اخبار آرشیوی
حسینیان، کارشناس خاورمیانه در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: اسرائیلیها میدانند که اگر سیدحسن نصرالله تهدیدی کند، آن را عملی خواهد کرد/ وضعیت سوریه بعد از ۳ سال بحران به نفع دولت این کشور است/ بحران اوکراین میتواند باعث کمکهای روسیه به سوریه شود/ کشورهای حامی تروریستها میخواهند تمامی آنها را در چرخ گوشت سوریه از بین ببرند
در آستانه سال جدید از آقای میرمسعود حسینیان، کارشناس منطقه خاورمیانه دعوت کردیم تا با حضور در خبرگزاری «نسیم» ضمن گفتگویی تفصیلی به بررسی آخرین وضعیت منطقه خاورمیانه بخصوص مسائل سوریه بپردازیم؛ مشروح این گفتگوی تفصیلی به شرح زیر است: * «نسیم» با توجه به تحولات چندماهه گذشته در سوریه و بخصوص برگزاری مذاکرات ژنو 2 هم اکنون تحلیلی از اوضاع این کشور بیان بفرمایید. - اکنون بعد از سه سال دقیقا مشخص شده است که حرکتی که در سوریه در حال انجام است با حرکات موجود در مصر، لیبی یا یمن، بسیار متفاوت است. تعبیر بنده این است که در کشورهای دیگر حرکات را مردم شروع کردند و سپس برخی قدرتها براین موج حرکت مردمی سوار شدند و با موج سواری تلاش کردند آن را منحرف کرده اهداف خود را دنبال کنند اما شرایط سوریه نشان میدهد که حرکت را در این کشور دیگران شروع کردند. گرچه میپذیریم که مردم سوریه برخی مطالبات به حقی داشتند اما ملتی نبودند که بخواهند خواستها و مطالب خود را اینگونه پیش برند. نشانه هایی وجود دارد که این فرضیه که حرکت موجود در سوریه را دیگران تحریک و شروع کردند را تایید میکند. مثلا شما میبینید که در مصر یا بحرین حرکت از
پایتخت و از میدان مرکزی پایتخت - میدان لولو بحرین یا میدان تحریر قاهره- شروع میشود و مردم آغاز کننده این حرکت هستند اما در سوریه حرکت از نواحی و مناطق مرزی شروع میشود. تا چند ماه اصلاً دمشق بعنوان پایتخت سیاسی آرام است، حلب بهعنوان پایتخت اقتصادی آرام است و بعدا ناآرامیها به این مناطق کشیده میشود. نشانه دوم این است که شما شاهد هستید که در کشورهای دیگر شروع حرکتها پشت سر هم و مانند یک دومینو است، حرکت در تونس شروع میشود و به سرعت در مصر و بقیه کشورها ادامه پیدا میکند. اما فاصله آخرین حرکت در این کشورها تا شروع این جریان در سوریه سه تا چهار ماه طول به درازا میکشد؛ این فاصله نشان میدهد که برخی قوای منطقهای و بینالمللی در حال برنامهریزی برای ایجاد این حرکت بودند. ضمن اینکه در سایر کشورها شاهد بودیم که آمریکا تا آخرین لحظه در کنار مبارک یا علی عبدالله صالح و سایر حاکمیتها ایستاده بود، اما در سوریه به سرعت در کنار معارضه قرار میگیرند و به اصطلاح آزادیخواه و دموکراسی طلب میشوند. نشانه دیگر موضوع مرزها است که طبیعتا در هرجایی که بحرانی اتفاق میافتد بسرعت مرزهای کشور و نیز کشورهای همسایه حفاظت شده و
یا بسته میشود اما در مورد سوریه شاهد هستیم که ترکیه و اردن مرزهای خود را باز کردند و از این طریق و نیز مرز لبنان، انواع کمک و سلاح و ... به مخالفان میرسد . نشانه دیگر، مسلح شدن سریع معارضه و ایجاد یک معارضه مسلحانه در سوریه است، درحالیکه این حرکات در سایر کشورهای شاهد بیداری اسلامی، کاملا مردمی و با استفاده از روشهای غیر خشونت آمیز بود. **فتنه انگیزی در سوریه این تئوری را مطرح کردند که اگر سوریه را به عنوان کمر مقاومت بزنیم، ارتباط ایران و حزب الله قطع میشود تمامیاین موارد نشان میدهد که با پذیرش قسمت اول بحث یعنی برخی درخواستهای بحق مردم سوریه، این حرکت را دیگران در سوریه دامن زدند. مردم سوریه درخواست های به حقی داشتند اما راه حل آن، چیزی که اکنون اجرا شد نبود. این موارد نشان میدهد در سوریه، برنامه یا توطئهای از پیش طراحی شده اتفاق افتاده است. افرادی که در مورد سوریه فتنه انگیزی میکردند ذهنیتشان این بود که حرکت مقاومت در منطقه، به صورت اژدهایی است که سر آن در ایران، دم آن در لبنان و کمرش در سوریه است. در مورد ایران، در طول حدود 35سال تجربه کرده بودند که نمیتوانند با آن طرف شوند. مقاومت درجنگ 8 ساله
و نیز مقاومت در مقابل تحریمها و فشار ها و.. این تجربه را به ایشان آموخته بود. در لبنان هم که جنگ 33 روزه و 22 روزه و جنگ با نوار غزه، متوجهشان کرده بود که امکان برخورد نظامی وجود ندارد. لذا این تئوری و برنامه را مطرح کردند که اگر ما سوریه را به عنوان کمر مقاومت بزنیم، ارتباط لبنان، ایران، مقاومت و حزب الله قطع میشود و بعد از شکست سوریه و اسقاط بشار میتوانیم سراغ حزب الله و ایران برویم و بر همین مبنا سراغ صحنه سوریه رفتند. صحبت هایی که رهبران خیلی از کشورهای عربی بیان میکردند نشان میدهد که قصه این بوده است که در ابتدا سوریه را بزنند و با شکست سوریه، بشاراسد به عنوان یکی از ارکان محور مقاومت زمین میخورد و ایران ارتباطش با مقاومت و حزب الله و لبنان قطع میشود و بدنبال آن میتوان اقدامات دیگری را علیه لبنان و ایران انجام داد. آنها با این طرح و توطئه وارد شدند و شاهد بودید که در 3 سال گذشته هر اقدامی که توانستند انجام دادند و به عبارتی تجربیاتی که در طول 30 سال در مورد ایران داشتند، در عرض 3 سال در سوریه عملیاتی کردند. تحریم کردند، محاصره اقتصادی کردند، فتاوای مستهجن و زشت دادند که آخرین آنها داستان جهاد
نکاح و دیگر فتاوایی از این قبیل است. نیرو و اموال فرستادند، مزدوران مسلح اعزام نمودند و هرکاری که توانستند در سوریه انجام دادند اما موفق نشدند. (طبق برخی آمار بیش از یکصد هزار مزدور مسلح از بیش از 80 کشور جهان در سوریه علیه نظام میجنگند) یکی از این توطئهها موضوع استفاده از سلاح شیمیایی در منطقه غوطه شرقی در حومه دمشق بود که با متهم نمودن دولت سوریه به این جنایت، قصد حمله رسمی نظامی را داشتند و حتی گفته شد که یکی از کشورهای عربی هزینه حمله به سوریه را متحمل شده بود که باعث گردید احتمال جنگ در سوریه بسیار جدی شود که با پیگیری ایران، روسیه، چین و دیگران این کار انجام نشد. **وقتی مخالفان سوریه و حامیان منطقهای آنها در تمامی کارهایی که انجام دادند موفق نشدند، موضوع نشست ژنو2 را مطرح کردند. میتوان گفت وقتی مخالفان و حامیان منطقهای و بینالمللی آنها تمامی کارهایی که میتوانستند درجهت اسقاط نظام سوریه، صورت دهند را انجام دادند ولی موفق نشدند، موضوع نشست ژنو2 را مطرح کردند تا خواسته و هدفی که از طریق نظامی به دست نیاورد بودند را از مسیر سیاسی به دست بیاورند. کنفرانس ژنو2 بعد از بارها تاخیر برگزار شد ولی به
دلایل متعددی شکست خورد که شکست آن نیز در حقیقت شکست معارضین محسوب میشود. دلیل آن این است که اگر آنها آمده بودند که مذاکره کنند، دولت سوریه مشکلی نداشت اما آنها به هدف اسقاط بشاراسد آمده بودند و نیتشان این بود که دولت انتقالی را تشکیل دهند که در نهایت نیز به اهداف خود نرسیدند و ژنو2 شکست خورد، درحالیکه دولت سوریه کماکان بر سرقدرت است. الان بعد از ژنو2 مجددا شاهد فشارهایی به بهانه های موضوع حقوق بشر و کمکهای انسان دوستانه بر سوریه هستیم. **وضعیت سوریه بعد از 3 سال در حوزه سیاسی، میدانی و نظامی به نفع دولت سوریه است. اکنون برمیگردم به سوال شما که در حال حاضر شرایط چگونه است. از نظر وضعیت میدانی و صحنه نظامی شاهد هستیم که در حمص، حلب، قلمون، حومه دمشق، القصیر و دیگر مناطق ازجمله در یبرود که یکی از مناطق اساسی و مهم سوریه است، شاهد پیروزی های میدانی هستیم. القصیر منطقه بسیار مهمی است و منطقه ای استراتژیک در نزدیکی مرز لبنان محسوب میگردد که برای ورود نیرو، اموال، سلاح و دیگر امکانات از طریق طرابلس لبنان به داخل سوریه استفاده میشد. القصیر در نزدیکی مرز لبنان در دو طرف مرز لبنان و سوریه است و شهری است که در
هنگام تقسیمات مرزی به دو قسمت تقسیم شده است. نیروهای معارض از طریق سفیر لبنان به سوریه وارد و بعد از آن نیز وارد مناطق اطراف دمشق و دیگر قسمتها میشدند . شاید اهمیت منطقه یبرود که چند وقت پیش آزاد شد بیشتر از جاهای دیگر باشد آن هم به این دلیل است که یبرود نزدیک منطقه عرسال لبنان است. از شمال این منطقه بسیاری از ماشین های انفجاری وارد لبنان میشد و از جمله ماشینهای بمبگذاری شده در انفجار نزدیک سفارت و رایزنی جمهوری اسلامی ایران در لبنان و منطقه ضاحیه و سایر اماکن همه از مسیر عرسال و یبرود وارد میشد. بعد از آزادسازی یبرود، ارتباط معارضین با مرز لبنان قطع شده و مقدار زیادی از مشکلات داخل لبنان نیز از این طریق حل میگردد. لذا در صحنه میدانی بعد از 3 سال شاهد پیروزیهای بسیاری برای دولت سوریه در مناطق مختلف هستیم و متقابلا در میان معارضین نیز شاهد اختلافاتی گسترده هستیم. از جمله مشکل بین آقای احمد جربا و سایرین که در نشست ژنو2 کاملا بروز بیرونی پیدا کرد. از طرفی نیز بین «هیأت تنسیق» در داخل و «هیأت ائتلاف» در خارج سوریه اختلاف زیادی وجود دارد. اختلافات در بین حامیان معارضین نیز کاملا مشهود است. در طرف مقابل،
وضعیت دولت مستقر است، هم از نظر سیاسی و هم از نظر نظامی، در فضای جهانی دولت سوریه دولت مستقری است و حتی در میان کشورهای غربی نیز پذیرفته شده که دولت حداقل تا چند ماه دیگر که انتخابات ریاستجمهوری سوریه است بماند. در مورد قضیه شیمیایی که گفته شده باید مواد شیمیایی باید توسط دولت امحاء شود ، بطور ضمنی بقای نظام بشار از سوی دولتهای غربی نیز پذیرفته شده است. به طورکلی احساس میشود وضعیت بعد از 3 سال که از شروع این بحران میگذرد در حوزه سیاسی، میدانی و نظامیبه نفع دولت سوریه است. * «نسیم» دلایل اختلافات ایجاد شده در میان معارضین چیست و آینده آن را چگونه پیشبینی میکنید؟ - معارضه سوریه بر مبنای دیدگاه و استراتژی تشکیل نشده است، و فقط مبنای آن سرنگونی بشاراسد بوده و نیروهای خارجی این افراد و گروهها را به هدف اسقاط بشار اسد تحریک کردند و چون در این هدف به نتیجه نرسیدن باعث تشدید اختلافات در میان آنها شد. معارضین ابتداً در داخل خودشان و بعد از این که برخی از مناطق توسط آنها تصرف شد، بر سر تقسیم غنائم و حوزههای نفوذ به جان یکدیگر افتادند، ضمن اینکه بسیاری از این گروه ها وابسته به قدرتها و کشورهای دیگر هستند و
براساس آماری که وجود دارد معارضین داخلی در سوریه شاید 10% نیروهای کل را نیز تشکیل نمیدهد. 90 درصد از نیروهایی که در سوریه شاهد حضور آنها هستیم از بیرون آمده اند. داعش و النصره و دیگران همه از بیرون از مرزها آمدهاند، البته تعدادی از افراد ارتش آزاد از سوریها هستند. **در مورد آینده معارضان، خود حامیان آنها نیز ماندهاند که چه باید بکنند حالا بعد از آنکه کشورهای حامی معارضه، بر سر موضوع سوریه اختلاف پیدا کردند، مانند اختلافاتی که در بین عربستان، ترکیه، قطر و دیگر کشورها اتفاق افتاد، این امر باعث ایجاد اختلاف در داخل معارضین نیز گردید. برخی کشورهای منطقهای، گروه داعش را که مخفف (دولت اسلامیعراق و شام) است را درست کردند، اما بعد از آن شاهد بودند که تندرویهای این گروه افراطی روزبهروز جدیتر میشود، این گروهها مردم آزاری کردند، سرها را بریدند، با سرکشتهها بازی کردند و جلوی دوربین تلویزیون ها پس از قتل سرباز سوری، جگرشان را در آوردند و به دندان کشیدند و از این نوع کارها که از جمله آن چند روز پیش براساس فتوای یکی از مفتیها، سرهای بریده را برروی ماشینها گذاشتند و با آنها مانور دادند، همه اینها باعث شد که
کشورهایی که این گروهکها را ایجاد کردهاند احساس نگرانی پیدا کنند و طرفداران غربی و عربی آنها دیدند که این موضوع باعث آبروریزی و جدایی بیشتر و نفرت مردم از این گروهها شده است و حتی کار به جایی رسید که بشار اسد گفت که هرچقدر این گروهها از این گونه کارها انجام دهند به نفع دولت سوریه میشود چون باعث میگردد که ملت متوجه شوند که با چه افرادی مواجه هستند. در نتیجه این رفتار، کشورهای حامی معارضین وارد شدند و جبهه النصره که از نظر آنها معقولتر از داعش بودند را تقویت کردند. در نتیجه بین جبهه النصره و داعش درگیری شدیدی ایجاد شده است و تا به حال نزدیک 4000 نفر در درگیری داخلی میان این دو گروه کشته شدهاند. اختلاف برسر تقسیم غنیمتها، اختلاف بر مدیریت مناطق مورد نفوذ، اختلاف بین کشورهای حامی و اینکه اصلا این گروهها هیچگونه برنامه مشخصی نداشتند و برنامه فقط این بود که بشاراسد را ساقط کنند باعث ایجاد مشکلات و اختلافات داخلی در میان آنها گردید. در مورد آینده معارضان، خود حامیان آنها نیز ماندهاند که چه باید بکنند. برنامهای که ظاهرا عربستان و کشورهای دیگر دارند و بیان نیز کردهاند این است که اصطلاحاً میخواهند سوریه
را مانند یک چرخ گوشت کنند که تمامی تندروها را از تمام دنیا جمع کنند و در این چرخ از بین ببرند. نیت آنها از ایجاد این وضعیت همین موضوع است که از این طریق هم از شر نظام بشار و هم از شر نیروهای افراطی راحت گردند و دلیل آن نیز این است که همه کشورهای غربی و آمریکا نگران هستند که این نیروی تندروی داعش یا نیروهای تندروهای دیگر که از چچن تا آلمان، فرانسه تا کشورهای عربی مانند یمن، لیبی و غیره آمدهاند و برطبق آماری که توسط آقای اخضر ابراهیمی بیان داشته از بیش از 80 کشور الان نیروهای معارض در داخل سوریه در حال جنگ هستند و ممکن است پس از پایان بحران سوریه به کشورهای خود بازگردند را چگونه کنترل و مدیریت کنند. گفته میشود بیش از 100 هزار نفر و حدود 1300 گروه در حال جنگ در سوریه هستند و این موضوع یعنی گسترش اندیشه تکفیری و تندروی و تاثیران آن در کشورهای دیگر باعث نگرانی همه این کشورها گشته است. مثلا یکی از مسئولان کشور نروژ گفته است که 10 نفر از این افراد که به سوریه رفته بودند، پس از آموزشهای مختلف به این کشور بازگشتهاند و ما نگران این موضوع هستیم. لذا کشورهای غربی برنامه هایی دارند و به دنبال این هستند که تا آنجایی
که میتوانند این افراد را در داخل سوریه از بین ببرند. شاید یکی از دلایل فرمانی که امیرعبدالله سعودی چند وقت پیش اعلام کرد که آنهایی که در خارج از کشور در حال جنگ هستند برنگردند و اگر برگردند اعدام میشوند نیز همین موضوع بوده است. جنگجوی سعودی که اکنون در سوریه در حال جنگ است میداند که پلهای پشت سرش خراب شده است و اگر برگردد اعدامش میکنند و لذا چاره ای ندارند جز اینکه بمانند و به مبارزه ادامه دهد. اما این تندگرایی و افراطیگری یک تفکر است و متاسفانه در همه جای دنیا ریشه دوانیده است و اگر چند نفر از آنها نیز از بین بروند ممکن است در جای دیگری مشکلاتی را به وجود بیاورند و به همین دلیل نگرانی کشورهای غربی و عربی نسبت به این موضوع بسیار زیاد است. * «نسیم» نقش و توان تاثیرگذاری مجلس سیاسی معارضین سوری در این اختلافات را چگونه میبینید؟ - مجلس و اصطلاحاتی از این قبیل، اصطلاحاتی است که هرگروه از معارضین برای خود درست کردهاند، برای مثال در بیرون سوریه ائتلافی درست کردهاند که آقای احمد جربا و دیگران ریاست آن را به عهده دارند که به معارضین خارج از کشور معروف هستند. گروهی دیگر نیز در داخل به عنوان «هیأت تنسیق»
معروف هستند که به قولی معارضه خوشخیم هستند. داخلیها در حال معارضه با دولت هستند ولی درچارچوب نظام و نه به وسیله کشت و کشتار، اینها معتقدند که دولت یک سری مشکلات دارد و باید بنشینند و صحبت کنند و لذا داخلیها مقداری متعادلتر هستند. معارضین بیرونی، درخارج نشستهاند و از کمک و سلاح خارجی استفاده میکنند و میجنگند. این 1300 گروه زمانی با هم اتحاد میکنند، زمانی از هم جدا میشوند و دوباره متحد میشوند و... و لذا میتوان گفت مجلس سیاسی معارضین جایگاه خاصی در بین معارضه ندارند. حدود 120 نفر از گروههای مختلف را در ائتلاف خارج از کشور جمعآوری نمودند تا هیأتی را جهت ژنو انتخاب نمایند. ولی در موضوع ژنو2 به مشکل خوردند و نزدیک به 50 نفر از اعضای ائتلاف، در مورد حضور یا عدم حضور در ژنو مخالفت کردند، در ژنو آقای احمد جربا و مجموعه معارضه در روز اول در مدیریت برنامه به مشکل خوردند و احمد جربا از ریاست کنارهگیری کرد و چون هیأتی که در مذاکرات بود نتوانستند کسی را از میان خودشان برای ریاست برگزینند، فردی را از بیرون آوردند. با این مواردی که بیان شد این گروه یعنی ائتلاف خارج جایگاه خاصی در معارضه ندارد. **براساس اطلاعات
هیأت مذاکره کننده در ژنو بیش از 3% معارضه را تشکیل نمیدهند براساس آمار و اطلاعات هیأت مذاکره کننده در ژنو بیش از 3% معارضه را تشکیل نمیدهند. هیأت تنسیق داخل با این گروه شدیدا مشکل دارد و قبول نکرد که این هیأت نمایندگی آنها را داشته باشد . از ائتلاف بیرون نیز نزدیک 70% نپذیرفتند که این افراد نماینده ائتلاف باشند و به همین دلیل این گروه در مذاکرات ژنو حرفی برای گفتن نداشت. هیأت مذاکره کننده معارضین در ژنو حرف دیگران را میزدند و براساس اخبار منتشره، سفیر وقت آمریکا در سوریه یعنی رابرت فورد، در یکی از هتلهای ژنو مستقر بود و هر روز با این گروه در ارتباط بود و به آنها مشورت میداد. همچنین این گروه حرف آمریکا و کشورهای عربی منطقه را میزدند و خودشان از طرف خودشان چیزی برای بیان نداشتند که بتوانند مستقل بیان کنند. یکی از دلایل شکست مذاکرات ژنو نیز همین موضوع بود به عنوان مثال در صحبت آقای ولید معلم وزیر خارجه سوریه نیز بیان شد که گفتند که اگر ما فردا آتش بس را قبول کنیم، ارتش سوریه یک فرمانده دارد به نام بشار اسد میگوید فردا آتش بس و ما آتش بس را اجرا میکنیم اما معارضین چطور؟ فرمانده آنها کیست؟ و به چه کسی
میتوانند بگویند که آتش بس را اعلام کند؟ هیچگونه تضمینی برای اجرای تصمیمات ژنو2 از طرف معارضه وجود نداشت و به همین دلیل بود که نتوانستند در مذاکرات به نتیجه برسند. * «نسیم» اکنون شاهد هستیم برخی از کشورهای عربی، غربی دستور بازگشت به نیروهای معارض درگیر در سوریه را صادر کرده اند، آیا آنها به این نتیجه رسیده اند که بحران سیاسی راه حل نظامیندارد؟ اگر جواب شما مثبت است چه چیزی آنها را به این نتیجه رسانده است؟ گزینه جایگزین جنگ از دیدگاه آنها چیست؟ - در اینکه کشورهای عربی و غربی به این نتیجه رسیدهاند که بحران سوریه راهحل نظامیندارند تقریبا همه متفقالقول هستند و همانگونه که بیان شد در این 3 سال گذشته هرکاری که از دستشان برای سرنگونی دولت سوریه بر میآمده انجام دادهاند؛ از ارسال اموال و سلاح تا مزدور و فتاوا یا باز کردن مرزها و کلا هرکاری که میتوانستند در این مدت انجام دهند را صورت دادهاند و نتوانستهاند دولت را سرنگون کنند ولذا همانگونه که آمریکا اعلام کرده یا سعودی و کشورهای عربی به طور غیرمستقیم گفتهاند به این نتیجه رسیدهاند که این بحران راهکار نظامی ندارد و به همین دلیل نیز ژنو2 را تشکیل دادند. این
موضوع که کشورهای حامی معارضه در حال برگرداندن نیروهای خود هستند که البته بنده آن را بعید میدانم و معتقدم آرزوی بسیاری از کشورهای عربی و غربی هنوز اسقاط بشار اسد است و گرچه به این نتیجه رسیدهاند که نمیتوانند این کار را انجام دهند ولی هنوز از این موضوع ناامید نشدهاند و الان به زمان انتخابات ریاست جمهوری در سوریه رسیدهاند که تاچند ماه بعد در 2014 برگزار میگردد و بحث این است که بشار اسد کاندیدا بشود یا نشود و اگر کاندیدا شود چه اقدامی باید انجام دهند و اگر نیاید باید چکار کنند. بشار میگوید که من به عنوان یک فرد سوری میتوانم در انتخابات ثبتنام کنم و اگر غربیها نیز معتقد به دموکراسی هستند باید اجازه دهند تا آن چیزی که مردم میخواهند را در پای صندوق رای شاهد باشیم. آمریکا میگوید مردم بشار اسد را نمیخواهند، طبیعتا اگر مردم کسی را نخواهند در پای صندوق نشان میدهند و باید دید انتخابات در آینده چگونه خواهد شد و چه نتیجهای خواهد داشت. * «نسیم» به نظر میرسد شاهد چرخشی در مواضع ترکیه نسبت به مسئله سوریه هستیم دلایل این چرخش را چه چیزی ارزیابی میکنید؟ و به نظر شما ترکیه در آینده در موضوع ترکیه چه نقشی را
بازی خواهد کرد؟ - ترکیه از ابتدا و بعد از روی کار آمدن آقای اردوغان به دنبال ایجاد یک امپراطوری عثمانی دیگر بود، مسئله سوریه که شروع شد اینها فکر کردند که زمینه برایشان آماده شده است و لذا شاهد مواضع بسیار تند آقای اردوغان بودیم که مثلا میگفتند تا هفته دیگر حکومت سوریه سرنگون میشود یا میگفتند بشار استعفا بده و برو و بسیاری از مواضع تند از این دست همچنین مرز ترکیه یکی از مهمترین مرزهایی بود که برای ورود سلاح و نیرو بهداخل سوریه استفاده میگردید. از طرف مقابل چند نگرانی نیز برای ترکیه در این مورد موجود داشت، نزدیک به 20 میلیون علوی در داخل ترکیه زندگی میکنند و این نگرانی در داخل ترکیه وجود دارد که اگر در سوریه علویها ساقط شوند وضعیت و مواضع علویهای ترکیه چه خواهد شد و آنها چه موضعی خواهند گرفت و این برای ترکیه مهم است. قریب به 3 سال است که حکومت سوریه مقاومت کرده است و ترکیه نتوانسته به اهدافی که به دنبالش بود، برسد. موضوع دیگر نیز همان داستان افراطیگری است که اکنون به داخل ترکیه کشیده شده و ما شاهد انفجاراتی در داخل ترکیه در ریحانه و مناطق دیگر بودیم که باعث نگرانی دولت ترکیه شد. ترکیه متوجه شده،
نیروهایی که از این کشور به سوریه رفتهاند، در حال بازگشت و انجام اقداماتی هستند. در کنار این موضوع سقوط اخوانیها در داخل مصر ضربه سنگینی به سیاستهای ترکیه زد و شاهد هستیم که هنوز هم ترکیه در قبال مصر دارای موضع است و چندی پیش آقای اردوغان گفتند حتی اگر انتخابات در مصر برگزار شود و ریاست جمهوری جدید هم مشخص گردد نیز، باز هم حکومت جدید به این علت که حرکت ارتش، حرکت کودتایی علیه اخوان بوده است از طرف ترکیه مورد پذیرش نیست. شکست اخوان در مصر برای ترکیه بسیار مهم بود و ضربه سنگینی را به این کشور وارد کرد و این موضوع اثرش را در سیاستهای ترکیه نیز گذاشته است. در مورد سوریه، ترکیه به این نتیجه رسیده است که به آن اهدافی که میخواست نخواهد رسید و لذا از این نظر کمکم شاهد تغییراتی در سیاست ترکیه در موضوع سوریه هستیم، مثلا در سفر آقای اردوغان به تهران، متوجه شده بود که موضوع باید در اینجا حل گردد و فهمیدهاند که از طریق آمریکا و عربستان و... و سیاستهای نظامیگری به نتیجه نخواهند رسید. بعد از 3 سال علیرغم اینکه همه مخالفین در فکر اسقاط بشار اسد هستند و این ایده و آرزو را دارند اما عملا از آنجایی که نتوانستهاند به
این آرزو برسند کمکم در حال تغییر مسیر یا تغییرروند هستند تا از طریق دیگری به آن اهدافی که دارند برسند. * «نسیم» روسیه در چند سال اخیر نشان داده است که از متحدان جدی سوریه است، نقش روسیه برای رسیدن بحران سوریه به این مرحله را چگونه ارزیابی میکنید؟ برخی از تحلیل گران وقایع اوکراین را مرتبط به بحران سوریه نسبت به روسیه میدانند به نظر شما این دو موضوع به یکدیگر مرتبط هستند و اگر این دو موضوع به یک دیگر مرتبط باشند آیا باعث تغییر رفتار روسیه در قبال بحران سوریه خواهد شد؟ - مدتی بود که جهان بصورت تک قطبی اداره میشد. بعد از آنکه آقای پوتین برسرکار آمدند مجددا به فکر احیای قیصریه روسیه افتاد. حرکات، برخورد و مواضع آقای پوتین نشان میدهد که در پی این هستند که مجددا آن حالت دو قطبی که در جهان حاکم بود را احیا کنند. پوتین با یک سری از مواضعی که در شورای امنیت و جاهای دیگر گرفت نشان داد که برای مقابله با آمریکا و سیاست تک قطبی آن برخی مواضع را میگیرد. در قضیه سوریه نیز در سه سال گذشته شاهد بودیم که مواضع روسیه کاملا مخالف مواضع آمریکا در سازمان ملل و قطعنامههای صادر شده بخصوص در مورد قضیه شیمیایی بوده است. در مورد
بحران اوکراین برخی معتقدند این قضیه توطئه آمریکا برای سرگرم کردن روسیه است که البته در نگاه اولیه احساس نمیگردد که قضیه اینگونه باشد. در این مورد نیز تحلیلهای مختلفی وجود دارد که یکی از آنها میگوید موضوع اوکراین را آمریکا ایجاد کرده است تا حواس روسیه را از قضیه سوریه منحرف کند. در این زمینه نیز 3 گونه تفسیر وجود دارد ، برخی معتقدند این موضوع باعث تضعیف روسیه خواهد شد و ممکن است روسیه در بده بستانی که در طولانی مدت با آمریکا خواهد کرد از مواضعش در قبال سوریه عقب نشینی کند. این تحلیلی است که به نظر بنده خیلی جایگاهی ندارد. تحلیل دیگر میگوید که هیچ تغییری در سیاست روسیه ایجاد نخواهد شد و دلیل آن نیز این است که این دو، یعنی بحران سوریه و بحران اوکراین دو بحران مجزا هستند، ضمن اینکه آمریکا و روسیه به یکدیگر نیازمند هستند و درست است که در مناطقی به یکدیگر فشار میآورند ولی بالاخره هر دو قدرت در منطقه به یکدیگر نیازمند هستند و اکنون نیز در حال زورآزمایی با یکدیگر هستند. ضمن اینکه سوریه برای مسکو اهمیت اساسی پیدا کرده است و از آنجایی که در موضوع لیبی، آمریکا روسیه را فریب داد و پایگاهی برای روسیه در منطقه جز
سوریه نمانده است و اگر قرار باشد سوریه را نیز از دست بدهد دیگر چیزی برای روسیه در منطقه نمیماند، لذا بعید است روسیه حاضر شود سوریه را با آمریکا بده بستان کند . ضمن اینکه برخی معتقد هستند که اگر روسیه در رابطه با سوریه معاملهای انجام دهد ممکن است هر دوجا را از دست بدهد و لذا به عنوان دو بحران جداگانه در حال کار با آنها هستند و بر اساس این تحلیل بحران اوکراین در موضوع سوریه خیلی موثر نخواهد بود. در تحلیل سوم برخی معتقد هستند که برعکس، بحران اوکراین باعث میگردد که روسیه با احساس اینکه آمریکا در همهجای دنیا در حال فشار به اوست مقاوم تر شود و این امر باعث تحریک بیشتر روسیه و ایستادگی بیشتر آن خواهد شد. با این تحلیل که اگر روسیه، سوریه را از دست بدهد، اوکراین را نیز از دستش خواهند گرفت و هیچ چیز دیگری برایش باقی نمیماند میتواند باعث تقویت مواضع روسیه در قبال آمریکا گردد و در استمرار این موضعگیری کمکهایش را به سوریه در زمینههای مختلف و نزدیکیش به ایران و محوری که حامیمقاومت سوریه است را بیشتر میکند. با توجه به حالاتی که بیان گردید به نظر میرسد حالت دوم یا سوم در شرایط فعلی محتملتر باشد و در مجموع قضیه
اوکراین مقداری پیچیده است و باید صبر کرد و دید چه خواهد شد. * «نسیم» جایگاه ایران در موضوع سوریه را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا ما شاهد اتحاد استراتژیک ایران و روسیه در مورد بحران سوریه هستیم؟ - اولا در مورد جایگاه ایران باید بدانیم که حداقل در این یکسال گذشته ثابت گردید که جایگاه ایران در جهان و در منطقه الحمدلله در حال پیشرفت بسیار است. این موضوع از انتخابات شروع شد، نفس برگزاری انتخابات و تعداد جمعیتی که شرکت کردند و آن حماسه سیاسی را آفریدند و بعد از آن سفری که آقای رئیس جمهور به نیویورک انجام دادند و دیدارهای دوجانبه و حواشی آن باعث گردید که سفر ایشان درصدر اخبار رسانهها قرار گیرد. بهدنبال آن ما نشست ژنو2 و مذاکرات با 5+1 و توافق حاصله را داشتیم که در منطقه بسیار مهم بود و البته موجب برخی از موضوعگیریها شد. ازجمله برخی از همسایههای عربی از این موضوع ترسیدند که اگر ایران به طرف آمریکا برگردد و روابطش با آمریکا خوب بشود، مانند قبل از انقلاب خواهد شد و اگر ایران مجددا ژاندارم خلیج فارس شود دیگر کشورهای عرب منطقه جایگاهی نخواهند داشت. لذا یکسری از موضعگیریها را شاهد بودیم که از جمله حوادث لبنان را نیز
برخی در همین رابطه تفسیر میکنند. تعدادی از کشورهای منطقه مانند قطر و کویت نیز این موضوع را پذیرفتند که جایگاه ایران در منطقه قوی است و سفر آقای لاریجانی و ظریف به منطقه و سفر برخی از مسئولان کشورهای منطقه به جمهوری اسلامی ایران بر همین مبنا بود. در مورد سوریه هم ایران نشان داده است که همانگونه که در سه سال گذشته اعلام نمود مواضعش ثابت است و آن اینکه بحران سوریه راه حل نظامی ندارد و باید بدست خود ملت سوریه و بدور از دخالت خارجی حل و فصل شود. به طور کلی جایگاه ایران در منطقه بسیار قوی شده است و حتی میتوان گفت در مذاکرات ژنو2 که در ابتدا از ایران دعوت کردند و بعد زیر فشار آمریکا و عربستان این دعوت را پس گرفتند باعث شد همه متوجه شوند که جایگاه و وزن سیاسی ایران در مقابل چهل کشور است و اگر ایران در مذاکرات شرکت نکند حضور آن چهل کشور دیگر را نیز بیتاثیر خواهد بود. در ژنو2 علیرغم اینکه ایران حضور فیزیکی در پشت میز نداشت، همه حضور معنوی ایران را احساس کردند. در شرایط فعلی و با توجه به اتفاقاتی که افتاده است ما با روسیه بر سر قضیه سوریه دارای همپیمانی شدهایم البته این همپیمانی برای هر طرف از دیدگاهها متفاوت
است. روسیه از این منظر که اگر سوریه را از دست بدهد به طورکلی از منطقه خاورمیانه خارج خواهد شد و حتی برای حرکت کشتیهایش باید اجازه آمریکا را داشته باشد. ما نیز جدا از موضع ارزشی که در مسئله مقاومت به عنوان همپیمانی با سوریه داریم باعث گردیده که با روسیه، چین و برخی کشورهای دیگر در حمایت از سوریه در یک خط قرار گیریم. * «نسیم» چرا غرب به راه حل سیاسی و انتخاب از طریق صندوق رای در مورد بحران سوریه تن نمیدهد؟ دخالت خارجی در سوریه را از نظر حقوق بین الملل چگونه ارزیابی میکنید؟ - موضوع مطرح در قضیه سوریه همین است، اگر نگرانی غرب، حقوقبشر یا دموکراسی است راه حل آن همین رایگیری و انتخاب از طریق صندوق رای باشد و ما میگوییم که اگر قرار باشد در کشوری مردمش با دولت مخالف باشند آیا راهحل آن جنگ و خونریزی است؟ اگر غربیها معتقد به دموکراسی هستند و میگویند که باید دموکراسی برقرار شود که دموکراسی همین صندوقهای رای است و اگر معتقدند که مردم سوریه بشار اسد را قبول ندارند، راه حلش این است که خیلی محترمانه پای صندوقهای رای بیایند و ببینند که مردم سوریه نظرشان چیست. به نظر بنده راهحل دموکراسی، لشکرکشی نیست و اینکه در
تصمیمگیری مردم دخالت میکنند و به خصوص اینکه از وسایل ارتباط جمعی برای اثر گذاری بر افکار عمومی و مردم سوریه استفاده میکنند روش صحیحی نیست. در برخی از شبکههای عربی شاهد هستیم که تماما در این قضیه، برعلیه حکومت سوریه و بشار اسد در حال کار هستند. اگر غربیها معتقد به دموکراسی هستند بهترین راهحل همان صندوق رای است. * «نسیم» برخی از تحلیل گران معتقدند بحران سوریه در شش ماه تا یک سال آینده توسط دولت به پایان میرسد و دولت سوریه در آینده نزدیک موفق به شکست معارضان خواهد شد. آیا شما با این تحلیل موافق هستید؟ آیا نشانه هائی برای این امر وجود دارد؟ - گرچه همانگونه که در پاسخ به سوال اول عرض کردم پیشرفتها و موفقیتهای دولت سوریه بسیار اساسی است ولی بعید است این بحران به این سرعت به پایان برسد. علت آن نیز این است که طرف مقابل که در حال مبارزه است هرچیز که در چنته داشته از آبرو و حیثیت تا مال و ثروت و هرچیز دیگری را که داشتهاند به میدان آوردهاند و اگر قرار باشد به این سرعت جمع و جور کنند و بروند هیچ چیزی برایشان نمیماند. از این لحاظ علیرغم پیروزیهایی که در صحنه میدانی و سیاسی ایجاد شده است اما حامیان معارضه به
این سرعت مایل به ترک میدان نخواهند بود و اخیرا نیز قضیه جدیدی را شروع کردهاند که داستان کمکرسانی است و به بهانه اینکه دولت سوریه نمیگذارد در جایی که ما میخواهیم کمک رسانی انجام دهیم فشار سنگینی وارد میکنند. دولت سوریه اعلام میدارد که به شرط آنکه حاکمیتش به هم نخورد موافق کمکرسانی است و اگر بخواهند به این بهانه برعلیه حاکمیت سوریه اقدامی صورت دهند، مخالفت خواهد کرد. باتوجه به مسائلی که بیان شد بنده بعید میدانم به این سرعت موضوع بحران سوریه تمام شود. طرف مقابل از ترکیه تا سعودی و اردن یا آمریکا و غرب و هشتاد کشوری که نیرو آوردهاند، در صحنه حضور دارند و به همین راحتی صحنه را رها نخواهند کرد. اگر آنها به دنبال حل مسئله هستند، راه حلش این است که مرزها را ببندند تا نیرو و سلاح وارد سوریه نشود و در داخل هم خود سوریه ملت سوریه تصمیمگیری نمایند. اینگونه که مرزها باز است و اخیرا نیز به دلیل اینکه در مرز ترکیه تحرکات سبک شده است به سمت جنوب و درعا و مرز اردن حرکت کردهاند و براساس اطلاعاتی که رسما بیان کردهاند اتاق عملیاتی در اردن تشکیل شده است که برادر بندر بن سلطان ریاست آن را برعهده دارد و در آنجا نیرو
آوردهاند و آمریکاییها در حال تقویت نیروها هستند، آنها به این راحتی موضوع را رها نخواهند کرد. گرچه در این 3 سال گذشته ارتش سوریه توانسته است موفقیتهای بسیاری را بدست آورد. * «نسیم» اکنون ما شاهدیم که طیف افراطیگری که زمانی یک سر آن در افغانستان بود باعث حضور معتقدین این تفکر حتی از کشورهای اروپائی در سوریه شده است، آینده این جریان افراطگرا که اکنون از افغانستان تا اروپا رشد کرده است را چگونه پیشبینی میکنید؟ - این مشکل بازی خوردههایی است که وارد این قضیه شدهاند و همانگونه که عرض کردم براساس آمار رسمیکه آقای اخضر ابراهیمیداده است بیش از 100 هزارنفر و افزون بر 1300 گروه از 80 کشور در داخل سوریه حضور دارند و اینکه چه خواهد شد هنوز مشخص نیست، همه نگران این موضوع هستند که آینده آنها چگونه میشود. همه ماندهاند که چه کاری باید انجام دهند و نمیدانند که اگر روزی بحران سوریه تمام شود چه خواهد شد. برخی از این معارضین در حال برگشت به کشورهای مختلف هستند و کل کشورهای منطقه و کشورهایی که اعزام کننده اینها بودهاند این نگرانی برایشان وجود دارد که باید با آنها چه برخوردی کنند. * «نسیم» آیا این احتمال وجود دارد که
این گروههای افراطی به سمت کشورهای همسایه سوریه فرستاده شوند؟ - این موضوع بعید نیست. بالاخره این موضوع اول از افغانستان شروع شد بعد به عبارتی از دستشان در رفت یعنی بچهای را بزرگ کردند و این بچه برعلیه خود آنها اقدام کرد. از افغانستان به پاکستان رفتند و بعد از آن به یمن، عراق، لیبی، لبنان و سوریه رفتند و ممکن است به کشورهای دیگر نیز بخواهند بروند و این خطر برای همه کشورها وجود دارد. * «نسیم» تاثیرات بحران سوریه را مخصوصا برانتخابات آینده عراق که در روزهای آینده برگزار خواهد شد را چگونه ارزیابی میکنید؟ - ابتداً عرض کنم که الانبار بزرگترین استان عراق است و نزدیک به یک سوم از خاک عراق را گرفته است و هم مرز با سعودی، اردن و سوریه است و در طول زمان نیز همواره نماد مبارزه سنیها در مقابل شیعیان بوده است. بعد از اینکه بحران سوریه اتفاق افتاد خیلی از این گروههای معارض مانند داعش در داخل عراق شروع به فعالیت کردند و به خصوص در منطقه الانبار که این زمینه را هم داشت این کار را ادامه دادند. باتوجه به اینکه انتخابات در عراق در پیش روست اکنون این موضوع برای آقای مالکی بسیار مهم است و اخباری که میرسد نشان میدهد که
توانسته است تا حد زیادی بر اینها نیز پیروز گردد. * «نسیم» فضای عراق بعد از کنارگیری آقای مقتدا صدر از امور سیاسی در عراق را چگونه میبینید و تاثیر این امر را بر انتخابات عراق چگونه ارزیابی میکنید؟ - آقای مقتدا صدر بعد از کنارگیری از کارهای سیاسی اعلام کردند که میخواهند تحصیلات خود را ادامه دهند و لذا بعد از کنار رفتن ایشان به نظر میرسد با وجود اختلافاتی که به قولی داخل بیت شیعی وجود دارد، آقای مالکی جایگاه مناسبی را دارد و این احتمال وجود دارد که اگر در انتخابات بعدی شرکت کنند ایشان پیروز گردند. و فضای کلی که در عراق وجود دارد این احتمال را تقویت میکند. * «نسیم» در لبنان ما شاهد تشکیل دولت آقای تمام سلام هستیم و همینطور در بیانیه کابینه جدید با وجود اختلافاتی که وجود داشت بند مقاومت در آن گنجانده شد، وضعیت لبنان را بعد از این تحولات و همینطور پایان ریاست جمهوری میشل سلیمان در دو ماه آینده چگونه ارزیابی میکنید؟ - سه مشکل اساسی در لبنان در این یکسال اخیر وجود داشت، یکی موضوع دولت بود که تشکیل نشده بود و عرض خواهم کرد که چگونه تشکیل شد، یکی مسئله قانون انتخابات است و دیگری موضوع ریاست جمهوری. کمتر از دو
ماه دیگر دوران ریاست جمهوری آقای میشل سلیمان تمام میشود و نفر بعدی باید برسرکار بیاید، این خلاء ریاست جمهوری در لبنان خلایی است که باید به شکلی پر گردد. با توجه به عرف موجود در لبنان که ریاست جمهوری از میان مسیحیان مارونی انتخاب میشود، از هم اکنون شخصیتهایی از گروهها و احزاب مختلف مسیحی لبنان جهت این پست کاندیدا شدهاند. موضوع بعدی قانون انتخابات در این کشور است که با توجه به اینکه تدوین و بازنویسی مجدد قانون انتخابات در لبنان با مشکل مواجه شده است، مجلس در لبنان 17 ماه دوره خود را تمدید کرد که اکنون 6-7 ماه از آن زمان نیز گذشته است ولی باز هم نتوانستهاند قانون انتخابات در لبنان را تهیه کنند. لبنان علیرغم اینکه کشور کوچکی است اما تنوع طایفهای- نژادی دارد و حدود 18 طایفه مذهبی در این کشور حضور دارند که 4 طایفه از آنها مسلمان محسوب میگردند که مذاهب شیعه، سنی، دروز و علوی هستند و 14 طایفه هم مسیحیان هستند که آنها نیز مذاهب مختلفی از مارونی، کاتولیک، ارتدوکس یا ارمنی و غیره دارند. وجود یک تسامح و گذشت کلی که در این کشور وجود دارد باعث گردیده که در لبنان در یک آپارتمان7-8 طبقه، سنی، شیعه، دروز و سایر مذاهب
با آرامش با یکدیگر زندگی کنند و حتی ازدواج بین سنی و شیعه اتفاق میافتد و هیچگونه مشکلی از این نظر وجود ندارد. با وجود اینکه این حالت در لبنان وجود داشت اما برخی از مسائل سیاسی پیش آمده، باعث ایجاد اختلافاتی گردید. بعد از ترور رفیق حریری وایجاد دستهبندیهای 14 مارس و 8 مارس، باعث ایجاد اختلافاتی شد که بحث مفصلی خاص خود را دارد. بنده همیشه معتقد بودهام آنهایی که بازیچه غربیها بودهاند نمیدانستند که بازیچه آنها قرار میگیرند؛ مثلا آقای رفیق حریری که مهمترین متحد آمریکا در منطقه است تا زمانی از نظر ایشان، خوب است که بتوان از او استفاده کرد و وقتی که به این نتیجه میرسند که با مرگ حریری میشود بهره برداری بیشتری از زمان حیات او کرد، حریری که بزرگترین دوستشان است را از بین میبرند. در یک لحظه برای 2 دقیقه باید برق منطقه قطع شود و کل سیستم امنیتی ماشین آقای حریری که گفته میشد فقط دو یا سه ماشین دیگر در کل دنیا وجود داشت که به این سیستم مجهز بود و حالت راداری داشت که مانند خفاش امواجی به خارج ارسال میکرد که اگر مانعی وجود داشته باشد را شناسایی کند و ضدگلوله بود و خیلی تجهیزات دیگر را داشت، از کار میافتد و
حریری در یک انفجار سنگین کشته میشود. حریری در زمانی که باید کشته شود، کشته میشود و دلیل آن این است که بهرهاش را باید آمریکا در اخراج سوریه از لبنان ببرد که شاهد بودیم این بهره را نیز برد. بعد از این حادثه دسته بندی 14مارس و 8 مارس در داخل لبنان ایجاد گردید گروه 14مارس آن افرادی هستند که طرفداران سعودی، حریری و آمریکا هستند که سعدحریری، سنیوره، جعجع از نمایندگان آنها هستند و 8 مارس را نیز حزب الله، میشل عون، نبیه بری و گروههای هم اندیشه دیگر تشکیل میدهند. در حوادث اخیر لبنان آقای نجیب میقاتی که توسط حزبالله و مقاومت هم پذیرفته شده بود به عنوان نخست وزیر انتخاب شد که پس از مدتی و باتوجه به مشکلاتی که برای ایشان ایجاد شد در اردیبهشت ماه 1392 استعفا کرد و بعد از آن قریب به 10 ماه لبنان نخست وزیر نداشت و به قول لبنانیها با دولت «تصریف الاعمال» اداره میشد (یعنی دولتی که کارهای روزمره را انجام می دهد و تصمیم اساسی نمیتواند بگیرد). چند دلیل برای عدم تشکیل دولت در این 10 ماه میتوان نامبرد که علت اساسی آن مانعی بود که 14 مارسیها با توجه به پشتوانهشان یعنی عربستان ایجاد میکردند؛ عربستانیها به این علت که
امیدوار بودند بحران سوریه به نفع معارضه و به ضرر نظام حاکم در حال حل شدن است و بعد از ان حزب الله و مقاومت هم زده خواهند شد به طرفداران خود گفته بودند دست نگه دارند و دولت را تشکیل ندهند. مدتی این روند پیش رفت و جواب نداد، قضیه توافق ایران و 5+1 در ژنو که پیش آمد باز هم گفتند که مشکلات تمام شده است و ایران با آمریکا توافق میکند و موضوع مقاومت و حزب الله به هم میخورد و دوباره شرایط به دست ما میافتد و از این جهت دوباره با تشکیل دولت مخالفت کردند. و بیشتر از10 ماه دولت تشکیل نشد. بعد از به نتیجه نرسیدن این سناریوها سعودی، حریری و بقیه جهات موافقت کردند که دولت تشکیل گردد. مشکلی که در لبنان وجود دارد این است که هر طایفه در لبنان برای خود سهمی دارد. بعد از جنگهای داخلی لبنان و توافق طائف در داخل لبنان تقسیمبندی ایجاد شد که این 18 طائفه سهمیهای در دولت داشته باشند. مثلا زمانی که لبنان بیش از 30 وزیر داشت در ایران 20 وزیر بیشتر وجود نداشت و دلیل آن این بود که هر طایفهای در دولت سهمیه دارد. مثلا طایفه ارمنی 2 سهمیه در کابینه دارد، شیعه «حزب الله» 4 سهمیه و به همین شکل هر طایفهای سهمیهای از وزرا دارد و حتی
در رده مدیرکلی ادارات نیز تقسیمبندی انجام شده است. مثلا گفتهاند 20 وزیر در کابینه داریم 10نفر از آنها سهم مسیحیها است و 10نفر سهم مسلمانان، در این 10 پستی که برای مسلمانان است 5 مقام برای سنیهاست و 5پست برای شیعیان و در آن 10تایی که برای مسیحیهاست نیز دقیقا مشخص شده بود که چند نفر از کابینه به چه گروهی برسد. در مرحله اخیر کابینه از 24 وزیر تشکیل میشد و صحبت برسر این بود که کابینه 8-8-8 تقسیم شود و 8 پست برای 8 مارسیها، 8 پست برای 14 مارسیها و 8 پست هم میانه که آقای رئیسجمهور و جنبلاط این 8 نفر را داشتند. حزبالله در ابتدا با این تقسیم بندی مخالفت میکرد و علت آن نیز این بود که اصطلاحی به عنوان «ثلث مطمئنه» وجود دارد که به معنای "ثلث ضامن یا یک سوم تضمینی" در کابینه است و از آنجا که تصمیمگیریهای مهم که باید انجام گردد، با یک سوم به اضافه یک انجام میشود، میخواستند آن یک نفر اضافه را داشته باشند که اطراف مقابل نتوانند در دولت هرکاری که میخواهند انجام دهند. این گروه در مقابل سیستم 9-9-6 به این شکل بود که 9 نفر سهمیه 8 مارسیها، 9 سهم برای 14 مارس و 6پست هم برای رئیسجمهور پیشنهاد کرده بود که بعد از
بحثهای مفصل، مقاومت با همان سیستم 8-8-8 موافقت کرد اما یک وزیر به اسم وزیرملکی را در سهمیه رئیسجمهور به پیشنهاد 8مارس گذاشتند به این عنوان که یک وزیر شیعه در داخل آنهاست که با اینکه جزء سهمیه رئیسجمهور است ولی در تصمیمگیریها تصمیم گروه 8 مارس را اعلام میکند. در مجموع یک نفر 8 مارس به این عنوان اضافه کرد و یک نفر را نیز 14 مارسیها و بالاخره بعد از قریب به 10 ماه با سیستم 8-8-8 دولت تشکیل شد. موضوع دیگری که در لبنان اتفاق میافتد بیانیهای تحت عنوان "بیانیه وزارتی" است. در ایران هر وزیر به تنهایی در مجلس اعلام برنامه میکند و مجلس به تک تک وزراء رای اعتماد میدهد. در لبنان رایگیری برای کل کابینه اتفاق میافتد. به این معنا که کابینه یک بیانیه صادر میکند و میگوید برنامه دولت برای سالهای آینده این موارد است اگر این بیانیه رای آورد کابینه رای میآورد و اگر رای نیاورد کابینه نیز رای نمیآورد. که به این بیانیه «بیانیه وزارتی» گفته میشود. چگونگی نوشتن بیانیه وزارتی با توجه به اختلافات سیاسی، طایفهای و نژادی که عرض شد مهم است. موضوع اساسی که در این چند سال گذشته در مورد بیانیه وزارتی در لبنان بوده است،
بندی است که در بیانیه وزارتی میآید که در آن آمده «مقاومت، مردم و ارتش میتوانند از لبنان در برابر اشغال دفاع نمایند». از طرفی چندی قبل در جلسه ای در کاخ ریاست جمهوری لبنان که به نام بعبدا معروف است تشکیل و بیانیهای صادر گردید که به نام بیانیه "بعبدا" نام گرفت و در آن بیانیه آمده بود «لبنان از هرگونه درگیریهای منطقهای به دور خواهد ماند». در بیانیه وزارتی اخیر که قرار بود صادر شود، 14 مارسیها به دنبال این بودند این جمله در بیانیه گنجانده شود و دلیل آن نیز این بود که بعد از حضور حزبالله در سوریه این موضوع ویژه ای اهمیت پیدا کرده است. با توجه به اینکه گروه 14مارس مخالف حضور حزبالله در سوریه است بیان میکنند که حزبالله خودسرانه هرکاری که میخواهد انجام میدهد و باید مقاومت در چارچوب ارتش باشد و مسائلی از این دست که درگیریهای اخیر نیز برسر این موضوع اتفاق افتاد. باتوجه به اینکه برای تهیه بیانیه وزارتی 1 ماه بیشتر فرصت نیست و اگر در این 1 ماه بیانیه وزارتی صادر نگردد دولت مستعفی تلقی میگردد در مورد بیانیه اخیر نیز 28 روز گذشت ولی نتوانسته بودند در مورد بیانیه به نتیجه برسند و حزبالله، مقاومت، بری و عون
متفق بودند که واژه مقاومت حتما باید در متن بیاید اما طرف مقابل بیان میکرد که این واژه نباید در بیانیه ذکر شود، که نهایتا در آخرین فرصت جلسهای برگزار شد و طرفین مقداری کوتاه آمدند و در نهایت بیانیه صادر شد و این واژه نیز در آن ذکر گردیدکه این نیز به عنوان پیروزی برای جبهه مقاومت عنوان گردید. بعد از بیانیه وزارتی، مسئله مهم دیگر تقسیمبندی وزارتخانههای اساسی و مهم است که از جمله آنها وزارت خارجه، وزارت داخله (کشور)، وزارت مالی یا دارایی و وزرات دفاع است. در این موارد نیز میشل عون اصرار داشت که وزارت انرژی را از دست ندهد و وزارت خارجه راهم بدست گیرد که این امر تنش ها را افزود. از سوی دیگر از آنجایی که هر تصمیم مهمیکه دولت میگیرد باید توسط رئیس جمهور، نخستوزیر و وزیر دارایی امضاء شود حتی اگر مصوبه مالی هم نباشد، در این مورد آقای بری تلاش کرد و این سهمیه را برای شیعه گرفت و استدلالش هم این بود که رئیسجمهور که مسیحی است، نخستوزیر هم که سنی است و این امضای سوم که تا به حال در دست سنیها بود است باید بدست شیعیان باشد لذا اکنون سه امضای اساسی که باید در تصمیمات مهم باشد یک نفر سنی، یک نفر شیعه و یک نفر مسیحی
است. اهمیت این موضوع در آنجا مشخص میگردد که در کمتر از 2 ماه آینده که دوره ریاست جمهوری تمام میگردد و اگر نتوانند در لبنان رئیسجمهور جدیدی را انتخاب کنند و خلا ء قانونی ایجاد گردد تمام کارهای رئیسجمهور بدوش هیأتدولت میافتد و در هیأت دولت نیز یکی از امضاهای اساسی همان امضای وزیر دارایی است. * «نسیم» اسرائیل در چند وقت گذشته حملاتی به لبنان، سوریه و غزه داشته است، با توجه به تحولات نظامیدر مرزهای رژیم صهیونیستی و بعد از ادعای دستگیری کشتی ایرانی در غزه به نظر شما اتفاق جدیدی از طرف اسرائیل در حال طراحی است؟ - به طور کلی و با توجه به اینکه یکی از سیاستهای آمریکا در منطقه امنیت اسرائیل است و امنیت اسرائیل مستلزم این است که اطراف این رژیم به شرط اینکه مزاحمتی برای اسرائیل ایجاد نکند مقداری ناامن باشد، لذا این رژیم پیگیر ناامن کردن منطقه است. طرحهایی مانند تقسیم سودان، مصر و دیگر کشورها که درباره آن صحبت میشود در ادامه همین سیاستهاست. رژیم صهیونیستی شرایط فعلی را به طور کلی به نفع خود میبیند، در سوریه درگیری وجود دارد، مصریها نیز با یکدیگر درگیر هستند و کسی به اسرائیل کاری ندارد و این در مجموع به نفع
اسرائیل محسوب میگردد و در شرایطی که حزبالله در سوریه درگیر است، اسرائیلیها تصور میکردند که حزبالله توانایی جنگ در دو جبهه را ندارد و مقداری تحریک شدند و درپی سنجش قدرت حزبالله برآمدند که با مواضعی که حزبالله گرفت، هرچند عملیات مستقیم انجام نداد اما با بیان این مطلب که در موقع مناسب پاسخ مناسب خواهد داد باعث گردید خوف و بیم در سران این رژیم ایجاد شود. اسرائیلیها میدانند و اعتراف هم میکنند که سیدحسن نصرالله راستگوترین رهبر کشورهای عربی است و اگر تهدیدی کند آنرا عملی میکند، حالا مکان و چگونگی آن مشخص نیست اما سید حسن به حرف خود عمل خواهد کرد و این تهدیدات در روحیه اسرائیلیها موثر است. البته صحبتهایی که از طرف اسرائیلیها در مورد کشتی ایرانی و مواردی از این دست بیان میشود در حقیقت فضاسازی برای ایران هراسی است و در ادامه سیاستی است که در کل دنیا تحت عنوان ایرانی هراسی انجام میشود و خودشان هم میدانند که این اخبار واقعی نیست. در مورد همین قضیه اخیر کشتی که گرفته شد ابتدا بیان شد که کشتی ایرانی است بعد گفتند که نه سلاح ایرانی است ولی نمیدانیم از کجا بار زده شده است و صحبتهایی از این دست که بیشتر
نشان دهند فضاسازی و جوسازی است تا امور واقعی. * «نسیم» در حالی که عربستان در زمان حاضر بیشترین درگیری را با ایران دارد آینده روابط بین دو کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟ - به طورکلی روابط ایران و عربستان در قبل از انقلاب روابط بسیار خوبی بود و دلیل آن هم سیاست دو ستونی بود که آمریکا در منطقه دنبال میکرد که یک ستون آن ایران و ستون دیگر آن عربستان بود و هر دو در یک جبهه آمریکایی بودند و پول عربستان و قدرت ایران در منطقه تصمیمگیری میکرد. بعد از انقلاب ایران، یک محور اساسی به عنوان مبارزه با امپریالیسم در سیاست خارجی ایران انتخاب میشود. از طرف دیگر چیزی که در تصور عربستانیها بود موضوع صدور انقلاب بود که آنها تصور میکردند که ایران به دنبال صدور انقلاب خود به کشورهای حاشیه خلیجفارس هم هست که در اثر همین نگرانی شورای همکاری خلیجفارس ایجاد گردید. در ادامه ما شاهد تشویق صدام برای حمله به ایران بودیم که کمکهای مادی و معنوی اکثر کشورها بخصوص کشورهای عربی منطقه، در این رابطه اکنون کاملا مشخص و عیان است. بعد از عدم موفقیت در این مطلب، موضوع حمله عراق به کویت حقانیت ایران را بیشتر مشخص کرد و روابط دوکشور توسعه
یافت و بهتر گردید و در زمان آقای هاشمی ما شاهد روابط بهتری بین ایران و عربستان بودیم. بعدا موارد دیگری بوجود آمد مانند یازده سپتامبر که عربستان در اینجا متهم بود که حمله کنندگان عربستانی بودهاند. بعد از آن موضوع حمله آمریکا به عراق پیش میآید که بدنبال آن یک دولت شیعی در عراق ایجاد میگردد که باعث حساسیت عربستان سعودی میشود و از این نظر نیز یک احساس رقابت سیاسی- دینی میان ایران و عربستان ایجاد شده است. در ادامه و بعد از ایجاد بیداری اسلامی در منطقه، در کشورهایی مانند یمن، لیبی، مصر و جاهای دیگر این بیداری صورت میگیرد و همانگونه که عرض شد موضوع سوریه با کمک آمریکا و برخی قدرتهای دیگر ایجاد میشود و این قضایا اتفاق میافتد و بعد هم تلاشهایی در سوریه میشود و بعد از موضوع غوطه شرقی و بهره گیری از موضوع شیمیایی که به نتیجه نمیرسد، ژنو2 برپا میگردد که در وصول به اهداف شکست میخورد تا داستان انتخابات ایران و جایگاه ایران در منطقه که بیان شد. از دیدگاه عربستان همه این موارد تهدید کننده است و نشان میدهد که ایران در حال محکم کردن جایگاه خود در منطقه است و به عبارتی توازنی که در ذهن عربستان است بعد از انقلاب
به هم میخورد. خلاصه مطلب اینکه همانگونه که فرمودید یکسری چالشهایی در منطقه وجود دارد که از این محل برمیخیزد که عربستان احساس میکند که رقابت سیاسی، دینی را با ایران پیدا کرده است. البته میتوان گفت با توجه به جایگاهی که دو کشور در منطقه دارند اگر این دو کشور مشکلات خود را حل کنند بسیاری از مشکلات منطقه نیز حل خواهند کرد. البته این امید که به سرعت مشکلات حل شود، خیلی در افق نزدیک دیده نمیشود، زیرا در حال حاضر موارد اختلافی میان دوکشور زیاد است. * «نسیم» برخی از تحلیلگران معتقدند با توجه به کاری که اخیرا عربستان و دیگر کشورهای حاشیه خلیجفارس در فراخوانی سفرا از قطر انجام دادهاند به دنبال ایجاد اتحادیهای در میان کشورهای عربی است چقدر این تحلیل را واقعی میدانید؟ - عربستان از گذشته به دنبال این موضوع بوده است اما در آن موفق نبوده است و دلایل آن اعم از مشکلات داخلی و خارجی است، از جمله مشکلات داخلی چالشهایی بین شاهزادگان و در داخل خاندان حکومتی است و دیگری فشارهای بیرونی مانند موضوع حقوقبشر است که بر آنها وارد میشود. در مجموع دلایل متعددی وجود دارد که باعث شده است عربستان سعودی آن جایگاه مورد انتظار در
میان کشورهای عربی را نداشته باشد و کشوری که زمانی تصمیم داشت شورای همکاری خلیجفارس را تبدیل به اتحادیه همکاری خلیجفارس کند اکنون توان سابق را ندارد. در آن زمان عمان مخالفت کرد و بیان کرد که از اتحادیه خارج خواهد شد و بعد از قضیه مصر و سقوط اخوان اختلاف شدیدی بین سعودی و قطر اتفاق افتاد و استمرار بحران سوریه باعث شد قطر کلا از پرونده کنار گذاشته شود و در طرف مقابل در عربستان نیز بعد از مدتی بندربنسلطان از پرونده کنار گذاشته شد و امیرنایف جایگزین او شد. در موضوع اخوان المسلمین نیز اختلافی بین عربستان سعودی و قطر ایجاد شد. قطر از طرفداران سرسخت اخوان در مصر بود که هنوز هم از آنها طرفداری میکند و به خاطر مشکلاتی که سعودی با اخوان داخل مصر پیدا کرد اختلاف به اختلاف دو کشور افزون شد و باعث گردید سعودی، بحرین و امارات سفرایشان را از دوحه فراخوانند و مصریها هم گفتند که سفیر ما در حال مرخصی است. به هرحال داخل شورای همکاری اختلاف سنگین وجود دارد و برخی معتقد هستند این اختلافات ممکن است حتی به فروپاشی شورا منجر شود. * «نسیم» به نظر شما دلیل حمله به سفارتها و کنسولگری های ایران در کشورهای منطقه چیست و آیا باز هم
شاهد چنین اتفاقاتی خواهیم بود؟ - از مدتها پیش تبلیغاتی در برخی از کشورها به عنوان ایران هراسی شروع شد که ایرانیها میخواهند انقلاب ایجاد کنند و انقلاب شیعه خود را صادر کنند و اموری از این دست که این موضوع در ادامه همان داستان شیعه هراسی است که اکنون با ایران هراسی مترادف شده است. قبل از این نیز مسئله اسلام هراسی را دنبال میکردند که نمونه آن را در کشیدن کاریکاتورهای مستهجن یا ساختن فیلمها یا نوشتن برخی کتب مثل آیات شیطانی و مواردی از این دست که در مسیر ایجاد بدبینی نسبت به اسلام صورت می گرفت دیدیم و در کنار آن نیز برای خراب کردن اسلام واقعی نسبت به ایجاد کردن القاعده و طالبان به عنوان اسلام خشن و بی قانون وبی منطق و تندگرا اقدام نمودند . اکنون برای یک شهروند غربی، اسلام واقعی تبدیل به اسلام داعش یا طالبان شده است که با دیدن سربریدنها و افراطیگریها و و دیگر کارهای این گروهها از اسلام واقعی دور میشوند و نسبت به آن موضع منفی میگیرند. در ادامه وارد حرکاتی برعلیه ایران شدند و به خصوص بعد از قضیه سوریه معتقد بودند که ایران در کنار بشار اسد ایستاده است و از او حمایت میکند و از طریق این بمبگذاریها گروههای
تندروی تکفیری میخواهند بهطور مستقیم و غیرمستقیم از طرف خودشان و یا از طرف حامیانشان این پیام را بدهند که شما هدف این قضیه هستید. در لبنان به غیر از موضوع هدف قرار دادن ایران، دشمنان به دنبال تفرقه افکنی هم میباشند مثلا شاهد هستید که یک هفته در ضاحیه در منطقه شیعهنشین بمبگذاری میشود، دقیقا یک هفته بعد در داخل مسجدی سنی در داخل طرابلس بمبگذاری میشود و نشان دهنده این است که کسی که این بمبگذاری را انجام میدهد نه سنی است و نه شیعه بلکه به دنبال ایجاد اختلاف است. در میان شیعیان شایعه ایجاد میکنند که سنیها این کار را کردهاند و در میان سنیها شایعه میکنند که شیعیان بمبگذاری کردهاند. در مورد ایران هم باتوجه به نقشی که برای ایران قائل هستند این روش بمبگذاری را شروع کردهاند. بالاخره دشمن از ما ضربه خورده است. آنها هم تلاش میکنند که اینگونه سیاستهای خود را پیش ببرند و این موضوع که آیا در آینده نیز ادامه خواهد داشت موضوع بعیدی نیست و نیازمند هوشیاری در این رابطه است. در کشورهای غربی اعضای دیپلماتیک ایران مشکلات منافقین و اینگونه گروهها را داشتند که متاسفانه در این یکی دو سال اخیر مشکل گروههای تکفیری
نیز در کشورهای منطقه ایجاد شده است که نمونه آن ترور شهید اسدی دیپلمات جمهوری اسلامی ایران در یمن یا ربایش چند نفر دیگر از دیپلماتهای جمهوری اسلامی ایران در یمن و لیبی و یا شهادت شهیدانصاری رایزن ایران در لبنان بود و این خطری است که در مورد دیپلماتهای ایرانی وجود دارد و باید مراقبت شود. اگر 3 اصل را در نظر بگیریم خیلی از قضایای منطقه را میتوان براساس آن تفسیر کرد. یکی مسئله مبارزه با اسلام سیاسی است. همانگونه که میدانید تا قبل از انقلاب اسلامی ایران غرب هیچگونه مشکلی با ما نداشت. قبل از انقلاب، ایران به عنوان یک کشور شیعه با حکومت شاهنشاهی در جهان مطرح و ترکیه، قطر و عربستان سعودی بودند و هیچگونه مشکلی با ما وجود نداشت زیرا اسلام ما همان اسلامی بود که خواسته آنها است اما وقتی که اسلام سیاسی در ایران مطرح میشود این مشکل ایجاد میگردد که باید با آن مبارزه گردد. این اسلام سیاسی است که ایده مقاومت در برابر اسرائیل را دارد یا تشکیل حماس، حزبالله و جهاد اسلامی را در خود دارد ولذا باید با آن مقابله شود. همانگونه که بیان شد برای مقابله با آن باید کاریکاتور بکشند، قرآن آتش بزنند، کتاب آیات شیطانی بنویسند و
مواردی از این دست را انجام دهند و در کنار آن برای مبارزه با اسلام واقعی، اسلام تقلبی مانند طالبان ایجاد کنند و این میشود مبارزه با اسلام سیاسی و اسلامیکه با آمریکا مخالفت میکند. موضوع دوم، موضوع امنیت اسرائیل است که باید اسرائیل امنیت داشته باشد و بارها هم آمریکا این سیاست خود را بیان کرده است که امنیت اسرائیل مساوی با امنیت آمریکاست و در اینصورت لازم است که دیگر جاها باید ناامن باشد و از اینجاست که شاهد هستیم سودان تقسیم میشود و برای مصر تصمیماتی برای تقسیم دارند، یا در لیبی هم موضوع تقسیم را بیان میکنند و در سوریه مشکلاتی ایجاد میکنند و بر این اساس همه باید ناآرام باشند تا اسرائیل آرام باشد. موضوع سوم را میتوان ترس کشورهای منطقه از ورود اسلام سیاسی به کشورهایشان دانست. که برخی کشورهای عربی بزرگ نگران این موضوع هستند که چه خواهد شد و تاثیر این بیداری برکشورهایشان چگونه خواهد بود و در نتیجه در پی آن برمیآیند که با آن مقابله کنند و لذاست که جریان ایرانهراسی و شیعههراسی را راه میاندازند که ایرانیها میخواهند هلال شیعی درست میکنند و شیعیان چه خواهند کرد و غیره. این سه اصل یعنی حفظ امنیت اسرائیل، ترس
از اسلام سیاسی و ترس برخی از دول عربی از ورود بیداری اسلامی به آنها میتواند تفسیر کننده بسیاری از حوادث اتفاق افتاده در منطقه باشد. * «نسیم»: از وقتی که در اختیار ما قرار دادید متشکریم.