اخبار آرشیوی
بازخوانی مواضع آمریکا در قبال ایران - ۱۳۵۷// سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پس از واقعه ۱۷ شهریور: از عمل نظامی انجام شده درتهران و شهرهای بزرگ ایران خوشحالم/ دولت آمریکا: وسایل ضد شورش مورد درخواست ایران از جمله باتوم و ۲۵ هزار کپسول گاز اشک آور را به ایران تحویل میدهیم
به گزارش «نسیم» مهمترین مواضع سران ایالات متحده آمریکا در قبال ایران در سال 1357 بدین شرح است: 18 شهریور 57 (یک روز پس از واقعه 17 شهریور): سخنگوی وزارت خارجه آمریکا: ما خطر حوادث ایران را کوچک نمی شماریم لیکن شاهد هستیم که شاه به کنترل اوضاع ادامه می دهد . از عمل نظامی انجام شده درتهران و سایر شهرهای بزرگ ایران خوشحال هستم. 19/6/57: تماس تلفنی نیم ساعته کارتر با شاه. کارتر: اقداماتی که دولت ایران برای آزادی سیاسی انجام داده بایستی ادامه یابد. 19/6/57: وزارت خارجه آمریکا: پرواضح است که بایستی نظم در ایران مستقر شود و نیروهای امنیتی ایران برای برخورد با شورش های ضد حکومت با احتیاط عمل کنند. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا: اعتقاد داریم دولت ایران می تواند اوضاع را کنترل کند و لذا در این احوال ما دخالتی نمی کنیم. 26/6/57: یک سناتور آمریکائی: اقدام دولت آمریکا در حمایت از شاه درست بود این حمایت اهمیت خارق العاده ای برای منافع آمریکا دارد. 19/7/57: کارتر: آمریکا دوستی تاریخ خود با ایران که نیروی بزرگ و عامل ثبات منطقه است را حفظ خواهد کرد. 4/8/57: کارتر در پیام به شاه به مناسبت تولد وی: مشکلات کنونی سپری خواهد شد و
ملت ایران در پرتو برنامه مترقی سیاسی که آن اعلیحضرت اجرا کرده اند به صورت یک ملت نیرومند ظاهر خواهد شد. 11/8/57: تشکیل کمیته ویژه در کاخ سفید به منظور هماهنگ کردن فعالیت های آمریکا در ایران به ریاست برژنسکی دبیر شورای امنیت ملی، و مشارکت وزیر خارجه، وزیر دفاع و رئیس سیا 12/8/57: ونس وزیر خارجه: ماامیدواریم همه درک کنند ادامه آشوب و ویرانی به نفع هیچکس نیست. 12/8/57: برژنسکی درمکالمه با شاه (از کتاب خاطرات وی): ایالات متحده بدون هیچ قید و شرطی به نحو تام و تمام در بحران کنونی از شما حمایت می کند. ... از یک نظر وضع بحرانی است و دادن امتیاز به تنهائی حتما حالت انفجاری تری ایجاد می کند ( تشویق غیر مستقیم شاه به سرکوب ) 18/8/57: دولت آمریکا اعلام کرد وسایل ضد شورش و سرکوب مورد درخواست ایران از جمله باتوم و 25 هزار کپسول گاز اشک آور را به ایران تحویل خواهد داد. 30/8/57: کارتر در دیدار با اردشیر زاهدی از او می خواهد در بازگشت به ایران حمایت مؤکد آمریکا از شاه را ابلاغ و ضمناً ضرورت نشان دادن قاطعیت از سوی شاه را اعلام کند. سولیوان: مقصود من از تلفن زدن به شاه این بود که برای او روشن کنم رئیس جمهور ایالات متحده پشت
