اخبار آرشیوی
کرمی، کارشناس مسائل روسیه در گفتگو با «نسیم»: اوکراین سالهاست که به عنوان یک طعمه ژئوپلتیک در نظر غرب دیده میشود/ شکست یا پیروزی غرب در موضوع اوکراین بر موضوع سوریه اثرگذار است
دکتر جهانگیر کرمی مدیر گروه مطالعات روسیه دانشگاه تهران در گفتگو با «نسیم» به این شرح است: - اوکراین سالهاست که در معرض دخالت خارجی است و به عنوان یک طعمه ژئوپلتیک در نظر غرب دیده می شود و به دنبال آن است تا آن را وارد اتحادیه اروپا و ناتو کند. - طبیعتا روس ها هم به دلیل منافع ژئوپلوتیک و به دلیل پیوستگی های جغرافیایی، فرهنگی، مذهبی، اقتصادی و اجتماعی که با اوکراین دارند نمی توانند این شرایط را قبول کنند. - به نظر من موضوع بحران اوکراین و حوادث پس از انتخابات سال 88 در ایران با یکدیگر قابل مقایسه نیستند، زیرا جمهوری اسلامی یک قدرت منطقه ای بزرگ و کشوری است که نزدیک به چهار دهه سیاست خارجی مستقلی را اتخاذ کرده است و مرکز ثقل بسیاری از مسائل منطقه ای است. - قدرت جمهوری اسلامی ایران در حوزه های پیرامون و در مسائل مربوط به خلیج فارس، خاورمیانه، شمال آفریقا و در مناطق آسیای مرکزی و قفقاز و حتی در مناطق شرقی کشور غیرقابل انکاری است، مقایسه آن با اوکراین که عمدتا به عنوان یک قلمرو جغرافیایی و محل کشمکش برای تصرف یا حفظ این قلمرو در مدار قدرت دیگر بازیگران بین المللی مطرح می گردد اشتباه است. - به نظر می رسد در موضوع
اوکراین باید منتظر فعل و انفعالات دیپلماتیک در روزهای آینده باشیم، روس ها وارد مرحله نظامی و وارد شبه جزیره کریمه شده اند و غربی ها نیز تهدید کرده اند که اگر روس ها نیروهاشان را عقب نبرند همکاری های اقتصادی را تعلیق می کنند. - تا امروز نیز همکاری های نظامی آمریکا و روسیه در نشست هایی که بین گروه های دو طرف در جریان بوده و مقدمات گفتگوها برای برگزاری نشست جی 8 در سوشی در سال آینده تعلیق شده است و موضوع تحریم اقتصادی در دستور کار قرار گرفته است. - بنظر می آید احتمال اینکه غربی ها بخواهند تحریم اقتصادی را به صورت جدی برقرار کنند وجود ندارد. منافع اقتادی مشترکی که در بین دو طرف وجود دارد، بویژه نیاز کشورهای اروپایی به گاز و نفت روسیه به گونه ای است که هزینه های تحریم اقتصادی برای هر دو طرف خواهد بود و هیچ کدام از آنها مایل نیستند وارد این مرحله شوند. - باید دید تعاملات دیپلماتیکی که هم اکنون شروع شده است و نشست ها و مذاکراتی که در یکی دو روز اخیر بین مقامات وزارت خارجه روسیه و کشورهای اروپایی و حتی سفر خانم تیموشنکو به مسکو چه نتایجی در پی خواهد بود. - آن چیزی که مسلم است که روسها عقب نشینی خود را منوط به بازگشت
شرایط به دو روز قبل از فرار رییس جمهور و مذاکرات بین مخالفین و دولت خواهند کرد. اکنون باید دید امکان عملی شدن بازگشت به آن توافق وجود دارد یا خیر. اگر این اتفاق نیفتد ما شاهد برگزاری همه پرسی در اوکراین و از آن طرف انتخابات ریاست جمهوری در کیف در آینده نزدیک خواهیم. - در مجموع من تصور می کنم ظرفیت های زیادی برای همکاری، گفتگو و تشریک مساعی و حل مسائل به لحاظ دیپلماتیک وجود دارد ضمن اینکه نمی توان هیچ وقت واقعا گزینه نظامی را خیلی منتفی دانست. - با در نظر گرفتن فرصت های دیپلماتیک و از طرفی مشکلاتی که غرب برای اجماع بر سر اقدام نظامی از سوی ناتو دارد و از طرف دیگر مشکلاتی که آمریکا برای حمله نظامی به صورت یک جانبه دارد و همچنین نیازی که امروزه به روسیه در موضوع برنامه ناتو در سال جاری میلادی برای حمل و نقل از افغانستان وجود دارد و طبیعتا اهمیتی بسیاری که روابط با مسکو در این مرحله در موضوع سوریه دارد و با وجود همکارهایی که در مورد موضوع پرونده هسته جمهوری اسلامی ایران و کره شمالی و مسائل مختلف از این دست وجود دارد آنقدر وابستگی متقابل امنیتی و اقتصادی بین روسیه و غرب وجود دارد که تشدید اوضاع و رسیدن موضوع به
یک درگیری نظامی بین طرفین کار مشکلی خواهد بود. - باید در نظر داشته باشیم که گزینه نظامی برای غرب به چه معناست و آیا واقعا غربی ها می خواهند نیروهای ناتو را وارد دریای سیاه کنند و در اوکراین پیاده شوند؟ که در قدم بعدی روس ها وارد منطقه شرقی اوکراین و فراتر از شبه جزیره کریمه خواهند شد و این موضوع اوضاع اوکراین را خیلی تشدید می کند و اوکراین را در معرض تجزیه قرار خواهد داد. - هر درگیری و هر موضوعی که غرب را درگیر مسائل نظامی و امنیتی بیشتری کند برای جمهوری اسلامی ایران مغتنم است، حالا چه درگیری های مربوط به ژاپن و چین برسر قلمرو دریای دو کشور باشد و چه مربوط به اوکراین در مورد روسیه و غرب. و آن به این دلیل است که تمرکز غرب را در مورد مسائل مربوط به جمهوری اسلامی ایران کاهش خواهد داد و نیاز به جمهوری اسلامی ایران در منطقه خاورمیانه با توجه به نقشی که ایران در ثبات منطقه دارد را روزافزون خواهد کرد. - یک جهان چندپارچه با بازیگران رقیب می تواند برای بازیگران که می خواهند استقلال عمل بیشری در نظام بین الملل داشته باشند فرصت بیشتری ایجاد کند. - روس ها بعد از اینکه رییس جمهوری طرفدار روسیه از اوکراین فرار کرد احساس
باخت داشتند بعد آن شبه جزیره کریمه را تصرف کردند و اکنون به نوعی احساسات در بین دو طرف نسبت به بحران مساوی است. - اکنون روسیه تصور می کند ابزارها و امکاناتی دارد که می تواند از منافعش در حوزه دریای سیاه دفاع کند و غرب نیز توانسته با حمایت از مخالفین وضعیت مستقر مورد حمایت روسیه را برهم زند. - اگر این حس برای غرب ایجاد شود که در موضوع اوکراین نمی تواند به امتیازی برسد و بازنده بحران اوکراین است یا حتی برعکس آن در روسیه این احساس ایجاد شود که بازنده بحران اوکراین است طبیعتا این نتیجه را خواهد داشت که حمایت از سوریه را جدی تر خواهند کرد و در طرف مقابل نیز در صورت احساس باخت از طرف غربی ممکن است بیایند و معادله مورد سوریه را به هم بزنند. - اگر طرف غربی احساس کند موقعیت روسیه در دریای سیاه و به ویژه شبه جزیره کریمه مستحکم تر شده است ما به ازای آن را در بندر لاذقیه و پایگاه نظامی روسیه در دریای مدیترانه را به خطر خواهد انداخت، منظور این است که فشار بر سوریه را آنچنان بیشتر خواهند کرد و حتی موارد اقدام نظامی علیه سوریه را تا جایی زیاد خواهند کرد که روسیه پایگاه اش در سوریه را از دست بدهد. - اینها اقدامات ممکن است و
من هنوز چنین حسی را ندارم که نه غرب و نه روسیه احساس می کنند بازنده هستند و باید متوسل به اقدام دیگری بشوند.