اخبار آرشیوی
دهنمکی در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: توپخانه جریان فرهنگی انقلاب متوجه خودیهاست/ برخی همیشه درحال نقد آثار پرمخاطب من هستند؛ برای مخالفان هم جذاب است اما روی گفتنش را ندارند/ نه اهل لابی هستم نه منتکشی حضرات را میکنم/ هیچ فیلمی نمیتواند رکورد اخراجیها را بزند
متن زیر حاصل گفتگوی «نسیم» با مسعود ده نمکی است: *اثری که واکنش اجتماعی ندارد اثری خنثی است در خصوص اینکه چرا فیلمهای من همیشه مورد نقد قرار میگیرد و حاشیه به دنبال دارد باید بگویم، یک مثال هست که میگوید "قطار تا حرکت نکند سنگش نمیزنند"؛ هر اثر به میزان تاثیرگذاریاش بازخورد و تبعات دارد. وقتی در مورد اثری حرف زده نمیشود، نقد نمیشود و واکنش اجتماعی ندارد تقریبا میشود گفت یک اثر خنثی است. در عالم سینما هم یک فیلم اگر بعد از بیرون آمدن مخاطب از سینما او را درگیر ذهنی کند یعنی کار خوبی است که در موردش فکر میکند. حالا اگر فیلمی ساخته شود که سالها در موردش حرف زده شود حتما آن فیلم چنان اهمیتی داشته که محل بحث میشود. *در سینمای ما جریان نقد یک جریان خاصی است در سینمای ما جریان نقد، جریانی خاص است به نوعی نگاه کیفی میشود به آثاری که متعلق به یک جریان باشد حتی اگر ساختار خوب و محتوی هم نداشته باشند اما سعی میکنند با سکوت از کنارش رد شوند. *توپخانه جریان فرهنگی نیروهای انقلاب، متوجه خودی هاست معمولا یک اثر را با تیتراز آن میبینند، با سازندهاش میبینند و به خود اثر نگاه نمیکنند. در فضای نیروهای انقلاب هم
همین آفت هست یعنی اگر گعدهای تشکیل میدهند به نوعی به خودزنی تبدیل میشود. تمام انتقادها و تیرهایشان را متوجه فیلمهای جریان انقلاب میکنند. جریان فرهنگی نیروهای انقلاب برعکس است یعنی توپخانهشان متوجه خودیست و به نوعی شاخه زیتون برای قشر روشنفکری. * صاحب اثر هست که بخش زیادی از کنجکاوی مخاطب را همراه میکند اینکه فیلمهایم به خاطر من نقد شود، هم برای فیلم خوب است هم بد؛ یک زمانی در سینمای ما فیلمها کارگردان محور بودند. بعضی وقتها برخی فکر میکنند که یک فیلم برندش بازیگر است یا حتی چیزهای دیگر اما به نظر من این یک مسئله دیگر است.براسا تجربهای که داشتم به نظرم صاحب اثر هست که بخش زیادی از کنجکاوی مخاطب را همراه میکند. الزاما هم این مخاطبها موافق این صاحب اثر یا کارگردان نیستند. در سینمای ما بعضی کارگردانها هستند که مخاطب دوست دارد ببیند این آدم چه اثری ساخته؛ این باعث میشود که مخاطب با گارد همراه باشد و این نوع نگاه جانبدارانه باعث میشود که اثر به خوبی دیده نشود. *همیشه بودجهها و حمایتها برای نورچشمی هاست در مورد دادن بودجه برای فیلمهایم باید بگویم؛ نه اینکه من نخواهم بودجه بدهند آنها به من بودجه
