری دلیل نابسمانی بازار ارز و مشکلات موجود در مورد
مدیریت بازار ارز است که در این موارد چیزی که نصیب مردم شد، آرامشی است که در بازار به وجود آمده و پیش از آن در بازار ارز وجود نداشت و ممکن بود نکته مثبتی که مجلس نسبت به دولت دارد این است که از فراغ بال بیشتری برخوردار است و می تواند مسائل و مشکلات را از سوی جامعه دریافت کند و نسبت به حل آن اقدام کند. آیا مجلس لازم هست به این موضوع وارد شود که چرا وزارت ورزش و جوانان به مسائل مربوط به جوانان کمتر توجه کرده است یا خیر؟ قطعاً جواب مثبت است... این همه حاشیه در مورد قانون انتخابات ریاست جمهوری ایجاده شده است و این در حالی است که مجلس می خواهد اوضاعی که قبلاً در زمان ثبت نام به وجود می آمد جلوگیری شود ولی خیلی ها جوسازی کردند. لازم است از این تریبون استفاده کنم و از شورای محترم نگهبان در خواست کنم در این مورد تدبیر به خرج دهد و برای ثبت نام ها تمهیداتی را بیاندیشد که کسانی برای ثبت نام اقدام کنند که حداقل شرایط را داشته باشند. اگر دولت به جای پرداختن به حواشی، به وظایف اصلی خود متمرکز شود و تعاملی که قانون اساسی خواسته را با مجلس به وجود بیاورد، تعامل بین دو قوه ایجاد می شود. قانون اساسی آمده است تا استبداد از بین
برود، اگر استبداد پارلمانی یا فردی به وجود بیاید، قانون اساسی زیر پا گذاشته خواهد شد. » میرتاج دینی هم با مفید دانستن تضارب آرا گفت:« تضارب ارا مفید است اما وقتی به اختلاف آرا می انجامد به ضرر مردم می شود. زمانی که رئیس جمهور هدفمند سازی یارانه ها را به مجلس آورد، اختلافات باعث شد یک سال و نیم طول بکشد تا این طرح به تصویب برسد، این درحالی است که اخیراً وزیر نفت اعلام کرد هدفمندسازی یارانه باعث شده چیز حدود 23 هزار میلیارد تومان در زمینه بنزین صرفه جویی شود. اگر یک قدم دیگر در مورد این قانون برداشته شود، قطعاً کار دولت بعدی در این زمینه راحت تر خواهد بود. وقتی راه مشخص شد، در مقام اجرا یکسری چاره اندیشی ها از سوی دولت انجام می شود اما در این موارد اگر مجلس ورود پیدا کند، مشکل به وجود می آید. در بحث ادغام دوستان آمدند و تصمیم شتابزده ای گرفتند. اولاً آمدند و گفتند ادغام باید با اجازه مجلس باشد، خب ما همیشه با اجازه مجلس دوماً گفتند یک وزیر دیگر نمی تواند سرپرست وزارتخانه دیگری باشند، ایا این دخالت در امور دولت نیست؟این در حالی است که قانون اساسی صراحتا ً می گوید که انتخاب سرپرست حق رئیس جمهور است. یک سوال از
آقای فرهنگی دارم، کدام ورود مجلس به حل مشکلات اقتصادی کمک کرد؟ سوال از رئیس جمهور یا جلسات با دولت؟» فرهنگی اینطور پاسخ داد:«مصوبه ای که مجلس داشت برای شناور کردن قیمت ارز کمک شایانی در حل مشکلات اقتصادی داشت. دولت احساس می کرد از فاصله قیمت اصلی تا قیمت کاذبی که ایجاد شده بود می تواند برای یک سری هزینه ها جاری استفاده کند. وقتی فشار و محدودیت هست و درآمدهای کشور به هر دلیل کم شده است، احساسی به وجود می آید که بالا رفتن قیمت ارز، یک منبع در آمد می شود که با مصوبه مجلس این منبع از بین رفت.» صحبت های فرهنگی، واکنش میرتاجد الدینی را در پی داشت، معاون رئیس جمهور در امور قانون اساسی گفت:« تثبت نوسانات ارز قبل از این مصوبه مجلس انجام شده بود. ارز مرجع، ارز مبادله ای و... باعث شد همه چیز به سمت تثبیت حرکت کند. سیاست دولت هیچ وقت به دنبال بالا رفتن قیمت ارزش شود. سیاست شخص رئیس جمهور هم این بود اجازه ندهد پول ایران ارزشش سقوط داشته باشد. در هر موضوع خاصی مجلس می خواهد وارد موضوعات اجرایی شود. رنجبران دردر انتهای با طرح این سوال که نحوه بروز اختلافات مهم است، با بالا گرفتن اختلاف نظرها رهبری وارد شدند و تذکراتی دادند
