اخبار آرشیوی
یک کارشناس مسائل بینالملل طی یادداشتی در پایگاه برهان به تحلیل دلایل شکست تحریم علیه ایران پرداخت و نوشت: تحریمی موفق محسوب میشود که منجر به تغییر سیاستی از طریق تغییر رژیم یا دولت یا تنها همان سیاست خاص شود
الهه خانی، کارشناس مسائل بینالملل در پایگاه تحلیلی برهان نوشت: بیانات نوروزی رهبر معظم انقلاب در حرم رضوی، همواره حاوی موضوعات استراتژیک نظام در هر سال است و امسال نیز با توجه به حساسیتهای سیاسی و بینالمللی وضعیت کشور، بحث شیوههای هجوم نظام سلطه از طریق ابزار مذاکره و تحریم، بخش مهمی از بیانات ایشان را تشکیل میداد. ایشان در بخشی از فرمایشات خویش، با اشاره به سیاستگذاری تحریمها با هدف گسست مردم از نظام اسلامی، بر شکست این سیاستگذاری تأکید نمودند. رهبر معظم انقلاب در این خصوص فرمودند: «در زمینهی سیاست داخلی، هدف آنها از این تحریمها این بود که ملت را در راه خودشان مردد کنند؛ بین ملت ایران و نظام اسلامی جدایی بیندازند؛ مردم را دلسرد کنند، ناامید کنند. در روز بیستودوم بهمن، ملت ایران با حضور متراکم خود، با شور و شوق خود، با احساساتی که نسبت به اسلام و انقلاب اسلامی و نظام اسلامی ابراز کردند، مشت محکمی بر دهان آنها زدند.»1 در این نوشتار، برآنیم تا ابعاد و وجوه این شکست هدفمند و دلایل آن را واکاوی نماییم. الف) مردم؛ هدف اصلی تحریمها از بدو پیروزی انقلاب اسلامی تا کنون و به ویژه در شش سال اخیر، دولت
آمریکا برای رسیدن به اهداف سلطهطلبانهی خود و وادار نمودن جمهوری اسلامی، تحریمهای همهجانبهای را حتی در زمینههایی که ارتباط مستقیمی با جان و سلامت مردم دارند اعمال نموده است تا نظام جمهوری اسلامی را ناچار به پذیرش حرکت در راستای سیاست کشورهای غربی نماید. تحریم به این میزان تا کنون در جهان و برای هیچ کشوری سابقه نداشته و به تعبیر رهبر انقلاب، رفتاری وحشیانه است. محتوای غالب تحریمهای غرب به ویژه قطعنامههای اخیر علیه جمهوری اسلامی، اقتصادی بوده است. تحریم تکنولوژی، تحریم بانکی، تحریم پولی، محاصرهی بنادر و بازرسی بنادر و کشتیها همگی ماهیتی اقتصادی دارند و برای محاصره اقتصادی ایران انجام میشوند ماهیت تحریمهای غرب علیه جمهوری اسلامی به وضوح نشان میدهد که هدف تحریمها علیه ایران، تغییر نظام و ایجاد نفرت و نارضایتی در خیابانهای ایران است که این امر نشان میدهد واشنگتن از دیپلماسی دست کشیده است و در راستای جنگ اقتصادی گام برمیدارد. تحریمها نه ابزاری برای صلح و دلسوزی برای ملت ایران، بلکه نشاندهندهی یک «جنگ اقتصادی» است که محور اصلی تهدید آمریکا علیه ایران را تشکیل داده است؛ جنگی تمامعیار که علیه مردم