نمیدهند. این بخش هیچ وقت مورد حمایت واقع نمیشود؛ همیشه بودجهها و حمایتها برای یک قشر خاص و نورچشمی است اما من خودم کارهایی که کردم متکی به بخش خصوصی بوده و پرمخاطب؛ یعنی نیروهای انقلاب آثارشان آثار گلخانهای بوده و فقط آثار دفاع مقدس و انقلاب را طیف مذهبی میدیدند. اگر یک موقع اثری گل کرده نهادی پشت آن اثر بوده که میخواسته این اثر دیده شود. اما در مورد کارهایی که من انجام دادم خود اثر جاذبه هایی داشته که مخاطب را همراه میکرد. *خیلیها بودجه و امکانات میگیرند در خصوص روحانیت فیلم بسازند ... اینکه چرا رسانهها و منتقدین همیشه در حال نقد آثار من هستند با وجود اینکه این همه مخاطب دارد باید بگویم، برای آنها هم جذاب است اما روی گفتن این مسئله را ندارند؛ غرورشان اجازه نمیدهد بگویند کاری که دیگران باید انجام بدهند اما نمیدهند ده نمکی با پول خودش و دغدغه این کار رو انجام میدهد. خیلیها بودجه و امکانات میگیرند درباره روحانیت و آزادهها فیلم بسازند تا به هر حال بتواند مخاطب را همراه کند و تاثیرگذار باشد اما وقتی میبینند یک عده با دغدغه شخصی این را میسازند دیگر بیخیال ماجرا میشوند. * کسانی که امروز از
مخاطب حرف می زنند و میگویند فیلم پرمخاطب فیلم بدی است، آرزو دارند که فیلمهایشان پرمخاطب شود نقد از درون جبهه خودی با اغماض صورت میگیرد، در حالی که نقدهای طیف مقابل کاملا آگاهانه است یعنی پشت اصطلاحات فنی یا حتی انگهای سینمایی مخفی میشوند اما مشهود است هم از کیفیت اثر هم از حرفهایی که فیلم میزند و هم از تاثیری که می گذارد کاملا آگاه هستند. یعنی کسانی که امروز از مخاطب حرف میزنند و می گویند فیلم پرمخاطب فیلم بدی است آرزو دارند که فیلمهایشان پر مخاطب شود. * خیلیها جریانسازی و خبرسازی های کاذب انجام میدهند تا فیلم شان پرفروش شود تمام جریانسازی و خبرسازیهای کاذب را انجام میدهند گاهی پول میدهند که برعلیه فیلم شان در رسانه ها نوشته شود و یا گاهی خوشحال میشوند که بچه حزب اللهیها به فیلمشان اعتراض می کنند. این باعث فروش فیلم شان میشود. همه این کارها را میکنند تا به اینجا برسند و فیلمشان پرفروش شود. آن وقت ما برای اینکه این حاشیههای کاذب گریبانگیر فیلممان نشود آنرا برای مسئولان نشان می دهیم تا فیلم مخاطب واقعیاش را داشته باشد؛ این باعث عصبانیت چنین ادمهایی میشود و اینها منظورشون از سخیف بودن
این است که ناراحتند که با زبان طنز خیلی از واقعیتها بیان شده است. سالها در مورد دفاع مقدس و بحث ضدجنگ حرف زدند و در فیلمهایشان نشان دادند اما دیدند که در سه گانه "اخراجیها" هجو کارهایشان بیان شده و بیشتر خودشان را معرض اتهام میبینند. این اتفاق ها در "رسوایی" هم میافتد. یک منتقد که هنوز توبه نامهاش خشک نشده میگوید رسوایی و اخراجیها توهین به مردم است؛ این رفتارها نشان تاثیرگذاری یک اثر است و هزینه دارد. این حرف های مهم و تاثیرگذار هزینه هایی دارد اینگونه نیست که نادیده گرفته نمیشود. * سه گانه اخراجیها زینت المجالس جشنواره فجر بود در جشنواره فیلمهای ما نباشد اصلا صفهای طویل تشکیل نمیشود؛ سه گانه اخراجیها زینت المجالس میشود یا در مورد همین "رسوایی"، دبیر جشنواره وقتی فیلم را قبل از جشنواره دید گفت همه سعیام را میکنم که این فیلم به اکران قبل از جشنواره نرسد. چون میدانند که رونق جشنواره به استقبال مردم بستگی دارد. خبر دارم خیلی از آقایان به شور نشسته بودند که چرا این فیلم هم مخاطب دارد و حالا که طنز نیست چرا که مردم دست و پا میزنند تا رسوایی را ببینند. من یک چیزی که یاد گرفتم در این چند سالی که
