اخبار آرشیوی

کدخبر: 609247

نشست جغرافیای سیاسی ایران در «نسیم»/ ربیعی: اگر وزیر خارجه جدید با امتیاز دادن تحریم‌ها را بردارد باید به صورت پایان ناپذیر امتیاز دهد/ رومینا: عرض‌های طولانی و تعدد همسایگان مانع تحریم‌های صد درصدی است/ احمدی: همجواری با خلیج فارس بعنوان مهم‌ترین کانون تامین انرژی جهان عامل اقتدار کشور است

مشروح گفتگوی تفصیلی «نسیم» با دکتر ابراهیم رومینا، دکتر سیدعباس احمدی و دکتر حسین ربیعی به ترتیب عضو هیات علمی جغرافیای سیاسی دانشگاه‌های تربیت مدرس، تهران و خوارزمی به شرح زیر است: * نسیم: در سخنان رهبر معظم انقلاب، کشور ایران به عنوان کشوری که موقعیت جغرافیایی بی نظیری دارد معرفی شد، از نگاه شما شاخص‌ها و مولفه‌های این موقعیت جغرافیایی بی‌نظیر چیست؟ این مولفه‌ها که سبب بوجود آمدن این موقعیت شده‌اند چه تاثیری را در محاسبات داخلی و خارجی کشور می‌گذارد؟ * دکتر ابراهیم رومینا: - من با بررسی سخنان مقام معظم رهبری بسیار خوشحال شدم و دیدم که ایشان از معدود سیاست مداران بعد از انقلاب هستند که به این حوزه وارد شدند. - ما یک موقعیت جغرافیایی منحصر بفرد داریم ولی آیا سیاست مداران بعد از انقلاب ما به این موضوع پرداخته‌اند؟ ما که بررسی کردیم دیدیم که چنین توجهی ازسوی مسئولین صورت نگرفته است در صورتی که تمام توان ما باید بر اساس این موقعیت جغرافیایی ما طراحی شود و منافع ملی کشور بر مبنای موقعیت جغرافیایی ما جهت دهی شود و لازمه این کار این بود که سیاست مداران ما وارد این بحث شوند که متاسفانه نشده بودند. - این بی توجهی به موقعیت جغرافیایی مهم ترین عاملی بود که موجب ضربه خوردن شد و باعث شد که ما نتوانیم از منافع ملی خود دفاع کنیم. ما بعد از انقلاب در دو الی سه مقطع از این موقعیت جغرافیایی خود استفاده کردیم، بالاترین مقام رسمی و مذهبی کشور این بحث را باز کردند و باعث شدند که در این دوره انتقال دولت سیاست مداران ما یک تلنگری بخورند و وارد این بحث بشوند و در جهت تقویت منافع ملی کشور گام بردارند. - ببینید موقعیت جغرافیایی هر کشور ناشی از نشیمنگاه آن کشور نسبت به سایر کشورها است. از حدود دویست الی سیصد سال قبل این بحث به صورت علمی وارد ادبیات جغرافیایی شده است و کشورهای غربی از این موقعیت استفاده کرده اند، ولی از داخل کشور ما نتوانستیم که منافع خود را بر مبنای موقعیت جغرافیایی طراحی کنیم. - ما کشوری هستیم که هم به آبهای اقیانوسی دسترسی داریم و هم به کشورهایی که در یک موقعیت محاط و در یک بن بست جغرافیایی قرار گرفته اند و به ایران نیاز دارند،یک موقعیت کریدوری و ارتباطی داریم،ما نتوانستیم از این موقعیت ها بهره برداری کنیم. لازمه پرداختن به این موقعیت جغرافیایی ایجاد یک تفکر جغرافیایی در سیاست مداران است. - سیاست مداران ما باید متوجه باشند که اگر قرار است منافع ملی تامین شود باید به موقعیت جغرافیایی توجه کنند،ما در چه موقعیتی هستیم؟باید بر مبنای این موقعیت جغرافیایی منافع خود را تامین کنیم. * نسیم: آقای دکتر رومینا مولفه های این موقعیت جغرافیایی چیست؟ - در محور اول که مقام معظم رهبری هم به آن اشاره کردند بحث موقعیت صرف جغرافیایی مد نظر است. موقعیت صرف جغرافیا نسبت به کشور های هم جوار سنجیده می شود، نسبت به شکل و اندازه و آبهای آزاد سنجیده می شود،نسبت به موقعیت ارتباطی سنجیده می شود و نسبت به موقعیت نسبی نسبت به سایر پدیده های جغرافیایی سنجیده می شود. * دکتر حسین ربیعی: - از جنبه موقعیت مطلق ما تقریباً در عرض متوسط قرار گرفته ایم یعنی هم به آب و هوای معتدل و هم به آب و هوای خشک نزدیک هستیم، بخشی از کشور ما در کمربند خشک قرار گرفته است که پتانسیل ها و استعداد های کشاورزی ندارد مانند شرق و جنوب شرق کشور و از طرفی بخشی در کمربند معتدل قرار گرفته است مانند نیمه شمالی کشور که آب و هوای مناسبی دارد. - در کنار همین موقعیت مطلق سبب شده که ما یک آب و هوای چهارفصلی را داشته باشیم که این یک مزیت است. این ویژگی ها ثابت است و دست ما نیست و ما نمی توانیم آن را تغییر دهیم و ما باید با همین طول و عرض جغرافیایی یک سازگاری را ایجاد کنیم ولی آن بخشی که موقعیت نسبی ما است و آقای دکتر به آن اشاره کردند،دسترسی به آبهای آزاد در موقعیت کشور ها بسیار مهم است و از قدیم در جغرافیای سیاسی و ژئوپولوتیک نظریه های زیادی ارائه شده که در همه آن ها کشور ایران بخشی از آن نظریه ها بوده است. - کشور ما هم در نظریات علمی و هم چشم سیاست مداران جهان مورد توجه بوده و دارای موقعیت خاصی بوده است و همواره یا کانون قدرت بوده و یا منبع قدرتی برای قدرت های جهان مانند شوروی سابق بوده است. - موقعیت ارتباطی نیز مهم است، اینکه یک کشوری بتواند مانند یک واسطه برای عبور کالاهای کشور های دیگرقرار بگیرد یک مزیت است، این مزیت هم از زمانی که بازی بزرگ در منطقه شروع شد و رقابت ارتباطی ما مورد توجه قرار گرفت و تا الان که جنبه اقتصادی و تجاری موقعیت ها بیشتر مورد توجه قرار می گیرد باز کشور ما این موقعیت معبری را دارد که برای کشور های آسیای میانه و قفقاز هم به عنوان عبور کالا و هم به عنوان مبادله نفت و گاز به اروپا به عنوان یک واسطه ارتباطی قرار دارد. - موقعیت استراتژیک نیز در بحث نظامی کاربرد دارد،کشور ما از قدیم با قدرت های جهانی هم جوار بوده و الان که منطقه خاور میانه مورد توجه است واسراییل در این موقعیت جغرافیایی وجود دارد،باز برای ما این موقعیت استراتژیک یک مزیت حساب می شود. شاخص های دیگری مانند در اختیار داشتن منابع معدنی و زیرزمینی که کشور ما موقعیت مناسبی از این نظر دارد. اما در جواب بخش انتهایی سوال شما که این موقعیت چه مزیتی دارد؟