اخبار آرشیوی
"نقش منفی فرانسه در مذاکرات اخیر و چرایی آن" در گفتگوی «نسیم» با محمدرضا عرفانیان، کارشناس مسائل راهبردی// فرانسه مشی مستقل خود را از دست داده و "مهره آمریکا" در اروپا شده است/ واشنگتن و پاریس در مذاکرات اخیر تقسیم کار کردهاند؛ آمریکا مایل نیست به عنوان عامل منفی در مذاکرات ظاهر شود و آن را به عهده فرانسه گذاشته است
مشروح گفتگوی تفصیلی«نسیم» دکتر محمدرضا عرفانیان، کارشناس مسائل راهبردی که درباره وضعیت امروز فرانسه و نقش آن در مذاکرات هستهای ایران سخن گفته است، به شرح زیر است: *«نسیم»: فرانسه در مذاکرات ژنو 2 در یک اقدام غیر منتظره مانع از حصول توافق بین ایران و گروه 1+5 شد . فرانسوا اولاند رییس جمهوری فرانسه نیز در سفر به فلسطین اشغالی چهار شرط برای توافق باایران ذکر کرده است. آیا فرانسه در اقدامات اخیر خود مستقل عمل می کند؟ برای پاسخ به این پرسش لازم است تحولات چند دهه گذشته فرانسه مورد بازبینی قرار گیرد. هنگامی که در دهه 1950 میلادی "بازار مشترک اروپا" شکل گرفت فرانسه و آلمان دو محور عمده ای بودند که برای ایجاد این تشکل تلاش می کردند. لندن با ایجاد "بازار مشترک اروپا" موافق نبود و آن را بر خلاف منافع خود می دانست. با این وجود "بازار مشترک اروپا" که پایه اصلی اتحادیه اروپا بود با تلاش پاریس و برلین ایجاد شد. سالها بعد هنگامی که انگلیس تلاش کرد به عضویت این تشکل اقتصادی وسیاسی درآید، "شارل دوگل" رییس جمهوری وقت فرانسه که از مواضع گذشته لندن آزرده خاطر بود به صراحت اعلام کرد، تا زنده است اجازه نخواهد داد انگلیس به عضویت
بازار مشترک اروپا در آید ؛ و چنین نیز شد. فرانسه سالها به این مشی مستقل خود در عرصه بین المللی مباهات می کرد. حتی زمانی که سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) تشکیل شد ، فرانسه با تاخیر و با شرط اینکه در عملیات نظامی ناتو شرکت نکند به عضویت این سازمان درامد. مشی مستقل "شارل دوگل" برای سالهای متمادی چارچوب اصلی سیاست خارجی فرانسه محسوب می شد. به همین جهت فرانسه همواره در اروپا و در عرصه بین المللی به عنوان محوری مستقل و آزاد اندیش مطرح بود. تحولات دو دهه اخیر فرانسه نشان می دهد که پاریس مشی مستقل خود را در عرصه بین المللی به کناری نهاده و برخلاف سنت پیشین این کشور به یکی از مجریان سیاست های لندن و واشنگتن تبدیل شده است. به جرات می توان گفت مشی پیروی فرانسه در سیاست خارجی از دوره نیکلا سارکوزی رییس جمهوری پیشین این کشور آغاز شد. در زمان سارکوزی ، فرانسه بر خلاف سنت پیشین این کشور ، در عملیات نظامی ناتو مشارکت کرد. در حمله به لیبی ، فرانسه پیشرو بود. حتی زمانی که فقط چند هفته از روی کار آمدن فرانسوا اولاند به عنوان رییس جمهور جدید در فرانسه می گذشت ، نیروهای نظامی این کشور سرزمین "مالی" در آفریقا را درنوردیدند.
در واقع فرانسه اکنون به یکی از مهره های آمریکا در اروپا تبدیل شده است. *«نسیم»: بنابراین به نظر شما یک هماهنگی بین محور پاریس و واشنگتن وجود دارد. قطعا همینطور است. به نظر من بین آمریکا و فرانسه در قبال پرونده هسته ای ایران نوعی تقسیم کار صورت گرفته است. واشنگتن مایل نیست در ظاهر به عنوان عامل منفی در مذاکرات ظاهر شود. بر همین اساس این نقش رابرعهده پاریس نهاده است. ماهیت موانعی که از سوی فرانسه در مذاکرات هسته ای بیان می شود عمدتا با دیدگاههای واشنگتن همخوانی دارد. مواضع و شروطی که اخیرا فرانسه مطرح می کند دقیقا همان مواضع و شرایطی است که قبلا از سوی آمریکا بیان شده بود. *«نسیم»: به نظر شما چرا آمریکا در شرایط کنونی نمی خواهد به عنوان عامل منفی مذاکرات و کشوری که در روند مذاکرات کارشکنی می کند شناخته شود. این ابتکار عمل واشنگتن جنبه های مختلفی می تواند داشته باشد. نخست اینکه آمریکا می خواهد نشان دهد در پرونده هسته ای حسن نیت دارد و حتی حاضر به واگذاری امتیاز است . ثانیا امریکا بیش از این نمی خواهد به عنوان کشوری مداخله گر در منطقه شناخته شود . اعتبار آمریکا بویژه طی یک دهه گذشته بشدت در منطقه خاورمیانه و حتی
جهان مخدوش شده است و واشنگتن مایل نیست این روند تداوم یابد. آمریکا واقعا مایل نیست بیش از این قدرت نرم خود را در منطقه از دست بدهد ؛ به همین جهت در حمله به لیبی نیز نیروهای فرانسوی پیشگام بودند و آمریکا در مرحله بعد وارد میدان جنگ شد. ثالثا واشنگتن مایل است باب گفتگوی مستقیم با تهران را باز نگهدارد و نمی خواهد به خاطر مواضع منفی خود شانس گفتگوهای مستقیم با ایران را بار دیگر از دست بدهد. *«نسیم»: در این میان فرانسه چه اهدافی را دنبال می کند؟ پاسخ: نخست اینکه فرانسه در عرصه داخلی با مشکلات فزاینده اقتصادی مواجه است. به نظر می رسد پاریس قصد دارد با پیروی از مواضع واشنگتن و هماهنگی بیشتر با رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای عربی، منابع مالی بیشتری را بسوی پاریس جذب کند. امضای قرارداد تسلیحاتی عظیم بین پاریس و ریاض که اخیرا صورت گرفت و نیز انجام تمرین نظامی مشترک بین فرانسه و عربستان سعودی در همین راستا قابل ارزیابی است. فرانسه همچنین امیدوار است که از این طریق سهم بیشتری از سوی آمریکا برای فعالیت و استیلا در آفریقا بدست آورد . آفریقا سرشار از منابع طبیعی است و فرانسه در گذشته در این قاره جای پاهای متعددی داشته که
بتدریج آنها را از دست داده است. حضور نظامی فرانسه در لیبی و کشور مالی نیز در همین زمینه قابل توضیح است. ثانیا فرانسه در تلاش است تا نقش پررنگ تری را در عرصه بین المللی برای خود رقم بزند. پاریس که از دوران ناپلئون نقش تعیین کننده ای در مناسبات خاورمیانه و در یک گستره وسیع تر در قاره آسیا و آفریقا داشته بتدریج به فراموشی سپرده شده است. فرانسه عمدتا در معادلات منطقه ای و در عرصه بین المللی نقش قابل توجهی ندارد. پاریس به خاطر ضعف سیاسی و اقتصادی حتی نفوذ و تاثیر خود را در معادلات اتحادیه اروپا از دست داده است. محور پاریس - برلین که زمانی محور قدرت و تحرک اتحادیه اروپا محسوب می شد بشدت متزلزل شده است. براین اساس فرانسه تلاش می کند با در پیش گرفتن چنین ترفندهایی باردیگر به معادلات سیاسی اروپا و جهان بازگردد. *«نسیم»: به نظر شما فرانسه در رسیدن به اهداف خود در این روند موفق خواهد شد؟ فرانسه در سالهای گذشته و دور همواره یک ظرفیت چشمگیر و سنگین داشته و آن "استقلال رای و عمل " این کشور در مناسبات بین المللی بوده است. به نظر می رسد فرانسه امروز در نمای نزدیک این "استقلال" را از دست داده است. بنابراین انچه که فرانسه
ممکن است از این رهگذر بدست آورد در برابرآنچه که از دست می دهد سهم قابل توجهی نیست. ضمن اینکه بسیاری از رسانه ها و سیاستمداران فرانسوی از هم اکنون سیاست های دولت اولاند را بشدت مورد انتقاد قرار داده اند. "دومینیک دو ویلپن" وزیر امور خارجه پیشین فرانسه بشدت سیاست اخیر اولاند در قبال پرونده هسته ای ایران را مورد انتقاد قرار داد. از سوی دیگر نظر سنجی اخیر موسسه "اوپینیون وی" در فرانسه نشان می دهد محبوبیت فرانسوا اولاند به 33 درصد رسیده است. فراموش نکنیم که اولاند یک سال پیش با بیش از 60 درصد آرا به ریاست جمهوری فرانسه رسید. این آمار بیانگر آن است که اکثریت مردم فرانسه با سیاستهای دولت این کشور موافق نیستند.