ایران آغاز شده است تا آنان دست از آمال و آرمانهایشان بردارند و پشت نظام را خالی کنند. ب) شکست هدفگذاری تحریمها و عدم ایجاد نارضایتیها و اعتراضات داخلی مورد انتظار غرب مشکلات کنونی اقتصادی یکی از نتایج مهم تحریمهای اقتصادی است که فشار اصلی آن متوجه مردم است. کاهش فروش و درآمدهای نفتی، تلاطمهای بازار ارز، تورم و... افت وضع معیشت مردم را به وضوح نشان میدهد و دهکهای پایین جامعه به خوبی تأثیر تحریمها را لمس میکنند. همان گونه که رهبر معظم انقلاب فرمودند، «اشتباه است اگر در رسانهها گفته شود که تحریمها بیاثر بوده است. تحریمها تأثیرگذار است، اما مقاومت مردم افزایش یافته است. برخی اصرار دارند که چنین وانمود کنند که تحریمها بر مردم تأثیر ندارد. البته باید بیان شود که به موازات افزایش فشارهای اقتصادی، تحمل مردم نیز افزایش یافته است و افکار عمومی نشان میدهد که هرگز تسلیم خواست دشمنان خود نخواهند شد.» اما تحریمی موفق محسوب میشود که منجر به تغییر سیاستی از طریق تغییر رژیم یا دولت یا تنها همان سیاست خاص شود. بنابراین طبق ادبیات تحریم، ادعای ایران مبنی بر اینکه تحریمها اثر نداشتهاند بیراه نیست. چنان که
گفته شد، هدف اصلی غرب از تحریمهای به اصطلاح فلجکننده، گسترش نارضایتیهای مردمی، تغییر رژیم و حداقل توقف برنامهی هستهای ایران بوده است؛ اماتحریمها بر خلاف توقع آمریکا و غرب، باعث توقف برنامهی هستهای یا تغییر رژیم ایران نشده است و ایران همچنان در عزم خود استوار است که توسعهی هستهایاش را به رغم تهدید حملهی نظامی اسرائیل، آمریکا یا هر دو، ادامه دهد و به علاوه، تحریمها به ایجاد نارضایتی و تحرکات اجتماعی منجر نشدهاند. اعتراف مقامات و رسانههای آمریکایی به شکست هدفگذاری تحریمها، که ایجاد ناآرامیهای داخلی و اعتراضات مردمی بوده است، در جای خود قابل تأمل است. به عنوان یک نمونه، روزنامهی واشنگتنپست آمریکا، به نقل از تحلیلگران و دیپلماتهای غربی نوشته است که «کشورهای غربی تحریمکنندهی ایران از اینکه این تحریمها سبب تغییر رفتار هستهای ایران شوند و یا به موجی از نارضایتی و ناآرامی داخلی در آیندهی نزدیک بینجامند، ناامید شدهاند.» این روزنامهی آمریکایی در گزارشی به نقل از دیپلماتهای غربی نوشت که «تشدید تحریمها در نه ماه گذشته، اقتصاد ایران را تحت تأثیر قرار داده، ارزش پول ملی این کشور را پایین
آورده و سبب بسیاری از مشکلات اقتصادی در این کشور شده است؛ اما این تحریمها نتوانسته تغییری در رفتار حکومت ایران ایجاد کند و یا با دامن زدن به جو نارضایتی داخلی، فشارهای افکار عمومی علیه حکومت ایران را تشدید کند.»2 رهبر معظم انقلاب با توجه به شکست سیاستگذاری تحریمها بر مردم ایران، چنین میفرمایند: «آن قسمتى که درست فهمیدند، این است که بله، تکیهى جمهورى اسلامى به این مردم است؛ پشتوانهى نظام اسلامى، هیچ کس جز انبوه تودههاى عظیم ملت ایران نیست؛ حصار این کشور و این نظام، همین مردماند. آنچه که غلط فهمیدند این است که خیال کردند با فشار تحریم، با زورگویى در زمینهى مسائل بینالمللى و بازرگانى و تولید و غیره، خواهند توانست ملت ایران را به زانو دربیاورند و عاجز کنند. اگر فکر میکنند خواهند توانست این پشتوانه را از جمهورى اسلامى بگیرند، اینجا را اشتباه کردهاند. بله، ملت ایران در مقابل آنچه که دشمن میخواهد انجام دهد، دنبال تدبیر خواهد بود. ملت ایران دنبال شکوفایى اقتصادى، رونق اقتصادى و رفاه کامل است؛ اما ملت ایران نمیخواهد این را از راه ذلت در مقابل دشمن به دست بیاورد. این را میخواهد با نیروى خود، با عزم خود،
