اخبار آرشیوی
"دانشمندی که شهادت به گمنامی او پایان داد"/ گزارشی از سوابق علمی و سیره رفتاری دانشمند هستهای کشور؛ شهید "مجید شهریاری"
گروه سیاسی «نسیم» - زمانی، چند سال پیشتر از این که تب انرژی هستهای در جامعه نیفتاده بود، خیلی ها نمیدانستند انرژی هستهای چیست و تنها دو سه عبارت کوتاه در کتاب درسی فیزیک از این مبحث بود. این رشته علمی و بسیار کلیدی در رشد فناوریهای مختلف روز، به سبب تحریمهای سیاسی، اقتصادی و علمی، آنقدر در کشور و شهر ما گمنام بود که وقتی با کسی از انرژی هستهای صحبت میکردی مات و مبهوت نگاهت میکرد و حتب رسانه ها نیز به زحمت و آن هم گهگاه خبری از وضعیت فناوری هستهای و صرفاً از نیروگاه بوشهر منتشر می کردند. و این وضعیت بود تا زمانی که مردانی از جنس رزمندگان 8 سال دفاع مقدس عزم کردند تا همانند اسلاف صالحشان تا ابد عزت ، افتخار و اقتدار را با جمهوری اسلامی ایران عجین کنند. مجید شهریاری متولد 1345 در زنجان است. وی با کسب رتبه دو در سال ۶۳ در آزمون ورودی دانشگاه صنعتی امیر کبیر در رشته الکترونیک پذیرفته شد. سپس در سال ۶۷ باکسب رتبه نخست در رشته مهندسی هستهای پذیرفته شد و در نهایت در سال ۷۷ موفق شد که دکترای خود را رشته تکنولوژی فناوری هستهای را از دانشگاه امیر کبیر دریافت کند. وی پس از استعفا از دانشگاه امیرکبیر به خاطر
نبود بستر مناسب برای همکاری وی در سال ۱۳۸۰ به دانشگاه شهید بهشتی پیوست و در سال ۸۵ با راهاندازی دانشکده مهندسی هستهای دانشگاه شهید بهشتی به عضویت هیئت علمی آن درآمد. (1) به این ترتیب، او دانش هستهای را در همین کشور و پشت همین میز و نیمکتها با همکاری سایر دوستان دانشمند شهیدش به شکوفایی رساند. وی در 14 بهمن 1380 در گروه آموزشی کاربرد پرتوها با رتبه استادیاری در دانشکده مهندسی هستهای دانشگاه شهید بهشتی تهران آغاز به کار نمود. دکتر شهریاری با چاپ بیش از دهها مقاله پژوهشی در مجلههای علمی و معتبر جهانی، ارایه سخنرانی در بیست و یک گردهمایی بین المللی، راهنمایی و مشاوره بیست دانشجوی کارشناسی ارشد، راهنمایی سه دانشجوی دکتری و اجرای پنج طرح پژوهشی با امتیازی بالا در 16 فروردین 1384 به رتبه دانشیاری دست یافت. شهریاری در دوره دانشیاری نیز ۲۱ مقاله تخصصی در مجلههای علمی پژوهشی به چاپ رسانده اند. نمره کیفیت تدریس او در دوره دانشیاری ۱۹.۴۶ بوده و همچنین، وی تا این زمان در ۲۴ همایش بین المللی در رشته تخصصی خود سخنرانی نمودهاند. وی در هشتم اردیبهشت 1388 به درجه استادی دانشگاه نایل شد. (2) برای ارتقاء به درجه استادی
115 امتیاز کافی است که با احتساب همین امتیاز در دوره دانشیاری میتوانست به مرتبه استادی ارتقاء یابد. جمع امتیازهای ایشان برای ارتقاء به مرتبه استادی 169.79 بوده است. (3) * یکی از طرحهای مهم دکتر شهریاری، طراحیهای تئوریک مربوط به ساخت نسل جدید راکتورهای هستهای است که بازتاب زیادی نیز در مراکز علمی جهان داشت وی همراه با دکتر مسعود علیمحمدی، دکترای فیزیک ذرات بنیادی و عضو هیات علمی دانشگاه تهران، از مشاوران ایران در پروژه مهم سزامی بودند. برگزاری دورههایی چون «کارگاه آموزشی آشنائی با کدهای محاسباتی راکتورهای هسته ای» از جمله سوابق دکتر شهریاری بودهاست. یکی از طرحهای مهم دکترشهریاری، طراحیهای تئوریک مربوط به ساخت نسل جدید راکتورهای هستهای است که بازتاب زیادی نیز در مراکز علمی جهان داشت. (4) * او کارشناس ارشد مبارزه با ویروس رایانهای استاکسنت بود او کارشناس ارشد مبارزه با ویروس رایانهای استاکسنت بود که حکومت استکباری آمریکا و موساد اسراییل برای از کار انداختن دستگاههای هستهای ایران طراحی کرده بود و فکر میکردند میتوانند این دستگاهها را آلوده کنند.(5) * شهید شهریاری به جامعه علمی کشور آبرو داد در
بیان جایگاه علمی او همین بس که رهبر معظم انقلاب در دیدار با خانواده آن شهید فرمودهاند: «شهادت دکتر شهریاری، آبرویی داد به جامعه علمی کشور. شهادت چنین شخصیت برجسته و مورد قبولی، به دشمن نشان داد که در محیط علمی جمهوری اسلامی، اینجور شخصیتها و انگیزههایی وجود دارد.» (6) اما این بی انصافی است که شهید شهریاری را فقط با عنوان دانشمند هستهای بشناسیم. از هر کسی از اطرافیان و شاگردان و دوستان او که درباره او سوال میکنی به همان اندازه که از علم و دانش زبانزد او صحبت میکنند از دیانت و فرزانگی و ایمان او نیز صحبت میکنند. یکی از شاگردان شهید شهریاری میگوید: سال 77، 78 بحثهای پلورالیسم دینی مطرح بود و آن ایام بحثهای آقای جوادی آملی را دنبال میکردیم، ایشان در بحث از کثرت به وحدت رسیدن عالم امکان تأکیدی داشتند. این بحثها در دوران اصلاحات در ذهن ما چرخ میخورد. یک بار سر کلاس دکتر بودم. ایشان فرمول جاذبه بین دو بار الکتریکی یا فرمول رابطه بین دو جرم را استفاده کرد، بعد فرمولهای مشابه را کنار هم چید و خیلی قشنگ گفت وحدت را میبینید؟ در آن فضا برای ما خیلی جالب بود. آن زمان در ذهنم این بحث را به صحبتهای آقای
جوادی آملی شباهت دادم. بعد از همسرشان شنیدم که دکتر بحثهای فلسفی و عرفانی آقای جوادی آملی را دنبال میکردند. آن موقع نمیدانستم. (7) این مرد بزرگ را دیانت، تعهد، دانشمند هستهای بودن و فلسفه و عرفانِ در هم آمیخته، متبلور کرده بود. او نه تنها مرد شکافت و همجوشی هستهای و مهندسی ساخت قلب رآکتور بود بلکه از شاگردان و مریدان اندیشمند بزرگی همچون آیتالله العظمی جوادی آملی بود. * شهید شهریاری شهید دانش بود فرزند آیت الله جوادی آملی در مراسم سالگرد او در هشتم آذرماه در مرقد مطهر امامزاده صالح با اشاره به این مطلب عنوان کرد: حضرت آقا قبل از شهادت وی، او را مورد تفقد قرار میداد و او نیز ارادت بسیاری به این عالم بزرگوار داشت. (8) آیت الله جوادی آملی در پیامی که به مناسبت شهادت ایشان داده بودند از این شهید بزرگوار با عنوان «شهید دانش» یاد نمودند و این تعبیر پس از آن به چند شهید دانشمند هستهای دیگر نیز اطلاق شد. شهید مجید شهریاری بر اساس یک ایمان و باور قلبی معتقد بودند انسان تا با حقیقت دین گره نخورد نمیتواند اصالت و هویت انسانی خود را پیدا کند. بر اساس همین باور، با علما و اندیشمندان دینی مراوده داشتند. ایشان علم
را اصل و بنیان همه امور خیر میدانست و نسبت به تلاش و جهد برای پیشرفت همه جانبه در علم اصرار داشت و از آن جهت که بنیان کشور بر علم استوار است تأکید زیادی بر ضرورت رشد و پیشرفت علمی کشور و رسیدن کشور به خودکفایی در زمینههای علمی داشت. (9) * آیا آنان که محتاج و گدا صفت و گردن شکسته و با ذلت چشم به غرب دوختهاند و از غرب گدایی دانشش را میکنند خواهند توانست روزی خطی به کتاب علوم بومی این کشور اضافه کنند؟ آری، اگر علمت با ایمانت همراه شد و این دو هر دو با هم در کوچههای حیات با هم قدم زدند و دویدند و خندیدند و گریستند، آنگاه تو را با نام «شهید دانش» به آسمان میبرند. به راستی وجود شهریاری معجونی خارق العاده از ایمان، اخلاق، تعهد، دانش هستهای، فلسفه، عرفان، ولایتمداری، دیانت، میهن دوستی و ایثار بود و آیا جز اینها میتوانند افتخارات بزرگی چون هستهای شدن کشور بیافرینند؟ آیا آنان که محتاج و گدا صفت و گردن شکسته و با ذلت، چشم به غربی دوختهاند که نمیخواهد ما پیشرفتی داشته باشیم و از او گدایی دانشش را میکنند خواهند توانست روزی خطی به کتاب علوم بومی این کشور اضافه کنند؟ شهید شهریاری به جرأت، یکی از اولین منادیان
تولید علم بومی در دانش هستهای کشور بود و شاید اگر زمان، کسی چون او را به خود نمیدید، امروز غنی سازی و رآکتوری نبود که مذاکرات ژنوی و قیل و قالی هم باشد. این بی انصافی است اگر در این جدال بده و بستان امتیاز در این مذاکرات، نیم نگاهمان به خون ارزشمند پدر هستهای این کشور نباشد که با ریختنش آه از نهاد خیلیها از جمله دو فرزند نوجوانش برآمد. * غنیسازی 20 درصد به قیمت خون دانشمندان هستهای این کشور تمام شدهاست غنیسازی 20 درصد به قیمت خون دانشمندان هستهای این کشور تمام شدهاست و به این ارزانیها نیست. آنهایی که میگویند ما به غنیسازی 20 درصد در کشور نیاز نداریم دقت کنند که خون شهریاریها همچنان در رگهای جوانان این مرز و بوم تازه است و نگاهی هم به اهمیت رادیو داروها برای بیمارانی خاص داشته باشند. بهای غنیسازی 20 درصد یتیم شدن نه فرزندان آن شهید فقط، که یتیم شدن شاگردان از داشتن پدر و استادی است که پس از گذشت سه سال از شهادت او، هنوز که هنوزه بغضش در گلوها مانده است. نه تنها این، که بهای آن خون دانشمندانی بسیار ارزشمندی است که از دست دادن آنها کم گران نبود. * اورانیوم 20 درصد غنیسازی شده مورد نیاز مراکز
تحقیقات هستهای ما و نیز مراکز تولید رادیو داروهاست اگر مصلحتی که با رهنمود رهبر معظم انقلاب تدبیر شده، این است که غنی سازی 20 درصد برای مدتی به تعلیق درآید حرفی نیست. ما مطیع محض رهبرمان هستیم اما این به این معنی نیست که جایز است که همنوا با غرب بگوییم ما به غنی سازی 20 درصد نیاز نداریم در حالی که یک کشور برای رشد و پیشرفت در زمینه علوم مختلف به رشد و پیشرفت در این دانش نیاز دارد و اورانیوم 20 درصد غنیسازی شده مورد نیاز مراکز تحقیقات هستهای ما و نیز مراکز تولید رادیو داروهاست. امید است که مذاکرات مسئولین ما در بحث هستهای با غرب، با رهنمودهای رهبر معظم انقلاب و تدابیر دیپلماسی دولت تدبیر و امید موفقیتهای بزرگی را در آینده برای کشور رقم بزنند. خواسته قلبی ما جز سعادت و خوشبختی مردم کشورمان و نیز رشد و اعتلای انقلاب اسلامی در جهان نیست. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1- پایگاه اینترنتی موسسه روایت سیره شهدا، http://ravayatgar.org 2- پایگاه اینترنتی هابیلیان، ۱۰/2/1390 3- پایگاه اینترنتی بسیج اساتید 4- پایگاه
اینترنتی موسسه روایت سیره شهدا 5- پایگاه اینترنتی مرکز بررسی های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری 6- پایگاه اینترنتی خبر آنلاین 3/11/89 7- برگرفته از خاطرات منتشر شده از دکتر شهریاری توسط جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی 8- منتشر شده در خبرگزاری نسیم 8/9/92 9- مرتضی جوادی آملی در گفتگو با نسیم، منتشر شده در 8/9/92