اخبار آرشیوی

کدخبر: 507436

مراد عنادی، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: کشورهای غربی با برخورد سیاسی نسبت به مذاکرات هسته‌ای با ایران، سعی کردند مذاکرات را فرسایشی کنند/ تصور لغو تحریم‌ها علیه ایران به عنوان نتیجه مذاکرات "آلماتی۲"، تصور غلطی است

مهمترین محورهای گفتگوی مراد عنادی، کارشناس مسائل بین‌الملل با خبرنگار «نسیم» به شرح زیر است: *تلاش غرب برای عدم دستیابی ایران به دانش هسته ای -بحث هسته‌ای ایران یک دهه است که در دستور شورای حکام و شورای امنیت سازمان ملل بویژه در سال های اخیر قرار گرفته است و در این فاصله همزمان با همکاری ایران با آژانس، سیاست اعمال فشار سیاسی از سوی آمریکا و اروپا و تحریکات رژیم صهیونیستی صورت گرفته است. -درسالهای قبل، شورای حکام آژانس، 10 قطعنامه بر ضد جمهوری اسلامی ایران صادرکرد و بعد از آن پرونده به شورای امنیت ارجاع شد و در شورای امنیت هم قطعنامه های 1803 و 1929 و غیره صادر شد و همزمان با این اعمال فشارهای سیاسی، مذاکراتی هم در قالب 1+5 بین ایران و کشورهای عضو شورای امنیت و آلمان صورت پذیرفت . -در این سال ها از فعالیت های هسته ای ایران و موارد ابهامی که آنها در گزارش البرادعی و آمانو مطرح می کردند در چارچوب مدالیته درسال 2007 در شش مورد راستی آزمایی شد. بعد از آن بود که آنها مطالعات ادعایی را مطرح کردند و باز هم ایران در این خصوص توضیحاتی را ارائه کرد، منتهی در خواست کرد مدارکی را که آنها مدعی هستند به ایران ارائه کنند که این کار انجام نشد. -در مجموع در این سال ها با وجود اینکه آنها بارها تبلیغات کردند که بسته پیشنهادی دادیم تنهایک محور اساسی در دستورکارشان بود و آن اینکه جمهوری اسلامی ایران را از دستیابی به دانش و فناوری صلح آمیز هسته ای محروم کنند که ایران هم با توجه و علم به این موضوع در برابر زیاده خواهی های آنان ایستادگی کرد در عین حال همکاری و شفاف سازی خودش را ادامه داده است و اعتمادسازی کرده است و بارها هم ایران اعلام کرده است که مسیر اعتمادسازی باید دوسویه باشد و جاده دو طرفه است. -متاسفانه کشورهای غربی با برخورد سیاسی نسبت به مذاکرات هسته ای سعی کردند مذاکرات را فرسایشی کنند با تصور اینکه ملت و دولت ایران خسته می‌شوند و با بالا رفتن هزینه هسته‌ای شدن دست از این کار بکشد اما جمهوری اسلامی ایران با وجود همه اعمال فشارهایی که شده فعالیت های هسته ای خودش را ادامه داده و دستگاه های سانترفیوژ پیشرفته را توانست تولید کند، غنی سازی را انجام داده و غنی سازی 20 درصد را انجام داده و کلا به چرخه کامل سوخت هسته ای دسترسی پیدا کرده است و مجموعه اینها نشان داد که تحریم ها برای بحث صنایع هسته ای ناکام مانده است و از طرف دیگر فعالیت های هسته ایران هم ادامه پیدا کرده ضمن آنکه ایران شفاف سازی و فعالیت با آژانس را هم ادامه داده است و بازرسی های متعددی که از تاسیسات هسته ای ایران صورت گرفته است. -نتیجه همه این اتفاقات این می شود که ایران یک کشور متعهد به مقررات ان پی تی بوده که مقررات آژانس و اساسنامه را اجرا کرده است حتی در مقطعی داوطلبانه پروتکل الحاقی را اجرا کرده و همکاری خودش را با آژانس ادامه داده و در مسیر هسته ای صلح آمیز پیشرفته است تا جائی که خود دستگاه های امنیتی در سال 2007 و 2011 اعلام کردند که فعالیت های هسته ای ایران سمت و سوی نظامی ندارد . *دستاورد مناسب ایران در قبال هزینه های هسته ای -با وجود همه اینها که شاخص هایی برای صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای ایران هستند، آنها فشارهای سیاسی خودشان را ادامه می دهند اما برآیند این نبرد سیاسی آنها