سرش ایستاده و او را تشویق کنم اقدام قهرآمیزی انجام دهد ، قبل از آنکه رشته امور از دستش خراج شود . 16/9/57: دولت آمریکا در بیانیه رسمی: آمریکا به هیچ شکلی درا مور ایران دخالت نمی کند! 20/9/57: هنری کسینجر: آنچه درا یران پیش می آید یک تراژدی برای غرب است. 22/9/57: نیکسون: اگر دولت کنونی ایران سرنگون شود یک رژیم طرفدار شوروی جایگزین آن خواهد شد. آمریکا باید فعالانه از شاه حمایت کند. 22/9/57: گزارش کمیته ویژه مسائل ایران در کاخ سفید: اگر ما برای تشکیل یک دولت غیر نظامی که دارای قدرت و اختیارات کافی است دست به کار نشویم کار شاه تمام شده است. 25/9/57: کارتر از سفیر آمریکا درتهران خواست به دیدار شاه رفته و حمایت آمریکا از کوشش های وی برای اعاده ثبات و امنیت درایران را به اطلاع وی برساند. 5/10/57: پس از جلسه در دفتر برژنسکی، تلگرافی از سوی وزارت خارجه آمریکا برای سولیوان (سفیر آمریکا) فرستاده شد تا پیامی را به شاه منتقل کند: ادامه تردید برای روحیه ارتش و اعتماد سیاسی مخرب است چنانچه تشکیل دولت غیر نظامی غیر ممکن باشد و یا ارتش در خطر شکاف بیشتر باشد، شاه باید یک دولت نظامی مقتدر انتخاب کند که به اغتشاش ، خشونت و
خونریزی پایان دهد . 13/10/57: سخنگوی کاخ سفید: شاه ایران در صورتی که تصمیم به اقامت در آمریکا بگیرد و یا برای گذراندن تعطیلات یا به دلایل دیگر به این کشور مسافرت کند مورد استقبال خواهد بود. 13/10/57: برژنسکی تائید کامل و بدون قید و شرط خود از شاه را اعلام کرد. 13/10/57: سفیر آمریکا درتهران مامور شد به شاه اعلام کند به نظر دولت آمریکا منافع ایران و شخص شاه ایجاب می کند از کشور خارج شود. 14/10/57: ونس در تلگراف برای سولیوان حمایت آمریکا از انتصاب بختیار به نخست وزیری را اعلام کرد. 16/10/57: کیسینجر: از آن بیم دارم که حوادث ایران به سایر کشورهای دوست آمریکا سرایت کند و همه را غرق در انقلاب سازد. وی گناه این حرکت را متوجه هدف تو خالی دفاع از حقوق بشر دانست. 17/10/57: ژنرال هایزر، معاون فرمانده نیروهای آمریکا در اروپا برای یک ماموریت خطیر وارد تهران شد. هدف او ارزیابی ظرفیت های ارتش - در راستای کودتا - بود. 18/10/57: پس از اجلاس معروف گوادولوپ و ایجاد سیاست مشترک غرب برای مقابله با انقلاب، دو نماینده از سوی ژیسکاردستن، رئیس جمهور فرانسه، در نوفل لوشاتو با امام خمینی دیدار کرده و گفتند هدفشان ابلاغ پیام کارتر است.
کارتر در این پیام از امام خواسته بود همه نیروی خود را برای جلوگیری از عدم مخالفت با بختیار به کار گیرد، چرا که حمله به بختیار منجر به انفجار ایران خواهد شد و تلفات زیادی به همراه خواهد داشت امام در پاسخ : اگر آقای کارتر حسن نیت پیدا کرده اند و می خواهند خونی ریخته نشود، خوب است شاه را تبرئه و دولت بختیار را هم پشتیبانی نکند. من کودتا را نه به صلاح ملت و نه آمریکا نمی دانم. اگر کودتا شود از چشم شما می بینم. 20/10/57: سخنگوی وزارت خارجه آمریکا: ژنرال هایزر چند روزی بیشتر در تهران اقامت خواهد کرد تا بتواند با رهبران نظامی ایران بیشتر گفتگو کند. (تمدید ماموریت هایزر برای ادامه تماس با ارتش و زمینه چینی کودتای احتمالی) 20/10/57: سولیوان پیامی از واشنگتن دریافت می کند مبنی بر اینکه به شاه بگوید دولت آمریکا مصحلت شاه و مصالح کلی ایران را در این می بیند که وی هر چه زودتر ایران را ترک کند. 21/10/57: ونس وزیر خارجه آمریکا: پادشاه ایران شخصا تصمیم گرفته است از کشور خارج شود!! ما با این تصمیم موافقت داریم. آمریکا حالا احساس می کند شاه دیگر در آینده ایران نقشی ندارد. باید به حکومت غیر نظامی شانس حل اختلافات داده شود.
24/10/57: در پی درخواست های مکرر هایزر، ارتشبد قره باغی رئیس ستاد ارتش اعلام کرد: تمرد در ارتش سرکوب می شود. 27/10/57: وزیر خارجه آمریکا: ما قصد اعزام نیرو به هیچ کشوری نداریم. از آیت ا ...خمینی می خواهیم تا به درستی که مطابق قانون اساسی توسط مقامات قانونی ایجاد گردیده شانس موفقیت بدهد. 2/11/57: هایزر در تلگراف به سولیوان و سایروس ونس از واشنگتن درخواست کرد به وی اجازه داده شود به فرماندهان نظامی ایران ابلاغ کند که آمریکا دیگر حامی کودتای نظامی در ایران نیست. 3/11/57: هایرز: روشی که من مشغول انجام آن هستم ، در درجه اول اجرای کودتای نظامی تحت رهبری بختیار است . (ارتش کنترل مراکز کلیدی را تحت رهبری بختیار بعهده خواهد گرفت.) 10/11/57: هایرز: تیمسار قره باغی درباره حادثه ی ستاد ژاندارمری گفت که من دستور داده بودم سربازان لوله های سلاح خود را پائین آورده و به سوی جمعیت شلیک کنند. هایزر قبل از ترک تهران: دولت بختیار ممکن است در آستانه سقوط قرار گیرد. اگر چنین اتفاقی افتاد ارتش فوراً و قاطعانه وارد عمل شود ، کودتا کند و کنترل کشور را بدست گیرد. 17/11/57: کسینجر: آمریکا هیچگاه یک متعهد مفیدتر از شاه نداشته است.
آمریکا نسبت به ایران غفلت کرد. 13/11/57: ژنرال دیوید جونز رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا در تماس تلفنی با هایزر سوال می کند. آیا در صورت ترک تهران توسط هایزر، ارتش قادر به کودتای نظامی می باشد یا نه؟ هایزر: ارتش در صورت فرمان بختیار اقدام به کودتا خواهد کرد. 22/11/57: هایزر: معاون وزیر دفاع آمریکا از من پرسید آیا مایلم برای ترتیب دادن یک کودتای نظامی به تهران برگردم؟ ... تنها مقامی در کاخ سفید که به کودتا علاقمند بود برژنسکی بود... گفتم تحت شرایطی از جمله دسترسی به منابع نامحدود پول، ده ژنرال آمریکائی و ده هزار نیرو می توانم برگردم. 24/11/57: در پی درز اخبار مربوط به انفجار پایگاههای آمریکا در مرز با شوروی ( توسط پرسنل آمریکائی ) قسمت های رادار پایگاه های هوائی جزیره کیش و بنادر جاسک به محاصره یک ناوگان از نیروی دریائی آمریکا درآمد. چند ناو آمریکائی در بندر جاسک نیرو پیاده کردند. (مقامات آمریکائی بعدا خبر را تکذیب کردند) 25/11/57: درخواست خسارت آمریکا از ایران به دلیل نفوذ قراردادهای نظامی 27/11/57: دولت آمریکا رسما اعلام کرد خواهان حفظ روابط دیپلماتیک با رژیم جدید ایران است. 29/11/57: آمریکا اعلام کرد حاضر است
هواپیماهای اف 14 را از ایران خریداری کند. 26/12/57: کارتر در پیام به شاه: در شرایط فعلی مسافرت وی به آمریکا به مصلحت نیست. اسفند 57: سند سفارت آمریکا: نامه به وزارت خارجه: سیاست آمریکا به دو بخش کوتاه مدت و بلند مدت قابل تقسیم است. در کوتاه مدت تا قبل از تشکیل یک دولت جدید ما می خواهیم تمام مسائل گذشته حل و مجادلات خاتمه یابد و اساس معامله جدید با دولت ایران ریخته شود و در بلند مدت سیاست این است که میانه روها بر سر کار باشند و ناسیونالیست های مخالف مذهب تسلط بیشتری در اداره کشور داشته باشند. (مثلاً سیا در سال 1358 مبلغ 500 هزار دلار به احمد مدنی کمک کرد- گزارش سنای آمریکا)