در سینما و کار حرفه ای حضور داشتم این بود که بین عزت خدا و عزتی که دیگران به ادم میدهند باید یکی را انتخاب کرد چون نمیشود هردو را با هم داشت. * نه اهل لابی هستم نه منت کشی حضرات را میکنم نه اهل لابی هستم نه منت کشی حضرات را میکنم مطمئنم بسیاری از فیلمهایی که دهها سیمرغ هم گرفتند، هیچ حرفی دیگر در مورد آنها زده نمیشود. این نشان میدهد که فیلمی ماندگار است که در اذهان عمومی تاثیرگذار باشد. *اینکه نیروهای حزب الهی ما جمع شوند در یک جا و فیلم ببینند، درست نیست در مورد جایزه ققنوس که دو سال است همزمان با جشنواره فیلم فجر برگزار میشود، باید بگویم که این جایزه احتیاح به نقد درون گفتمانی دارد. نمیخواهم حرفی بزنم که بر ضد این طیف استفاده شود. در کلیت سینما احساس میکنم که نباید سینما را جدا کرد و عدهای بروند گوشهای ساز خودشان را بزنند و سینما را به حال خودش رها کنند. کما اینکه جریانات سینمایی برای اینکه فیلمهایشان در بخش مردمی آرا و جایزه بیاورد، کلی نیروهایشان را سازماندهی میکنند اما نیروهای حزب الهی ما جمع میشوند در یک جا و فیلم میبینند. * جریان نقد سینمایی حزب اللهی هنوز نیامده، دچار آفت شده است
رویکردشان در نقدهایی که زده میشود و در آرایشان؛ از همین الان نگاه فرمالیستی و متاثر شدن جریان عمومی سینما را روی آنها میبینم یعنی هنوز نیامده، جریان نقد سینمایی حزب اللهی دچار آفت شده است. در آرایی که میدهند و اشتراکات شان با جریان روشنفکری سینما، زنگ خطر است و کمی فرد را نگران میکند. این نگرانی به خاطر شعارهایی است که میدهند وگرنه عیب نیست ولی وقتی اسم جریان انقلاب را روی خودشان میگذارند باید کمی در رفتارشان بازنگری کنند. مهم ترین اتفاق سینمایی 91 به نظر من جشنواره عمار و ظهور نیروهای جدید سینمایی بود. *هیچ فیلمی نمیتواند رکورد "اخراجی ها" را بزند در خصوص اکران فیلمهایم برای بچههای لشکر 27 محمدرسول الله، باید بگویم که به هرحال بخش مذهبی مخاطب سینما به نوعی با سینما قهر هستند و اگر میبینید در "اخراجیها" اتفاق دیگری افتاد و توانست خانوادههای مذهبی را پای کار بیاورد؛ به همین دلیل هیچ کس نمیتواند رکورد اخراجیها را بزند چون این جمع را با خودشون ندارند. من هم آمدم که حرفهای این طیف را بزنم. در مورد اثار خودم یقین دارم برخلاف حرفهایی که یک سری جبهه نرفته در مورد اخراجیها میزنند. جبهه رفتههای
واقعی وقتی اثر را میبینند استقبال میکنند و با همین اطمینان به نفس هم فیلم "رسوایی" را برای ائمه جمعه نمایش میدهم چون اطمینان دارم که قضاوتی که با دیدن فیلم انجام بشود عادلانهتر خواهد بود تا اینکه ندیده، این اتفاق بیفتد و یا براساس شنیدهها باشد.