و نبردی که ایران در مسیر واقعی خودش پیش رفته این است که ایران توانسته به دانش و فناوری صلح آمیز هسته ای دست پیدا کند البته در این راه هزینه هایی را هم داده و فشارهایی را به خاطر تحریم ها متحمل شده است اما این ها نتوانسته مسیر پیشرفت هسته ای ایران را متوقف کند و اگر ما بخواهیم در واقع بر اساس هزینه-فایده قضاوت بکنیم به نظر می رسد که ایران در قبال هزینه هایی که داده اما دستاوردهای خوبی هم داشته است. -جامعه جهانی و کشورهای غیر متعهد و کشورهای مستقل به خوبی می دانند آنچه که در مورد ایران اتفاق می افتد برخورد سیاسی است و به هیچ وجه برخورد در چارچوب مقررات آژانس که حقوقی باشد نیست. *تحلیل مذاکرات اخیر -در استانبول بعد از آنکه چند ماه مذاکره قطع بود، مجددا آغاز شد و طبعا در آن جلسه نمی شد زیاد به خروجی آن امید داشت به علت اینکه بعد از ماه‌ها توقف مذاکرات مجددا دو طرف روبروی هم قرار گرفته بودند و مذاکره می کردندکه طبعا بخشی از این صحبت ها به کلیات ختم می شد. -در بغداد یک مرحله جلوتر رفتند قرار بود غربی ها یک پیشنهاد مستدل و دقیقی را ارائه کنند که باز هم طفره رفتند. - در مذاکرات مسکو ظاهرا این پیشنهاد را طبق آن چیزی که در رسانه ها انعکاس پیدا کرد ارائه کردند و در مورد بحث فوردو و میزان اورانیوم غنی سازی 20 درصدی پیشنهادهایی را مطرح کرده بودند که در قبال آن ایران هم پیشنهادی را مطرح کرد. - بعدها مجددا هشت ماه مذاکرات متوقف شد تا اینکه در آلماتی این مذاکرات مجددا از سر گرفته شد . در این فاصله آنها تحریم ها علیه ایران را تشدید کردند و تصورشان این بود که با تشدید تحریم ها ایران مجبور است که به گزینه های مورد نظر آنها تن بدهد اما نهایتا در مذاکرات آلماتی مشخص شد که ایران در مواضع خودش عقب نشینی نکرده است و همان مسیر را ادامه می دهد ضمن آنکه ایران پیشنهاداتی هم داشت. -در مذاکرات آلماتی از سوی کشورهای غربی یک انعطاف های نسبی دیده شد مثلا در مورد برخی تحریم ها مثل تحریم بانک ها، پتروشیمی و تحریم های نفتی و همین طور فعالیت فوردو و سوخت راکتور تهران و میزان غنی سازی. -با توجه به این موضوع، در مذاکرات آلماتی مقداری دیدگاه های طرفین به هم نزدیک شد که با مذاکرات کارشناسی که در استانبول صورت گرفته و مذاکرات آتی که در آلماتی برگزار می شود انتظار می رود که این گام ها به هم نزدیک‌تر شود و گام های بلندتری از سوی دو طرف برداشته شود. -در مذاکرات چند سال قبل تهران، ایران صداقت خودش را نشان داد و بیانیه تهران با حضور ترکیه و برزیل در آن مقطع صادر شد و حتی ایران اعلام آمادگی کرد که حاضر است بخشی از اورانیوم در کشور ثالث غنی سازی شود و صداقت خودش را نشان داد منتها بعدها آن نامه هایی که از سوی اوباما به رئیس جمهور برزیل و ترکیه داده شد و بعدا افشا شد و اینکه خود آمریکایی ها یک بازی جدیدی را راه انداختند و بیانیه تهران و توافق ایران ترکیه و برزیل را نپذیرفتند مشخص شد که آنها به دنبال حل مساله نیستند به دنبال آن هستند که مساله را آنطور که خودشان می خواهند حل کنند. - طبیعتا ایران زیر بار این مساله نمی رفت و خودش غنی سازی را انجام داد و به غنی سازی 20 درصد رسید و در حال حاضر با اطلاع آژانس هم این کار را انجام داده است و فرآیند صفحه سوخت را انجام داد که خود این یک نوع پاسخ علمی و محکم بود و اینکه ایران این توانایی را دارد. -عکس العملی که از سوی غرب و آمریکا نسبت به نشست تهران و ترکیه و برزیل انجام شد کمکی به حل مسائل که نکرد بلکه باعث پیچدگی مساله شد و تصور آنها این بود که ایران نمی تواند غنی سازی 20 درصد انجام بدهد ولی این اتفاق افتاد در یک عمل انجام شده