البته که مزیت زیادی داشته و دارد که کم و بیش هم مورد توجه قرار گرفته است. ما در این زمینه یک راهبرد بلند مدتی نداشتیم،یعنی ما از یک راهبرد مشخص که تاکید بر موقعیت جغراقیایی ما داشته باشد استفاده نکردیم. - دولت هایی که بر سر کار آمدند در تغییر راهبرد ها خیلی تاثیر داشتند،مثلا فرض کنیم که آقای هاشمی یک رویکردی برای استفاده این موقعیت داشتند و آقای خاتمی یک رویکرد دیگری برای استفاده از این موقعیت داشتند،آقای احمدی نژاد یک رویکرد دیگر داشتند. به نظر بنده ویژگی جغرافیایی خاص کشور ما ایجاب می کرد که مانند نگاه راهبردی و طولانی مدتی که امریکا به اسراییل دارد ما نیز باید در بهره برداری از موقعیت جغرافیایی خود یک نگاه راهبردی می داشتیم و مولفه های سیاست داخلی و سیاست خارجی خود را در راستای بهره برداری از موقعیت جغرافیایی خود طرح ریزی و پیاده می کردیم، نه اینکه یک دولت بر فرض مثال بیاید و سیاست تنش زدایی و دوستی با همسایگان را در پیش بگیرد و دولتی دیگری بیاید و در دوردست ها مانند آمریکای جنوبی به دنبال دوست و یار بگردد. - این تغییر رویکرد ها نشان می دهد که ما خیلی توجهی به موقعیت جغرافیایی خود نداشته ایم و ما در تمام این مدت نتوانستیم که هم جامعه جهانی و هم همسایگان خود را مجاب کنیم که مثلا از موقعیت ترانزیت کشور استفاده کنند. - این مزیت هایی بود که کشور ما داشته و می توانست مورد استفاده قرار بگیرد و در کل اگر نگاه کنیم بخش زیادی از تاریخ سیاسی معاصر ما تحت تاثیر این موقعیت قرار گرفته است. - از زمانی که اولین کشتی پرتقالی وارد تنگه هرمز شده است تمام کشور های اروپایی تحت تاثیر این موقعیت قرار گرفته اند و تا مدت ها آن موقعیت ارتباطی این منطقه مورد توجه بود که تا زمان جنگ چهانی اول و دوم این جنبه مورد نظر بود و در قرن اخیر هم که نفت کشف شده است و مسایل انرژی اهمیت پیدا کرده است باز کشور ما تحت تاثیر نگاه کشورهای غربی قرار گرفته است. - دخالت هایی که صورت می گرفته، فشار هایی که به کشور ما وارد می شده و هجمه های مختلفی که به انواع گوناگون وارد می شده که برخی ها آن را به عنوان تئوری توطعه نامگذاری کرده اند ولی بخش زیادی از ان هم واقعیت است. - اینکه قدرت‌های خارجی همواره سعی کردند که در سیاستمداران ما نفوذ کنند تا بتوانند سیاست های ما را جهت دهی کنند از اثرات این موقعیت جغرافیایی بوده که بر مناسبات کشور ما تاثیر داشته است. - بخشی از این تحریم هایی که از اول انقلاب به کشور ما وارد شده و همچنان هم ادامه دارد برای این است که مسئولین ما را مجاب کنند که با آهنگ آنها همراه شوند و این ناشی از این است که کشور ما در موقعیتی قرار گرفته که بسیار حساس است. * نسیم: آقای دکتر ربیعی با توجه به این چند محوری که اشاره کردید چه ملزوماتی وجود دارد که ما بتوانیم از این موقعیت های ممتاز به نحو احسن استفاده بکنیم؟ کدام ظرفیت ها وجود دارد که مغفول مانده است و ما می توانیم از آنها استفاده کنیم؟ - ببینید اینگونه نبوده که در هیچ برهه ای از این موقعیت ها استفاده نمی کریدم، برخی جاها نمی گذاشتند، بعضی مواقع ما تدبیر درستی نداشتیم، یعنی نه در بحث موقعیت ارتباطی و نه در بحث موقعیت ساحلی اما ما کم و بیش از این موقعیت ها استفاده کردیم. مثلاً ما موقعیت ساحلی مناسبی در خلیج فارس و دریای عمان داریم ولی الان کشور های کوچکی مانند امارات،بحرین و قطر از این موقعیت استفاده می کنند،چرا ما این پتانسیل را کار آمد نکریدیم؟همان سواحلی که آنها درست کردند ما هم ایجاد کنیم،آنها بخش توریستی را هم دارند و ما بیاییم و بخش تجاری آن را ایجاد کنیم. - برخی از کالا هایی که به این کشور ها می آید و دوباره به کشور ما صادر می شود اصلا نیازی نیست که ما از این کشور ها استفاده کنیم و خود ما می توانیم بنادری را احداث کنیم که امر تجارت ما را انجام دهند و حتی ما به کشور های دیگر صادرات مجدد داشته باشیم یعنی ما قلب تپنده ای بشویم که همه این کشور ها از این موقعیت ما استفاده کنند. - ما در بحث ترانزیت از اروپا به آسیای مرکزی و چین پتانسیل بسیار خوبی داشته‌ایم اما استفاده نشده است. البته اینگونه نیست که ما نخواستیم. در بسیاری از موارد هم نگذاشتند و امکانات و اختیارات را به ما ندادند. - الان راه آهن "اینچه برون" احداث شده است ولی وجود راه آهن یک بحث است ولی اینکه ما بتوانیم یک کالایی را بر روی این بیاوریم یک نکته مهم دیگری است. * دکتر سید عباس احمدی: - موقعیت جغرافیایی مناسب یک بحث خدادادی است و به دست آوردنی نیست و اکتسابی نیست. شاید کمتر توجه شود که یکی از مواهب الهی که به این کشور بوده و ذاتی است همین موقعیت جغرافیایی است. در این موقعیت عمومی مهمترین نکته عرض جغرافیایی مناسب است. - ما هفدهمین کشور در بین دویست کشور دنیا از نظر وسعت هستیم و نکنه دیگر جمع و جور بودن هندسه کشور است که باز یک شرایط خوب و مطلوبی را برای ما فراهم می کند. وسعت کشور و چهار فصل بودن آن است که این امکان را به ما می دهد که حتی در شرایط تحریم مردم زیاد آن را حس نکنند و در چهار گوشه کشور مایحتاج مردم از طریق کشاورزی و تبادل آن به بقیه مناطق کشور تامین شود. - ما کشوری در جوار تنگه هرمز هستیم که خود بحث مفصلی دارد. ما یک کشوری در جوار خلیج فارس هستیم که مهم ترین کانون تامین انرژی جهان است و حالا حالا ها هم خواهد بود. ما یک معبر کشور های اسیای مرکزی که در محاصره خشکی هستند با آبهای بین المللی هستیم که این می تواند خیلی مفید باشد. این معبر بودن خیلی کمتر از بقیه مطرح می شود و مورد بی مهری قرار می گیرد. بسیاری از کشور ها که در خشکی محصور هستند و به آب متصل نیستند مانند افغانستان و برخی دیگر