با شجاعت خود، با پیشروى خود، با توانایى جوانانش به دست آورد؛ لاغیر.»3 ج) علل شکست هدفگذاری تحریمها ج-1) هویت اسلامی و پیوند ذاتی مردم با نظام جمهوری اسلامی یکی از مهمترین نقاط قوت جمهوری اسلامی را میتوان در ماهیت الهیـمعنوی آن و پیوند مردم با این اندیشه دانست. به بیان دیگر، تا قبل از انقلاب شکوهمند اسلامی، حکومتی در رأس قدرت بود که اولاً مانند همهی نظامهای غرب رویکردی اومانیستی و ضددینی داشت و ثانیاً مردم با اندیشهی حاکمان آن قرابتی نداشتند؛ اما انقلاب اسلامی بُعد جدیدی از زندگی را بازتعریف نمود و توانست عموم مردم را در عمیقترین لایههای وجودی با خود همراه نماید. نوع رابطهی مردم با ولایت در انقلاب اسلامی تعیینکنندهترین پارامتر در ثبات سیاسی جامعهی اسلامی ایران است که میتوان از ابتدای انقلاب، در جنگ تحمیلی، تهاجم فرهنگی و جنگ اقتصادی این رابطه را بررسی کرد. مردم به اصول کلی و اهداف عالی انقلاب اعتقاد دارند؛ اعتقادی که در مسیر پیشرفت عبودیت عمومی جامعه میگنجد. این درهمتنیدگی بین امت و امام تنها در نظام دینی شیعیان یافت میشود و تنها این نظام از این ظرفیت بنیادین برخوردار است. از همین رو، نقش
و جایگاه کمنظیر رهبری در جمهوری اسلامی، عامل مهمی در شکست سناریوهای دشمنان و ناکامی تحریمها بوده است. همان گونه که حضرت امام خمینی (رحمت الله علیه) از همان آغاز پیروزی انقلاب تهدیدات و تنگناهای ایجادشده ازسوی دشمنان را به فرصتهای بیبدیل تبدیل کردند، امروز هم مقام معظمرهبری به شیوهی امام راحل در سایهی همدلی و همراهی مردم، با خردورزی، از تهدیدات به نفع ملت ایران و در جهت پیشرفتکشور بهرهبرداری میکنند. به همین علت است که تا کنون نه تحریمها و نه سایر شکلهای مقابلهی نظام سلطه با جمهوری اسلامی، بر کشور اثرگذار نبوده است و فشارها و تحریمهای غرب، دلبستگی مردم به ولایت و نظام و حضور بانشاط آنها در عرصههای انقلاب را افزایش داده است. علل شکست هدفگذاری تحریمهای آمریکا علیه مردم ایران و نتایج آن حضور مردم نشانهی باور و اعتماد مردم و پایبندی آنها به نظام اسلامی است و هدف این تحریمها، همان طور که عنوان شد، از بین بردن اعتماد میان مردم و مسئولان و عدم همراهی و حمایت مردم از نظام است. حضور بیمانند مردم در عرصههای سیاسی نشان میدهد که پیوستگی و همبستگی مردم با نظام اسلامی، پس از سالها حاکمیت جمهوری
اسلامی و توطئهانگیزی مستکبران، هر روز پررنگتر از قبل بوده است. حماسهی بزرگ و حیرتآور 9 دی 88 در برچیدن فتنهی هشتماهه و حضور شوقانگیز مردم در مناسبتهای انقلابی، نظیر سالگرد پیروزی انقلاب در 22 بهمن (به خصوص در سال گذشته) و رحلت حضرت امام، هر سال نشان میدهد که جامعهی ایرانی نه فقط دچار فروپاشی نشده، بلکه وحدت خود را حول عواملی کاملاً انقلابی بازسازی کرده است؛ موضوعی که در میدانهای مشارکت انتخاباتی نیز نمود بارزی دارد. مشارکت بیش از 64درصدی مردم ایران در انتخابات مجلس نهم، نسبت به دو دورهی قبل از آن (50.57 در انتخابات مجلس هفتم و 55.4 درصد در انتخابات مجلس هشتم) نشان میدهد دلبستگی و احساس مسئولیت مردم در برابر نظام، پس از فتنهی هشداردهندهی 88، بیش از سالهای قبل، آنها را به حضور در صحنه تشویق کرده است؛ موضوعی که بدون شک، حضور مردم در انتخابات آتی ریاستجمهوری در خرداد 92 را با مشارکت بیشتری همراه خواهد کرد. رهبر انقلاب نیز در بیانات نوروزی خود، از اهمیت این حضور مردمی در ناامید کردن دشمنان و مصونیتبخشی به کشور یاد کردند: «در درجهی اول، گسترش مشارکت و حضور گستردهی مردم در انتخابات اهمیت دارد.
شور انتخاباتی در کشور و حضور مردم پای صندوقهای رأی میتواند تهدیدهای دشمنان را بیاثر کند؛ میتواند دشمن را ناامید کند؛ میتواند امنیت کشور را تأمین کند. ملت عزیز ما در همهی نقاط کشور این را بدانند؛ حضور گستردهی آنها در پای صندوق رأی، در آیندهی کشور تأثیر دارد؛ در امنیت، در استقلال، در ثروت ملی، در اقتصاد، در همهی مسائل مهم کشور تأثیر میگذارد.»4 ج-2) ژستهای ریاکارانهی غرب برای فریب افکار عمومی و هوشیاری و پایداری مردم در برابر آن هدف ظاهری غرب از تحریم اقتصادی علیه ایران، تغییر رفتار جمهوری اسلامی ایران در رابطه با موضوع فعالیت هستهای و متوقف کردن غنیسازی و تن دادن به خواستههای زورگویان جهان است. خواستههایی که مغایر با استقلال و آزادی ملت ایران و در تعارض با قانون اساسی و اندیشه و ایدئولوژی اسلامی حاکم بر نظام اسلامی است؛ اما هدف واقعی تحریمهای به اصطلاح هوشمند و هدفمند ایالات متحده، بیش از آنکه به زانو درآوردن دولت جمهوری اسلامی باشد، با هدف رودررو قرار دادن دولت و مردم و در نتیجه، ایجاد شکاف و اعتراضات مردمی سازماندهی شده است. مسئلهای که البته در مورد دیگر کشورها نیز مصداق دارد؛ چنان که
تحریمهای شورای امنیت در عراق و کرهی شمالی، در پوشش هوشمندانه و هدف قرار دادن اقتصاد دولتی، تا مرز سفرههای خالی مردم و داروخانههای خالی و بیماریهای اپیدمیک و وضعیت اسفناک بهداشت و امنیت پیش رفت و غیرنظامیان را از مراقبتهای پزشکی، تصفیهسازی آب و خدمات بهداشتی، گرسنگی، بهداشت و مراقبتهای اولیهی پزشکی و دیگر خدمات و امکانات رفاهی محروم ساخت. رویکرد کینهتوزانه آمریکا در تقابل با پروندهی هستهای ایران آن گاه نمود بیشتری پیدا میکند که این کشور و متحدان آن، ارائهی کمکهای بشردوستانه و نوعدوستانه را منوط به تعلیق غنیسازی از سوی ایران میکنند. فارغ از هر رویکردی به برنامهی هستهای ایران و در حالی که آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مطابق پادمانهای جهانی، موظف به تأمین سوخت و بانک ایزوتوپها برای اعضاست، اما آمریکا و کشورهای غربی ارائهی دارو و قطعات هواپیما را مشروط به تعلیق برنامهی هستهای ایران میکنند؛ امری که بیش از آنکه تحریم دولت جمهوری اسلامی عنوان شود، تنبیه ملت ایران و توهین به مردمی است که تا پای جان در دفاع از کشور و نظام خویش ایستادهاند. آمریکا بخشهای بزرگی از صنایع زیربنایی ایران را هدف
قرار داده است و این امر منجر شده است که صنعت خودروسازی داخلی ایران با افت روبهرو شود و قیمت بسیاری از داروها و تجهیزات پزشکی بیش از دو برابر شود. زندگی بیماران مبتلا به هموفیلی، تالاسمی و سرطان تحت تأثیر این تحریمها قرار گرفته است؛ چرا که دسترسی آنها به داروهای حیاتی ساخت خارج بسیار دشوار شده است. در طول دو سال گذشته، قیمت اجناس اغذیهفروشیها و سوپرمارکتها افزایش یافته است. برای اولین بار در تاریخ، یک شبکه، یعنی شبکهی انگلیسیزبان پرستیوی، هدف تحریم قرار گرفته و پخش آن در غرب ممنوع شده است. این تحریمها عملاً همهی بخشهای اقتصاد ایران را در لیست سیاه قرار میدهد که هدف از آنها به ستوه آوردن مردم ایران و ناامیدی آنها در خصوص حمایت از نظام اسلامی و مقابله با کشورهای استعماری است. در هدف قرار دادن مستقیم مردم ایران در فرآیند تحریمها، میتوان به عنوان نمونه، به تأثیرات تحریمهای مالی و بانکی بر بازار دارو اشاره کرد؛ امری که به وضوح ادعاهای حقوقبشری غرب را به چالش میطلبد. در حال حاضر 85 هزار بیمار ایرانی مبتلا به سرطان نیاز به پرتودرمانی و شیمیدرمانی دارند که به دلیل کمبود دارو با مشکلات فراوانی
روبهرو شدهاند و بیش از 8 هزار بیمار مبتلا به هموفیلی و تالاسمی، به دلیل نبود داروهای اساسی برای جلوگیری از انعقاد خون، در خطر مرگ قرار گرفتهاند و این در حالی است که بیماری سرطان به دلیل افزایش آلودگی آبوهوا و پایین آمدن کیفیت غذایی، بسیار شایع شده است.5 تأثیر مخرب تحریمها بر مشکلات دارویی ایران، حتی بعضاً اعتراض رسانههای غربی را هم در پی داشته است. چندی پیش، نیویورکتایمز با اشاره به تبعات تحریمهای غرب بر بخش پزشکی ایران، از سیستم تحریمها انتقاد کرد و نوشت این رژیم کاملاً غیرمنطقی طراحی شده است؛ به طوری که ایران فقط روی کاغذ تحریم دارویی نیست. این روزنامهی آمریکایی با انتشار گزارشی به قلم یک مشاور تجاری در مورد تحریم دارویی ایران نوشت: برخی بیماران مبتلا به امراض قابل معالجه، به دلیل کمبود دارو، در ایران جان خود را از دست میدهند. واردات دارو از شرکتهای داروسازی آمریکایی و اروپایی 30 درصد کاهش یافته و این میزان باز هم در حال کاهش یافتن است.6 نمود این مهم تا بدان جاست که اخیراً بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، در گزارشی به مجمع عمومی سازمان اعلام کرده که تحریمهای بینالمللی علیه ایران به اقدامات