مجددا بحث مذاکرات را پیش کشیدند که الان به نظر می رسد که از آن مرحله ایران عبور کرده است. *تناقض درخواست های غرب از ایران - اگر ما 10 سال گذشته را بخواهیم بررسی کنیم می بینیم که در هر مرحله ای ادبیاتی که اینها به کار می بردند بعد از مدتی تاریخ مصرف خودش را از دست می داد، زمانی می گفتند که ایران اصلا نباید غنی سازی داشته باشد یک زمانی بحث تعلیق را مطرح می کردند ولی هر چه که زمان می گذرد بیشتر مجبور هستند که به توانایی ایران و جایگاه هسته ای ایران اعتراف کنند و به نظر می رسد که باید آماده بشوند که با ایران هسته ای زندگی کنند. -ایران بارها اعلام کرده که مذاکره برای مذاکره نباید باشد. چون این، بیشتر قضیه را فرمایشی می کند باید مذاکرات خروجی داشته باشد و در آلماتی تا حدودی به این سمت حرکت شد و بازتاب خیلی خوبی هم در سطح جامعه جهانی به همراه داشت و اگر آلماتی 2 بخواهد این مسیر را ادامه بدهد طبعا غرب باید از آن سیاست های اعمال فشار و خصمانه خودش تا حدودی تعدیل داشته باشد به این دلیل که ایران همه تضمین های لازم را داده و شفاف سازی لازم را داشته هم به لحاظ حتی فتوای رهبری هم به لحاظ گزارش های آژانس و همه اینها دال بر این است که فعالیت های هسته ای ایران صلح آمیز است و انحرافی در آن اتفاق نیفتاده است و از طرف دیگر آن سلاح تحریم هم با وجود هزینه هایی که برای ایران داشته اما سلاح کارامدی نبوده است و نتوانسته این قطار پیشرفت را متوقف کند . -طیفی از دانشگاهیان و نخبگان همین کشورها دولتمردان خودشان را تخریب می کنند که باید با ایران هسته ای زندگی کنند و این باید اتفاق بیفتد منتهی چند متغیر حاشیه ای هم در این معادله کلان هستند و نقش دارند، یکی رژیم صهیونیستی است و یکی هم کشورهای حاشیه خلیج فارس . اینها به نظر می رسد که تحریکاتی را انجام می دهند که مذاکرات به درازا بکشد و یک برون رفتی از این وضعیت پیش نیاید. -آنها تصورشان این است که به این طریق می توانند به خواسته هایشان برسند و ایران را ضعیف کنند اما واقعیت این است که ایران از آن گردنه های دشوار تا الان عبور کرده و همین باعث شده که در 1+5 هم این ذهنیت ایجاد بشود که ایران این توانایی و قدرت را دارد . *تقابل ایران با آمریکایی ها و غرب -به نظر می رسد که روسیه و چین هم باید یک مقداری جدی تر تلاش کنند. تقابل اصلی بین ایران است و آمریکا و طرف های اروپایی. اگر این حلقه اتصال روسیه و چین باشند و یک مقدار بخواهند جدی تر این دو طرف را به هم نزدیک کنند و از طرف دیگر میزان تاثیرپذیری طرف های امریکا و اروپا از تحریکات اسراییل و برخی از بازیگران حاشه ای کمتر بشود آن موقع آلماتی 2 می تواند نتایج قوی تر و محسوس تری به همراه داشته باشد . -یک نکته دیگر هم در سخنان رهبری در مشهد وجود داشت که ما بارها اعلام کرده ایم که فعالیت های هسته ای ما صلح آمیز است شما به ما اعتماد ندارید و چطور ما به شما اعتماد کنیم. این یک پیام بود برای دولتمردان غربی و آمریکا و اروپا اینکه مسیر اعتمادسازی را باید در پیش بگیرند چیزی که ایران در این سال ها در این مسیر حرکت کرده ولی آنها همچنان با دید تردید و نیت خوانی حرکت می کنند. -به نظر می رسد این سیاست دیگر تاریخ مصرف خودش را از دست داده و باید با ایران با صداقت بیشتری رفتار بکنند و آن موقع می شود به خروجی و برون رفت امید بیشتری داشت. -آنها بحث لغو تحریم ها را مطرح نکردند آن چیزی که ترجمان مواضع آنها بود این بود که تحریم ها تشدید نخواهد شد در مورد بانکها هم چیزهایی گفته شد ولی صراحتا اعلام نکردند که تحریم ها را برمی داریم یا لغو می کنیم و در واقع یک چشم اندازی را تعیین کردند که اگر