که سران سه قوه نامه دادند و اعلام تبعیت کردند. ایا واقعا درست است چنین اختلافاتی اینقدر علنی شود که بالاترین مقام کشور وارد شوند؟ از دو مهمان برنامه خواست که در مورد این موضوع صحبت کنند. فرهنگی گفت: «چند بار به دکتر لاریجانی عرض کردم و موارد متعددی هم به آقای میرتاج الدینی و اقای فروزنده عرض کرده ام که همه مواردی که دوستان به ذهنشان می رسد را یادداشت کنند و در جلسات مشترک مطرح کنند. این پیشنهاد من است. راه برون رفت از این قبیل اختلافات، طرح مسائل در جلسات و التزام به جمع بندی هاست. نامه نگاری و صحبت پشت تریبون به حل مشکلات کمک چندانی نمی کند. قانون اساسی وظایف همه را مشخص کرده است و بهتر است مسائل در جلسات مشترک حل شود. » میر تاج الدینی هم در این مورد اظهار داشت:« باید قوا را در مرز تعریفی قانون اساسی به رسمیت بشناسیم. در همایش قانون اساسی آقای رئیس جمهوری به طرح اصلاحیه انتخابات ریاست جمهوری یک سری اشکلاتی گرفت که در ادامه مجلس هم به این مشکلات پی برد و آن را اصلاح کرد. وقتی یک بحث علنی است، نمی توان آن را در خفا مطرح کرد. قانون اساسی در مورد انتخابات ریاست جمهوری و در سایر انتخابات، حق انتخاب مردم را به
رسمیت شناخته است. به نظر می رسد برخلاف اظهار نظر آقای فرهنگی، هدف از اصلاح قانون انتخابات این بوده که می خواستند اختیارات دولت در اجرای انتخابات کاسته شود. این کار باعث شده اصحاب فتنه بگویند حتماً در انتخاب قبلی اشکالاتی وجود داشته است که این موضوع واقعاً خوب نیست. برای موضوعات مختلف می توانیم تعاملات کارآمد داشته باشیم تا مشکلات مردم بهتر حل شود. دولت این آمادگی را دارد که وارد تعامل بهتری با دولت شوند. » محمد حسین فرهنگی در انتهای برنامه با بیان اینکه مردم مردم زیاد نگران بحث ها بین دولت و مجلس نباشند گفت:« به هرحال دولت تلاش خودش را برای پیشبرد امور انجام می دهد، از آن طرف هم لازمه یک مجلس پویا این است که بحث و انتقاد داشته باشد. در مجموع ورود به تضارب، آثار مفیدی برای جامعه خواهد داشت. در بحث های کارشناسی باید جدی بود اما این موضوع نباید به کینه جویی منجر شود. به هرحال ما در نظامی زندگی می کنیم که این نظام اهداف مشخصی دارد. لذا هرچه انسجام برای حرکت به سمت اهداف مشترک بیشتر باشد، نتایج بهتری برای کشور در پی خواهد داشت. جامعه باید احساس کند که از تضارب آرا چه سودهایی نصیبش خواهد شد. ساختار مجلس و دولت
اشکالاتی دارد که بحث مفصلی را می طلبد. مقام معظم رهبری چند وقت پیش گفت که نظام پارلمانی، نظامی است که می شود به آن فکر کرد، البته این موضوع نیاز به کارشناسی دارد و محاسن و معیاب خودش را دارد.» معاون رئیس جمهور در امور قانون اساسی هم صحبت هایش را اینطور به پایان رساند:«باید به سمتی حرکت کنیم که حضور مردم، حضوری جدی باشد. قدرت حقیقی، قدرت مردم است و باید آن را حفظ کنیم. بحثی که وجود دارد آیین نامه های داخلی مجلس و دولت است که اگر اصلاح شود، تعاملات بین دولت و مجلس مفید تر خواهد شد. آیین نامه داخلی مجلس روند طوری است که دولت نمی تواند به خوبی از حق خود دفاع کند.»