که به آبهای آزادمتصل هستند مانند عراق که در یک معبر خیلی کوچکی به آبهای آزاد متصل است و خود را یک کشور دریایی محسوب می کند،ولی ما علاوه بر این همه سواحل و دسترسی به آبهای ازاد در خلیج فارس به طور مستقیم به آقیانوس هند دسترسی داریم که به نظر بنده این یکی از زمینه هایی است که می توان به آن خیلی توجه کرد. - دوستان اشاره کردند که عمده جهان پیشرفته در شرق و غرب ما قرار گرفتند،اروپا که جان غرب است و آسیای شرقی که در حال ظهور است و در چین و ژاپن قرار گرفته است. از جنوب ایران هم تا استوا و ماورای استوا آب است و هیچ معبر خشکی وجود ندارد و تنها معبری که خشکی است و مسافت را دور نمی کند از ایران عبور می کند و ما می توانیم راه آهن،جاده،اتوبان،فرودگاه و بندر در این مسیر احداث کنیم. * نسیم: آقای دکتر احمدی آیا نرم افزار و تفکر ایرانی اسلامی و باالخص تفکر شیعی توانسته مکمل این موقعیت جغرافیایی باشد و توانسته موقعیت ممتازی را برای ایران فراهم کند؟نسبت این تفکر شیعی با این موقعیت جغرافیایی چیست و آیا توانسته ایم از این تفکر استفاده کرده و بر روی کشور های منطقه اثر بگذاریم؟ - شاید ضرورتی نداشته باشه که ما یک پیوندی بین موقعیت جغرافیایی و مذهب و دین و نرم افزار پیدا بکنیم اما این نکته که ما در بحث نرم افزار و تفکر دینی باز یک شرایط خوبی داریم حرف درستی است. به عنوان مثال بحث شیعیانی که در سوال مطرح شد، بیشتر از چهل درصد شیعیان جهان در ایران هستند و ما بقی به شکل لایه هایی پیرامون ایران قرار گرفته اند و هر مقداری که از این محور دور تر می شویم شاید غلظت آموزه های شیعه نیز کمرنگ تر بشود. منتهی بنده می خواهم اشاره کنم که زمانی که ما از شیعه صحبت می کنیم چیزی غیر از اسلام ناب مد نظر نیست، بنابراین حوزه نفوذ ایران در زمینه صدور آموزه هایی که در خارج از کشور تاثیر گذار بوده خیلی فراتر از کشور ها و جوامع شیعی بوده و از سراسر جهان اسلام تا سایر جوامع دیگر موثر بوده است. - بحث بیداری اسلامی که شکل گرفت و قبل از آن هم که یک سری جنبش های اسلامی داشتیم در واقع یک تبلور طبیعی از اثر گذاری موقعیت ایران در خارج از مرزها است و به اعتقاد من این خیلی به عملکرد ما بر نمی گردد و یک موهبت خدادادی است و اگر اقدامی می کردیم باید خیلی بیشتر از این موثر می بودیم. - اگر این موقعیت جغرافیایی ما با یک اراده و عزم ملی همراه شود ایران می تواند در قامت یک قدرت منطقه به سادگی کشور های اطراف را تحت تاثیر قرار دهد و حتی حوزه نفوذ خود را بیشتر از منطقه گسترش دهد. دقت بفرمایید که هر کشوری که بخواهد نمی تواند قدرت منطقه ای بشود،شما در بحرین هرچقدر هم که نرم افزار داشته باشید،این بخش نرم افزاری بدون بخش سخت افزاری نمی تواند بحرین را تبدیل به یک ابر قدرت بکند. * نسیم: در مورد خلیج فارس هر سه بزرگوار صحبت کردند،تحریم های اخیری که در ده تیر ماه اندکی به تاخیر افتاده، قرار بود که بنادر ایران را از کار بیاندازند و به نوعی ما را در محاصره دریایی قرار دهند،ما چگونه می توانیم از این تحریم فرار بکنیم و ایا تنگه هرمز و خلیج فارس می تواند یک آلترناتیو ضد تحریمی برای ما باشد؟ایا اصلا امکان این محاصره دریایی و انزوای دریایی با وجود خلیج فارس و تنگه هرمز وجود دارد؟ * دکتر حسین ربیعی: - البته من بیشتر علاقه دارم که این اتفاق نیافتد، پیشگیری بهتر از درمان است و ما باید تا آنجایی که می شود تنش خود را با جهان کمتر کنیم و حتی اگر این کار را بکنن و یا نکنن بهتراست که ما به دنبال سرشاخ شدن با قدرت های جهانی نباشیم و به فکر این باشیم که منافع خود را به بهترین وجه تامین بکنیم و به بهترین شکل ایده‌آل های مردم را تامین بکنیم. اما در مورد خلیج فارس باید عرض کنم که ما تنها کشوری در این منطقه هستیم که علاوه بر اینکه در خلیج فارس بنادر بزرگی داریم به دریای عمان هم دسترسی داریم،البته زیرساخت های آن فراهم نیست مثلا ما در دریای عمان بنادری برای صدور نفت نداریم ولی می توانیم در دراز مدت هم این بنادر را در دریای عمان ایجاد کنیم، - در حالت عادی طبق قوانین بین الملی نه ما می توانیم تنگه هرمز را ببنیدیم و نا آنها می توانند جلوی کشتی های ما را بگیرند و فقط می توانند بر عبور و مرور کشتی ها نظارت داشته باشند ولی اگر در یک زمانی در شرایط جنگی و تحریم و یا اجماع بین المللی این کار را بخواهند انجام دهند ما نیز برای خود حق دفاع داریم و دفاع از منافع ملی برای ما فراهم است ضمن اینکه ما می توانیم از دریای عمان استفاده کنیم. - بخشی از توجهی که به چابهار می شود به همین علت است و بنده یاد دارم که در همایشی بحث بر سر این بود که بنادر نفتی را به چابهار ببرند ولی قبل از همه این ها باید تدابیری سنجیده شود که اصلا کار به این جاها نکشد که تنگه هرمز بسته شود. * نسیم: تحریمی که تا بعد از تحلیف آقای روحانی به تاخیر افتاده‌اند تقریباً تمام بنادر ما را فلج می‌کند صادرات ایران را کاملاً محدود می‌کند. *دکتر حسین ربیعی: - صنعت کشتیرانی ما تحریم شد و کشتی های ما را بیمه نکردند ولی صادرات کم و بیش ادامه داشت،دیگر جلوی بندر که نمی توانند دیوار بکشند، بندر وجود دارد و کشتی نیز وجود دارد، ما خود کشتیرانی داریم و ما باید ببینیم که وابستگی ما به کشور های خارجی چقدر است؟ - بعید می دانم که بتوانند جلوی صادرات و واردات را بگیرند چون در این زمینه منفعت کشور های متقابل هم وجود دارد و صرفاً ما نیستیم که از واردات منفعت داریم و یقیناً آن کشور هایی که به ما کالا صادر می کنند منفعتی را کسب می کنند و منفعت خود را فدای تصمیمات آمریکا نمی کنند. - نفت ما تحریم شد اما هند و کره و چین نفت ما را خریدند ضمن اینکه آنها از اول هم گفتند که هدف ما فقط فشار به دولت ایران است البته اینکه چقدر در این حرف خود صادق بودند را نمی دانم ولی بستن بندر و جلوگیری از واردات کالا فشار مستقیم به مردم است. * نسیم: یکی از اولین بحث هایی که از اول انقلاب مطرح می شده بحث استقلال جمهوری اسلامی ایران بوده است،با توجه به این سخت افزار هایی که مطرح شد ما توانستیم قدری پیشرفت و توسعه در کشور داشته باشیم؟ یعنی چه رابطه ای بین استقلال با پیشرفت در کشور ما چیست؟تعامل سازنده با کشور های منطقه و جهان چه ربطی به استقلال یک کشور دارد و ایا استقلال یک کشور با این تعامل زیر سوال می رود؟ *دکتر ابراهیم رومینا: - پیشرفت و توسعه یک کشور منوط به تعامل با تمام اجزای سیستم بین المللی است. اگر ما نخواهیم تعامل داشته باشیم پیشرفت معنایی ندارد - اگر تجارت نداشته باشید نمی توانید پیشرفت داشته باشید، در واقع پیشرفت و تعامل با سایر اجزای سیستم بین المللی یک سیکل بسته ای است. سیستم های بین المللی که توسعه پیدا کرده اند تابع ارتباط با سایر سیستم های جهانی بوده اند که آشکار ترین و روشن ترین وجه آن تجارت است. * نسیم: تعامل با سیستم های بین المللی الزامی دارد که ما دقیقاً مطابق با آن ضوابط و هنجارهایی که در روابط بین الملل و تجارت جهانی مطرح شده است رفتار بکنیم،آیا ما هم می توانیم برای خود یک هنجار هایی را ایجاد بکنیم؟ * دکتر ابراهیم رومینا: - ارتباط با سیستم بین المللی لزوماً به معنای کنار گذاشتن آمال و آرمان ها و یا نقطه نظرات داخلی نیست و شما می توانید آرمان های خود را داشته باشید و در عین حال با سیستم جهانی هم یک تعامل مثبت داشته باشید. * نسیم: گاهی وقت ها این سیستم جهانی برای ما یک تهدید حساب می شود مانند بحث تحریم ها و اگر تمام روابط ما طبق برنامه ریزی آنها کانالیزه شود و اگر ما آلترناتیوی نداشته باشیم برای ما به مشکل تبدیل می شود،آقای دکتر راه برون رفت از این شرایط چیست؟ * دکتر ابراهیم رومینا: - خود شما اشاره کردید، اگر قرار باشد تمام منافع و خواسته های خود را بر مبنای سیستم جهانی طرح ریزی بکنیم به شدت آسیب پذیری ما بالا می رود ولی اگر یک آستانه ای را تعریف کنیم این آستانه می تواند آسیب پذیری ما را کاهش دهد پس اگر این حد را تعریف کنیم می توانیم منافع خود را با سیستم جهانی پیوند بدهیم. * نسیم: آیا ایران کشوری تحریم پذیر است؟ ایا ایران که یکی از منابع انرژی جهان است قابل تحریم است؟ * دکتر ابراهیم رومینا: - ببینید تحریم ها ظالمانه ترین رفتار سیستم جهانی علیه یک کشوری است که به یک نوعی در موقعیت ضعف قرار گرفته است ولی در مورد با ایران تحریم های صد درصدی قابل تصور نیست. چند دلیل برای این عرایض بنده وجود دارد. باز هم وابسته به موقعیت جغرافیایی ما،ما در شرق کشور دو کشور را داریم که یکی افغانستان و دیگری پاکستان که کشور هایی هستند که به شدت وابسته به انرژی هستند و این ها غیر از ایران از هیچ جایی نمی توانند تغذیه شوند. - الان صادرات روزانه ایران به هفتصد الی هشتصد بشکه در روز رسیده است ایا توانسته اند تحریم صد درصدی را اعمال کنند؟خیر. ما می توانیم این آلترناتیو هایی که در شرق کشور وجود دارد را فعال کنیم و آنها را وارد چرخه انرژی کشور کنیم و وابستگی های انها را به انرژی کشور تثبیت کنیم واین یکی از کانال هایی است که ما می توانیم از آن طریق از تحریم های صد درصدی خارج شویم. - دومین نکته این است ما عرض های طولانی را دارا هستیم وکشور های متعددی در همسایگی با ما قرار دارند و این کشور های متعدد باعث می شوند که تحریم های صد درصدی اتفاق نیافتد. بخشی از نیاز مندی های کشور تقریباً از راه قاچاق وارد کشور می شود،از شرق،جنوب و غرب و خود این موارد راهی برای دور زدن تحریم ها است،ما خودمان نمی خواهیم این اتفاق بیوفتد ولی واقعاً این بحث قاچاق باعث دور زدن تحریم ها در ایران است. * نسیم: اگر می شود با مصداق انرژی صحبت کنید. آیا به غیر از کشور های شرق ایران کشورهایی در سایر نقاط جهان وجود دارند که به انرژی ایران وابسته باشند؟ * دکتر ابراهیم رومینا: - انرژی یک مزیتی برای ایران است ولی این انرژی باید یک پشتوانه سیاسی داشته باشد، درست است که تحریم در عرصه بین المللی تبدیل به قانون می شود و این پایدار است تا زمانی که سیاست ها تغییر بکند کمااینکه مشاهده کردید چند وقت پیش عراق از تحریم های دهه نود خود خارج شد چون سیاست درستی در طول این بیست و چند سال نبوده که این تحریم ها را رفع کند. به قول علیرضا ربیعی ما باید شکرگذار باشیم که بهرحال یک تغییر و تحولات سیاسی بوجود آمده و احتمالاً این تحریم ها کاهش پیدا کند وانشاالله با سیاست خارجی فعالی که در دولت آینده خواهیم داشت این تحریم ها از این فشاری که به مردم و دولت آورده است در کوتاه مدت کاهش پیدا کند،چون تحریم در عرصه جهانی تبدیل به قانون شده است و برطرف کردن تحریمی که تبدیل به قانون شود با موانع سختی همراه است. * نسیم: در همان عراقی که شما به آن اشاره کردید کار تحریم ها به جایی رسید که بحث غذا و دارو در برابر نفت مطرح شد یعنی نفت را می گرفتند و کالری هر فرد را محاسبه کرده و به آن میزان به آن کشور غذا صادر می کردند. تحریم های دهه نود در حدود پانزده سال طول کشید که تحریم ها برداشته شود، آیا امیدی وجود دارد که با توجه به تجربه ای که در عراق وجود دارد این تحریم ها در ایران هم کاهش پیدا بکند؟ * دکتر ابراهیم رومینا: - شرایط ایران با عراق کاملا متفاوت است و عراق بیشترین نیازمندی های خود را از خارج از کشور تامین می کرد و ایران چنین وضعیتی را ندارد و بخش اعظم از نیاز مندی های ایران در داخل تولید می شود بخشی از دارو و تکنولوژی های پیشرفته از خارج وارد می شود و حتی ما در برخی از این تکنولوژو های پیشرفته به خودکفایی رسیده ایم ولی آرمان و آرزو ما رسیدن به قله های پیشرفت است. - برای رسیدن به این قله های پیشرفت باید این تحریم ها برداشته شود که ما بتوانیم با تکنولوژی و تجربه جهانی آشنا شویم. * نسیم: چگونه امکان برداشته شدن این تحریم ها وجود دارد؟ - با سیاست درست. * نسیم: این سیاست درست چگونه باید باشد؟ - یک رویکرد تعاملی با جهان و پرهیز از رفتار های تنش زا باید سرلوحه سیاست خارجی ما قرار بگیرد. اگر این کار انجام شود ممکن است در کوتاه مدت کاهش پیدا کند و در طولانی مدت و در یک دوره ده ساله می توانیم این تحریم ها را بر داریم. ما در چهارسال این تحریم ها را تولید کردیم ولی احتمالاً بیش از یک دهه طول بکشد که این تحریم ها کاملاً بر طرف بشود. * نسیم: مقداری از این تحریم ها در این چهار سال بوده و قدری هم در گذشته بوده است حتی ما با کاهش فعالیت های هسته ای در زمان آقای روحانی با توجه به اعتمادی که از قبل داشتیم اما بدون اینکه با پالس مثبت ما پالس مثبتی از غرب دریافت شود یک پالس منفی آمد یعنی ما کاهش فعالیت ها و تولیدات هسته را داشتیم ولی از طرف مقابل محور شرارت خوانده شدیم،آیا این اعتماد به غرب می‌تواند جوابگو باشد و یا اینکه راه کار دیگری دارد؟ * دکتر ابراهیم رومینا: - بنده معتقد هستم که ما باید با کشورهای منطقه یک سیاست تعاملی داشته باشیم و با کشور هایی مانند ایالات متحده یک سیاست رقابتی داشته باشیم، سیاست خارجی رقابتی یعنی اینکه آمال و آرزو ها و منافع ملی خود را دنبال می کنیم ولی از ستیز و مقابله با دشمن پرهیز می کنیم. - مقام معظم رهبری در همین سخنرانی اخیر خود به نکته جالبی اشاره کردند و ای کاش سیاست مداران ما در عرصه بین المللی این مسیر را طی کنند. ایشان اشاره کردند که اگر دشمن در مسیر شما قرار گرفت بهترین راه کار این است که بدون اینکه شما با او مقابله کنید و سیاست جنگ در پیش بگیرید بتوانید از کنار او عبور کرده و راه خود را ادامه دهید. مابه یک سیاست خارجه رقابتی با کشورهایی که ما را تحریم کرده اند نیاز داریم،کشور هایی که در عرصه جهانی صاحب قدرت هستند،ما نمی توانیم با این ها وارد جنگ بشویم. تحریم هم چیزی نیست که یک شبه بوجود آمده باشد و تجربه تحریم ها در ایران تقریباً مربوط به دهه 1330 است، دهه ای که در آن زمان مصدق پول و دارایی های ایران را بلوکه کردند. منتهی بعد از انقلاب این سازماندهی شد،جهت دهی شد و به قانون تبدیل شد تا زمانی که ما در دولت قبلی تقریباً سیاست تنش گرایی را در پیش گرفتیم، این تنش گرایی و یا رفتار های تنش آمیز باعث شد که این تحریم ها تشدید شود. * نسیم: با توجه به محورهایی که در این گفتگو توسط دوستان به عنوان مزیت های جمهوری اسلامی ایران مطرح شد،تامین امنیت کشور در مرحله اول و پس از آن تبدیل شدن یک کشور به قدرت منطقه ای چه ملزوماتی و راه کارهایی دارد؟ * دکتر حسین ربیعی: - باید ابتدا تعریف کنیم که امنیت چیست؟ از چه راه هایی تامین می شود؟تا الان ما تقریباً در سیاست خارجه خود یک نگاه ایدئولوژیک داشته ایم. - اگر فشار های اقتصادی بر مردم زیاد شود می تواند تهدید کننده باشد. مسایل معیشتی هم جزو مسایل امنیتی هستند. * نسیم: چطور می توانیم از این موقعیت جغرافیایی مطلوب در راستای تامین امنیت استفاده کنیم؟تعدد کشورهای همسایه یک تهدید بحساب می آید یا یک فرصت است؟ * دکتر حسین ربیعی: - مسئله ای که وجود دارد این است که ما تنها تصمیم گیرنده نیستیم، ممکن است به قول شما ما روادید را نیز فسخ کنیم ولی کشور متقابل این کار را نکند. یعنی اینگونه نیست کا تنها ما اثر گذار و تعیین کننده باشیم و بالاخره آن کشور ها هم منافعی را برای خود در تعامل با قدرت های جهانی متصور هستند. - برداشتی که در سیاست خارجی بوده یک سیاست خارجی ایدئولوژیک بوده است و به دنبال گسترش نوع خاصی از حکومت و نوع خاصی از اسلام بوده که به نوعی کشور های همسایه ما را تهدید کرده است. - قطر احساس خطر کرده،بحرین احساس خطر کرده، عربستان احساس خطر کرده و یک جبهه نیرومندی ایجاد شده که همگی در صدد سنگ اندازی در مسیر کشور ها هستند. ما باید به یک نحوی رفتار کنیم که این پیش فرض و پیش زمینه همسایگان ما عوض شود. * نسیم: این بازرسی ها یک بار اتفاق افتاده است. * دکتر حسین ربیعی: - حداقل سه بار خوانده ام که عراق این کار را کرده است و هنوز هم اعلام می کند که این کار را ادامه می دهد انگار که برای آنها مسلم شده است که ایران در حال انتقال اسلحه به سوریه است چون غرب این ذهنیت را برای عراق ایجاد کرده و ما نباید بگذاریم این ذهنیت تداوم پیدا کند یعنی استراتژی را طراحی و پیش ببریم که فشار ها و تهدید ها و ایران هراسی که در منطقه ایجاد شده است برداشته شود و اگر این کار را بکنیم می توانیم فشار هایی بر روی کشور ما وجود دارد را برطرف کنیم. * نسیم: آیا می توان رابطه مستقیمی بین جمهوری اسلامی ایران و وقایع اخیر منطقه و بیداری اسلامی پیدا کرد؟یا اینکه رابطه معنا داری بین آنها وجود ندارد؟ * دکتر حسین ربیعی: - یعنی آنها معلول ایران و انقلاب اسلامی ایران باشند؟ * نسیم: بله،چیزی که در کشور های منطقه مشهود است این است که ملت این کشورها به صورت خودجوش از دست حاکمان خودباخته و تحت سلطه غرب به خروش آمده اند که بحرین مصداق بارز آن است، یمن همینگونه، مصر همینگونه است. اگر معلول نیست ولی ما می توانیم از این به بعد بر آنها اثرگذاری بکنیم یا خیر؟ * دکتر حسین ربیعی: - بله معلول انقلاب اسلامی ما بوده ولی در عین حال معلول عوامل بسیار دیگری نیز است. - این نیست که همه این اتفاقات بر اساس خواست ایران باشد و یک روزی ایران اراده کند ومثلاً در مصر تغییر حکومت اتفاق بیافتد. ما باید تاثیرگذاری را هم تعریف کنیم. - ما که شکی نداریم که حکومت بعد از انقلاب ایران در کشورهای منطقه تاثیر گذاشته است و این خیلی مورد مناقشه نیست اما اینکه فلان شخص رای بیاورد، فلان حزب بر سر قدرت بیاید و یا فلان تظاهراتی اتفاق بیافتد نمونه های کوچکی هستند و ما با این ها به جایی نمی رسیم. - زمانی که بیداری اسلامی شروع شد با اینکه یک فاصله زمانی افتاده بود اما الگوی شعار ها و شکل و شمایل خود را از انقلاب ایران گرفت. البته این خیلی مزیتی نیست که به آن دل خوش کنیم، در مصر هم ایران نقش آفرینی می کند و هم کشورهایی مانند عربستان،امریکا نیز نقش ایفا می کنند. بحث ما این است که ما باید سعی کنیم که تاثیرگذاری بیشتری داشته باشیم،چرا؟چون سنخیت ما با آنها بیشتر است و ملت مصر مانند ملت ما مسلمان است، مصر یک کشور شرقی محسوب می شود و قاعدتا باید غرب در آنجا حضور کمرنگ تری داشته باشد - نباید خود را با کشوری مانند بحرین و آذربایجان مقایسه کنیم، حتی دیدگاه های بین المللی به ما اینگونه نیست، به اعتقاد من اصلاً آذربایجان نمی تواند در مناسبات بین الملل نقشی را ایفا کند و ما فقط او را به عنوان یک همسایه می پذیریم و با او ارتباط برقرار می کنیم و اینکه بخواهد برای ما یک نقش تعیین کننده ای را بازی بکند و یا موقعیت ما را بالا و پایین کند صحت ندارد. - هیچ کشوری که خود به استقبال تحریم نمی رود، نه رئیس دولت و مردم واقعاً مشتاقانه تحریم را انتخاب نمی کند ولی در یک شرایطی یک کشوری مورد تحریم قرار می گیرد حالا ممکن است که سیاست ما هم با تدبیر همراه نبوده است. هنر ما این نیست که بیاییم بگوییم کی می توانیم و در چه تاریخی تحریم ها را کم می کنیم و هنر این است که ما چگونه نقش تحریم ها را کمرنگ بکنیم یعنی بنده بنشینم بررسی کنم که چگونه از این موقعیت جغرافیایی استفاده کنم تا تحریم را کمرنگ کنم. - بالاخره تحریم که لاینحل نیست و هم تمام مسایل کشور ما نیست. ممکن است شما بپرسید که خوب شما در جغرافیا چگونه باید این تحریم را کمرنگ کنیم؟ زمانی که معبر کشور های آسیای مرکزی و خلیج فارس هستیم باید بیاییم و این بنادر کوچک خود در سواحل خلیج فارس را تقویت بکنیم و یا قرار داد ببنید که تحت حاکمیت ایران با کشور های آسیای مرکزی،با ترکمنستان،با قزاقستان،با تاجیکستان و به هر کدام یک بندر بدهیم تا این کشور ها بتوانند بیایند و صادرات و واردات خود را از اینجا انجام بدهند در این صورت ما هم پول ترانزیت از این کشور ها می گیریم و هم حق اجاره بندر از این کشور ها می گیریم و هم این کشور ها به ما وابسته می شوند، ممکن است که تاجیکستان یک کشور کوچک باشد ولی زمانی که اقتصاد او به شما وابسته است مجبور است در سازمان ملل به شما رای بدهد و گزینه دیگری ندارد،طالبان هم در آنجا حاکم شود مجبور است رای دهد،افغانستان مجبور به شما رای بدهد. - اگر وزیر خارجه علامه دهر هم که باشد نمی تواند بدون داشتن اهرم و با خواهش و تمنا رای کشور ها را در سازمان ملل به سمت ایران برگرداند. اگر ما بیاییم و از این بستر ها استفاده کنیم و از این موقعیت بی نظیر و استثنایی کشور استفاده کنیم دیگر نیازی نیست که ما در سازمان ملل حتی به او زنگ بزنیم و او مجبوراست که به شما رای دهد، مجبوراست که با شماتعامل کند. - اگر شما به افغانستان نفت بفروشید خیلی مقرون به صرفه است و دیگر امریکا نمی تواند از کشور دیگری نفت افغانستان را تامین بکند و نمی تواند در مقابل این مزیت ایران مانع بگذارد و اگر رئیس جمهور امریکا در کشور خود بگوید ما برای هند و پاکستان و افغانستان نفت جایگزین می آوریم نخبگان امریکا در مقابل او می ایستند چون اصلا مقرون بصرفه نیست و این یک حرف غیر منطقی است. - زمانی که ما سر میز مذاکره می رویم انها خود را با تهدید و تحریم در موضع قدرت می بینند اگر ما عقب نشینی هم بکنیم اتفاقاً راه را باز کردیم یعنی اگر الان وزیر خارجه جدید ما برود با امتیاز دادن تحریم ها را بر دارد باید به صورت پایان ناپذیر امتیاز دهد. * نسیم: اقوام مختلفی در کشور ایران زندگی می کنند از بلوچ ها در شرق،اعراب در جنوب غرب،کرد ها و لرها،ترکمن ها در شمال شرق،آذری ها در شمال غرب چه مزیتی برای ایران ایجاد می کند؟ * دکتر سیدعباس احمدی: - تقریباً دو الی سه هزار سال است که این اقوام در پیکره کشوری به نام ایران زمین و یا پارس و یا هر نام دیگری که بر این پهنه جغرافیایی بگذارید بوده اند،زندگی کرده اند،تعامل داشته اند و با یکدیگر رقابت داشته اند ولی هیچ گاه در طول تارخ دو سه هزار ساله ایران ادعای استقلال طلبی و یا جدا شدن از پیکره ایران را نداشته اند. تمام اقوامی که در ایران زندگی می کنند جزئی از هویت ملی ایران هستند،شاید دو قوم عرب و ترکمن را دارای خصیصه ها و اشتراکات کمتر با پیکره ایران باشند ولی بنده دو تجربه را در مورد این دو قوم به شما یادآوری می کنم. - در زمان جنگ تحمیلی همین اقوام عرب بودند که به عنوان اولین سپر در برابر عراق قرار گرفتند واگر شما یک بررسی میدانی در اقوام ترکمن داشته باشید و بنده تقریباً از همان مناطق هستم و محل زندگی بنده در همان مناطق بوده است این قوم بیشتر به ایران احساس تعلق می کنند تا اینکه خود را جزو ترکمنستان بدانند. در ارتباط با اقوام آذری باید گفت که آذری ها شاید همه ایران را اذری کنند ولی از ایران جداشدنی نیستند،کرد ها هویت خود را از ایران تارخی می دانند،بلوچ ها به همچنین،اشتراکات زبانی،اشتراکات قومی،اشتراکات آیینی و اشتراکات مذهبی باعث پیوند با پیکره ایران شده است و هیچ کدام از این اقوام خواهان جداشدن از ایران نیستند و اگر صداها و اعتراضاتی هم که به ندرت در برخی از وادادگان قومی در بین این اقوام شنیده می شود ناشی از منافع شخصی و مقطعی برخی از این افراد و یا گروه های کوچکی است که در بین آنها قرار دارد وگرنه به هیچ وجه این اقوام خواهان جدا شدن از ایران نیستند ولی بهرحال این ها خواسته هایی دارند و باید خواسته های این افراد برطرف بشود. * نسیم: آیا این تنوع قومی می تواند برای ما یک مزیت برای تعامل با کشور های همسایه باشد؟ * دکتر سیدعباس احمدی: - قطعاً به همین شکل است. این تعدد قومیت در ارتباط با عراق یک مزیت است، در ارتباط با ترکمنستان یک مزیت است. ببینید ترکمن‌های ایران حدود دویست سال است که از ترکمن های ترکمنستان جلو تر باشند،هم به لحاظ اقتصادی و هم به لحاظ معیشتی و هم به لحاظ سطح تکنولوژی و سطح سواد و می توان کاملا دو چهره متفاوت در این دو سوی مرز مشاهده کرد و ترکمنستان اصلاً قابل قیاس با ترکمن صحرای ما نیست. گروه های قومی که در ایران مورد توجه قرار گرفته اند و تاثیر گذار هستند،آقای مسعود بارزانی که متولد ایران است، مام جلال است که فارغ التحصیل دانشگاه تهران است و این ها برای ما مزیت محسوب می شوند. - ما یک مقداری با بحث بلوچ ها با تنش روبرو بودیم که آن هم مربوط به سیاست های غلط ما در ارتباط با مدیران سیاسی که در منطقه بلوچستان در یک دهه قبل گماردیم باعث این تنش ها شد که الحمد الله آن هم مورد رفع شدن است. ما باید در دولت جدید و دولت های آینده یک سیاست قومی درست و راهبردی را در ارتباط با اقوام در ایران طراحی کنیم. * نسیم: طرحی که چند سال است مطرح می شود مبنی بر اینکه کرد های متحد شکل بگیرند یعنی یک تکه از ایران و یک تکه از عراق و یک تکه از ترکیه از هم جدا شوند و کردستان متحد را رقم بزنند،این طرح آمریکا شدنی است؟ * دکتر سیدعباس احمدی: - بحث کردستان متحد و یا کردستان یک پارچه بحث جدیدی نیست و به قبل از جنگ جهانی دوم به صورت یک طرح انگلیسی در منطقه مطرح شد و آنها دنبال این بودند که یک کشوری در منطقه به نام کردستان ایجاد کنند و نزدیک به هفتاد سال است که این ها درگیر هستند. * نسیم: الان در عراق مشاهده می کنیم که حکومت مشکلات کمی را با کرد ها ندارد، حضور نیروهای بیگانه در این کشور چقدر بر این مشکلات تاثیر دارد و این حضور و این مشکلات در کشور عراق و سایر کشور های همسایه چه تاثیری بر امنیت جمهوری اسلامی ایران دارد؟ * دکتر سیدعباس احمدی: - واقعیت این است که غربی ها و اسراییل شدیداً در کردستان کار می کنند. دشمنان ما در منطقه در حال فعالیت هایی هستند که یک مقداری از این فعالیت ها پشت پرده ای و مقداری دیگر عیان است، مسلماً کشور هایی که ما بعد از انقلاب با آنها تعارض داشتیم مانند اسراییل هر چقدر که در این کشور ها بیشتر حضور پیدا می کنند بیشتر منافع ما را تحدید می کنند. ما باید تلاش کنیم که موقعیتی فراهم شود تا ردپای این کشور ها از کشورهای همسایه ما کنده شود و کشورهای همسایه به سطحی از ثبات برسند که امریکا به طور کلی خاک این کشور را ترک کند. - مسئله این است که حضور کشورهای غربی با منافع ما در این کشورها در تضاد است چه اینکه غربی ها در این کشور ها حضور پیدا کرده باشند تا دست ما را کوتاه کرده باشند و چه اینکه دنبال منافع خود باشند و زیاد هم با ما کاری نداشته باشند، در هر دو حالت حضور این کشور ها در کشور های خاورمیانه و کشورهای همجوار ما برای ایران یک تهدید حساب می شود. - اگر آمریکایی ها کمک کنند که در عراق یک ثبات نسبی ایجاد شود باز به نفع ما نیست، ما در سیر مذاکراتی که در عراق و افغانستان داشتیم از خیلی از جهات سود بردیم. در افغانستان بعد از این مذاکرات امریکایی ها رفتند و در عراق یک حکومت نسبتاً معتدل شیعی روی کار آمد،این ها خیلی به ما کمک کرد اما اگر حضور آنها باعث شود که وابستگی این کشور ها و رویکرد این کشور ها به سمت غرب شوددر دراز مدت به سود ما نیست یعنی اگر در آینده حکومتی در عراق بر سر کار بیاید. * نسیم: ناوگان پنجم دریایی آمریکا که می توان گفت مهم ترین عامل مانور امریکا در منطقه است در بحرین مستقر شده است و این یک تهدید صددرصدی برای ما بحساب می شود، الان چگونه می‌توانیم از این تهدید عبور کنیم؟ خیلی ها بستن تنگه هرمز را مطرح کرده اند، ما دیدیم که پل 25 کیلومتری بین بحرین و عربستان یک راهی برای انتقال ادوات به بحرین شده بود. ما در اطراف خود مثلاً در افغانستان و ارمنستان پایگاه های های نظامی امریکا را داریم،چگونه باید برای برچیده شدن این پایگاه ها برنامه ریزی کنیم؟ * دکتر سیدعباس احمدی: - به نظر بنده یک تناقضی در اینجا وجود دارد،از یک طرف مثلاً در همین اعتراضاتی که در بحرین شد حامی مردم بودیم، به درستی این هم حق مردم بود و حق داشتند حکومت خود را تعیین کنند و این حقی است که همه کشور های آزاد جهان از آن حمایت می کنند و ما هم به طبع اینکه آنها هم شیعه هستند و هم مسلمان هستند و هم تاحدودی به ما نزدیک هستند و در عین حال انتظار داریم حکومت بحرین با ما همراهی داشته باشد که بیاید و پایگاه نظامی امریکا را در بحرین برچیند،این یک تناقض است. ما از یک طرف حامی مردمی هستیم که مخالف حکومت است و از طرف دیگر می خواهیم از آن حکومت انتظار داشته باشیم که با امریکا رابطه نداشته باشد،یا فرض کنید ما از یک طرف حامی شیعیان عربستان باشیم و از طرف دیگر انتظار داشته باشیم که حکومت عربستان دوست ما باشد، این ها تناقض است. - ما باید به آنها نشان دهیم که دشمن انها نیستیم، حالا این از چه راهی حاصل می شود؟