این همکاری ها و مذاکرات ادامه پیدا بکند شاید به تدریج در بخشی از تحریم ها یک سری تجدیدنظرها صورت پذیرد که البته تناقض آن بلافاصله چند روز بعد معلوم شد چون اتحادیه اروپا یک دور جدیدی از تحریم ها را به بهانه نقض حقوق بشر علیه ایران وضع کرد حتی بعضی از مدیران میانی را هم تحریم کرد و این نشان می دهد که انها همچنان روی سیاست غلط کارآیی تحریم "مصر" هستند تصورشان این است که تحریم جواب می دهد اما در عین حال به لحاظ استراتژیک کلی و تاکتیکی سعی دارند یک مقدار تغییراتی را اعمال کنند و علامث مثبتی را نشان بدهند که ما حاضریم در قبال همکاری شما تحریم ها را در بعضی از حوزه ها انعطاف داشته باشیم ولی در عمل این تناقض آشکار شد. *باید ها و نباید های مذاکرات آلماتی2 -در مذاکرات آلماتی 2 ، ما نباید انتظار معجزه داشته باشیم.اگر آنها یک مقدار جدیتر وارد مذاکره بشوند و اگر روسیه و چین نقش شان را پررنگ تر کنند و حاشیه های آشوب ساز مثل اسراییل نقش شان کمرنگ تر شود می تواند یک گام به جلوتر برداشته شود ولی تصور اینکه خروجی مذاکرات "آلماتی 2" لغو تحریم‌ها علیه ایران است، تصور غلطی است، چون تلاش هایی که آنها در این 10 سال کرده اند و به تدریج پیچ این تحریم ها را سفت تر کرده اند یک دفعه آنها را کنار نخواهند گذاشت و شل نخواهند کرد و این کار نیاز به پروسه زمانی طولانی تری دارد . -کاهش تحریم ها به نتیجه مذاکرات ایران و 1+5 بستگی دارد و هر چه این مذاکرات در سطح مثبت تری پیش برود احتمال وجود دارد که تحریم ها یا تشدید نشود و همینی که هست باقی بماند یا در بعضی از زمینه ها یک مقدار انعطاف هایی از سوی کشورهای بانی تحریم دیده شود ولی اینکه ما تصور بکنیم این تحریم برداشته می شود و لغو می شود به نظر من یک مقدار زود است و این نیازمند زمان است. *پرونده آمیا -در مورد پرونده آمیا با توجه به مذاکرات ایران و آرژانتین قرار شد یک کمیته تحقیق تشکیل بشود و بررسی مجدد بشود و خیلی هم این قضیه به مذاق اسراییل خوش نیامد و خیلی هم اعمال فشار کرد که این اتفاق نیفتد ولی به نظر می رسد که ایران و آرژانتین اراده شان بر این قرار گرفته است که موضوع را با همکاری دو جانبه و شفاف سازی و کشف حقایق و با کنار زدن تبلیغات دروغین و جنجالی اسراییل حل کرده و این نقطه تاریک را در روابطشان بردارند و به سمت تحکیم مناسبات پیش بروند. طبعا یک سری تاثیرات هم دارد با توجه به اتهامات چهارگانه ای که در سه دهه گذشته به ایران وارد کرده اند مانند بحث حمایت از تروریسم، بحث هسته ای، نقض حقوق بشر و کارشکنی در صلح خاورمیانه یکی از اضلاع این مربع بحث تروریسم است طبعا این توافقی که بین ایران و آرژانتین شده در این قضیه می تواند تا حدودی آن تبلیغات را کمتر کند و نشان دهد که ایران خودش قربانی تروریسم است و چهره ایران که آنها ترسیم کرده اند که حامی تروریسم است عوض کند. -کل استراتژی امریکا و غرب استمرار فشارهای سیاسی علیه ایران به بهانه های مختلف است. یک زمانی بحث حقوق بشر است یه زمانی بحث هسته ای و یک زمانی جزایر سه گانه و دریای خزر. به بهانه های مختلف سعی می کنند که انرژی ایران در حوزه سیاست خارجی تحلیل بدهند و مشغول این مباحث بکنند. این تحرکاتی همچون ادعاهای واهی در مورد جزایر سه گانه که صورت می گیرد هدفش این است که توجه ایران را از برخی مسائل مهم به مباحث دیگری جلب بکنند و بالعکس و مرتب بخواهند با زوایای دید ایران بازی کنند. -به نظر می رسد که دستگاه سیاست خارجه و دیپلماسی ایران به این مقوله واقف است و دست بنیانگذاران چنین سناریوهایی برای ایران خوانده شده است و ایران متناسب با آنها واکنش نشان خواهد داد.
ارسال نظر: