اخبار آرشیوی
مشاور وزیر امور خارجه در دانشگاه شیراز: تلاش میکنیم پروندهمان را از شورای امنیت بیرون بیاوریم/ این روزها برخی میگویند توضیح دهید در مذاکرات چه دادهاید و چه گرفتهاید؛ مگر تقسیم غنائم بوده است/ صورت مسأله این است که میخواهیم اعتمادسازی کنیم، چیزی نمیدهیم که چیزی بگیریم
به گزارش خبرنگار «نسیم»، مشروح سخنان شب گذشته محمدعلی خرم، مشاور وزیر امور خارجه در نشست 'توافقنامه 1+5 در ژنو' در تالار فجر دانشگاه شیراز بدین شرح است: -تفاهمنامه ژنو برآیند و منتج از حوادثی بود. -هنگام انتخابات 24 خرداد مردم پیام خود را اعلام کردند؛ کسی انتخاب شد و 50 درصد رأی مردم را آورد که پیامهای مردم را شعار خود قرار داد و از این طریق مردم خواستار تحول سیاست خارجی و کل برنامههای سیاسی اقتصادی کشور شدند. -در مناظرات انتخاباتی نه تنها آقای روحانی بلکه بقیه هم به روند پرونده هستهای و سیاست خارجی انتقادات جدی داشتند. -اگر راهبرد جدیدی در سیاست خارجی اتخاذ شده؛ فقط مربوط به کسانی که به روحانی رأی دادند نیست و دیگران هم در آن شریکند. -فعالیتهای هستهای برای همه مردم عزیز است اما همزمان مایلند که همه امورات کشور به خوبی بگذرد و مردم از عظمت و احترام هم در داخل و هم در خارج از ایران برخوردار باشند و از نظر اقتصادی ضایعاتی که به اقتصاد ایران وارد شده تصحیح شود. -سیاست خارجی به نوعی بر اقتصاد ایران تاثیر گذاشت. -خواست مردم این بود که راهبردی باشد که توان مقابله با همه اینها را داشته باشد.خواست مردم با
خواست نظام و رهبری همگون شد. -اینبار نظر مردم و نظام یکی بود و کار به سرعت پیش رفت و گام به گام سیاست خارجی در تمام عرصهها تأثیرات جدی بر جای بگذارد که مهمترینش در مورد پرونده هستهای ایران بود. -تا زمان انتخابات، کشور ما به خاطر تحریمها و یک سیاست خارجی که در آن روابط ما با کشورهای منطقه و جهان دچار تشنج شده بود و همه دنبال این بودند که ایران را به یک عراق دیگری تبدیل بکنند. -این تحول به موقع صورت گرفت و راهبرد جدید با سفر نیویورک کلید خورد و آثار آن را هم دیدیم و داریم میبینیم. -تفاهم ژنو برآیند دور سوم مذاکرات بود که از دولت آقای روحانی صورت گرفت. قبل از آن هم در ژنو مذاکراتی بود اما صرفا گفتگویی بود که طرفین میخواستند همدیگر را تحمل کنند. -در این مذاکرات یک یادداشت تفاهم امضا شد که سه دوره در آن پیشبینی شده است. -دوره اول شش ماه است که در صورت لزوم قابل تمدید است. طرفین تصمیم گرفتند در این مدت تمام شرایط را فریز کنند. قرار شد ایران هر فعالیت هستهای دارد ثابت نگه دارد و چیزی به آن اضافه نکند. طرف غربی هم تحریم جدیدی بر تحریمهای قبلی اضافه نکند و برای سست کردن تحریمهای موجود به صورت گام به گام
تلاش کند تا به مرحله دوم برسیم. -در مرحله دوم برنامه جامع در پایان شش ماه طرفین برنامهای برای اعتمادسازی برای چندسالی که طرفین با هم توافق میکنند به وجود میآورند و حاصل این اعتمادسازی این هست که آژانس بینالمللی انرژی هستهای اطمینان حاصل کند که ایران گرایشی به ساخت سلاح هستهای ندارد. -دوره سوم، عادیسازی شرایط ایران و استفاده ایران از حقوقش مبتنی بر معاهده NPT است. -این سه دوره در یادداشت تفاهم به خوبی توضیح داده شده است. -ایران تنها کشوری نیست که به او گفته میشود اعتمادسازی کن و باید از این مرحله عبور کند. طیکردن دوره اعتمادسازی در ژاپن 10 سال طول کشید. برای کشورهایی نظیر استرالیا، کانادا، برزیل، آرژانتین، هلند و بلژیک دوره اعتمادسازی بین 10 تا 18 سال طول کشید. -امروز ژاپن در مرحلهای از تکنولوژی و صنعت هستهای است که ظرف دو ماه قادر به تولید سلاح هسته ای است. اما با این توانایی در دوره بازدارندگی قادر است تولید کند ولی تولید نمیکند و خود را کشوری علاقهمند به صلح نشان میدهد ولی در مسائل محیط زیست و مسائل بشر دوستانه بسیار دخیل است. -هلند اورانیوم غنیشده صادر میکند؛ همچنان که به ایران گفتند که
سوخت 20 درصدی را پس بدهد و در عوض از هلند وارد کند و اگر بخواهید 90 درصد هم برایتان تولید میکند. -در دوره سوم پس از اعتمادسازی آزاد هستیم براساس ماده چهار NPT به طور نامحدود و در هر درصدی که مایل هستیم غنیسازی کنیم و حتی آن را صادر هم کنیم. -برزیل و آرژانتین از نظر هستهای دهها برابر از ایران پیشرفتهترند اما هیچکدام اینها نه از آژانس بینالمللی انرژی هستهای و نه از شورای امنیت قطعنامه محکومیت نگرفتند. پس کشورها میتوانند این مسیر را طی کنند بدون اینکه این معضلات را داشته باشند. -در هشت سال گذشته گفتند قطعنامهها ورق پاره هست و ما را از رفتن به شورای امنیت نترسانید ولی الآن تلاش میکنیم پروندهمان را از شورای امنیت بیرون بیاوریم. -نظام و مردم به این نتیجه رسیدهاند که پرونده ما به حالت اولیه برگردد؛ انرژی هستهای ما آزاد شود و مثل بقیه کشورها بتوانیم به فعالیت تاسیسات هستهایمان ادامه دهیم. -تاسیسات هستهای موجود در ایران بومی است و ایرانی آنها را تولید میکند و از این نظر نباید خودمان را دست کم بگیریم. خیلی از کشورهای مشتاق برنامه هستهای تأسیسات ما را ندارند و به همین علت زیر ذرهبین هستیم. -در
فضای شعارگونه پیشبرد کارهایی مثل برنامه هستهای غیرممکن است. - این روزها برخی میگویند توضیح دهید در مذاکرات چه دادهاید و چه گرفتهاید؛ ما قرار نیست چیزی بدهیم و چیزی بگیریم؛ قرار است یک دورهای اعتمادسازی کنیم. تقسیم غنائم نبوده که چیزی بدهیم و چیزی بگیریم. -در دوره اعتمادسازی کشوری که میخواهد اعتماد را جلب کند؛ فعالیتهایش در مینیمم انجام میدهد. -مثلا اورانیوم 20 درصد ما بیش از سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران بود؛ بخشی از آن را که نیاز بود جدا کردند و باقیمانده آن را گفتند به اکسید اورانیوم تبدیل کنیم. -صورت مسأله این است که میخواهیم اعتمادسازی کنیم؛ چیزی نمیدهیم که چیزی بگیریم. در این دوره اگر هم چیزی از پول ایران برگردد مازاد بر موضوع است. -تیم مذاکره کننده حرفهای و کاردان است. تمام مفاد این قرارداد را ابتدا رهبری دیدند؛ نظر دادند و بعد آقای ظریف آن را امضا کرده است. -تحولی در آمریکا صورت گرفته که در این مقطع به جاست. آمریکا در مرحله تغییر استراتژی هست. -آمریکا از سال 1945 تا کنون در فکر استقرار در خاورمیانه بوده که دلیل اول آن این است که آمریکا و غرب فرضشان این بود که برای مهار بلوک شرق سابق
که هنوز هم در عمل وجود دارد؛ نبردگاه بلوک غرب و بلوک شرق خاورمیانه است. بنابراین در این استراتژی قرن بیستمی امریکا و غرب باید حضور سنگینی در خاورمیانه داشته باشند. -استراتژی دوم نیاز آمریکا به نفت خاورمیانه است. آمریکا در روز حدود 19.8 میلیون بشکه نفت مصرف میکند که نزدیک به 11.9 میلیون بشکه نفت را خودش تولید میکند یعنی از عربستان هم بیشتر تولید میکند. باقیمانده تفاضل این دو عدد، مقدار نفتی است که وارد میکند و بیشتر هم از خلیج فارس وارد میکند. -ظرف 10 سال گذشته آمریکا از روی یک پوسته نفتی و از کانادا تا آمریکا در زیر زمین انباشته شده، موفق شده استخراج نفت بکند. به همین دلیل امریکایی که تا امروز واردکننده نفت است بعد از اینکه این مسیر استخراج را انجام داد؛ به جای یک وارد کننده نفت تبدیل به صادرکننده نفت میشود. -معنی آن این هست که آمریکا تصمیم گرفته که استراتژی قرن 21 خود را انتقال قدرت از خاور میانه به خاور دور قرار دهد. زیرا دیگر نبردگاه غرب و شرق را در خاور دور میبیند و دیگر نیازی به نفت خاورمیانه ندارد. -این تغییر استراتژی که با آمدن اوباما آغاز شد موجب وحشت اسرائیل و عربستان شد. چون اگر نیاز آمریکا
به خاورمیانه کم شود اسرائیل از سوگلی بودن میافتد. عربستان هم که به حمایت آمریکا هرکاری را میکرد بر این اضافه میشود. -پس در مقطعی قرار داریم که آمریکا به جای اینکه نیاز به دشمنی ما داشته باشد؛ اگر بخواهد این منطقه را ترک کند نیاز به آرامش این منطقه دارد و میداند که کشوری که میتواند رهبری منطقه را به عهده بگیرد ایران است. -توافق ژنو به این سادگی نباید انجام میشد و باید سالها طول میکشید؛ همچنان که موارد مشابه سالها طول کشید تا انجام شود. -پس دولت آمریکا اشتیاق دارد که این تفاهمنامه اجرا شود و به نفع خودش است. -اگر در این مقطع مطابق با تغییر استراتژی امریکا برنامهریزی کنیم؛ یقینا آینده از آن جمهوری اسلامی ایران است. -همه همت ما عبور از این دوره اعتمادسازی است و آنهایی که افق دور را در این کشور میبینند به دنبال عبور از این اعتمادسازی هستند تا به افق نهایی برسند.