اخبار آرشیوی
آیتالله اراکی در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: آمریکا از هیچ بشری در این دنیا بیشتر از بسیجیان و سپاهیان خوف ندارد/ مقصود امام(ره) از صدور انقلاب، بیداری هویت اسلامی بود/ حرکت های تکفیری، عمده ترین تهدید جهان اسلام است/ جریانهای افراطی شیعی و سنی به روشنی از سوی سازمانهای امنیتی انگلیس حمایت میشوند
آیت الله محسن اراکی رییس مجمع تقریب مذاهب اسلامی است که سال ها در کسوت مبلغ در کشورهای مختلف جهان، به تبلیغ اسلام و ایجاد وحدت و همگرایی بین مسلمانان و علمای مذاهب و فرقه های مختلف اسلامی پرداخته است. حضور در میان ملت ها و اقوام مختلف و سپس همکاری با علمای جهان اسلام تجارب ارزنده ای را برای وی به همراه داشته است. از اینرو با توجه به وضعیت تامل برانگیز و چالشی جهان اسلام، بر آن شدیم تا در گفتگو با وی به تبیین و بررسی "جایگاه انقلاب اسلامی در منطقه و جهان"، "وضعیت تکفیری ها و نقش غرب در شکل گیری آن ها" ، "آینده جهان اسلام" و همچنین "وضعیت جایگاه کنونی انقلاب اسلامی و اسلام در منطقه و جهان" پرداخته ایم. مشروح این گفتگو تقدیم حضورتان می گردد: **«نسیم»: با توجه به تجارب حضرتعالی در کشور و خارج از کشور به ویژه جهان اسلام، حدوث انقلاب اسلامی چه تغییری در پازل قدرت در جهان و منطقه ایجاد کرد و بعد از گذشت 35 سال، نهایتاً جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک نظام بما هو واحد، متکثر و با عمق استراتژیکی که امروز پیدا کرده است، در کجای این پازل و شاکله قدرت جهانی جود دارد؟ *اگر هویت جامعه اسلامی شناخته شود، قدرت برتر در عالم
خواهد بود. آیت الله اراکی: به عقیده ما و به استناد آیات کریمه قرآن، ما یک هویت اجتماعی اسلامی داریم که اگر این هویت شناخته و فعال شود، هویتی نیرومند و بلکه دارای قدرت برتر است. ما در قرآن کریم آیاتی داریم که به این قدرت اشاره دارد. مثلاً خداوند می فرماید: «و انتم الاعلون ان کنتم مومنون»؛ شما اگر با ایمان باشید، برتری از آن شماست. یا در جای دیگری می فرماید: «فان حزب الله هم الغالبون»؛ خداوند می فرماید حزبی به نام حزب خدا که در قرآن هم تعریف شده است، حزب برتر است. از مجموع این آیات این معنا به دست می آید که ما یک انرژی اجتماعی نهفته داریم که در هر جا اگر به فعلیت برسد، قدرت برتر خواهد شد. این انرژی اجتماعی در قالب چیزی که ما از آن به نام هویت "اجتماعی جامعه اسلامی" تعبیر می کنیم، به وجود می آید. در قرآن کریم نیز از این قدرت با عنوان "امت اسلامی" یاد شده است. قرآن کریم با اصرار می فرماید که یک امتی به نام امت اسلامی وجود دارد. این که می گوییم امت اسلامی منظورمان انرژی امت اسلامی است. ممکن است این امت در 5 نفر خلاصه شود یا در 5 میلیون نفر یا در 50 میلیون یا 500 میلیون نفر جلوه داشته باشد اما این همین امت، اولاً
دارای یک قدرت ماندگار است و ثانیاً در کشاکش معارضات، سرانجام برتری از آن اوست نه این که در هر صحنه برتری با او باشد. چون قدرت پایدار و ماندگار است، سرانجام برتری از آن اوست. خداوند در جایی از قرآن کریم می فرماید: «والعاقبه للمتقین» و در جای دیگر نیز خداوند می فرماید: « إِن یَمْسَسْکُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُ وَتِلْکَ الأیَّامُ نُدَاوِلُهَا بَیْنَ النَّاسِ وَلِیَعْلَمَ اللّهُ الَّذِینَ آمَنُواْ وَیَتَّخِذَ مِنکُمْ شُهَدَاء وَاللّهُ لاَ یُحِبُّ الظَّالِمِینَ »؛ اگر بر شما زخمی رسید، به آن قوم نیز همچنان زخمی رسیده است و این روزگار است که هر دم آن را به مراد کسی می گردانیم تا خدا کسانی را که ایمان آورده اند بشناسد و از شما گواهان گیرد و خدا ستمکاران را دوست ندارد. این آیات و آیات دیگری از همین دست، نشان دهنده این حقیقت است که ما هویتی به نام هویت اسلامی داریم که هویتی است که اگر به فعلیت در بیاید، در عرصه های رویارویی هویت برتر خواهد شد. * امام در انقلاب ملت را مورد خطاب قرار دادند نه احزاب و نخبگان را. ما معتقدیم هنر امام خمینی در کشف این هویت و در به فعلیت رساندن این هویت و انرژی نهفته
بود. امام اصرار داشتند همه کار دست ملت است و در انقلاب شان ملت را مورد خطاب قرار دادند نه احزاب و نه حتی نخبگان. جایی هم که نخبگان را مورد خطاب قرار دادند آن ها را به عنوان یک قشر از اقشار مختلف امت خطاب قرار دادند. همواره طرف خطاب حضرت امام جامعه اسلامی و انسانی بود. به نظر ما، امام که یک اسلام شناس تمام عیار بود به این حقیقت پی برده بود که یک انرژی نهفته ای در جامعه اسلامی وجود دارد که ما از آن تعبیر به "هویت اسلامی" می کنیم. "هویت اسلامی"هم چیز پیچیده ای نیست. هویت اسلامی در یک کلام خلاصه می شود؛ "هویت اسلامی هویت خداگرای انسان هاست". خداگرایی در همه انسان ها وجود دارد و انسان ها دوست دارند سخن خدا را بشنوند و به سخن خداوند گردن نهند. معنای اسلام هم همین است؛ اگر بخواهیم اسلام را در یک کلمه تعریف کنیم به معنی گردن نهی به فرمان خدا و اطاعت از اوست. این را قرآن تعریف می کند. می فرماید: «قل ان صلوتی و نسکی و محیای و مماتی لله رب العالمین لا شریک له و بذلک امرت و انا اول المسلمین»؛ من که یک موحد مخلص سرسپرده خدایم، نخستین سرسپرده این راهم. این سرسپردگی خلاصه "هویت اسلامی" است. ما معتقدیم امتی که این سرسپردگی
را داشته باشد، امت پیروز و ماندگار می شود. فرمایشی حضرت امیر(ع) در نهج البلاغه دارند که ترجمه همین مفهوم است که می فرمایند: ریشه ای که در تقوا بروید، هلاک نمی شود. ممکن است این ریشه خزان زده بشود اما نمی میرد. ممکن است در فصل خزان بادی بوزد و برگ و بر این ریشه بریزد اما سرانجام دوباره برگ و بار خواهد گرفت. همچنین می فرمایند قومی که کشت خود را در کشتزار تقوا بکارند و در آن جا کشت کنند، کشت آن ها تشنه نمی ماند. ممکن است آب کم و زیاد شود اما سرانجام کشت آن ها آبیاری خواهد شد. تشبیه، تشبیه بسیار بالا و بلندی است. * امتی که ریشه در تقوای خدا دارد، نه می میرد و نه شکست می خورد این روایت این را می رساند که امتی که ریشه در تقوای خدا دارد یا هویتش سرسپردگی به خداست، اولاً نمی میرد و ثانیاً شکست نمی خورد. این یعنی، قدرتی برتر از لحاظ موازین قدرت ها در صحنه جامعه. ما معتقدیم این را امام کشف کرد. انقلاب اسلامی رویش مجدد این جامعه یرومند بود. راز این که از روز اول این جنبش بر شاه و تمام قدرت های استکباری حامی آن پیروز شد، همین بود. شاید سن شما اقتضا نکند اما ما که بودیم. من در یک جلسه ای در قم بودم که خیلی از سران سیاسی
اعم از روحانی و غیر روحانی در آن جا حضور داشتند. هنوز انقلاب پیروز نشده بود. آن موقع، دو جریان فکری در روند انقلاب حضور داشت؛ یک جریان که فکر می کرد با شاه و قدرت آن و قدرت حامیان او نمی توان درافتاد و به زیر کشیدن شاه از تخت قدرت محال است. این طور تحلیل می کردند که ما نه نیروی نظامی و نه حزب سازمان یافته ای داریم. اگر داشته باشیم هم کاری از دست ما بر نمی آید. طرف مقابل، ارتش، گارد جاویدان، ساواک و ضد اطلاعات و اطلاعات شهربانی دارد و 5 تشکیلات اطلاعاتی و جاسوسی و چند لایه نیروی نظامی در شهربانی، ارتش و گارد در اختیار دارد که همه هم مطیع هستند. شاید شما آن روز ها را درک نکردید اما ما بودیم و می دیدیم. سران ارتش که پرورده شاه بودند و همچنین اعضای گارد جاویدان واقعاً فدایی شاه بودند. بر اساس این شرایط، عده ای می گفتند با وجود این قدرت ها، آقای خمینی با چه قدرتی می خواهد شاه را سرنگون کند. بر این اساس، این ها می گفتند شاه را نمی توان از قدرت پایین آورد بنابراین باید شعار این که شاه سلطنت کند، حکومت نکند را سر بدهیم. این ها بهترین شیوه برای مبارزه با قدرت شاه را همان مشروطه سلطنتی می دانستند و می گفتند باید
پارلمان داشته باشیم و پارلمان نخست وزیر انتخاب کند و قانون گذاری کند و شاه در این ها دخالت نکند و یک مقام تشریفاتی بماند. * امام از همان ابتدای مبارزاتش می گفت: شاه نه! رژیم کلا نه! تنها حکومت اسلامی در مقابل این جریان، جریان دیگری که امام در رأس آن قرار داشت، می گفت: «شاه نه! رژیم کلاََ نه! تنها حکومت اسلامی». آن موقع حکومت اسلامی شبه المستعیر بود. اصلاً کسی تصور خاصی از حکومت اسلامی نداشت. امروز یک مقدار حکومت اسلامی برای ما جا افتاده است. در آن جلسه، نظر اکثریت این بود که حرف معقول و منطقی، حرف کسانی است که می گویند «شاه سلطنت کند، حکومت نکند» و رژیم مشروعه سلطنتی حکومت کند و حرف امام حرف یک آدم متعبد زاهد نماز شب خوانی است که در میان آرزوهای خود پرواز می کند. معتقد بودند که او آرزوهایی دارد که آن ها را با واقعیت ها منطبق نمی کند. چنین چیزهایی در مورد امام گفته می شد ولی امام معتقد بود این طور نیست. به اعتقاد ما، امام در آن شرایط متوجه این نیروی نهفته بود. امام با این نیروی نهفته آشنا بود ولی آن دسته، این نیرو را نشناخته بودند. * مقصود امام از صدور انقلاب، بیداری هویت اسلامی بود بر اساس، این نیروی نهفته،
نه تنها شاه سرنگون شد و جمهوری اسلامی پیاده شد بلکه در همه عرصه های رویارویی این جریان، جریان پیروز بود. این که ما امروز در سی و پنجمین سال انقلاب قرار داریم، نشان دهنده صحت این نظریه و تئوری و استواری این اندیشه است که ما قدرتی به نام قدرت امت اسلامی داریم. امتی که هویتش، هویت فرمانبرداری از خداست. ما خدا را حاکم و فرمانروای خود می دانیم و ما فرمانبران او هستیم. ما معتقدیم این راز قدرت است. این اساس انقلاب اسلامی بود و امام توانست این هویت را احیا کند. وقتی هویت زنده شد، کارش را تا خارج از مرزها ادامه داد. مقصود حضرت امام از صدور انقلاب هم همین بود. امام می دانست اگر این هویت در ایران زنده شد، در جاهای دیگر هم زنده خواهد شد. **«نسیم»: انقلاب اسلامی پس از رسیدن به منصه ظهور و تثبیت شدن، چه اثری بر کشورهای منطقه و جهان داشت. ابعاد مدنظر حضرت امام در صدور انقلاب چه بوده است و تا الان چه اتفاقاتی در این زمینه افتاده است. آیت الله اراکی: من برای پاسخ به سوال شما یک مثال می زنم. این مثال می تواند نشان دهنده معنای صدور انقلاب باشد. بنده از سال 73 تا 83 نماینده مقام معظم رهبری در لندن بودم. تا پیش از انقلاب،
مسلمانانی که در آن کشورها چه در اروپا و چه در آمریکا زندگی می کردند، مسلمانان نسل قدیم بودند. به این معنی که این ها در کشور خودشان مسلمان و با اسلام سنتی آشنا بودند که برای کار و تحصیل به اروپا و آمریکا مهاجرت کرده بودند. نسل بعدی که می آمد، غالباً ارتباط چندانی با نسل قبلی نداشت. یعنی نسل بعدی هویت دیگری داشت. هویت این نسل همان هویت اجتماعی اروپایی و آمریکایی بود. لذا شما در مرحله قبل از انقلاب می دیدید که مسلمانانی که در این کشورها پایبند دین و مسجد بودند همان قشر پیرمرد و پیرزنی بودند که اسلام شان را از کشور خود به آن جا آورده بودند. قشری که در آن جا متولد شده و رشد کرده باشد و نسبت به اسلام احساس تعهد کند، بسیار کم بود. * پس از پیروزی انقلاب، قشر مسلمان اروپا به جوانی گرایید وقتی انقلاب پیروز شد، کاملاً ورق برگشت و آن قشری که بسیار از اسلام دم می زد بیشتر از قشر جوان مسلمان بود. ما بسیار با این پدیده روبرو بودیم که جوان ها متدین و با انگیزه دینی و پدران و مادران و نسل قبل بدون انگیزه دینی بودند. حتی ما دیدیم که نسل بعد تعدادی از افرادی که قبل از انقلاب و یا در اوایل انقلاب، از انقلاب فرار کردند، نسبت به
انقلاب کاملاً متمایل و حتی مسلمان تر هستند. الان شما در اروپا و آمریکا قشر عظیم و یک موجی از جوانان مسلمان را می بینید که در دانشگاه و بازار و جاهای مختلف اجتماع حضور دارند. شما به انگلستان که می روید در همان بدو ورودتان در فرودگاه پشت دیسک چکینگ گذرنامه، می بینید دو سه نفر خانم محجبه هستند. ممکن است کسی خیال کند که این پدیده، یک پدیده جزئی است. نه. این طور نیست. این نشان دهنده این است که این موج اسلام گرایی به آن کشورها هم رفته و تا قعر دیار آن ها هم گسترش یافته است و دیگر تا خانه ها و در بافت آن ها نفوذ کرده است. در آن جا، دیگر قشر مسلمان یک قشر میهمان نیست. در گذشته قشر مسلمان و پایبند به ارزش های اسلامی یک قشر میهمان و حاشیه ای به شمار می آمد در حالی که امروز دیگر این چنین نیست. **«نسیم»: علت این امر چیست؟ آیت الله اراکی: چون اسلام در بافت مردم آن جا نفوذ کرده است. علت این نفوذ، احیای هویت اسلامی است که یک انرژی بزرگی در درون دارد؛ این انرژی نهفته، کارآمد است. **«نسیم»: چه کارامدی هایی دارد؟ آیت الله اراکی: کارآمد آن این است که فطرت حق طلب و حق شنوی انسان را بیدار می کند که عدالت و راستگویی را دوست دارد
و نسبت به خداوند متعال احساس علاقه می کند. آن زمان که من آن جا بودم جوانی بود که اصرار داشت نمازهای صبح را نیز به جماعت برگزار کنیم. من به او گفتم کسی آن موقع برای نماز جماعت نمی آید. او گفت: من افراد را گرد هم می آورم. به او گفتم کسی نیست مرا به مسجد بیاورد. چون آن جا گاهی اذان صبح ساعت دو و نیم صبح است. گفت: من خودم با ماشین خودم به دنبال شما می آیم. بعد نماز جماعت برپا شد و نود درصد آن ها که می آمدند جوان ها بودند. آن هم جوان هایی که در آن محیط پرورش یافته اند. ما ابتدا فقط دعای کمیل می خواندیم اما بعد برنامه ها گسترده تر شد. * با وقوع انقلاب اسلامی گرایش جوانان اروپایی به انقلاب اسلامی و اسلام افزایش پیدا کرد سال 86 یا 87 بود که از من دعوت شد روز عاشورا در یکی از برجسته ترین کالج های لندن و انگلیس سخنرانی کنم. من خیال می کردم ده، دوازده نفر از بچه های شیعه هستند که دور هم جمع شده اند و مراسم مختصری دارند. وقتی رفتم دیدم سالن پر از حدود 300-400 جوان است که برای سخنرانی روز عاشورا جمع شده اند و همه شیعه هستند. همچنین دیدم که بسیاری از این ها به زبان فارسی با هم صحبت می کنند. بچه های ایرانی بودند که آن جا
متولد شده اند و رشد پیدا کرده اند و حتی نسبت به انقلاب و اسلام گرایش بسیار مثبتی دارند. ما در اروپا و آمریکا امروز شاهد قشر عظیمی از این دست، در میان جوانان هستیم. * جریان های افراطی شیعی و سنی به روشنی از سوی سازمان های امنیتی انگلیس حمایت می شوند یکی از توطئه های غربی ها برای مقابله با این قشر، تأسیس گروه های افراطی چه شیعه و چه سنی و انداختن آن ها به جان این جوان هاست. آن ها از این جریان ها برای جذب جوانان پشتیبانی و حمایت می کنند. من، خود شاهد این اتفاق بوده ام. دانشگاه که می رفتم می دیدم که در نماز خانه دانشگاه، تمام نشریات وهابیون و القاعده وجود دارد و افرادی آن جا هستند که در نمازخانه می نشینند و جوانان را جذب خود می کنند و کسی هم کاری به آن ها ندارد، آن هم دقیقاً بعد از وقایع "یازدهم سپتامبر"نه قبل از آن. این ها، هم جریان های افراطی شیعی و هم جریان های افراطی سنی به روشنی از سوی سازمان های امنیتی انگلیس حمایت می شدند. این ها از بعضی جریان های افراطی شیعی حمایت کردند و بعدها رسانه در اختیار این ها قرار دادند و پشتیبانی رسانه ای شدند. بعدها در قالب طرحی در سنای آمریکا بودجه ای با عنوان کمک به "گروه های
ضد ایرانی" اما در حقیقت کمک به گروه های افراطی شیعی یا گروه های افراطی سنی ضد شیعی تصویب شد. * اجازه ندادند حتی صحیفه سجادیه در نمازخانه دانشگاه لندن باشد با پشتیبانی آن ها از این جریان های افراطی دو هدف تامین می شد؛ یکی این که این ها با افراطی گری مانع گرایش سایرین به اسلام می شد. این رفتارهای افراطی و کشت و کشتار به همراه فکر بسته و اندیشه های متحجری که این ها ترویج می کردند، مانع رسیدن پیام دین اسلام می شدند. برای این حرفم دلیل دارم. من در کینز کالج زبان می خواندم و وقت نماز، نماز را در دانشگاه می خواندم. این ماجرای مربوط به سال 2000 است. در کتابخانه نمازخانه هیچ کتابی جز کتاب های وهابی ها نداشت. گفتیم امتحان کنیم و کتاب نهج البلاغه و صحیفه سجادیه آن جا بگذاریم. صحیفه سجادیه که فقط دعاست و رنگ مذهبی خاصی هم ندارد. برای هر مسلمان متدینی صحیفه سجادیه که موعظه است. به هیچ وجه اجازه ندادند این کتاب ها را آن جا بگذاریم. صحیفه سجادیه در کتابخانه نمازخانه دانشگاه لندن اجازه حضور نداشت. این اتفاقات نشان دهنده نفوذ سازمان های جاسوسی غرب در میان جریان های اسلام گراست. این ها از این کار دو هدف را دنبال کردند؛ یکی
این که از میان این نیروهای اسلامگرا بر علیه اسلام گرایی حقیقی و راستین استفاده کردند و از این ها برای کوبیدن اسلام راستین بهره بردند. هدف دیگر این که، جامعه آن جا را نیز نسبت به این جریان اسلام گرا بدبین و وادار به موضع گیری منفی علیه آن ها کردند. این حرکت های دشمن، واکنش به بازتاب آن حرکت عظیم امام بود. وقتی نتیجه حرکت اسلامی امام و زنده شدن هویت اسلامی، گرایش قشر جوان به اسلام بود، آن ها را وادار به این گونه واکنش ها می کرد. این دیگر "حیویت" و "حیات مجدد" و نشان دهنده رویش جدید بود. **«نسیم»: این جریان های تکفیری در سوریه و سایر نقاط جهان اسلام ادامه همین پرورش جریان های افراطی است؟ آیت الله اراکی: بله. بعدها همین جریان های افراطی در دانشگاه های اروپایی را به این صحنه ها کشاندند. تنها در سوریه هم نیست. تا این که این ها را تبدیل به سوخت آتشی که افروخته اند، کردند. چه این طرف کشته شود و چه آن طرفی که این گروه علیه آن بسیج شده کشته شود، به نفع آن هاست. زمانی حزب الله لبنان باید با ارتش اسراییل مبارزه می کرد، امروز حزب الله باید با تکفیری ها بجنگد. ما باز هم معتقدیم این جریان تکفیری، جریان مبارکی است. حال که
این جریان به وجود آمده است، باید به وجود می آمد. ما این جریان های تکفیری را تجمعی از غده های چرکین جامعه اسلامی در طی قرن ها می دانیم. در طول قرن ها این غده های چرکین مانند بیماری مزمنی در پیکره جامعه اسلامی منشأ همه انحراف ها و بیچارگی ها بوده است. ما معتقدیم که وقتی از کشورهای مختلف اسلامی جریان های مختلفی به سوریه سرازیر می شوند و در قالب گروه های تکفیری ظاهر می شوند به این معنی است که غده های چرکین از رگ های امت اسلام دارد در یک جا جمع می شود و در همین جا سوخته خواهد شد. ما معتقدیم چنین خواهد شد و این اتفاق، نشان دهنده آن است که جامعه اسلامی دارد به سمت بهبود حرکت می کند و این پیکر دارد به سمت بازیابی سلامت خویش حرکت می کند. مانند یک پیکر آلوده عفونی که عفونت آن از دریچه یک جراحتی بیرون می آید. این مواد چرکین در یک جا به تدریج بیرون می رود تا بدن بتواند سسلامتی و بهبودی خود را بازیابد و قدرت دفاعی اش را سامان بخشد. با همه خسارت ها و با همه هزینه ها و زخم عمیقی که این حرکت تکفیری بر پیکر جامعه اسلامی دارد وارد می کند، ما معتقد هستیم که سرانجام این حرکات وحشیانه تکفیری ها، بازیابی جامعه اسلامی و کسب سلامت
فطری خودش است و این به معنی بازگشت جامعه اسلامی به سوی اسلام محمدی است. **«نسیم»: ویژگی های مردم ایران در فرآیند تبدیل نیرو و انرژی نهفته در مردم که در سایه تشکیل جمهوری اسلامی از بالقوه بودن به بالفعل شدن رسید، چه بود؟ مششابه این حرکت ها در دیگر کشورها نیز افتاده است. چرا نتیجه ای که مردم ما در ایران گرفتند در جاهای دیگر همچون مصر یا عراق محقق نشد؟ اگر در ایران رهبری همچون امام انقلاب را رهبری می کرد، آن ها نیز رهبرانی داشتند. چه ویژگی های متمایزی در این انقلاب و مردم آن نهفته بود که نتیجه ای متمایز با دیگر انقلاب های منطقه داشته است به طوری که 35 سال است که در قالب یک حکومت با عزت و مقتدر نمایان شده است؟ آیت الله اراکی: قبل از این که این ویژگی را من و شما کشف کنیم، قرآن کریم کریم به آن اشاره کرده است و نیز رسول اکرم(ص) در روایات متعددی که هم شیعه و هم سنی آن را روایت کرده اند، به این معنا اشاره کرده است. چند آیه از قرآن کریم اشاره به ایرانیان و این که اسلام سرانجام به دست آنان احیا خواهد شد، دارد؛ بر اساس این آیات، کسانی که پرچم اسلام را برافراشته خواهند داشت و آن را در آینده پیروز خواهند کرد ایرانیان
خواهند بود؛ از جمله این آیات، آیه از سوره جمعه است که توصیه شده در نمازهای جمعه خوانده شود، خداوند می فرماید: هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ؛ این آیه به عرب ها اشاره دارد. اوست که بین امیین (عرب ها) رسولی برانگیخت که آن ها را تزکیه کند ... و سپس می فرماید: وَ آخَرِینَ مِنْهُمْ لَمَّا یَلْحَقُوا بِهِمْ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ ؛ و دسته دیگری که به این ها هنوز نپیوسته اند؛ همه مورخین و مفسرین گفته اند که آخرین منهم یعنی ایرانیان و گاهی نیز از آن به اعاجم تعبیر کرده اند. آیه دیگری که به ایرانیان اشاره دارد، آیه 54 سوره مائده است که می فرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ مَن یَرْتَدَّ مِنکُمْ عَن دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَیُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْکَافِرِینَ یُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَلاَ یَخَافُونَ لَوْمَةَ لآئِمٍ ذَلِکَ فَضْلُ اللّهِ یُؤْتِیهِ مَن یَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ
عَلِیمٌ ؛ خیلی خوب است که رسانه های ما صفاتی که برای این قوم در این آیه آمده است تبیین کنند. این آیه می فراید ای کسانی که ایمان آوردید اگر شما به دین خدا پشت کنید، پس بدانید در آینده ای دور، خدا قومی را بر می انگیزد که چند خصلت دارند؛ یک، خدا این ها را دوست دارد و آن ها خدا را دوست دارند. یعنی رابطه بین آن ها و خدا رابطه عشق است. همین چیزی که در فرهنگ ایرانی ما وجود دارد. ما با خدا عاشقی می کنیم. چند سال پیش، یکی از شخصیت های شیعی عرب به ایران آمده بود. او می گفت ما هم شیعه هستیم اما وقتی ایرانی ها می خواهند امام زمان را خطاب کنند می گویند: مهدی جان. اما این گونه اصطلاحات در فرهنگ ما نیست. درست است که ما نیز امام زمان را دوست داریم اما شما ایرانی ها به شکل دیگری با امام زمان تعامل می کنید. گفتگوی دیگری نیز با دکتر مسعری از شخصیت های برجسته سنی سعودی داشتم. وی رهبر جریان معارض سعودی است. می گفت ما همیشه از شما شیعیان ایرانی تعجب می کردیم. شما ایرانی ها به مکه که می آیید از همان دور که چشمتان به گنبد رسول خدا(ص) می افتد های های گریه می کنید. اما ما هر چه می کنیم گریه کنیم، نمی توانیم. این چه روحیه ایدر شما
ایرانی هاست. هنوز خود ایرانی ها متوجه وجود چنین گوهری عشقی که در دل ایرانی هاست در سایه محبت اهل بیت(ع) است، نیستند. عشق به محمد و ال محمد پایه و مبنای هویت ایرانی است. ما اگر بخواهیم هویت ایرانی خود را تعریف کنیم، اساس و ریشه هویت ایرانی ما عشق به محمد و آل محمد است. همانی که سعدی گفته است؛ سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی عشق محمد بس است و آل محمد سعدی زبان هویت ایرانی است. نه هیت ایرانی امروز بلکه هویت ایرانی از 800 سال پیش تا به امروز. این هویت، همان هویت یحبونهم و یحبونه را می سازد. خصلت دوم مردمی که خداوند در قرآن وعده آمدن آن ها را داده است، تواضع در برابر مومنین است؛ اذله علی المومنین؛ همین بچه های پاسدار و مردم انقلابی ما همه همین طور هستند. مومنین از آن ها خوفی ندارد و همه خاکی اند اما اعزه علی الکافرین؛ در برابر کافران ستر و قدرتمند هستند. * آمریکا که قدرتمند ترین قدرت جهان است از هیچ بشری در این دنیا بیش از بسیجی و سپاهی خوف به دل ندارد زمانی ما اوایل انقلاب به ترکیه رفته بودیم. اردویی متشکل از دانشجویان و لاب بود که از ترکیه به سوریه و لبنان رفتیم. آن زمان ترکیه وضع خوبی نداشت و حکومت نظامی برقرار
بود. همان ابتدای حضور ما در ترکیه، سازمان امنیت ترکیه و پلیس امنیت آن جا ما را احاطه کردند و ما را با اتوبوس به پلیس امنیت ارزروم اولین شهر ترکیه بعد از مرز ایران بردند. چند ساعتی ما را آن جا نگه داشتند. سپس سفارت ما داخل ماجرا شد و ما را آزاد کردند. جویای این شدیم که برای چه ما را دستگیر کردند؟ از اتوبوس هم حتی ما پیاده نشده بودیم. فقط یک برای نماز پیاده شدیم. به ما گفتند چند نفر اورکت پوش همراه شما بوده است. گفتیم مگر پوشیدن اورکت جرم است. گفته بودند اورکت لباس بسیجی ها و سپاهی هاست. یک سپاهی وارد مملکت ما شود، کشور ما را بر هم می ریزد. آن وقت شما یک اتوبوس سپاهی و آخوند آورده اید. معلوم شد که ترس این ها را برداشته بود. آن زمان بود که فهمیدیم که آن ها چقدر از بسیجی و سسپاهی می ترسد. امروز آمریکا که قدرتمند ترین قدرت جهان است از هیچ بشری در این دنیا بیش از بسیجی و سپاهی خوف به دل ندارد. این که می گویم مبالغه نیست. این همان اذله علی المومنین، اعزه علی الکافرین است. خصلت سوم آن مردم مجاهدت در راه خداست؛ یجاهدون فی سبیل الله؛ این ملت ما 35 سال است که در جهاد است؛ هم جهاد سیاسی، هم نظامی و اخیراً هم جهاد
اقتصادی و فرهنگی و فکری. خصلت چهارم آن مردم که به درد شما رسانه ها هم می خورد این است که از ملامت ملامتگران، جوسازی های تبلیغاتی و حمله ها و فضاسازی های رسانه ای خوفی به دل راه نمی دهند. این نکته مهمی است که شاید هنوز مردم ما متوجه این نقطه اقتدار خود نشده باشند. امروز رسانه های بسیاری دارند علیه ما تبلیغ می کنند. اوکراین در چند روز، با همین کار رسانه ای واژگون شد. با رسانه یک دولت را در مدت چند روز واژگون کردند. اما ما 35 سال است که به رغم فعالیت های بسیار و روزافزون رسانه های معارض همچنان ایستاده ایم. اوباما اخیرا گفته است: اگر می توانستم پیچ و مهره های قدرت هسته ای ایران را از هم بپاشانم می کردم. می گوید اگر می توانستم. شرمن نیز گفته است اگر می توانستیم همه قدرت نظامی ایران را از بین ببریم این کار را می کردیم اما نمی توانند. این ها برای آن که بتوانند در برابر صهیونیست ها آبرویی برای خود بخرند، آخرین عذری که آورده اند این است که نمی توانند. اما ما در مقابل می گوییم "می توانیم". این همان "لا یخافون لومه لائم" است. تمام این 4 خصلت در مردم ما وجود دارد. غیر از این آیه، در تفسیر همین آیه و آیه قبل و چند آیه
دیگر چندین بار در تفاسیر اهل سنت و شیعه در روایات آمده است که وقتی این آیه نازل شد، از رسول خدا پرسیدند این قومی که در آینده با این خصلت ها خواهد آمد، کیست؟ حضرت با دست بر پشت سلمان فارسی زد و فرمود: قومی از تبار این مرد. سپس، این روایت را فرمودند: لو کان ایمان فی الثریا، لتناوله رجال من فارس. سه روایت مشابه این روایت آمده است یکی همین که عرض کردم. دیگری می فرماید: لو کان دین فی الثریا .... و دیگری نیز می فرماید: لو کان علم ..... ایمان یعنی عشق، دین یعنی پایبندی به اعتقادات و مظاهر دینی و علم یعنی دانش. این سه چیز امروز ویژه ایرانیان است و این سه چیز، همان هویت ایرانی امروز ما را تشکیل می دهد که ریشه آن در همان عشق به محمد و آل محمد است که عرض کردم. * ما به "ایرانی" بودن خود افتخار می کنیم اما نه به رگه "ملی گری ایرانی" ما معتقد هستیم که آن چه که قرآن کریم به آن وعده داده و معرفی کرده است، باید امروز در دنیا علم کنیم. ما به "ایرانی" بودن خود افتخار می کنیم اما نه به رگه "ملی گری ایرانی". در این رگه ملی گری هم منافق وجود دارد و هم سلطنت طلب. ما آن ایرانی گری را حرمت می نهیم و آن را مبنای هویت خود می نهیم که
مبنای آن همان عشق محمد و آل محمد(ص) باشد. این همان چیزی است که انقلاب را در ایران پیروز کرد و مردم ایران را بر سایر جاها غلبه بخشید و آن ها را یکپارچه کرد و آن ها را واداشت که به فرمان یک پسر رسول خدا(ص) گردن نهند و خضوع برای امر ولایت داشته باشند. خضوع در برابر ولایت مگر کار آسانی است؟ چرا در کشورهای دیگر هر چه تلاش می کنند چنین حالتی پیش نمی آید و چرا در مصر اینقدر زود انقلاب شان از هم پاشید؟ می گویند ما رهبر مقتدر نداشتیم. نه. مسئله فقط مسئله رهبر نیست. مسئله نبود رابطه عشق و ایمان بین توده مردم و رهبر است. آن ها نیز رهبر داشتند اما آن ها نتوانستند این رابطه را با مردم شان ایجاد کنند. این رابطه در کشور ما از همان عشق الهی به محمد و آل محمد(ص) بر می خیزد. وقتی امام به مردم دستوری می داد ،مردم ما در چهره او چه می دیدند؟ در چهره او چهره امیرالمومنین علی بن ابی طالب را می دیدند. این ادعای من نیست. خود مردم در شعارها می گفتند انقلاب ما حسینی است رهبر ما خمینی است. قیام ما در عاشورا و در مناسبت های دینی شکل گرفت. قدرت و امتیاز ملت ما همان چیزی است که ما از آن تعبیر به "ولایت" می کنیم. **«نسیم»: نگاه حضرت امام
نسبت به وقوع انقلاب اسلامی در کشورهای منطقه به ویژه کشورهای اسلامی و اقوام شیعه و سنی چه بود؟ آیت الله اراکی: امام معتقد بودند همین نیرویی که در ایرانیان وجود دارد در همه جا وجود دارد منتهی باید این نیرو را به فعلیت آورد. در ایران به دلیل مراسم های دینی گوناگونی همچون عاشورا، میلاد و شهادت ائمه اطهار، که در بین ما رایج است این نیرو سریع تر و راحت تر به فعلیت در آمد. ما اعیاد نورز مان را در کنار امام رضا(ع)، امام زاده ها و زیارتگاه ها جشن می گیریم. اگر قم باشند در حرم حضرت معصومه(ع)، اگر شیراز باشند در حرم حضرت شاهچراغ(ع) دور هم جمع می شوند. در یک روستا اگر امام زاده ای داشته باشند، در حرم آن امامزاده دور هم جمع می شوند. ما در هر میلاد و شهادتی دور هم جمع می شویم. همین ها بود که این انرژی نهفته را در مردم ما به فعلیت در آورد و زنده و فعال نگه داشته است. همین رابه ولایی در جای دیگر هم وجود دارد اما احتیاج دارد که به آرام آرام به فعلیت برسد و آن ها طعم محبت حضرت رسول اکرم و اهل بیت او را بچشند. علت این که سیاست امروز ما در مجمع التقریب این است که جشن های ولادت حضرت رسول اکرم(ص) در سراسر جهان با شکوه بسیار
برگزار کنیم، همین است. این جشن ها این حس محبت به رسول اکرم و اهل بیت او را زنده می کند. به همین علت، امسال جشن میلاد حضرت زهرا(س)، دختر مکرم نبی اکرم(ص) را نیز با عنوان جشن بزرگ «مادر مهر» با شکوه هر چه تمام در تهران، شهرستان ها و کشورهای دیگر برگزار خواهیم کرد. ما معتقد هستیم که راز اصلی حیویت و یکپارچگی جامعه اسلامی، این رابطه عشق ولایت است که باید آن را زنده کرد. **«نسیم»: قدری رو به آینده صحبت کنیم. مقام معظم رهبری از تمدن نوین اسلامی صحبت می کنند و می فرمایند که ما باید به سمت آن حرکت کنیم. نقشه راه تمدن نوین اسلامی چیست و وحدت شیعه و سنی در کنار هم چه نقش و جایگاهی در رسیدن به این تمدن نوین اسلامی دارد؟ آیت الله اراکی: رویش و اقتدار هر تمدنی از انسان ها و اراده انسان های آن تمدن بر می خیزد. تا وقتی شما یک اراده نیرومندی برای پیشرفت و دستیابی به قله های کمال نداشته باشید آن تمدن شکل نمی گیرد. اراده قوی هم از عشق بر می خیزد. مرحوم پدرم می فرمود: علم بدون عشق حاصل نمی شود. عالم کسی است که اول عشق به علم در او ریشه کند. تمدن هم همین طور است. تمدن جایی شکل می گیرد که مردمش عاشق رشد و پیشرفت باشند و تمام
نیرو و انرژی خود را در این رابطه به کار بگیرد. این نیرو ها وقتی به فعلیت می رسد که این ملت به عنوان عاشق کمال و کشف نقطه های دست نیافتنی و مجهولات باشد. اگر چنین اراده محکمی در یک ملت زنده شد، قطعاً پیروز می شود. برای ریشه کردن چنین اراده ای در یک ملت، آن ملت باید وحدت داشته باشد. قبل از وحدت باید عشق به کمال داشته باشند. وقتی این عشق یگانه شد، منجر به وحدت می شود. وقتی عشق در هویت این ملت ریشه دوانید و همه عاشق یک هدف شدند، یک ملت واحد تشکیل می شود و اراده ای واحد و پولادین شکل می گیرد. آن اراده دیگر خسته نخواهد شد و در برابر موانع شکست نخواهد خورد. موانع را می شکند و سدها را پشت سر می گذارد. ما معتقد هستیم که امروز این اراده را ما بیش از هر ملت دیگری داریم. امت اسلام نیز چنین توانی را دارند. امت اسلام، امتی است که می تواند بر مبنای محبت خدا، به این اراده برسد. یک جمله در قرآن کریم آمده است که معرف امت اسلام است. خداوند به رسول خدا(ص) می فرماید: قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی ... یحببکم؛ خداوند به رسول خدا می فرماید به مردم بگو اگر عاشق خدا هستید از من پیروی کنید تا خدا هم شما را دوست داشته باشد. رابطه از
عشق آغاز می شود و با عمل به خوبی ها و نیکی ها ادامه پیدا می کند. اتباع از رسول خدا عمل به همه خوبی هاست. اگر ما عمل عاشقانه داشته باشیم، عاشقانه در دانشگاه درس بخوانیم و در کارخانه و اداره کار کنیم، این عشق هم ما را یکی خواهد کرد و هم اراده ما را قوی خواهد کرد و هم ما را به آن مقصود خواهد رساند. لذا اولین کاری که باید بکنیم این است که از دوره ابتدایی بچه ها را عاشق و دوستدار علم بار بیاوریم و طوری باشد که کودک از تعطیلی خوشش نیاید و به معلمم و کتاب و نوشتن و آموختن عشق بورزیم. **«نسیم»: بزرگترین تهدید آینده جهان را چه می بینید؟ آیت الله اراکی: به نظر من همین حرکت های تکفیری، عمده ترین تهدید پیش روی ماست. تهدید اساسی و بنیادی ما ضربه خوردن از درون و متلاشی شدن از درون است. حضرت امام می فرمود: من از دشمن خارجی ترسی ندارم. بر شما از دشمن داخلی می ترسم. این را قرآن هم فرموده است. منافقین بدتر از کافران هستند. چون از درون جامعه اسلامی را تهدید می کنند. ما باید تلاش کنیم با بیدارگری و هشیار سازی جامعه اسلامی به خطر افراطی گری و تفرقه، چه افراطی گری شیعی و سنی و چه افراطی گری قوم گرایی و هر نوع افراطی گری که تجاوز
از مرزهای عقل و شرع باشد، جامعه را نسبت به این تهدیدات مقاوم و آماده کنیم. هر افراطی گری یک جنگ درونی را به همراه دارد و همه باید بر علیه این افراط ها متحد شویم. اگر توانستیم پیونددرونی بین مسلمانان را محکم کنیم و آن ها را با هم یکپارچه کنیم که ان شاء الله خواهیم توانست، قطعاً بر همه موانع پیروز خواهیم شد. **«نسیم»: در کنفرانس اخیر وحدت اسلامی تصمیم گرفته شده بود تا جلساتی با علمای وهابی برای جلوگیری از خطرات تکفیری هایی که اقدامات مسلحانه علیه مسلمانان دیگر دارند، برگزار شود. این جلسات برگزار شده است؟ آیت الله اراکی: ما جلساتی داشته ایم و درخواست هایی هم کرده ایم. اثراتی هم داشته است. تا حدودی اثرگذار هم بوده است. نتیجه این تماس ها، این بوده است که برخی از آن علمایی که زمانی در جبهه تکفیر قرار داشتند، از آن جبهه بیرون آمدند و حتی فتواهایی علیه این جبهه های تکفیری صادر کردند. منتهی خطر، خطر بزرگ و دامنه تهدید بسیار وسیع است. آمریکا، فرانسه، انگلیس، آلمان و رژیم صهیونیستی تمام قدرت سیاسی، نظامی، اقتصادی و عقل و تدبیر سیاسی شان را به کار گرفته و هزینه کرده اند تا امت اسلام را از درون متلاش کنند. البته ان شاء
الله نخواهند توانست.