بشردوستانه در این کشور صدمه زده است. حال آنکه کشورها، بر اساس حقوق بشر بینالمللی که خود کشورهای استعمارگر به روی کاغذ آوردهاند، دارای تعهداتی در زمینهی رعایت روح برادری، حق زندگی، امنیت، عدم مجازات و رفتار ظالمانه نسبت به انسانها هستند. مجمع عمومی سازمان ملل متحد به کرات اقدامات قهرآمیز اقتصادی را به عنوان وسیلهای جهت دستیابی به اهداف سیاسی محکوم کرده است و این مجمع از کشورهای صنعتی میخواهد از «تحریمهای هوشمند» به عنوان وسیلهی اعمال فشار اقتصادی با هدف تغییر رفتار سایر کشورها استفاده نکنند. تحریمهای یکجانبهی آمریکا، مداخلهی آشکار در امور داخلی و خارجی ایران است و این مسئله ناقض بند 7 مادهی 2 منشور ملل متحد است. همچنین قطعنامههای 47، 9، 50 و 10 مجمع عمومی نیز، که اعمال مقررات فراسرزمینی دولتی را منع میسازد، با اعمال تحریمهای یکجانبه نقض میگردد. علاوه بر این، کنفرانس تجارت و توسعهی ملل متحد (آنکتاد) نیز اقدامات قهرآمیزی را که علیه کشورهای در حال توسعه صورت میگیرد محکوم میکند و تصریح مینماید که تمام کشورهای توسعهیافته باید از اعمال محدودیتهای تجاری، محاصره، ممنوعیت معامله و سایر
مجازاتهای اقتصادی مغایر با مقررات منشور ملل متحد علیه کشورهای در حال توسعه، به عنوان شکلی از اجبار سیاسی که بر توسعهی اقتصادی، سیاسی و اجتماعی این کشورها اثر میگذارد، خودداری ورزند. از سوی دیگر، تحریم یکجانبه نقض حق توسعهی کشورهاست. از آنجا که بر اساس اعلامیهی وین، حق توسعه به عنوان حق جداییناپذیر انسانی شناخته شده است، لذا میتوان اقدامات تحریمی آمریکا را ناقض این اصل مهم حقوقبشری دانست.7 این همه در حالی است که غرب به گونهای ریاکارانه، با ژستهای حقوقبشری و جدا اعلام کردن مردم از دولت ایران، شدیدترین تحریمها را علیه مردم ایران اتخاذ میکند. به ویژه باراک اوباما که با وعدهی تغییر در ایالات متحده به قدرت رسید، در طول این چند سال تلاش نموده است تا با فاصله گرفتن از سیاست بیشتر سختافزاری جورج بوش، که مبتنی بر دیپلماسی رسمی و سنتی بود، از دیپلماسی عمومی (دیپلماسی فرهنگی و ارتباطی) نیز برای تأمین منافع آمریکا بهره گیرد و با بهکارگیری همزمان این دو نوع دیپلماسی، اهداف آمریکا را در عرصهی جهانی بهتر محقق نماید. هدف دیگر آمریکا ایجاد ولع مذاکره با وعدهی دروغین برداشتن تحریمهاست. رهبر انقلاب با اشاره
به این جنگ روانی برای فریب افکار عمومی، میفرماید: «در تبلیغات وانمود میکنند که اگر ایران با آمریکا سر میز مذاکره بنشیند، تحریمها برداشته میشود. این هم دروغ است. هدفشان این است که با وعدهى برداشتن تحریمها، ملت ایران را وادار کنند که اشتیاق به مذاکرهى با آمریکا پیدا کند. تصور آنها این است که ملت ایران دیگر از تحریمها به ستوه آمدهاند، پدرشان دارد درمىآید، همه چیز به هم ریخته است؛ پس ما بگوییم خیلى خوب، بیایید مذاکره کنید تا تحریم را برداریم، یکهو جمعیت ملت ایران راه بیفتند که بله، بیایید مذاکره کنیم.»8 هدف آمریکا از اتخاذ دیپلماسی عمومی و اتخاذ ژستهای حقوقبشری آن است که موارد زیر را مفروض پنداشته و القا کند: - تفکیک بین مردم و نظام جمهوری اسلامی و اینکه نظام جمهوری اسلامی برخاسته از مردم نیست. - عدم پایبندی ایران به اصول و قوانین بینالمللی و عدم همکاری سازنده با نهادهای جهانی و زیر پا گذاشتن تعهدات خود. - کشورهای دیگر دست دوستی به سمت ایران دراز نمودهاند و تلاش دارند تا ایران به جایگاه واقعی خود در عرصهی جهانی بازگردد و این دولت ایران است که موافق با این قضیه نیست. - عدم صلحآمیز بودن برنامهی
هستهای ایران. - رابطهی ایران و آمریکا به دلیل اقدامات جمهوری اسلامی به بنبست رسیده است؛ وگرنه دولت آمریکا در راستای رفاه مردم ایران، خواهان بهبود و گسترش ارتباطات است. - ناکارآمد نشان دادن شیوهی حکومتداری مبتنی بر دین در ایران به مردم. - ارائهی تصویری جذاب از غرب و اینکه آمریکا و کشورهای غربی طلایهدار و پیشگامان آزادی و رعایت حقوق بشر هستند. لذا هدف نهایی از بهرهگیری دیپلماسی عمومی در قالب جنگ نرم علیه ایران، وادار کردن کارگزاران نظام به امتیازدهی، تضعیف انسجام فکریـرویهای کارگزاران نظام و ایجاد شکاف میان سطوح جامعه و حاکمیت است. به همین دلیل است که اگرچه ایالات متحده ادعا میکند هدف تحریمها برنامهی هستهای ایران است، اما فشارها و محدودیتها بر حوزههایی که با برنامهی هستهای مرتبط نیستند و به طور مستقیم با منافع و جان مردم ارتباط دارند نیز اعمال میشود تا زمینهسازی تسلیم کشور و رسیدن به اهدافشان را فراهم نماید. هدف اصلی تحریمها، فلج نمودن و ضربه زدن به مدیریت امور، تلاش برای ایجاد و تعمیق شکاف بین مردم و نظام و شکلگیری زمینهی نارضایتی در جامعه است. به تعبیر رهبر عزیز انقلاب، «این هم یکی از
آن لطایف عالم است که آمریکاییها دشمنی میکنند، میگویند شما نفهمید که ما با شما دشمنیم. مخالفت و عناد میورزند، متوقعاند که ملت ایران نفهمد که آنها معاندند و دشمنی میکنند! این سیاست از اواخر دوران بوش در مقابل ایران شروع شده است، امروز هم متأسفانه همان سیاست را دولتمردان آمریکا ادامه میدهند؛ همان پنجهی چدنیِ زیر دستکش مخملی.»9 از همین روست که تصور مردم ایران از تحریمهای فزاینده آن است که غرب در حال مجازات بیش از 70 میلیون ایرانی برای حمایت از انقلاب و آرمانهایی است که آنها را به وحشت انداخته است. برای آمریکاییها هم بعد از 34 سال توطئه، اثبات شده است که رضایت مردم ایران از حکومت تابع تحریمهای پیاپی آمریکا و غرب علیه ایران نیست. افزایش احساسات ضدآمریکایی مردم ایران در اثر تحریمها نتیجهی این علت مهم بوده است. فشار تحریمها سبب شده است تا میزان تنفر مردم از آمریکا روزبهروز فزایندهتر و ریاکاری مقامات غربی آشکارتر شود و برای رفع مشکلات اقتصادی، با نظام همدردی بیشتری نشان دهند؛ چرا که مردم ایران به خوبی درک میکنند تحریمهای آمریکا علیه ایران، هیچ ارتباطی با برنامهی هستهای ایران ندارد و ایالات
متحده این کار را به منظور تحقیر و اهانت به ملت ایران انجام داده است. از این روست که برخی رسانهها و تحلیلگران غربی بر تأثیرات معکوس این تحریمها و افزایش همبستگی دولت و ملت در ایران تأکید دارند. «مایکل مالوف»، مقام سابق وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون)، یکی از مقاماتی است که به تازگی اذعان کرده است فشار تحریمها به جای برانگیختن مردم علیه رژیم، باعث تشدید تنفر نسبت به آمریکا شده است؛ واکنشی که اغلب صاحبنظران پیشبینی آن را میکردند. تحریمها نتیجهی عکس داده و باعث تقویت جمهوری اسلامی شده است.10 روزنامهی گاردین، با توجه به تمرکز غرب بر تحریمهای ایران و انزوای بیشتر ایران، مینویسد: «مردم ایران از نظر سیاسی مردم باهوشی هستند و با مطرح شدن هزینههای ناشی از تحریمها، تمایل مردم ایران برای آنکه دولت خود را مسئول وضعیت خطرناک اقتصادی بدانند، از بین میرود.» نشریهی فرانسویزبان توربون نیز در گزارشی نوشته است: «با وجود آنکه تحریمها موجب تضعیف اقتصاد و افزایش تورم و بیکاری شده، مجازاتهای جدید اروپایی ممکن است موجب ایجاد احساسات ضدغربی در بین مردم ایران و در نتیجه، حمایت از رژیم شود.» اما آنچه میتواند نقشههای
شوم دشمنان را محقق سازد عدم صراحت و همزبانی برخی مسئولین با مردم است. کاهلی و مسئولیتناپذیری برخی مسئولین، سبب شده است در مقابله با تحریمها، مردم از دولتمردان جلوتر بیفتند و نوعی اقتصاد مقاومتی خرد را خود مدیریت کنند. امروز مردم ایران با درک درست از دغدغههای نظام، بر پایداری برای حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی، از جمله برنامهی استراتژیک هستهای تردیدی ندارند، اما کمکاری و فرافکنی برخی مسئولان در قبال مشکلات موجود، که از قضا کمترین تأثیر را از تحریمها دارد، زمینهی برخی دلسردیها را به وجود آورده است که امید میرود این موضوع به سرعت اصلاح شود. ج-3) عزت نفس مردم ایران برای حفظ استقلال عزت نفس مردم ایران برای حفظ استقلال در برابر هر قدرت بیگانه، ریشه در فرهنگ ایرانی و اسلامی ملت دارد و از طرفی، بسیاری از اقشار مردم در تحریم، پا به دنیا گذاشتهاند و با تحریمها به سنین رشد و بلوغ رسیدهاند و این قبیل پروژهها برای آنها موضوعی جدید و ناآشنا نیست. ملت ایران در مقابله با نظام سلطه، تا کنون تمام راههای مسالمتآمیز را برای احقاق حق خود رفته و راهی جز مقاومت در برابر خواستههای غرب باقی نمانده است. تحریمها
برای مردم ایران مسئلهی جدیدی نیست و کشور در حال مقاومسازی خود در مقابل این حربهی سیاسی است. رونق کسبوکار داخلی و پیشرفت اقتصادی درونزا در اثر تحریمها، یکی از نتایج این روح عزتمندانهی مردم ایران است؛ موضوعی که از چشم غرضآلود رسانههای بیگانه هم دور نمانده است. الجزیره طی گزارشی در این خصوص مینویسد: «مردم ایران تحریمها و افزایش بهای دلار را باعث رونق کسبوکار در این کشور میدانند. بازرگانان ایرانی اعلام کردند افزایش قیمت دلار در مقایسه با ریال و همچنین تشدید تحریمها بر ضد ایران، باعث تشویق مردم به خرید کالاهای ساخت داخل شده است. به گفتهی بازرگانان ایرانی، گرایش مردم به مصرف کالاهای داخلی، باعث ایجاد فرصتهای شغلی جدید میشود، زیرا صنایع ایرانی در پی پر کردن خلأ موجود در بازار هستند