از راه تغییر در رفتار های سیاست خارجه ما حاصل می شود. - ما در دوره اصلاحات سیاست تنش زدایی در منطقه را دنبال کردیم که کم و بیش جواب داد و یک مقداری نگاه این کشور ها برگشت و اگر بخواهیم به این سطح برسیم که این کشورها آنقدر خاطرجمع شوند که بخواهند نیروهای خارجی را از منطقه بیرون کنند نیاز مند تغییرات زیادی هستیم. ما باید حکومت این کشور ها را با همین شکلی که است به رسمیت بشناسیم. - کشور های قطر و بحرین و امارات کشور های کوچکی هستند و توان ملی و توان نظامی انها به حدی نیست که بخواهند یک زمانی مقابل ما بایستند و با این سیاست های رسانه ای که ایران را تهدیدی برای آنها نشان می دهد نتیجه میدهد که برای خود چاره جویی کنند و نتیجتاً کشور های خارجی را به کمک خود بیاورند. * نسیم: این تناقضی که در باره آن صحبت کردید در صحبت ها شما هم مشاهده شد یعنی ابتدا فرمودید که ایران به درستی از ملت بحرین حمایت کرد اما الان می گویید که آن دولت را با آن ساختار قبول کنیم، بالاخره ما از دولت حمایت کنیم یا با دولت آنها کنار بیاییم؟ * دکتر سیدعباس احمدی: - ببینید بنده عرض نمی کنم که ما باید منافع ملی خود را یک باز تعریف بکنیم و بلکه شاید لازم باشد که نگاه خود را تغییر دهیم، اگرما همین روند را ادامه دهیم و از مردم منطقه حمایت کنیم و آنگونه که از دهه هشتاد فرمودم ما در کشورها نفوذ داشتیم و با پادشاه عربستان و بحرین همراه بودیم. * نسیم: آقای دکتر ما در قانون اساسی خود یک اصلی مبنی بر حمایت از ملت های مستضعف و آزادی خواه داریم،حالا ما باید بر طبق قانون اساسی خود رفتار کنیم و یا قانون اساسی را تغییر دهیم؟ * دکتر سیدعباس احمدی: - دولت بحرین نگاه منفی به ما داشته و نگاه خوبی به حکومت شیعی ندارد و اگر این نگاه تغییر نکند طبیعی است که این شرایط باقی بماند. اگرچه ما در طول تاریخ به آنها تهاجمی نداشتیم ولی آنها کشورهای کوچکی هستند و این ذهنیت در آنها وجود دارد که احساس خطر کنند و می خواهند احساس خطر خود را با حمایت کشور های قدرتمند دنیا تامین کنند. * دکتر حسین ربیعی: - به نظر بنده در بحث دولت ها و ملت ها بهتر است که اگر ما می خواهیم از ملت ها دفاع کنیم چاره ای نداریم که از طریق روابط دولت های آنها وارد شویم باید برویم و با دولت انها مذاکره کنیم که مراعات مردم را بکند. به نظر بنده این تعارض باید کمرنگ شود و به لحاظ سیاسی تعامل را برقرار کنیم و بجز موارد محدودی که دیگر هیچ گاری با آن نمی توان کرد مانند اسراییل،مانند اختلافات و روابط پر تنش اذربایجان و ارمنستان،در آنجا دیگر یک دولت و ملت و کوچک وبزرگ همه در برابر همدیگر هستند و نمی شود کاری کرد ولی در سایر موارد ما بخواهیم قانون اساسی خود را اجرا کنیم و از مستضعفین حمایت بکنیم یکی از راه کار ها همین رفت وامد و تعامل و گفتگو با دولت های ان کشور ها است. * نسیم: آقای دکتر مثلا در بحرین مردم دولت را نقد می کنند. * دکتر حسین ربیعی: - اشکالی ندارد. * نسیم: ما چگونه از طریق دولتی که مردم با او مخالف هستند از مردم حمایت کنیم؟ * دکتر سیدعباس احمدی: - تجربه این چند سال هم که در عراق اقلیم کردستان ایجاد شد نشان داد که پتانسیل تشکیل کشور مستقل کردستان وجود ندارد یعنی به نفع کرد ها هم است که شرایط را به شکل دیگری پیش ببرند و باید نگاه خود را عوض کنند،اصلا در طول تاریخ کرد ها جزوی از ایران بودند و هر جایی هم که برای آنها مشکلی ایجاد شده است ایران از آنها حمایت کرده است. - الان در اقلیم کردستان بحث احساسی و هیجانی است، الان در عراق حدود 50 درصد از بخش کرد نشین در این اقلیم امده و ما بقی تحت کنترل حاکمیت عراق است و این ها باید قانون اساسی عراق را بپذیرند و به نفع آنها است که همان خود مختاری را داشته باشند.تازه ممکن است در ایران و یا در سوره خود مختاری بیشتر به ضرر انها باشد. - ترکمن ها را مثال زدند،الان ترکمن های ایران پیشرفته تر از ترکمن های ترکمنستان هستند منتهی ما نباید غافل باشیم،ما باید این ها را به عنوان شهروندان درجه یک حساب کنیم،کردها با اصفهانی ها و با فارس ها و با مشهدی ها هیچ فرقی با هم نمی کنند،چطور یک ترکمن خوشحال است که از ترکمن های ترکمنستان پیشرفته تر است و از رفاه بیشتری برخوردار است و کرد ها هم باید این شرایط را داشته باشند در آن زمان خیال ما راحت تر خواهد بود. کرد ها باید احساس کنند که اگر در مرز های ایران باشد آرامش بیشتری خواهد داشت،نقش آفرینی بیشتری در حکومت و بخصوص مسئولیت های استانی و محلی خواهد داشت. * نسیم: گاهاً مشاهده می شود که کشور هایی مانند عربستان روی بحث مذهب در ایران دست می گذارندو در جنوب کشور ما سرمایه گذاری می کنند،بحث شیعه و سنی برای ما مزیت است یا خیر؟ این تعدد مذاهب را چگونه ارزیابی می کنید؟ * دکتر حسین ربیعی: - اسم انقلاب ما انقلاب اسلامی است نه اینکه انقلاب شیعی، و قانون اساسی ما نیز بر مسلمان بودن تاکید دارد و تفکیکی بین شیعه و سنی قایل نشده است. هم در اسم این انقلاب و هم در میثاق کلی ما و هم در عملکرد ها تا حد زیادی یک خط و مرزی بین گروه های اسلامی کشیده نشده است و همانطوری که از شیعیان بحرین و افعانستان حمایت می کنیم از مسلمانان فلسطین هم که سنی هستند حمایت می کنیم. - فکر نمی کنم کشوری به اندازه ایران در حمایت از جهان اسلام، در حمایت از مسلمانان هزینه داده باشد واز طرفی هم فکر نمی کنم که کشوری به اندازه ایران در راستای وحدت شیعه و سنی و وحدت جامعه اسلام دغدغه داشته باشد،کدام کشور؟کدام حزب اسلامی را میشناسیم که در اساس نامه خودوحدت جامعه اسلام را آورده باشد؟واقعا ایران به شکل عملی سازمانی را برای این منظور ایجاد کرده است،مجمع تقریب ادیان اسلامی،دانشگاه ادیان اسلامی،ما نماد هایی را می بینیم،شخصیت هایی را می بینیم در ایران به نماد وحدت شیعه و سنی تبدیل شده اند.
ارسال نظر: