اخبار آرشیوی
میزگرد اقتصادی در دانشگاه شیراز// مؤمنی: در ادبیات توسعه مداخله تصدیگرایانه دولت در اقتصاد مضموم و علامت ریسکگریزی بخش خصوصی مولد است/ جبلعاملی: مشکلات اقتصاد ایران به حدی رسیده که باعث اجماع بین اقتصاددانان میشود/ مداخله دولت است که رانت و فساد را ایجاد میکند
به گزارش خبرنگار «نسیم»، میزگرد 'نیاز امروز اقتصاد ایران، نهادگرایی یا اقتصاد بازار' شب گذشته با حضور فرشاد مؤمنی، اقتصاددان و پویا جبلعاملی، منتقد اقتصادی در تالار فجر دانشگاه شیراز برگزار شد. مشروح مناظره در ذیل میآید: مؤمنی: -توضیح رویکرد اقتصادی نهادگرایی به معنای دلبستگی ایدئولوژیک به آن نیست. -قدرت تبیینی نهادگرایی برای فهم مسائل اقتصادی ایران از سایر دیدگاههای رقیب بیشتر است. -رقابت بین تئوریها رقابت بین توانایی آنها برای ارائه تبیینهای عالمانه و تجویز است و رقابت بین حق و باطل نیست. -در جامعهای زندگی میکنیم که به دلایل گوناگونی، پیچیدگیها و عدم شناختها در آن بیداد میکند و پیدا کردن یک الگوی نظری که توضیح بیشتری بدهد بسیار در حل مشکلات تعیینکننده است. -در غیاب یک نظریه راهگشا به طور مداوم در معرض آزمون و خطا قرار داریم که جامعه هزینهاش را میپردازد و تداوم توسعهنیافتگی را هم به دنبال دارد. -همه تئوریها گزارههای مشروط ارائه میکنند و میزان صحت تئوریها نقشی تعیینکننده دارد که به نهادگرایی هم چون بر این مسئله تاکید دارد با حسن نظر نگاه میکنم. -نهادگراها رویکردی تصحیح و تکمیلکننده
دارند و میگویند با رویکرد نظری نئوکلاسیکی بیش از چهار پنجم مسائل اقتصادی جهان قابل تبیین نیست. -در ایران شدیدا به فهم روح نهادگرایی نیاز داریم و اگر نقاط قوت این آموزه را درست شناسایی کنیم میتوانیم مسائل را بهتر بفهمیم. -در ادبیات توسعه مداخله تصدیگرایانه دولت در اقتصاد مضموم دانسته میشود که علامت ریسکگریزی بخش خصوصی مولد است. -مهمترین امتیاز نهادگرایی برقراری پیوند بین نظریه و واقعیات محیطی است. -باید واقعیات را مشاهده کنیم. نهادگرایان حرفهای مشخصی میزنند و دوستان اقتصاد آزادی روی کلیشههایی که نسبتی با اقتصاد ایران ندارد پافشاری میکنند و هزینههایی را هم به کشور تحمیل کردهاند. -شرایط واقعی را میبینیم که به سیاستمدار کمک کنیم واقعی تصمیم بگیرد. -از طریق دستکاری قیمت بنزین، مصرف کاهش نمییابد. وقتی تولیدکنندگان شبه دولتی و دولتی خودروهایی تولید میکنند که دو و نیم برابر استاندارد جهانی مصرف سوخت دارد، از طریق فشار بر مصرفکننده چیزی حل نمیشود همانطور که 50 درصد قیمت حاملهای انرژی افزایش یافت و به طور همزمان مصرف هم افزایش یافت. -اقتصاد آزادیها وقتی با تحلیل غلط خود دولت قبل را تشویق به عمل کردند
دهها مشکل برای اقتصاد ایران ایجاد شد. جبل عاملی: -در بحث عوامل ساختاری هم کارهایی انجام میشود مثل هدفمندی و حذف یارانهها که این یعنی مثل گذشته با ناکارآمدی اقتصادی به واسطه انرژی ارزان مواجه نیستیم. تولیدی باید خود را کارآمد کند و مصرف انرژی را که سه برابر سرانه مصرف اروپا است را کاهش دهد. -هر قدر استفاده از تکنولوژیهای انرژیبر کم شود، میتوان از نیروی انسانی بیشتری بهره برد که مشکل اشتغال را هم حل میکند. -رشد اقتصادی بعد از اینکه سرمایهداران احساس ثبات کنند خود را در بلند مدت نشان میدهد. -مشکلات اقتصاد ایران به حدی رسیده که باعث اجماع بین اقتصاددانان میشود. در این وضعیت باید سیاست انقباض پولی شدید، اصلاحات ساختاری، حفظ حقوق مالکیت و ... را انجام دهیم. آنقدر از اصول دور شدهایم که اختلافنظر بین اقتصاددانان در این مورد کمتر دیده میشود. -وقتی شرکت ملی گاز رو به ورشکستگی است باید به حال اقتصاد گریست چون دولت ناکارآمد است و اگر دست بخش خصوصی میدادیم این اتفاق نمیافتاد. در بحث خودرو هم مقصر اصلی دولت است. -در کشورهای خارجی بر سر عرضه برق و .. رقابت میشود و ما هم باید به آنجا برسیم و حداقل باید فشار
به شرکت دولتی آورد که مثل بنگاه خصوصی کار کند. -مشکل فاز اول هدفمندی یارانهها این بود که دولتی بر سر کار بود که نمیدانست اصلاح ساختاری انجام میدهد و دنبال دادن پول نقد به مردم بود که منجر به تورم شد. -اگر به سمت اقتصاد بازار آزاد برویم و حقوق مالکیت و خلاقیت را حفظ کنیم کمتر رانت و فساد دازیم. مداخله دولت است که رانت و فساد را ایجاد میکند. -اگر نهادهایی داشته باشیم که بینی عمل کنند، سیاستهای اقتصادی مناسب بهتر خودش را نشان میدهد.